حافظ: وجوه تمایز حافظ ومحدث

این تمایز از نظر گستره دانش و مقدار حفظ، در خور بررسی است. مثلا ابن‌سمعانی ، آگاهی از اسانید را به‌طور کلی، لازمه اطلاق لقب حافظ تلقی کرده است. ب. ت. ب. دیدگاههای مذکور، به نظر می‌رسد حداقل علم لازم برای صدقِ اطلاق لقب حافظ، حفظ اسانید و متون و آگاهی از رجال احادیث بوده، و علم به ظرائف و دقایق متون، موجب کمال حفظ و مراتب بالا‌تر حافظ است. همچنان که ابن‌حبّان اهتمام حافظان به حفظ طرق و اسانید را لازم دانسته و درنتیجه احتجاج به حافظان غیرفقیه را جایز تلقی نکرده است. مقدار محفوظات وجه دیگر برای ممتاز کردن حافظ است. منبع: ج۳، ص۵۱، چاپ محمدرضا مامقانی، قم ۱۴۱۱ـ۱۴۱۳ · ج۱، ص۷۲، دمشق ۱۳۷۹/ ۱۹۵۹، چاپ افست قم ۱۳۶۳ش · ج۱، ص۲۴، چاپ احمد عمرهاشم، بیروت ۱۴۰۹/۱۹۸۹ · ج۱، ص۲۶۸، چاپ ربیع‌ بن هادی عمیر، ریاض ۱۴۱۷ · ج۱، ص۲۷ـ ۲۹، چاپ احمد عمرهاشم، بیروت ۱۴۰۹/۱۹۸۹ · ج۲، ص۲۵۰ـ ۲۵۱، چاپ محمد عجاج خطیب، بیروت ۱۴۱۲/ ۱۹۹۱ · ج۱، ص۸، حیدرآباد، دکن ۱۳۹۳ـ۱۴۰۳/ ۱۹۷۳ـ۱۹۸۳، چاپ افست بیروت