امتناع از ادای دین (قواعد فقه): موارد تطبیق قاعده

اخذ قهری زکات از کسی که از پرداخت آن، با وجود شرایط امتناع می‌ورزد. کیفیت نیت و قصد قربت که مقوّم عبادیت اعمال است یکی از این پرسش‌هاست که مورد بررسی و تحقیق قرار گرفته است. در کتاب لسان العرب می‌نویسد: «رجل مدیون: کثر ما علیه من الدین»؛ یعنی کسی که بدهی زیاد داشته باشد و دین یعنی مال کلی ثابت بر ذمۀ شخص برای دیگری ۲. ۲ - وجوب ادای دین نیت در ادای دین و همچنین ادای دین حال و یا مؤجل، که موعد آن رسیده، در صورت مطالبۀ طلبکار بر مدیون واجب است پرداخت حقوق دیگران و به عبارت دیگر تفریغ ذمه از دینی که به عهده آن آمده است از روشن‌ترین اصول عقلایی و مسلمات شرعی است، ۲. ۳ - حرمت عدم ادای دین در صورتی که مدیون، با فرض تمکن از ادای دین امتناع ورزد، داین می‌تواند به حاکم مراجعه نماید. حاکم نیز مدیون را به پرداخت دین ملزم نموده و در صورت امتناع، به ولایت از جانب او اقدام می‌کند. آنچه ذکر شد مختص قرض نیست و تمام انواع دیون را در بر می‌گیرد؛ به هر حال تاخیر در بازپرداخت دین، با تمکن از ادای آن حرام م. ب.. منبع: مستمسک العروة الوثقی، ج۹، ص۳۵۱ · مستمسک العروة الوثقی، ج۹، ص۳۲۸ · لسان العرب، ج۱۳، ص۱۶۷ · الجامع للشرائع، ج۱، ص۲۸۳ · ج۴، ص۱۷-۱۸ · القواعد الفقهیه، ج۵، ص۲۸۲ · عروة الوثقی، ج۲، ص۳۷۲ · کتاب السرائر، ج۲، ص۳۳