Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

انطباق دقیق این متن با متن رسمی هنوز به‌طور ۱۰۰٪ کنترل نشده.

نشست قضایی

محرومیت بستگان مادری از ارث دیه

#ارث #دیه #مجازات #اقلیت #مطالبه #اکثریت #مقتول #سایر_بستگان #صورتجلسه #هیئت #قانون_مدنی #ناظر #طبقات_ارث #مطلع #اثبات #عدالت_قضایی #کلاله #امی #بری #فقه #استثنا #قضایی #استان #طبقه_دوم #اولاد

خلاصه

پرسش درباره دامنه شمول «بستگان مادری» در تبصره ماده ۴۵۲ قانون مجازات اسلامی است. اکثریت معتقدند این تبصره شامل تمامی خویشاوندان منسوب به مادر در طبقات دوم و سوم ارث می‌شود. بنابراین این افراد از مطالبه دیه محروم هستند.

اصلِ حقوقی: بستگان مادری شامل تمامی خویشاوندان منسوب به مادر در طبقات دوم و سوم ارث، از ارث دیه محروم هستند.

مستند: ماده ۸۶۲ قانون مدنی، تبصره ماده ۴۵۲ قانون مجازات اسلامی.

کلیدواژه‌ها: ارث دیه، بستگان مادری، قانون مجازات اسلامی، طبقات ارث، محرومیت از ارث.

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.

مقدمه
محرومیت بستگان مادری از ارث دیه خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 6 آذر 1398 در استان خراسان رضوی برگزار شد، موضوع بررسی محرومیت بستگان مادری از ارث دیه مورد بحث قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که تعریف «بستگان مادری» در تبصره ماده 452 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 چیست و آیا این تعریف شامل تمامی خویشاوندان منسوب به مادر می‌شود یا خیر. نظر هیات عالی این بود که طبق ماده 862 قانون مدنی، بستگان مادری شامل برادران، خواهران و فرزندان آن‌ها در طبقه دوم و اعمام، عمات، اخوال و خالات و فرزندان آن‌ها در طبقه سوم قرار دارند و قانونگذار در تبصره مذکور این افراد را از مطالبه دیه محروم کرده است. نظر اکثریت بر این نکته تاکید دارد که تبصره 452 برگرفته از فقه امامیه است و شامل تمامی اقوام و خویشاوندان منسوب به مادر می‌شود. در مقابل، نظر اقلیت بر این باور است که مبنای این تبصره تنها شامل کلاله امی (برادران و خواهران مادری) است و سایر بستگان مادری از ارث دیه محروم هستند. اقلیت استدلال می‌کند که استثنای مذکور در روایات به صورت تمثیلی بوده و باید به مصادیق مشخصی مانند کلاله امی اکتفا کرد. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1398/09/06 برگزار شده توسط: استان خراسان رضوی/ شهر قوچان
موضوع
محرومیت بستگان مادری از ارث دیه
پرسش
منظور از «بستگان مادری» در تبصره ماده 452 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 چه کسانی هستند؟ آیا شامل تمام بستگان و خویشاوندان منتسب به مادر می‌شود یا برخی از آنان را در برمی گیرد؟ نظر هیئت عالی طبق ماده 862 قانون مدنی که ناظر بر تعیین طبقات ارث (طبقه وارثان) م. ب.. بستگان مادری متوفی (مقتول) شامل برادران و خواهران متوفی و اولاد آنها در طبقه دوم و اعمام و عمات و اخوال و خالات و اولاد آنها در طبقه سوم جای دارند، به نظر می‌رسد قانونگذار در تبصره ذیل ماده 452 ق.م.اسلامی مصوب سال 92 اشخاص مذکور در بندهای 2 و 3 ماده 862 ق.م را که از طرف مادر با مقتول قرابت دارند، از مطالبه دیه به نسبت سهم الارثشان محروم نموده است.
نظر اکثریت
تبصره ماده 452 قانون مجازات اسلامی برگرفته از فقه امامیه است ودراین خصوص چهاردیدگاه وجود دارد.برخی معتقد به ارث بری تمام بستگان مادری هستند،برخی قائل به عدم ارث بری تمام بستگان مادری می‌باشند وبرخی دیگر عدم ارث بری را شامل کلاله امی وبرخی دیگر عدم ارث بری را علاوه بر کلاله امی شامل خواهران پدری نیز دانسته اند. با وجود این پیشینه فقهی و عمومیت و اطلاق عبارت «بستگان مادری» در تبصره یادشده شامل تمام اقوام و خویشاوندان منسوب به مادر می‌شود و اگر قانونگذار کلاله امی را مدنظر داشت می توان از عبارت «برادران و خواهران مادری» یا «کلاله امی» استفاده کند و فرض براین است که مقنن نسبت به اختلاف نظر موجود مطلع بوده است.
نظر اقلیت
به نظر می‌رسد که اولا مبنای این تبصره برگرفته از فقه و روایات موجود در این خصوص م. ب. و مرحوم شیخ حر عاملی در کتاب مسائل الشیعه شش روایت را در این رابطه نقل کرده است که تماما مربوط به برادران و خواهران مادری (کلاله امی) می‌شود ثانیا اینکه گفته شده که مصادیق مذکور در روایات از باب تمثیل بوده است نیاز به اثبات و دلیل دارد چرا که معصوم در مقام بیان عدم وارثین از ارث دیه بوده است و تنها این گروه (کلاله امی) را استثنا کرده است و می توانست به جای عبارت «الا الاخوه، الاخوات من الام» از عبارت «المتقرب بالام» (متقربین به مادر) استفاده می کرد ثالثا عموم و اطلاق مساله ای را می توان با عنایت به ادله خاص روایی تخصیص زد و این عدم ارث بری صرفا کلاله امی با عدالت قضایی نیز موافق است.رابعا قاعده و اصل ارث بردن تمام اقوام و خویشاوندان از ارث دیه م. ب. و در رورایات نیز تنها «کلاله امی» استثنا شده اند و لذا نمی توان مفهوم استثنا را توسعه و گسترش داد و آن را شامل تمام بستگان مادری دانست چرا که در موارد خلاف قاعده و اصل باید به قدر متیقن که همان کلاله امی (برادران و خواهران مادری) م. ب. اکتفا کرد.

موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1

موارد مرتبط 84

آرای مرتبط 13

نظریات مشورتی 40

نشست‌های قضایی 21

مواد مرتبط 3

دکترین 7

فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمی‌شود.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین