دعوای ابطال اجراییه نسبت به شخص فاقد تعهد — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی طرح می‌شود که اداره ثبت اسناد و املاک به اشتباه یا بر اساس درخواست بستانکار، اجراییه ثبتی را علیه شخصی صادر نموده که هیچ‌گونه سمت، ضامن یا تعهدی در سند رسمی لازم‌الاجرا نداشته است (مثلاً نام خانوادگی مشابه، یا اشتباه در احراز هویت، یا درج نام فردی که سند را امضا نکرده است). شخص فاقد تعهد برای جلوگیری از توقیف اموال و احقاق حق خود، ناچار به طرح دعوای ابطال اجراییه در دادگاه حقوقی است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: شخص ثالثی که اجراییه علیه او صادر شده اما تعهدی ندارد / خوانده: بستانکار (متعهدله) و اداره ثبت اسناد و املاک.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در صورتی که صرفاً رفع اثر از شخص باشد) / مالی (اگر ناظر بر رفع توقیف مال معین باشد)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل صدور اجراییه یا محل اقامت خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
تصویر مصدق اجراییه ثبتی، کارت ملی و شناسنامه خواهان جهت احراز عدم تطبیق یا عدم سمت، سند رسمی موضوع اجرا (در صورت دسترسی).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدوده زمانی خاصی ندارد اما با توجه به شروع عملیات اجرایی و توقیف احتمالی اموال، فوریت دارد.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
در صورتی که دعوا غیرمالی تلقی شود بر اساس تعرفه دعوای غیرمالی و اگر منتهی به رفع توقیف مال شود تابع ارزش مال است.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. اخذ تصویر اجراییه از اداره ثبت؛
- ۲. تنظیم دادخواست ابطال اجراییه به دلیل عدم وجود تعهد و سمت؛
- ۳. ثبت در دفتر خدمات قضایی؛
- ۴. درخواست دستور موقت برای جلوگیری از توقیف اموال؛
- ۵. صدور حکم به ابطال اجراییه نسبت به خواهان؛
- ۶. اجرای حکم در اداره ثبت.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
احراز عدم سمت یا عدم توجه تعهد به شخصِ معرفی‌شده به عنوان مدیون، کلید اصلی این دعواست؛ به ویژه در مواردی که ضامن، رهن‌دهنده یا وکیل با محدودیت اختیارات مواجه بوده است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص اینکه آیا امضای شخصِ ثالث به عنوان ضامن بوده یا صرفاً گواه، نحوه تفسیر حدود اختیارات نماینده یا ضامن در سند پایه، میزان پذیرش اسناد تکمیلی برای تفکیک مسئولیت اشخاص
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
ابطال اجراییه ثبتی شماره […] صادره از اداره […] نسبت به اینجانب به دلیل عدم وجود هرگونه تعهد و سمت در سند رسمی پایه
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر اجراییه ثبتی به اشتباه به نام من صادر شود، چه کنم؟
باید سریعاً دادخواست ابطال اجراییه به طرفیت بستانکار و اداره ثبت در دادگاه حقوقی مطرح کنید.
آیا می‌توانم همزمان تقاضای دستور موقت بدهم؟
بله، برای جلوگیری از توقیف یا حراج اموال، درخواست دستور موقت توقف عملیات اجرایی بسیار ضروری است.
آیا این دعوا مالی است؟
اگر صرفاً اعتراض به صدور اجراییه علیه شخص فاقد تعهد باشد، غالباً غیرمالی محسوب می‌شود، اما رویه محاکم گاه متفاوت است.
آیا اداره ثبت خودش می‌تواند اجراییه را برای شخص فاقد تعهد لغو کند؟
خیر، اداره ثبت مجری است و رفع اثر نیازمند حکم دادگاه یا رضایت بستانکار است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع دستور اجرا و اجراییه ثبتی در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ابطال اجراییه نسبت به شخص فاقد تعهد ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.