دعوای نمونه شکوائیه کیفری ترک انفاق1و توضیحات مواد قانونی و حقوقی — به زبانِ ساده
این شکایت زمانی مطرح میشود که مرد با داشتن استطاعت مالی، از پرداخت نفقه و هزینههای زندگی همسر یا افرادی که قانوناً واجبالنفقه هستند (مانند فرزندان) خودداری نماید. قانونگذار برای تأمین امنیت خانواده، این عمل را جرمانگاری کرده است. طرح این شکایت مستلزم اثبات تمکین زوجه (در خصوص همسر) و استطاعت مالی زوج است. هدف از این شکایت، وادار کردن شخص به پرداخت نفقه و مجازات قانونی وی است.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
شاکی (زوجه یا شخص واجبالنفقه) علیه مشمول شکایت (زوج یا شخص مکلف به پرداخت نفقه).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
کیفری؛ قابل گذشت (در خصوص زوجین).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادسرا و دادگاه کیفری دو محل اقامت شاکی یا مشتکیعنه.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند ازدواج (عقدنامه)، اظهارنامه قانونی مطالبه نفقه، استشهادیه محلی یا آرای قبلی دادگاه خانواده (در صورت وجود).
مهلتها چیست؟
مهلتها
مرور زمان جرایم تعزیری درجه ۶؛ جرم ترک انفاق به صورت مستمر واقع میشود و هر ماه قابل شکایت است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی کیفری (تعرفه خدمات قضایی).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی برای مطالبه نفقه (توصیه میشود).
- ۲. تنظیم شکوائیه ترک انفاق.
- ۳. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی.
- ۴. ارجاع به کلانتری و دادسرا جهت تحقیق.
- ۵. ارجاع پرونده به شورای حل اختلاف یا دادگاه جهت صدور حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
تمکن مالی زوج و امتناع عمدی او از پرداخت نفقه با وجود مطالبه زوجه، ارکان اصلی جرم ترک انفاق است و اثبات عدم تمکن، رافع مسئولیت کیفری است.
⚖جاهایی که دادگاهها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: آیا پرداخت بخشی از نفقه یا نفقه حداقلی مانع تحقق جرم است؟ / دیدگاه ۱: پرداخت ناقص هم اگر رفع نیاز کند جرم را منتفی میکند / دیدگاه ۲: پرداخت باید متناسب با شئون زوجه باشد و پرداخت ناچیز به قصد فرار از مجازات را ترک انفاق میدانند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص میزان نفقه متناسب با شئون زوجه، پذیرش عذر عدم اشتغال زوج به عنوان عدم تمکن، نحوه تفسیر حسن معاشرت و تمکین.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعقیب و مجازات کیفری مشتکیعنه به اتهام ترک انفاق و استیفای نفقه معوقه.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسشهای متداول
آیا زن در صورت ناشزه بودن مستحق نفقه است؟
خیر، عدم تمکین بدون عذر موجه ساقطکننده نفقه است.
آیا برای ترک انفاق باید دادگاه خانواده حکم داده باشد؟
خیر، امکان طرح مستقیم شکایت کیفری وجود دارد هرچند رای دادگاه خانواده کمککننده است.
آیا ترک انفاق جرم مستمر است؟
بله، هر ماه جرم جدیدی تحقق مییابد.
مجازات ترک انفاق چیست؟
حبس تعزیری درجه ششم (معمولاً سه ماه و یک روز تا یک سال).
راهنمای کامل: راهنمای جامع و کاربردی «تأمین خواسته» در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای نمونه شکوائیه کیفری ترک انفاق1و توضیحات مواد قانونی و حقوقی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
