آیین‌نامه تاسیس و نظارت بر دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی

تاسیس هر نوع دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی به وسیله اشخاص حقوقی، (‌اعم از بخش خصوصی یا دولتی) به منظورارائه خدمات زیر‌منوط به اخذ پروانه طبق مقررات این آیین‌نامه م. ب.. 1 - ترابری هوایی شامل صدور بلیط مسافرت هوایی، ذخیره جا، صدور بارنامه مسافر و یا هر نوع اقدام دیکر[دیگر] مربوط به ترابری هوایی مسافر ب. ر. م. مربوط و دستورالعملهای مراجع ذیربط. 2 - انجام خدمات لازم در زمینه جهانگردی، تنظیم برنامه مسافرتهای دسته‌جمعی افراد و گروهها و گشتهای داخلی، خارجی، زمینی، دریائی و هوایی با‌رعایت دستورالعملهای مراجع ذیربط.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مرجع صدور پروانه و ابلاغ آراء و تصمیمات متخذه کمیته فنی و کمیته عالی می‌باشند.

متقاضی پروانه تاسیس دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی باید دارای شرایط ذیل باشد. 1 - تعلق صد درصد سرمایه به اتباع ایرانی. 2 - سپردن ضمانت‌نامه بانکی به منظور حسن انجام کار از یک میلیون ریال تا پنج میلیون ریال به تشخیص کمیته فنی و قابل تمدید در هر سال. 3 - ارائه محل مناسب برای دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی بر حسب دستورالعمل کمیته فنی.

در صورت موافقت کمیته موضوع ماده (8) این آیین‌نامه با تاسیس دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی، متقاضی باید نسبت به ایجاد شرکت(‌شخصیت حقوقی) جهت انجام وظایف دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی اقدام نماید تا پروانه مربوطه به نام شخص حقوقی صادر شود.

مدیر عامل، رئیس و اعضاء هیات مدیره شرکت (‌شخصیت حقوقی) باید دارای شرایط زیر باشند: 1 - تابعیت کشور جمهوری اسلامی 2 - متدین به دین مبین اسلامی یا سایر ادیان رسمی شناخته شده در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. 3 - حداقل سن (25) سال تمام. 4 - انجام خدمت وظیفه با معافیت دائم. 5 - داشتن اهلیت قانونی، عدم اشتهار به فساد اخلاق و عدم اعتیاد به مواد مخدر، نداشتن پیشینه محکومیت کیفری که موجب سلب حقوق اجتماعی‌گردد و نداشتن مشاغل و یا عضویت در سازمانهایی که موجب تحکیم مبانی رژیم گذشته بوده‌اند و یا عضویت و همکاری با آنها ضدیت با جمهوری‌اسلامی تلقی گردد، همچنین عدم هر گونه همکاری با ساواک منحله و گروهکهای ملحد. 6 - نداشتن سمت‌های فوق در دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی که بعد از بهمن سال 1357 پروانه فعالیت آنها لغو شده است.

شرکت (‌شخصیت حقوقی) متقاضی پروانه باید یک نفر را به عنوان مدیر فنی که دارای شرایط زیر باشد به کمیته فنی معرفی نماید. 1 - کلیه شرایط مندرج در ماده (5) این آیین‌نامه. 2 - داشتن حداقل دیپلم متوسطه. 3 - داشتن سابقه کار مفید و اطلاعات کافی در زمینه شغلی مربوطه، بتشخیص کمیته فنی. 4 - موقعیت در امتحانات کتبی و مصاحبه به تائید کمیته فنی.

مدیران دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی (‌مدیر عامل، رئیس و اعضاء هیات مدیره و مدیر فنی) هر گاه یکی از شرایط مندرج در این‌آیین‌نامه را به تشخیص کمیته فنی از دست بدهند دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی موظف خواهد بود حداکثر ظرف مدت دو ماه فرد جدیدی را که‌واحد شرایط مذکور در این ائین‌نامه باشد معرفی نماید پس از انقضاء مهلت مقرر در صورت عدم معرفی فرد جدید فعالیت دفتر خدمات مسافرتی و‌جهانگردی به مدت (3) ماده بحالت تعلیق درآمده و چنانچه پس از پایان مدت تعلیق فرد جدید واجد شرایط معرفی نشود پروانه دفتر لغو خواهد شد.

به منظور جاری وظایف زیر کمیته‌ای مرکب از نمایندگان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان هواپیمایی کشوری شرکت هواپیمایی‌جمهوری اسلامی ایران با معرفی کتبی بالاترین مقام مراجع مذکور به نام کمیته فنی نظارت برتاسیس و فعالیت دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی‌تشکیل می‌گردد: 1 - رسیدگی و تصمیم‌گیری در مورد درخواستهای متقاضیان جهت اجازه تاسیس دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی حداکثر ظرف مدت (6) ماه از‌تاریخ رسید درخواست به کمیته فنی. 2 - بررسی صلاحیت شغلی مدیر عامل، رئیس و اعضاء هیات مدیره و مدیر فنی. 3 - تائید نام و محل دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی. 4 - رسیدگی و اتخاذ تصمیم در مورد شکایات واصله و هر گونه تخلف دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی و سایر مواردی که به موجب این آیین‌نامه به عهده کمیته فنی نهاده شده است و صدور یکی از آراء زیر متناسب با تخلف. الف - اخطار کتبی ب - تعلیق (‌به مدت 3 تا 6 ماه) ج - لغو پروانه 5 - بررسی گزارش بازرسان دستگاه‌های ذیربط و تصمیم‌گیری در مورد آنها.

هر یک از اعضاء کمیته فنی دارای حق رای بوده و تصمیمات متخذه با اکثریت آراء قابل اجراء است.

در موارد تعلیق یا لغو پروانه از تاریخ ابلاغ کتبی رای، دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی موظف به اجرای مقررات زیر م. ب.: 1 - در زمان تعلیق، دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی موظف است از قبول تعهدات جدید خودداری نموده و صرفاً تعهدات قبلی خود را طبق‌دستورالعملهای مراجع ذیربط عمل نماید. در صورت عدم رعایت مراتب فوق به تشخیص کمیته فنی پروانه دفتر مربوطه لغو خواهد شد. 2 - در مورد لغو پروانه، دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی فقط ملزم به انجام تعهدات قبلی ب. ت. ب. دستورالعملهای مراجع ذیربط بوده و در‌صورت انجام هر گونه فعالیت در زمینه مربوط به این آیین‌نامه موضوع از طریق مراجع قضایی تحت پیگرد قانونی قرار خواهد گرفت.

چنانچه دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی ظرف مدت (3) ماده پس از اخذ پروانه بدون عذر موجه شروع به کار ننماید پروانه آن لغو‌خواهد شد.

هرگاه دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی بیش از (3) ماه بدون عذر موجه تعطیل و یا مدت (6) ماه غیر فعال باشد کمیته فنی پروانه آن را‌لغو خواهد کرد.

دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی موظف‌اند قبل از به ثبت رساندن هر گونه تغییر در امور مربوط به مدیریت، سهام، شرکاء، محل و نام‌موافقت کتبی کمیته فنی را کسب نمایند در غیر این صورت حسب تشخیص کمیته فنی پروانه دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی بحالت تعلیق‌درآمده یا لغو خواهد شد.

مدیر عامل دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی مستقیما" مسئولیت اجرای صحیح مفاد این آیین‌نامه و کلیه دستورالعملهای مراجع ذیربط را‌بر عهد داشته و در مواقع لزوم باید پاسخگو باشد.

در صورت وارد نشدن خسارت به اشخاص حقیقی یا حقوقی در قبال ارائه خدمات دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی موضوع بندهای (1)‌و (2) ماده یک این آیین‌نامه، مبلغ محکوم به موجب حکم دادگاه ذیصلاح از محل ضمانتنامه موضوع بند (2) ماده (3) این آیین‌نامه دریافت خواهد‌شد.

نام، نشانی کامل، شماره‌های تلفن و تلکس، میزان سرمایه، شماره و نوع پروانه باید حداقل به دو زبان فارسی و (‌انگلیسی، آلمانی، فرانسه و‌یا غربی) در سرلوحه نامه‌ها و مکاتبات دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی درج گردد.

دفاتر خدمات مسافرتی موظفند اطلاعات، مدارک و اسناد مورد درخواست کمیته فنی در زمینه فعالیت و پرسنل خود را در اختیار وزارت‌فرهنگ و ارشاد اسلامی قرار دهند. درغیراین صورت درمرتبه اول پروانه دفترخدمات مسافرتی و جهانگردی برای مدتی به تشخیص کمیته فنی تعلیق و در صورت تکرار، پروانه دفتر لغو خواهد شد.

کمیته عالی مرکب از افراد زیر به منظور رسیدگی به اعتراضات واصله نسبت به آراء کمیته فنی در زمینه لغو پروانه دفتر خدمات مسافرتی و‌جهانگردی تشکیل می‌گردد. 1 - وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی. 2 - رئیس سازمان هواپیمایی کشوری. 3 - مدیر عامل شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران.

از تاریخ تصویب این آیین‌نامه کلیه دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی مجاز، مکلفند ظرف مدت (6) ماه وضعیت خود را با مفاد آن تطبیق‌دهند و درغیراین صورت پروانه اینگونه دفاتر از درجه اعتبار ساقط خواهند شد.

شهربانی جمهوری اسلامی ایران و سایر مراجع انتظامی ذیصلاح مکلفند به تقاضای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از ادامه فعالیت دفاتر‌خدمات مسافرتی و جهانگردی که پروانه آنها بحالت تعلیق درآمده و یا لغو شده است و موسسات غیر مجازی که به امور مسافرتی و جهانگردی مبادرت می‌نمایند، جلوگیری به عمل آورند.

موسساتیکه به فعالیتهائی غیراز فعالیتهای این آیین‌نامه اشتغال دارند به هیچ عنوان نباید ازنام دفتر خدمات مسافرتی و جهانگردی استفاده‌کنند.

موسسات دولتی مشمول این آیین‌نامه ملزم به احراز آندسته از شرایط مندرج در این آیین‌نامه که بر اساس دولتی بودن آنها موضوعیت ندارند، نمی‌باشد.

این آیین‌نامه مشتمل بر (23) ماده و (19) تبصره م. ب. که از تاریخ تصویب لازم‌الاجراء بوده و کلیه مقررات و آیین‌نامه‌های مغایر با آن از‌درجه اعتبار ساقط است. معاون اول رئیس جمهور حسن حبیبی ‌

انحلال قهری یا ارادی یا بطلان شخص حقوقی دارنده مجوز موجب لغو مجوز فعالیت می شود؛ مگر اینکه تا 6 ماه با رعایت شرایط مقرر قانونی نسبت به انتقال به شخص جدید اقدام و موافقت مرجع صدور را اخذ نماید. تبصره ـ در مدت انحلال قهری یا ارادی اشخاص حقوقی صاحب مجوز مدیر تصفیه موظف است تا شش ماه نسبت به انتقال مجوز به شخص جدید اقدام و موافقت مرجع صدور مجوز را اخذ نماید.

در صورتی که در مورد شخص حقیقی مدیر فنی و در مورد شخص حقوقی مدیر عامل یا مدیر فنی فوت نماید یا تغییر کند یا محجور شود یا هر یک از شرایط مندرج در این آیین نامه را از دست بدهد به تشخیص مرجع صدور مجوز دارنده مجوز در شخص حقیقی و هیأت مدیره در شخص حقوقی موظف است مراتب را تا ده روز به صورت کتبی به مرج [مرجع] صدور مجوز اعلام نماید و تا سه ماه شخص دیگری را که دارای شرایط مقرر در این آیین نامه باشد به جای مدیر سابق تعیین و به مرجع صدور مجوز معرفی نماید؛ در غیر این صورت مجوز دفتر لغو می شود.

