تکلیف دادگاه همعرض پس از تجویز اعاده دادرسی

رأی خلاصه جریان پرونده شعبه 104 دادگاه عمومی جزایی ی. به اتهام خانم ج. و آقایان ص و م. دایر بر مشارکت در آدم‌ربایی با وسیله نقلیه و شرکت در سرقت توأم با آزار و اذیت دو دستگاه گوشی موبایل با سیم کارت و مموری، یک عدد زنجیر طلا، یک عدد انگشتر معمولی، دویست هزار تومان وجه نقد و اتهام دیگر متهمان ردیف اول و دوم: دایر بر حمل و نگهداری یک عدد اسپری گاز اشک‌آور موضوع شکایت شاکی خصوصی و کیفرخواست دادسرای یاسوج رسیدگی و به شرح استدلالی که در رأی شماره 910001087 -۱۳۹۱/10/۱۶ به عمل آمده هر سه نفر گناهکار شناخته شده‌اند و به استناد مواد 2، 42 ، 47 ، 621 ، 652 قانون مجازات اسلامی و رعایت بندهای یک و 5 ماده 22 قانون یاد شده هر یک از آنان از حیث مشارکت در سرقت مقرون به آزار و اذیت به پرداخت مبلغ 5 میلیون ریال جزای نقدی بدل از حبس و پرداخت دو میلیون ریال جزای نقدی بدل از شلاق و از حیث آدم‌ربایی با وسیله نقلیه هر یک به تحمل دو سال حبس تعزیری و ردیف اول و دوم از حیث اتهام اسپری گاز اشک‌آور به تحمل شش ماه حبس تعزیری محکوم و رأی مرقوم به موجب دادنامه شماره 92000785- ۱۳۹۲/07/۹ شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان ک. با ردّ اعتراض ردیف دوم و سوم تأیید و قطعیت یافته است. تقاضای وکیل محترم م. ع. ص. برای بار اول مردود و برای بار دوم به موجب دادنامه شماره 9400028- 24/01/1394 صادره از این شعبه ب. ت. ب. اقرارنامه رسمی و صریح شاکی به بی‌گناهی موکل و صدور رأی به محکومیت خانم ج. به جهت افتراء نسبت به نامبرده ( ص.) و ضرورت رسیدگی مجدد به لحاظ واقعیات مستحدثه پذیرفته شده و ضمن تجویز اعاده دادرسی رسیدگی مجدد به شعبه هم‌عرض ارجاع و شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان یاد شده به عنوان هم‌عرض وارد رسیدگی شده و به شرح دادنامه شماره 94000379- ۱۳۹۴/04/۲ با این استدلال که متهم (م. ا. د.) در مرحله مقدماتی صراحتاً با ذکر جزئیات موارد اتهامی را پذیرفته و در قبال پرداخت خسارت (ردّ قیمت اموال مسروقه) رضایت شاکی را جلب نموده، بزهکاری مشارالیه را احراز و ضمن ردّ تقاضای اعاده دادرسی وی، مستنداً به ماده 274 قانون آئین دادرسی کیفری سابق، دادنامه صادره از شعبه اول دادگاه تجدیدنظر تحت شماره 92000785- ۱۳۹۲/07/۹ را عیناً تأیید کرده است. وکیل محترم م. ع. ص. مجدداً برای بار سوم به شرح لایحه‌ای که به پیوست مدارک استنادی تقدیم داشته و به هنگام شور قرائت خواهند شد نسبت به رأی قطعی اخیر که در تأیید دادنامه دادخواسته در مرحله قبل اصدار یافته درخواست تجویز اعاده دادرسی نموده و رسیدگی به این شعبه محول شده است. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و بررسی اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر تقاضای اتخاذ تصمیم شایسته را دارد، مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد. رأی شعبه دیوان عالی کشور صراحت مواد 479 و 480 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی دلالت قطعی بر رسیدگی ماهوی پس از تجویز اعاده دادرسی از ناحیه دیوان عالی کشور دارد؛ به این معنی که دادگاه هم‌عرض علاوه بر ادله موجود در پرونده به ادله جدیدی که مبتنی بر آن‌ها اعاده دادرسی تجویز شده است رسیدگی ماهوی خواهد نمود، به عبارتی در پرونده حاضر، شاکی بنا به اقرار صریح رسمی اخیر در تعرفه متهم (متقاضی اصیل) به عنوان سارق مال خود اعلام اشتباه نموده و او را بی‌گناه معرفی کرده است، از طرف دیگر شهود به عدم حضور وی در زمان و مکان سرقت شهادت داده‌اند؛ بنابراین لازم بود در اجرای حکم مقنن اشخاص فوق الذکر