اماکن عمومی: از مرافق مسلمین بودن مسجد

از جمله «مشترکات مسجد است و مسجد از مرافق مسلمین است که عموم مسلمین در آن شریک می‌باشند و همه آن‌ها در استفاده از آن مساوی هستند، مگر به آنچه که مناسب آن نیست و شارع مقدس از آن نهی کرده است؛ مانند توقف جنب در مسجد و مانند آن. بنابراین اگر کسی برای نماز یا عبادت یا قرائت قرآن یا دعا، بلکه تدریس یا وعظ یا فتوا دادن و غیر این‌ها، به جایی از مسجد سبقت بگیرد کسی حق برخیزاندن او را ندارد؛ چه فرد سابق با فرد مسبوق، در غرض مساوی باشند یا در آن اختلاف داشته باشند، پس کسی هر غرضی داشته باشد حق ندارد کسی را که به جایی از مسجد سبقت گرفته و دارای هر غرضی باشد، مزاحمت نماید. البته بعید نیست که نماز جماعت یا فرادا بر اغراض دیگر مقدم باشد، پس اگر جلوس فرد سابق به‌منظور قرائت یا دعا یا تدریس باشد و کسی بخواهد که در آن مکان نماز جماعت یا فرادا بخواند بر فرد سابق واجب است که جا را برای او خالی کند، البته سزاوار است که این مقید بشود به جایی که انتخاب اراده کننده نماز در آن مکان، به مجرد خواهش نفس نباشد، بلکه یا به‌خاطر انحصار محل نماز در آن یا به‌خاطر غرض راجح دینی باشد؛ مانند ملحق شدن به صف‌های نماز جماعت و مانند آن. و لیکن اصل مساله در جایی که جلوس شخص سابق به‌خاطر عبادت مانند دعا و قرائت باشد نه به‌خاطر مجرد تفریح و استراحت، خالی از اشکال نیست، پس ترک احتیاط برای فرد مسبوق به عدم مزاحمت و برای شخص سابق به خالی نمودن جا برای او در آن سزاوار نیست. و ظاهر آن است که نماز فرادا با نماز جماعت مساوی می‌باشد، پس دومی اولویتی بر اولی ندارد، بنابراین کسی که به جایی از مسجد جهت نماز فرادا سبقت بگیرد، کسی که می‌خواهد جماعت بخواند حق ندارد او را مزاحمت نماید اگرچه درصورتی‌که جای دیگری برای فرد سابق پیدا شود بهتر است که جا را برای او خالی کند و نباید منّاع خیر از برادرش باشد. منبع: موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة، ج۲، ص۲۳۰، کتاب احیاء الموات و المشترکات، القول فی المشترکات، مسالة۱۵، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۹۹ ه ش