هر یک از دفترهایی که ارکان تشکیلات و مجوز آنها با این آیین نامه مطابقت ندارد موظفند حداکثر تا شش ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این آیین نامه، وضعیت خود را با مفاد آن تطبیق دهند.

دفتر نباید از عنوانی غیر از عنوان دفتر خدمات مسافرتی، سیاحتی ـ جهانگردی و زیارتی مانند آژانس و بنگاه استفاده نماید.

اعتبار مجوز صادر شده یک سال است و دارنده موظف است یک ماه قبل از انقضای مدت نسبت به تمدید آن اقدام نماید.

ایجاد نمایندگی یا شعبه توسط شخص حقوقی دارنده مجوز با رعایت این آیین نامه و تصویب مرجع صدور مجوز بلامانع است.

کلیه دفترها موظف به رعایت مقررات و دستورالعمل ها و خط مشی های ابلاغ شده توسط مراجع صدور مجوز هستند.

نظارت بر فعالیت دفتر از جهت کیفیت، سطح کارآیی و رعایت مقررات حسب مورد بر عهده وزارتخانه های فرهنگ و ارشاد اسلامی و راه و ترابری است و در صورت مشاهده تخلف از مفاد این آیین نامه و سایر مقررات مربوط مرجع صدور مجوز حسب مورد علاوه بر اعمال مجازات های مقرر در این آیین نامه به شرح زیر عمل می کند: الف ـ تذکر کتبی. ب ـ اخطار کتبی با تعیین مهلت مناسب جهت رفع اشکال. پ ـ تعلیق موقت از یک ماه تا سه ماه. تبصره 1 ـ مرجع صدور مجوز در صورت صلاحدید جهت ادای توضیح از دارنده مجوز یا مدیر عامل یا مدیر فنی یا کارشناسان صلاحیتدار دعوت می کند و اتخاذ تصمیم در مورد تخلفات با مرجع یاد شده است. تبصره 2 ـ تعلیق یا لغو مجوز در یکی از روزنامه های کثیرالانتشار درج می شود. تبصره 3 ـ در صورتی که تخلف دفتر واجد وصف مجرمانه باشد پرونده جهت رسیدگی به مراجع قضایی صالح ارسال می شود. تبصره 4 ـ در صورتی که در خصوص نحوه فعالیت دفتر شکایت یا اعلام تخلفی از سوی اشخاص ذی ربط با دلایل مستدل ارایه شود مرجع صادرکننده مجوز موظف است مورد را بررسی و تصمیم مقتضی اتخاذ نماید. تبصره 5(الحاقی 09ˏ03ˏ1403) - دستورالعمل های اجرایی مربوط به نظارت و نحوه رسیدگی به تخلفات انضباطی و شکایات، از سوی مراجع صدور تهیه و ابلاغ می گردد.

نیروی انتظامی و سایر مراجع قانونی ذی ربط مکلفند به تقاضای مرجع صدور مجوز از ادامه فعالیت دفترهایی که متخلف شناخته شده و به تعلیق یا لغو محکوم شده اند جلوگیری به عمل آورد.

مراجع صدور مجوز بابت صدور یا تمدید مجوزهای موضوع این آیین نامه وجوهی را که مطابق تبصره (4) ماده (7) اصلاحی قانون توسعه صنعت ایرانگردی و جهانگردی – مصوب 1375 – توسط شورای عالی ایرانگردی و جهانگردی معین می شود دریافت و مطابق تبصره 5 ماده یاد شده عمل می نمایند.

وزارتخانه های راه و ترابری و فرهنگ و ارشاد اسلامی موظفند پس از صدور مجوز یا تعلیق یا لغو آن موضوع را به اطلاع یکدیگر برسانند. معاون اول رییس جمهور ـ حسن حبیبی