به دادرسی دعوت و اظهارات آنان استماع و پس از انطباق با قضیه واقعه رأی مقتضی صادر می‌شد، و در مانحن فیه دادگاه هم‌عرض به این تکلیف مصرح قانونی عمل ننموده و با استناد به مطاوی سابق پرونده حکم قضیه را در ردّ اعاده دادرسی متقاضی صادر نموده است، بنابراین درخواست مجدد وکیل محترم م. ع. ص. مبنی بر تجویز اعاده دادرسی نسبت به دادنامه قطعی شمارۀ 94000379- ۱۳۹۴/04/۲ صادره از شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان ک. که در واقع در تأیید رأی قطعی دادخواسته قبلی به شماره 92000785- ۱۳۹۲/07/۹ صادره از شعبه اول دادگاه تجدیدنظر همان استان اصدار یافته درخور پذیرش است و با انطباق مورد تقاضا با فقره «ج» ماده 474 قانون صدرالذکر و رعایت مواد 476 و 478 قانون مارالذکر ضمن تجویز اعاده دادرسی، رسیدگی مجدد به دادگاه هم‌عرض دادگاه صادرکننده آخرین رأی قطعی ارجاع می‌گردد. رئیس و مستشار شعبه 14 دیوان عالی کشور محمدصابر - خلف رضایی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی تکلیف دادگاه همعرض پس از تجویز اعاده دادرسی در تاریخ 23 آذر 1394، حکمی از دادگاه عمومی جزایی صادر گردید که در آن سه نفر به اتهام مشارکت در آدم‌ربایی و سرقت توام با آزار و اذیت محکوم شدند. این محکومیت شامل جزای نقدی و حبس تعزیری برای هر یک از متهمان بود و بر اساس مواد 2، 42، 47، 621 و 652 قانون مجازات اسلامی و بندهای 1 و 5 ماده 22 همان قانون صادر گردید. درخواست اعاده دادرسی برای نخستین بار و سپس بار دوم مطرح شد که در نهایت، ب. ت. ب. اقرار شاکی به بی‌گناهی متهم و ضرورت رسیدگی مجدد، اعاده دادرسی پذیرفته شد. شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر، با استناد به ماده 274 قانون آیین دادرسی کیفری، حکم اولیه را تایید کرد. پس از آن، درخواست مجدد اعاده دادرسی به دیوان عالی کشور ارجاع گردید. دیوان عالی کشور با استناد به مواد 479 و 480 قانون آیین دادرسی کیفری و اقرار شاکی به اشتباه در شناسایی متهم، درخواست اعاده دادرسی را پذیرفته و رسیدگی مجدد را به دادگاه همعرض ارجاع داد. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/09/23 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: پس از تجویز اعاده دادرسی از ناحیه دیوان عالی کشور، دادگاه هم عرض مکلف است علاوه بر ادله موجود در پرونده، به ادله جدیدی که مبتنی بر آنها اعاده دادرسی تجویز شده، رسیدگی ماهوی نماید. رای خلاصه جریان پرونده شعبه --- دادگاه عمومی جزایی ی. به اتهام خانم ج. و آقایان ص و م. دایر بر مشارکت در آدم‌ربایی با وسیله نقلیه و شرکت در سرقت توام با آزار و اذیت دو دستگاه گوشی موبایل با سیم کارت و مموری، یک عدد زنجیر طلا، یک عدد انگشتر معمولی، دویست هزار تومان وجه نقد و اتهام دیگر متهمان ردیف اول و دوم: دایر بر حمل و نگهداری یک عدد اسپری گاز اشک‌آور موضوع شکایت شاکی خصوصی و کیفرخواست دادسرای یاسوج رسیدگی و به شرح استدلالی که در رای شماره --- - 1391/10/16 به عمل آمده هر سه نفر گناهکار شناخته شده‌اند و به استناد مواد 2 ، 42 ، 47 ، 621 ، 652 قانون مجازات اسلامی و رعایت بندهای یک و 5 ماده 22 قانون یاد شده هر یک از آنان از حیث مشارکت در سرقت مقرون به آزار و اذیت به پرداخت مبلغ 5 میلیون ریال جزای نقدی بدل از حبس و پرداخت دو میلیون ریال جزای نقدی بدل از شلاق و از حیث آدم‌ربایی با وسیله نقلیه هر یک به تحمل دو سال حبس تعزیری و ردیف اول و دوم از حیث اتهام اسپری گاز اشک‌آور به تحمل شش ماه حبس تعزیری محکوم و رای مرقوم به موجب دادنامه شماره --- - 1392/07/09 شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان ک. با ردّ اعتراض ردیف دوم و سوم تایید و قطعیت یافته است. تقاضای وکیل محترم م. ع. ص. برای بار اول مردود و برای بار دوم به موجب دادنامه شماره --- - 1394/01/24 صادره از این شعبه ب. ت. ب. اقرارنامه رسمی و صریح شاکی به بی‌گناهی موکل و صدور رای به محکومیت خانم ج. به جهت افتراء نسبت به نامبرده (ص.) و ضرورت رسیدگی مجدد به لحاظ واقعیات مستحدثه پذیرفته شده و ضمن تجویز اعاده دادرسی رسیدگی مجدد به شعبه هم‌عرض ارجاع و شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان یاد شده به عنوان هم‌عرض وارد رسیدگی شده و به شرح دادنامه شماره --- - 1394/04/02 با این استدلال که متهم (م. ا. د.) در مرحله مقدماتی صراحتا با ذکر جزئیات موارد اتهامی را پذیرفته و در قبال پرداخت خسارت (ردّ قیمت اموال مسروقه) رضایت شاکی را جلب نموده، بزهکاری مشارالیه را احراز و ضمن ردّ تقاضای اعاده دادرسی وی، مستندا به ماده 274 قانون آیین دادرسی کیفری سابق، دادنامه صادره از شعبه اول دادگاه تجدیدنظر تحت شماره 92000785 - 1392/07/09 را عینا تایید کرده است. وکیل محترم م. ع. ص. مجددا برای بار سوم به شرح لایحه‌ای که به پیوست مدارک استنادی تقدیم داشته و به هنگام شور قرائت خواهند شد نسبت به رای قطعی اخیر که در تایید دادنامه دادخواسته در مرحله قبل اصدار یافته درخواست تجویز اعاده دادرسی نموده و رسیدگی به این شعبه محول شده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و بررسی اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر تقاضای اتخاذ تصمیم شایسته را دارد، مشاوره نموده چنین رای می‌دهد. رای شعبه دیوان عالی کشور صراحت مواد 479 و 480 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی دلالت قطعی بر رسیدگی ماهوی پس از تجویز اعاده دادرسی از ناحیه دیوان عالی کشور دارد؛ به این معنی که دادگاه هم‌عرض علاوه بر ادله موجود در پرونده به ادله جدیدی که مبتنی بر آن‌ها اعاده دادرسی تجویز شده است رسیدگی ماهوی خواهد نمود، به عبارتی در پرونده حاضر، شاکی بنا به اقرار صریح رسمی اخیر در تعرفه متهم (متقاضی اصیل) به عنوان سارق مال خود اعلام اشتباه نموده و او را بی‌گناه معرفی کرده است، از طرف دیگر شهود به عدم حضور وی در زمان و مکان سرقت شهادت داده‌اند؛ بنابراین لازم بود در اجرای حکم مقنن اشخاص فوق الذکر به دادرسی دعوت و اظهارات آنان استماع و پس از انطباق با قضیه واقعه رای مقتضی صادر می‌شد، و در مانحن فیه دادگاه هم‌عرض به این تکلیف مصرح قانونی عمل ننموده و با استناد به مطاوی سابق پرونده حکم قضیه را در ردّ اعاده دادرسی متقاضی صادر نموده است، بنابراین درخواست مجدد وکیل محترم م. ع. ص. مبنی بر تجویز اعاده دادرسی نسبت به دادنامه قطعی شماره 94000379 - 1394/04/02 صادره از شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان ک. که در واقع در تایید رای قطعی دادخواسته قبلی به شماره 92000785 - 1392/07/09 صادره از شعبه اول دادگاه تجدیدنظر همان استان اصدار یافته درخور پذیرش است و با انطباق مورد تقاضا با فقره «ج» ماده 474 قانون صدرالذکر و رعایت مواد 476 و 478 قانون مارالذکر ضمن تجویز اعاده دادرسی، رسیدگی مجدد به دادگاه هم‌عرض دادگاه صادرکننده آخرین رای قطعی ارجاع می‌گردد. رئیس و مستشار شعبه --- دیوان عالی کشور بر اساس دادنامه صادره از شعبه ویژه رسیدگی به جرایم اقتصادی، اتهام اخلال در نظام اقتصادی کشور نسبت به متهم محرز گردید، اما قصد ضربه زدن به نظام جمهوری اسلامی ایران اثبات نشد. با استناد به ماده 2 قانون مجازات اخلالگران در نظام اقتصادی و ماده 30 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، متهم به 