صدور دستور موقت در دعاوی که در صلاحیت داور است — ا نشست قضایی استان خراسان رضوی شهر

گاهی اوقات مشاهده می شود که اصل دعوا در صلاحیت دادگاه نبوده و داور می بایست نسبت به آن رسیدگی نماید در چنین صورتی اگر متقاضی دستور موقت از دادگاه درخواست دستور موقت را نماید آیا دادگاه می تواند دستور موقت را صادر نماید یا اینکه چون دعوا در صلاحیت داور است باید از صدور دستور موقت امتناع نماید؟ ا نشست قضایی استان خراسان رضوی شهر نیشابور، مورخ ۱۳۸۰/۰۸/۱۶ تسنسسیم! تسنسسیم! و یکی از خلاهای موجود در قانون آیین دادرسی مدنی عدم تصریح امکان صدور دستور موقت از جانب دادگاه یا دیوان داوری است. در شرایط کنونی این عدم تصریح موجب شده است تا از یک سو در عمل داوران نتوانند چنین قراری صادر کنند؛ از سوی دیگر حتی زمانی که طرفین برای مطرح کردن چنین درخواستی به دادگاه مراجعه می کنند، غالب دادگاه ها نیز به راحتی برای رسیدگی به این درخواست اعلام صلاحیت نمی کنند. به این استناد که قاعده ای عام است و مرجع صالح جهت درخواست دستور موقت را دادگاهی می داند که اصل دعوا در آنجا مطرح است. با این شرایط نه دادگاه و نه دیوان داوری نوعا به چنین درخواستی رسیدگی نمی کنند. به نظر می رسد اگر طرفین، توافقی در اعطای اختیار صدور قرار دستور موقت به داور داده باشند تا حدی این خلا تعدیل و اختیار اعطایی به عنوان بخشی از آیین داوری مورد توافق طرفین می تواند از جانب داور مناط اعتبار قرار گیرد. گرچه برخی دستور موقت را به دلیل جنبه حاکمیتی آن از حدود اختیارات داور خارج می دانند، چون همواره اساس و منشا داوری ناشی از توافقهای طرفین بوده است لذا همین اراده ها نیز باید قادر باشند به داوران چنین اختیاراتی را اعطا کنند. ماده ۱۷ قانون داوری تجاری بین المللی در اعطای اختیار صدور دستور موقت به داور موید و تقویت کننده این روش استنباط است. در غیر این صورت خلا قانونی یاده شده به ناکارآمدی و بی فلسفه ماندن نهاد داوری و ارجاع مستقیم دعاوی به دادگاهها منجر خواهد شد. خلاهای قانون آیین دادرسی مدنی در صدور قرار دستور زمستان ۱۳۹۳، صفحات ۴۱۲ و ۴۱۳) در خصوص این موضوع به نشست قضایی به شرح ذیل اشاره میشود. زمستان ۱۳۹۳، صفحات ۴۱۲ و ۴۱۳) موضوع: امکان صدور دستور موقت در قرار دادهای مشروط به داوری پرسش: در قرار دادهایی که شرط داوری شده و رسیدگی به اختلاف طرفین به داوری محول شده است امکان صدور دستور موقت وجود دارد یا خیر؟ و اگر دستور موقت در دادگاه صادر شود با عنایت به اینکه تا اعلام نظر داور امکان طرح دعوی در دادگاه وجود ندارد)، خواهان دستور موقت در مهلت مقرر در به جای طرح دعوی چه اقدامی می بایست انجام دهد تا از دستور موقت رفع اثر نشود؟ ب. ت. ب. این که دادرسی فوری صدور دستور موقت بر خلاف قاعده است و اجابت خواسته صدور دستور موقت تابع شرایط و ضوابطی است که در ماده ۳۱۱ به بعد قانون آیین دادرسی مدنی بیان شده، در موافقت نامه داوری یا قرار دادی که شرط داوری وجود دارد؛ دادگاه صلاحیت رسیدگی به اصل دعوی را ندارد بلکه رسیدگی و صدور رأی از طریق داور به عمل می آید؛ در نتیجه دادگاه صلاحیت صدور دستور موقت را نیز ندارد، به علاوه چون دستور موقت از اختیارات خاص دادگاه صالح به رسیدگی به اصل دعوا است؛ بنابراین داور نیز صلاحیت صدور دستور موقت را ندارد.