امید: انواع امید

امید بر دو گونه است: ۱۲. ۱ - داعی بر عمل شرط صحّت عبادت ، نیّت به معنای قصد انجام عمل به عنوان امتثال و تقرّب به خداوند است. ۱۲.۱. ۱ - غرض صحیح و غیر صحیح در نیت اگر غرض از امتثال، تحصیل ثواب و رفع عقاب باشد- به این معنا که داعی بر امتثال، امید به ثواب الهی و رهایی از عقاب باشد- نیّت صحیح است، ولی اگر به قصد معاوضه و داد و ستد باشد، صحّت آن مورد اشکال قرار گرفته است. ۱۲.۱. ۲ - انجام عمل غیر حرام به قصد امید ثواب عمل غیر حرامی را که وجوب ، استحباب ، اباحه یا کراهت آن معلوم نیست، می‌توان به امید ثواب انجام داد. ۱۲. ۲ - شرط حکم در برخی موارد، امید شرط حکم قرار می‌گیرد. ۱۲.۲. ۱ - شرط جواز تیمم کسی که وظیفه‌اش تیمّم است، در این که در وسعت وقت می‌تواند تیمّم کند و نماز بخواند یا آن که باید تا آخر وقت صبر کند و یا وجوب صبر منوط به امید به زوال عذر تا پایان وقت است و در صورت علم به عدم زوال، مبادرت به تیمّم جایز است، اختلاف م. ب.. ۱۲.۲. ۲ - شرط در فروش امولا مفلّس بر بستان‌کاران مستحب است هنگام فروش مال مفلّس ، برای افزایش قیمت کالا حضور داشته باشند. برخی در صورت امید به افزایش قیمت به واسطۀ حضور طلب‌کاران ، حضور آنان را واجب دانسته‌اند. ۱۲.۲. ۳ - وجود مانع برای انجام حج به قول مشهور، اگر انجام حج با مانعی برخورد کند و امیدی به برطرف شدن آن نباشد، در صورت استقرار حج ( وجوب آن در سال‌های قبل) بر وی واجب است‌ برای حج نایب بگیرد و اگر با امید به زوال عذر نایب بگیرد، کفایت نمی‌کند و بعد از زوال عذر باید، خود، حج بگزارد. ۱۲.۲. ۴ - جستجوی آب برای وضو و غسل بر کسی که برای وضو یا غسل جهت خواندن نماز، آب در اختیار ندارد، واجب است جستجو کند. وجوب جستجو مشروط به امید دستیابی به آب است و در فرض ناامیدی ، جستجو واجب نیست. منبع: العروة الوثقی، ج۱، ص۶۱۴ · العروة الوثقی، ج۱، ص۱۱ · جواهر الکلام، ج۵، ص۱۵۷-۱۶۴ · جواهر الکلام، ج۲۵، ص۳۲۹ · العروة الوثقی، ج۲، ص۴۶۲ · جواهر الکلام، ج۵، ص۷۶