حسد: معنی حسد

حسد ناخشنودی از موفقیت کسی و زوال نعمت او را تمنا کردن است. حسد حد افراطیِ رفتار کسی دانسته شده است که از نیک بختی مردمان رنج می‌برد. بر پایه تعریفی، حسد، آرزوی نابودیِ نعمت های دیگران و خواستن آن نعمت‌ها فقط برای خود است، لیکن در تعریفی دقیق تر، آرزوی زوالِ نعمت های دیگران است که چه بسا با تلاش برای نابودی آن همراه باشد. حسود خواستار زوال نعمت یا کمال از دیگران است، حتی اگر نعمت و کمالی که حسود آرزوی زوال آن‌را دارد، امری واقعی نباشد بلکه خیالی و غیرواقعی باشد، باز هم حسد شکل می‌گیرد و چه بسا آنچه حسود آرزوی زوال آن‌را دارد در واقع از رذایل باشد مانند خونریزی، هرزه‌گویی که حسود آن‌را کمال می‌پندارد و زوال آن‌را طلب می‌کند یا چیزی از نقایص انسانی و کمالات حیوانی است، اما حسود چون در حد حیوانیت است، آن‌را کمال می‌داند و زوال آن‌را از دیگران آرزو می‌کند. مثلاً حسادت به کمالات عقلی و یا اعمال صالحه محسود باشد و یا به امور خارجی از قبیل مال ، عظمت و جایگاه محسود. ۲- حسد به حسب حال حسود، مثل حسد از روی عداوت یا خوف و مانند آن پیدا شود. ۳- حسد به حسب حال حسد، مانند اینکه آرزوی زوال نعمت از دیگری داشته باشد، چه آن نعمت را داشته باشد یا نداشته باشد. منبع: رسائل الشهید الثانی (ق) ص۳۰۴ · ج۱، ص۷۱، ترجمه محمدحسن لطفی، تهران ۱۳۷۸ش · ج۱، ص۹۲، چاپ گوستاو فلوگل، لایپزیگ ۱۸۴۵، چاپ افست بیروت ۱۹۷۸ · ج۱، ص۱۹، با مقدمه و تصحیح و ترجمه و تعلیق محمد دامادی، تهران ۱۳۶۵ش · ج۳، ص۲۰۴، بیروت ۱۴۱۷/۱۹۹۶ · تقریرات فلسفه امام خمینی، ج۳، ص۳۵۹، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۵ · شرح چهل حدیث، ص۱۰۶-۱۰۵، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۸ · دانشنامه امام خمینی، ج۴، ص۴۲۴، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۴۰۰ · شرح چهل حدیث، ص۱۰۶، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ۱۳۸۸