دعاوی حقوقی › تجاری › چک، سفته و اسناد تجاری
دعوای ابطال چک
راهنمای دعوای ابطال چک
- تعریف
- دعوای ابطال چک زمانی طرح می‌شود که صادرکننده یا ذینفع ادعا دارد چک به دلیلی از جمله صدور غیرقانونی، پرداخت وجه آن، ابطال معامله منشأ، یا تحقق شروط فسخ و عدم تحقق جهت صدور، بی‌اعتبار شده است. این دعوا برای سلب اعتبار حقوقی و اسنادی از چک و جلوگیری از مطالبه وجه آن استفاده می‌شود. در واقع خواهان خواهانِ اعلامِ بی‌اعتباریِ سندِ تجاری است.
- خواهان و خوانده
- خواهان: صادرکننده چک یا ظهرنویس/ضامن؛ خوانده: دارنده فعلی چک.
- ماهیت
- حقوقی، غیرمالی (از جهت اعتبار سند) یا مالی (با توجه به اثر اقتصادی و استرداد، حسب رویه قضایی غالب غیرمالی اعتباری ولی در برخی شعب هزینه مالی دریافت می‌شود)، ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده یا محل صدور چک یا محل استقرار بانک محال‌علیه (به انتخاب خواهان).
- مستندات قانونی
- قانون تجارت، قانون صدور چک، مواد ۱۹۰، ۲۱۹ و ۲۱۹ به بعد قانون مدنی.
- مدارک لازم
- کپی گواهی‌شده چک، مدارک اثبات بی‌اعتباری (مانند قرارداد منشأ، رسید پرداخت وجه، شهادت شهود، یا حکم فسخ معامله).
- مهلت‌ها
- مهلت زمانی خاصی برای طرح اصل دعوا وجود ندارد (مگر تابع مرور زمان‌های عام باشد)؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای است.
- هزینه
- بر اساس تعرفه دعاوی غیرمالی (یا در صورت مطالبه استرداد و رویه برخی دادگاه‌ها بر اساس مبلغ چک به عنوان دعوای مالی).
- مراحل
- ۱. تنظیم و ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ۲. ارجاع به شعبه دادگاه عمومی حقوقی ۳. برگزاری جلسه دادرسی و بررسی مدارک منشأ چک ۴. صدور رای مبنی بر ابطال چک ۵. قطعیت رای و اعلام به بانک یا ذینفع.
- نکات و اشتباهات رایج
- - طرح دعوای ابطال چک بدون ثبت دادخواست دستور موقت جهت جلوگیری از وصول چک تا پایان دادرسی. - اشتباه گرفتن ابطال چک با اعلام مفقودی یا خیانت در امانت (که جنبه کیفری دارد). - عدم استناد به معامله پایه و منشأ صدور چک. - طرف قرار ندادن دارنده فعلی چک.
نمونهٔ خواسته
صدور حکم مبنی بر ابطال یک فقره چک به شماره ..... به مبلغ ..... ریال عهده بانک ..... به انضمام خسارات دادرسی.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا با طرح دعوای ابطال چک، بانک خودبه‌خود از پرداخت وجه آن خودداری می‌کند؟
خیر، برای جلوگیری از پرداخت باید دادخواست دستور موقت مبنی بر منع پرداخت وجه چک نیز داده شود.
آیا ابطال چک در برابر دارنده باحسنیت (شخص ثالث) امکان‌پذیر است؟
اصل بر عدم استماع ایرادات در برابر دارنده باحسنیت است، مگر اینکه ایراد مربوط به شکل سند یا بطلان اولیه معامله پایه باشد.
آیا دعاوی ابطال چک مالی است یا غیرمالی؟
رویه قضایی متشتت است اما اکثر شعب آن را دعوای غیرمالی اعتباری می‌دانند.
اگر چک مفقود شده باشد باید دعوای ابطال داد؟
خیر، در صورت مفقودی باید بر اساس ماده ۱۴ قانون صدور چک و مقررات اعلام مفقودی و دستور عدم پرداخت اقدام کرد.
این راهنما با کمکِ هوش مصنوعی تهیه شده است؛ پیش از هر اقدام، متنِ قانون و آرای همین صفحه را ببینید و با وکیل مشورت کنید.
دادخواست، شکواییه و درخواست 1
صفحه‌های مرتبط
قوانین و مواد
- قانون مجازات اسلامی
- آیین‌نامه راجع به نحوه اجرای مجازات های تکمیلی موضوع ماده 23 قانون مجازات اسلامی مصوب 1393/11/26
- قانون مجازات اسلامی
- ماده 32:منع از اصدار چک مستلزم ابطال برگه های سفید دسته چک و انسداد حساب جاری و ممنوعیت از درخواست مجدد افتتاح حساب جاری است.
- آیین‌نامه راجع به نحوه اجرای مجازات های تکمیلی موضوع ماده 23 قانون مجازات اسلامی مصوب 1393/11/26
- ماده 12:…احکام به محکوم اخطار می کند برگ یا برگ های سفید دسته چک را که در اختیار دارد، جهت ابطال برگه ها به مرجع مجری حکم تحویل دهد. با تحویل برگه یا برگه های مذکور، قاضی اجرای احکام با تنظیم صورتجلسه ای که به امضای وی و محکوم می رسد، مبادرت به ابطال آنها می کند. چنانچ…
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
عینِ عبارت · ابطال ابطال اجرائیه صادره از مراجع قضایی در خصوص چک خ.…
عینِ عبارت · ابطال چک رأی: 🔵 مطالبه وجه چک مفقودی مستلزم ابطال چک مذکور و یا ملازمه با مطالبه وجه چک مفقودی مستلزم ابطال چک مذکور و یا ملازمه با تقاضای ابطال آن…
نظریه مشورتی شماره 7/1402/652 مورخ 1402/10/02
عینِ عبارت · ابطال چک خ. م.: موضوع استعلام درباره امکان ابطال چک در صورت سرقت اسناد تجاری و شرایط قانونی آن است.…
عینِ عبارت · ابطال چک …اه با استناد به ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی، قرار رد دعوا صادر نمود و اعلام کرد که خواسته بدون ابطال چک مفقودی یا درخواست ابطال آن، از نظر قانونی وجاهت ندارد.…
عینِ عبارت · ابطال مالی یا غیر مالی بودن دعوای ابطال اجراییه راجع به چک‌های دارای کد رهگیری صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1401/11/17 برگزار ش…
نظریه مشورتی شماره 7/1403/501 مورخ 1403/07/21
عینِ عبارت · ابطال …(اصلاحی 1397) قانون صدور چک مصوب 1355 است که به بررسی وضعیت چک‌های مشروط یا تضمینی و تاثیر آن بر ابطال اجراییه می‌پردازد.…
عینِ عبارت · ابطال …سترداد لاشه چک اگر صادر کننده چک از اساس مدعی عدم استحقاق خوانده باشد می تواند علاوه بر خواسته ابطال اجرائیه خواسته استرداد لاشه چک را نیز بخواهد.…
عینِ عبارت · ابطال استماع دادخواست ابطال اجراییه چک صیادی با کد رهگیری صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1402/06/04 برگزار شده توسط:…
عینِ عبارت · ابطال چک …به انضمام خسارتهای قانونی و دعوای ابطال و استرداد چک بیشتر از سایر دعاوی پرداخته شده است. مبنای دعاوی مربوط به ابطال چک، ابطال ظهرنویسی و ابطال ضمانت علی الاصول فقدان شرایط ماهوی چک، وجود قصد و رضا…
نظریه مشورتی شماره 7/1402/832 مورخ 1402/10/19
عینِ عبارت · ابطال خ. م.: در استعلامی که به بررسی امکان شنیدن دعوای ابطال اجراییه چک صادرشده بر اساس ماده 23 (اصلاحی 1397) قانون صدور چک مصوب 1355 پرداخته است، اداره…
نظریه مشورتی شماره 7/98/1695 مورخ 1399/04/07
عینِ عبارت · ابطال چک …جهت تضییع حقوق آنان نموده است، چنانچه رأی قطعی دائر بر ذیحقی دارنده چک صادر شود، آیا طلبکاران باید ابطال چک یا اگر معاملهای وجود داشته باشد، ابطال معامله منشأ چک و ابطال چک را درخواست کنند و یا صر…
عینِ عبارت · ابطال چک …تضییع حقوق آنان نموده است، چنانچه رأی قطعی دائر بر ذیحقی دارنده چک صادر شود، آیا طلبکاران باید ابطال چک یا اگر معاملهای وجود داشته باشد، ابطال معامله منشأ چک و ابطال چک را درخواست کنند و یا صرفاً ا…
نظریه مشورتی شماره 7/1401/862 مورخ 1402/02/16
عینِ عبارت · ابطال خ. م.: موضوع استعلام در مورد امکان طرح دعوای ابطال اجراییه چک و تعیین مرجع صالح برای رسیدگی به آن بر اساس ماده 23 اصلاحی قانون صدور چک، مصوب 13…
عینِ عبارت · ابطال …از اینکه خواسته اصلی خواهان کدام یک از مصادیق مذکور در ماده 23 یادشده باشد، آیا اساساً طرح دعوای ابطال اجراییه صادره از دادگاه در خصوص چک قابلیت استماع دارد؟…
نظریه 7/1400/911 — 1400/08/10
عینِ عبارت · ابطال …توضیح اینکه برخی محاکم بدون طرح دع و. م. ب. استرداد لاشه چک، دعوای ابطال اجراییه را مسموع نمیدانند؛…
عینِ عبارت · ابطال رای دادگاه بدوی موضوع: ابطال اجراییه چک به دلیل ربوی بودن رابطه پایه #اطلاعات_حقوقی_و_قضایی #رای_دادگاه #دادنامه #رای_دادگا…
عینِ عبارت · ابطال چک …<br>در مرحله تجدیدنظر، دادگاه به این نتیجه رسید که دعوی ابطال چک‌های تجاری می‌بایست با حضور دارندگان چک‌ها مطرح شود و همچنین طرح دعوی علیه بانک به دلیل عدم ر…
دعوای ابطال چک
عینِ عبارت · ابطال چک دعوای ابطال چک خ.…
شمول مقررات ماده 96 قانون آیین دادرسی مدنی در صورت ارائه گواهی نامه عدم پرداخت چک به جای اصل چک
عینِ عبارت · ابطال …ل و انکار دارد و در صورت عدم ارائه اصل چک و وجود تردید، وفق ماده 96 قانون آیین دادرسی مدنی، قرار ابطال دادخواست صادر خواهد شد.…
نظریه مشورتی شماره 7/1401/804 مورخ 1401/12/15
عینِ عبارت · ابطال خ. م.: موضوع این استعلام به دعوای ابطال گواهی عدم پرداخت چکی که توسط بانک صادر شده است، مربوط می‌شود. این دعوا از سوی یک شرکت تجاری…
عینِ عبارت · ابطال استعلام: در صورتی که خواهان )شرکت تجاری( دعوای ابطال گواهی عدم پرداخت صادره از بانک برای چک را مطرح کند و مدعی شود پرداخت ثمن مقید به تحویل مبیع و…
نظریه مشورتی شماره 7/1402/699 مورخ 1402/09/12
عینِ عبارت · ابطال …ور اجراییه مطابق با ماده 23 اصلاحی 1397 قانونی است و مشکلی ندارد. همچنین، اقامه دعوای مستقل برای ابطال اجراییه ممکن نیست و تنها در صورتی که ادعای صادرکننده ی.…
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1282 مورخ 1400/12/07
عینِ عبارت · ابطال چک …پرسش مطرح این است که آیا شخص ثالث میتواند دعوای ابطال چک یا ابطال اجراییه را مطرح کند یا خیر.…
عینِ عبارت · ابطال …بنابراین متضرر از صدور اجرائیه صادر کننده ی. ق. م. او یا صاحب حساب میتواند دعوای ابطال اجرائیه چک را به جهات مندرج در ماده مذکور مطرح نماید و ضرورتی ندارد که عنوان دعوا همان عناوین…
نظریه مشورتی شماره 7/1403/32 مورخ 1403/03/06
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: موضوع استعلام درباره نحوه رسیدگی دادگاه به دعوای ابطال اجراییه چک طبق ماده 23 اصلاحی 1397 قانون صدور چک است.…
عینِ عبارت · ابطال چک درخواست ابطال چک بانکی خ.…
عینِ عبارت · ابطال صادر کننده چک تا چه زمانی برای طرح دادخواست ابطال اجراییه فرصت دارد؟…
عینِ عبارت · ابطال …صادر کننده چک مدعی پرداخت تمام یا بخشی از وجه چک بوده و بر همین اساس خواسته اثبات پرداخت دین و ابطال اجرائیه تقدیم کرده باشد، اگر دادگاه با تحقیق یا ارجاع امر به کارشناس یا هر طریق دیگری احراز کن…