طرفین می توانند با توافق شخصی را که دارای صفات عدالت کمال

طرفین می توانند با توافق شخصی را که دارای صفات عدالت کمال و اجتهاد باشد به عنوان قاضی انتخاب نمایند چه دسترسی به قاضی منصوب داشته یا نداشته باشند. در این صورت چه موقع ملزم به حکم قاضی مذکور خواهند بود؟ بعد از صدور حکم یا قبل از آن؟ و آیا حق امتناع از پذیرش رأی و خروج از توافق خود را دارند یا خیر؟ پیامبر اکرم (ص) می فرمایند که کسی که بین دو نفر با توافق آنها حکم دهد و به عدالت حکم ندهد لعنت خداوند بر او خواهد بود و این امر نشان می دهد که حکم شخص نسبت به طرفین الزام آور است در غیر این صورت سخنی از لعن به میان نمی آمد. شیخ طوسی در خلاف می گوید که بعد از صدور حکم اختیار عدول از آن برای طرفین وجود ندارد زیرا لازمه توافق آنها م. ب. البته در نکاح قذف لعان و قصاص جایز نیست که غیر قاضی منصوب، حکم دهد زیرا امور مهمی هستند و تنها از عهده قاضی منصوب بر می آید. ۱۷ در کتاب دروس نیز آمده است که قاضی تحکیم حتی در عقوبات و قصاص و نکاح و لعان و قذف نیز می تواند رسیدگی کند زیرا مخصصی برای این امور وجود ندارد. ۱۴ - عراقی آقا ضیاء الدین، کتاب القضاء، صص ۲۱ الی ۲۳ در پاورقی این کتاب صص ۲۱ إلی ۲۳. آمده است که بحث قاضی تحکیم متعلق به فقه عامه است نه فقه امامیه و لذا از اساس، ریشه تاریخی دلالت روایات مربوطه و دلایل آن را انکار کرده اند. مسألة القضاء بالتحکیم، هی من أصول العامة، و لا أساس لها علی أصولا. و انما جاء ذکرها فی کتبا وفق للنظم الفقهی الذی کان دارا عند تدوین الفقه علی ید شیخ الطائفة - قدس سره علی النظم و الترتیب الذی سار علیه سائر الفقهاء ذلک العصر».