20 سال حبس تعزیری و پرداخت 1200 میلیارد ریال جزای نقدی محکوم شد. درخواست اعاده دادرسی از سوی وکیل متهم ارائه گردید که در پی آن، دیوان عالی کشور به این نتیجه رسید که عمل متهم مشمول قانون قاچاق کالا و ارز است و مجازات تعیین شده فراتر از حد قانونی بوده است. پرونده به شعبه ویژه رسیدگی به جرایم اقتصادی ارجاع شد، اما این شعبه به دلیل عدم صلاحیت، قرار عدم صلاحیت صادر نمود. دیوان عالی کشور در نهایت با استناد به مواد 480 و 481 قانون آیین دادرسی کیفری، رای صادره را غیرموجه دانسته و اعلام کرد که شعبه ویژه موظف به رسیدگی و صدور رای مقتضی است. بنابراین، اختلاف صلاحیت حل و فصل و صلاحیت دادگاه انقلاب اسلامی قم برای رسیدگی به جرایم اقتصادی تایید گردید. به موجب دادنامه شماره *- 1397/10/08 صادره از شعبه *اقای ح. ج. ق. فرزند ع. بنا به شرح و استدلال مندرج در متن رای اتهام انتسابی دایر بر اخلال در نظام اقتصادی کشور را محرز دانسته لیکن قصد ضربه زدن به نظام جمهوری اسلامی ایران و مقابله با انرا محرز ندانسته و مستندا به قسمت اخیر ماده 2 قانون مجازات اخلالگران در نظام اقتصادی ناظر به ماده 30 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 92/10/3 با اصلاحات و الحاقات 1394 نامبرده را به تحمل 20 سال حبس تعزیری و پرداخت هزار و دویست میلیارد ریال جزای نقدی محکوم می نماید. وکیل م. ع. نسبت به رای صادره درخواست اعاده دادرسی نموده و این شعبه طی دادنامه شماره 8278 - 1400/06/23 و رای اصلاحی شماره *به جهت اینکه دادگاه در رای صادره قصد متقاضی را ضربه زدن به نظام تشخیص نداده و عمل ارتکابی ایشان توجها به ماده 30 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز منصرف از شمول مجازات اخلالگران اقتصادی و مشمول قانون قاچاق کالا و ارز و در نتیجه مجازات مورد حکم را بیش از مجازات قانونی عمل ارتکابی تشخیص و ضمن تجویز اعاده دادرسی رسیدگی مجدد را به شعبه همعرض دادگاه ویژه رسیدگی جرایم اقتصادی ارجاع مینماید. پرونده به شعبه *ویژه رسیدگی به جرایم اقتصادی *ارجاع گردیده و این شعبه برابر دادنامه شماره 1013 -1401/02/29 مستندا به مواد 28 و 30 و 44 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز و مواد 303 و 310 قانون ایین دادرسی کیفری خود را صالح به رسیدگی ندانسته و قرار عدم صلاحیت به شایستگی رسیدگی دادگاه انقلاب *صادر و اعلام مینماید. شعبه *طبق دادنامه شماره 1410 - 1401/04/01 با این استدلال که رای صادره از دادگاه ویژه رسیدگی به جرایم اقتصادی *در مورد م. ع. قطعی بوده و دیوانعالی کشور فقط درخواست اعاده دادرسی وی را پذیرفته است.مستندا به مواد 480 و 481 قانون ایین دادرسی کیفری و ب. ت. ب. استجازه مورخ 99/6/2 م. م. ر. و متعاقبا دستور معاون محترم اول قوه قضاییه به رئیس کل استان *مبنی بر اینکه پرونده جهت ادامه رسیدگی به شعبه *به عنوان شعبه هم عرض ارسال گردد. و دادگاه نفیا یا اثباتا تکلیف به رسیدگی و اظهار نظر ماهوی داشته و صدور قرار عدم صلاحیت د. ا. م. با موازین قانونی مغایرت دارد. لذا ب. ت. ب. مراتب فوق به ویژه بند 11 مورخ 97/5/20 استجازه و اینکه مطابق ایین نامه دادگاه ویژه اقتصادی رسیدگی به پرونده را در صلاحیت دادگاه ویژه جرایم اقتصادی *دانسته و به جهت حدوث اختلاف به دیوانعالی کشور ارسال و باین شعبه ارجاع گردیده است.عضو ممیزع. ر. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: در خصوص اختلاف حاصل در صلاحیت رسیدگی به اتهام اقای ح. ج. فرزند ع. دایر بر اخلال در نظام اقتصادی کشور فیمابین شعبه *ویژه رسیدگی به جرایم اقتصادی و شعبه *ن. ب. ا. پس از تجویز اعاده دادرسی این شعبه دیوان عالی کشور نسبت به دادنامه شماره *- 1397/10/08 صادره از شعبه *ویژه رسیدگی به جرایم اقتصادی پرونده جهت رسیدگی به شعبه *ویژه رسیدگی به جرایم اقتصادی به عنوان شعبه همعرض ارجاع گردیده است.