دعوای ابطال سند رسمی به سبب جعل — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که سند رسمی به دلیل جعل (تغییر در متن، امضای جعلی، یا ساختگی بودن کل سند) تنظیم شده باشد. خواهان مدعی است که سند رسمی موجود، اصالت ندارد و به صورت متقلبانه ایجاد شده است. این دعوا معمولاً با شکایت کیفری جعل نیز همراه است، اما برای ابطال سند در دادگاه حقوقی مطرح میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: شخصی که سند به ضرر او تنظیم شده یا مالک واقعی. خوانده: شخصی که سند به نام اوست و جاعل (در صورت معلوم بودن).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک یا محل اقامت خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اصل سند (یا تصویر آن)، نظریه کارشناس خط و امضا (در صورت وجود)، مدارک اثبات مالکیت، دادنامه کیفری (در صورت وجود).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان خاصی ندارد. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش خواسته (مالی) محاسبه میشود.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست
- ۲. ارجاع به شعبه
- ۳. ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری (خط و امضا)
- ۴. صدور رأی
- ۵. تجدیدنظرخواهی
- ۶. اجرای حکم و ابطال سند در اداره ثبت.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات جعل سند رسمی نیازمند طرح دعوای کیفری جعل و استفاده از سند مجحول پیش از ابطال یا به صورت همزمان در دادگاه حقوقی است و ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری (خط، امضا یا اثر انگشت) از ارکان رسیدگی است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: لزوم یا عدم لزوم طرح دعوای کیفری مجزا پیش از دعوای حقوقی ابطال سند / دیدگاه ۱: تقدم دعوای کیفری و صدور حکم قطعی کیفری علیه جعل‌کننده الزامی است / دیدگاه ۲: دادگاه حقوقی مستلاً می‌تواند به اصالت یا جعل سند رسمی به عنوان دلیل رسیدگی کند بدون نیاز به حکم کیفری
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرش کارشناسی‌های چندنفره، نحوه ارزیابی ادله اثبات دعوا در خصوص جعلیات پنهان، قبول یا رد درخواست دستور موقت برای توقف نقل‌وانتقالات سند مورد ادعا
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
ابطال سند رسمی شماره ... مورخ ... دفترخانه ... به دلیل جعل و بی‌اعتباری آن به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای ابطال سند جعلی حتماً باید شکایت کیفری کرد؟
خیر، اما داشتن رأی کیفری جعل، پیروزی در دادگاه حقوقی را قطعی می‌کند.
اگر سند رسمی باشد، آیا می‌توان ادعای جعل کرد؟
بله، سند رسمی تنها در برابر ادعای تردید و انکار مصون است، اما ادعای جعل نسبت به آن همیشه مسموع است.
هزینه کارشناسی با کیست؟
با خواهان (مدعی جعل).
آیا ابطال سند، مالکیت را به صورت خودکار برمیگرداند؟
بله، پس از ابطال سند، سند قبلی یا وضعیت مالکیت سابق احیا میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تنظیم، اعتبار و اصلاح اسناد رسمی در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ابطال سند رسمی به سبب جعل ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.