دعوای جلسه اول رسیدگی امور کیفری ، نشر اکاذیب — به زبانِ ساده
جرم نشر اکاذیب عبارت است از انتشار هرگونه اخبار دروغ، مطالب خلاف واقع یا انتساب اعمالی به دیگران به قصد اضرار به غیر یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی. این جرم میتواند به صورت کلامی، کتبی یا از طریق سامانههای رایانهای و فضای مجازی انجام شود. شاکی با تقدیم شکواییه خواستار احقاق حق و مجازات مرتکب میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
شاکی خصوصی علیه مشتکیعنه (متهم به نشر اکاذیب).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ قابل گذشت (در صورت ارتکاب خصوصی) یا غیرقابل گذشت (در صورت تشویش اذهان عمومی یا مقامات).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرای عمومی و انقلاب (در جرایم رایانهای: دادسرای جرایم رایانهای) محل وقوع جرم یا انتشار.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
پرینت و اسکرینشات از مطالب منتشرشده، لینک یا مستندات دیجیتال، شهادت شهود (در صورت وجود).
مهلتها چیست؟
مهلتها
مرور زمان جرایم تعزیری درجه ۶؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رای.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی ثبت شکواییه کیفری بر اساس تعرفه خدمات قضایی.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم شکواییه و مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع پرونده به دادسرا و سپس کلانتری یا پلیس فتا
- ۳. احضار متهم و اخذ دفاعیات
- ۴. صدور کیفرخواست
- ۵. رسیدگی در دادگاه کیفری دو
- ۶. صدور رای و امکان تجدیدنظرخواهی.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در نشر اکاذیب، باید انتساب اظهار خلاف واقع و عمد در انتشار احراز شود؛ در عنوان مقرر در ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، قصد اضرار یا تشویش اذهان نیز اهمیت دارد و وقوع زیان بالفعل شرط تحقق نیست. اگر انتشار در فضای رایانهای باشد، انطباق با قانون جرایم رایانهای نیز باید بررسی شود.
⚖جاهایی که دادگاهها نظرِ متفاوت دارند
مرز خبر نادرست و نشر اکاذیب: دیدگاه ۱: بیان یا انتشار مطلب خلاف واقع با قصد لازم، برای تحقق جرم کافی است / دیدگاه ۲: باید با توجه به متن و زمینه، کذب بودن و قصد اضرار یا تشویش احراز شود؛ انتشار در فضای مجازی: دیدگاه ۱: رفتار میتواند مشمول عنوان خاص قانون جرایم رایانهای باشد / دیدگاه ۲: عنوان قانونی با توجه به شیوه انتشار و عناصر رفتار، ممکن است نشر اکاذیب موضوع قانون تعزیرات باشد
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا مطلب واقعاً خلاف واقع بوده است، آیا متهم از کذب بودن آن آگاه بوده است، آیا قصد اضرار یا تشویش احراز میشود، آیا بازنشر یا نقلقول هم انتشارِ منتسب به متهم است
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات کیفری متهم به اتهام نشر اکاذیب.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسشهای متداول
آیا نشر اکاذیب حتماً باید در فضای مجازی باشد؟
خیر، میتواند به صورت کتبی، سخنرانی یا درج در روزنامه نیز باشد.
آیا جبران خسارت معنوی امکانپذیر است؟
بله، ضمن دادخواست کیفری یا دعوای حقوقی جداگانه میتوان مطالبه خسارت کرد.
آیا این جرم قابل گذشت است؟
اگر جنبه خصوصی داشته باشد با گذشت شاکی موقوفالتعقیب میشود.
تفاوت نشر اکاذیب با افترا چیست؟
در افترا صراحتاً جرم مشخصی به دیگری نسبت داده میشود که باید اثبات شود، اما در نشر اکاذیب انتشار اخبار دروغ مطرح است.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی حضور در جلسات دادگاه و شوراهای حل اختلاف؛ اصول، آداب و نکات کلیدی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای جلسه اول رسیدگی امور کیفری ، نشر اکاذیب ←
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