بنابراین شعبه مرجوع الیه مکلف بوده است.طبق ماده 480 قانون ایین دادرسی کیفری پس از رسیدگی ماهوی به پرونده ارجاع شده، چنانچه درخواست اعاده دادرسی را وارد تشخیص دهند حکم مورد اعاده دادرسی را نقض و رای مقتضی صادر نماید. بنابراین صدور قرار عدم صلاحیت از ناحیه دادگاه همعرض دادگاه صادر کننده رای مورد تجویز اعاده دادرسی د. ا. م. توجیه صحیح قانونی نداشته و دادگاه محترم همعرض ب. ت. ب. ارجاع پرونده از سوی دیوانعالی کشور به ان مرجع مکلف به رسیدگی و صدور رای مقتضی م. ب.. بنابراین رای صادره از شعبه *صایب و مطابق با موازین قانونی بوده و با تایید صلاحیت دادگاه انقلاب اسلامی قم ویژه رسیدگی به جرایم اقتصادی حل اختلاف میگردد. شعبه سی و پنجم دیوانعالی کشور رئیس- س. ر. س. ک. مستشاران- ر. ا. ا. ع. ر. در تاریخ 24 آذر 1394، دیوان عالی کشور نسبت به درخواست اعاده دادرسی مرتبط با یک حکم صادره از دادگاه تجدیدنظر رسیدگی نمود. وکیل طرف محکوم با ارائه لایحه‌ای، دلایل خود را برای اعاده دادرسی مطرح کرد. هیات شعبه پس از بررسی گزارش عضو ممیز و نظریه دادیار دیوان، به این نتیجه رسید که پذیرش اعاده دادرسی باید منجر به تجدید محاکمه گردد. بر اساس مواد 476 و 479 قانون آیین دادرسی کیفری، درخواست اعاده دادرسی مورد تایید قرار گرفت و در نهایت، دیوان عالی کشور رسیدگی مجدد را به شعبه هم‌عرض صادرکننده حکم قطعی ارجاع داد. این تصمیم مطابق با مواد 474 و 476 قانون آیین دادرسی کیفری اتخاذ شد. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/09/24 پیام: پس از تجویز اعاده دادرسی،دادگاه هم عرض مکلف به تجدید محاکمه است. خلاصه جریان پرونده همان است که در دو نوبت از سوی اعضای ممیز شعب دیوان و در مقدمه آراء شماره 00267 - 1392/06/30 و 01597 - 1393/06/01 شعب 32 و 36 دیوان عالی کشور رقم خورده است. وکیل م. ع. اینک برای بار دیگر با تقدیم لایحه‌ای به دیوان عالی از حکم دادگاه هم‌عرض - شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان ت. - درخواست اعاده دادرسی کرده و مطالبی را در دفاع از م. ع. تقریر کرده است. متن لایحه در هنگام شور قرائت خواهد شد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … محترم دیوان عالی کشور رد درخواست اعاده دادرسی در خصوص دادنامه شماره --- - 1394/01/11 صادر شده از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر ت. مشاوره نموده چنین رای می‌دهد: در خصوص اعاده دادرسی وکیل م. ع. د. قبال دادنامه شماره --- - 1394/01/11 صادر شده از سوی شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان ت.، نظر به این که تجویز اعاده دادرسی باید تجدید محاکمه را در پی داشته باشد و این امر از مواد 476 و 479 و دیگر مواد قانون آیین دادرسی آشکار است و نظر به این که رای دادگاه هم‌عرض با اشاره به موضوع اقرار م. ع. بیشتر پاسخگویی به ایراد دیوان عالی است تا به یقین رسیدن از طریق محاکمه مجدد از طرفی مسبوق بودن درخواست به رد آن در دیوان عالی امری نیست که از نگاه تجویزکنندگان اعاده دادرسی مغفول مانده باشد، اینک با تکیه بر مندرجات رای شعبه --- دیوان عالی کشور و نظر به مواد 474 و 476 قانون آیین دادرسی کیفری با پذیرش درخواست اعاده دادرسی، رسیدگی مجدد را به شعبه هم‌عرض صادرکننده حکم قطعی ارجاع می‌دهد. رئیس و عضو معاون و عضو معاون شعبه --- دیوان عالی کشور سید عباس بلادی - محمدرضا خسروی - غلامحسین حیدری