احکام ازدواج: حکم ازدواج در اسلام

حکم ازدواج در اسلام : ۹. ۱ - واجب اهل ظاهر (آنان که به ظاهر قرآن عمل می‌کنند و تأویل در آن را نمی‌پذیرند)، ازدواج را واجب می‌دانند. و برای اثبات مدّعای خویش، به آیات ذیل استدلال می‌کنند: «... فَانکحوا ما طابَ لَکم مِنَ‌النِّساءِ» ، «...‌فَانکحوهُنَّ بِاِذنِ اَهلِهِنَّ‌...» ، «واَنکحوا الاَیـمی مِنکم والصّــلِحینَ مِن عِبادِکم واِمائِکم‌...». می‌گویند: این آیات، فرمان به ازدواج می‌دهند و امر، ظاهر در وجوب است. ۹. ۲ - مستحب ولی بیش‌تر عالمان شیعه و سنّی ، ازدواج را مستحب دانسته و ظهور آیات را در وجوب نپذیرفته‌اند؛ زیرا اوّلاً در آیه ‌۲۵ سوره نساء ، برای کسانی‌که توانایی ازدواج با زنان آزاد را ندارند، سفارش کرده که با زنان پاکدامن از بردگان ازدواج کنند؛ ولی در عین حال فرموده: خودداری از ازدواج با کنیزان ، بهتر است: «...‌و‌اَن تَصبِروا خَیرٌ لَکم‌...». ثانیاً در بین صحابه ، کسانی بودند که تا آخر عمر ازدواج نکردند و رسول‌اللّه آن‌ها را از این کار برحذر نداشت. ثالثاً اگر ازدواج واجب می‌بود، خداوند در قرآن ، مسلمانان را میان ازدواج یا استفاده از ملک یمین مخیر نمی‌کرد: «فَانکحوا ما طابَ لَکم... فَاِن خِفتُم اَلاّ تَعدِلوا فَوحِدةً اَو ما مَلَکت اَیمنُکم‌...». در‌صورتی که استفاده از کنیز، حتّی به نظر اهل ظاهر، مباح است و تخییر میان واجب و مباح معنا ندارد. آنان گفته‌اند: برای کسانی‌که بتوانند بی‌هیچ دغدغه‌ای، در راه عبادت خداوند گام بردارند و نفس آن‌ها قوی و صبور است، عزلت (ترک ازدواج) بهتر است؛ ولی برای دیگران، ازدواج مستحب است. آنان به آیه‌۳۹‌ سوره آل عمران استدلال می‌کنند که خداوند، حضرت یحیی (علیه السلام)را می‌ستاید:«...‌و‌سَیدًا و حَصورًا و نَبیا مِن‌الصّـلحین». «حصور» به کسی می‌گویند که ازدواج را ترک کرده است. در پاسخ گفته‌اند: برای لفظ «حصور» معانی دیگری نیز ذکر شده، از قبیل کسی که کار بیهوده نمی‌کند یا آن که نفس خویش را از شهوت باز‌می‌دارد. ۹.۳. ۱ - ضعیف بودن قول اخیر گذشته از این، فضیلت تجرّد و عزلت برای حضرت یحیی(علیه السلام)، براساس شرایع پیشین، برای پیروان شریعت اسلام حجت نیست؛ به‌ویژه که پیامبر خاتم(صلی الله علیه وآله) با آن که نفسی قوی داشت و در عبادت پروردگار از همه ممتازتر بود، همسران متعدّدی اختیار کرد. حضرت، گروهی از اصحاب از‌جمله عثمان بن مظعون را که آمیزش با همسر خویش را ترک کرده بود، نکوهش کرد که: چه شده گروهی بر خود سخت می‌گیرند و از زنان که خدا حلال کرده، می‌پرهیزند. سپس آیه نازل ‌شد که: «یـاَیها الَّذین ءَامَنوا لاتُحَرِّموا طَیبـتِ ما اَحَلَّ اللّهُ لَکم و لاتَعتَدوا اِنَّ اللّهَ لا‌یحِبُّ المُعتَدین». آنان گفتند: ما بر عزلت، سوگند یاد‌کرده‌ایم و خدا فرمود: «لا‌یؤاخِذُکمُ اللّهُ بِاللَّغوِ فی اَیمـنِکم و لـکن یؤاخِذُکم بِما عَقَّدتُمُ الاَیمـنَ‌...» ، و بدین ترتیب، این نوع سوگند، بیهوده تلقّی شد. منبع: لغت‌نامه، ج‌۳، ص‌۳۱۵۳ · المبسوط، ج‌۴، ص‌۱۹۳ · نساء/سوره۴، آیه۳ · نساء/سوره۴، آیه۲۵ · نور/سوره۲۴، آیه۳۲ · کنزالعرفان، ج۲، ص۱۳۶ · مسالک الافهام، ج‌۳، ص‌۱۷۴ · کنز العرفان، ج ۲، ص‌۱۳۶ · کنزالعرفان، ج‌۲، ص ۱۳۶ · آل‌عمران/سوره۳، آیه۳۹ · مجمع‌البیان، ج‌۲، ص‌۲۸۵ · مجمع‌البیان، ج‌۲، ص‌۲۸۷ · مائده/سوره۵، آیه۸۷ · مائده/سوره۵، آیه۸۹ · وسائل الشیعه، ج‌۲۰، ص‌۲۱