در مورد عقیقه در کتب فقهی مسائلی مطرح و برای آن شرایطی ذکر نمودهاند که مهمترین آنها بدین قرار است:
۱. بهتر است عقیقه در روز هفتم ولادت باشد: «اَلْعَقیِقَةُ یَوْمَ السّٰابِعِ». البتّه انجام آن بعد از هفت روز نیز منعی ندارد، بلکه مستحب است کسی که بعد از تولّد از طرف او عقیقه نشده، هرگاه توانست خودش انجام دهد، هر چند در سنین پیری باشد. در روایات آمده است، پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) بعد از آنکه به مقام نبوّت نایل شدند از طرف خود عقیقه انجام دادند. و در صورتی که خود نیز عقیقه نکند، مستحب است پس از مرگش قربانی کنند.
۲. عقیقه برای نوزاد پسر و دختر هر دو سفارش شده است و در این حکم هر دو مساویند، ولی مستحب است برای نوزاد دختر حیوان ماده و برای نوزاد پسر حیوان نر عقیقه شود. چنان که مستحب است هنگام قربانی کردن، نام نوزاد و پدر او را ببرند و دعاهای وارد شده را بخوانند.
۳. مستحب است عقیقه بیش از یک عدد باشد.
۴. شرایطی که در گوسفند قربانی در ایّام حج معتبر است، در عقیقه لازم نیست رعایت شود، البتّه اگر رعایت شود خوب است.
۵. مستحب است پا و ران عقیقه را به قابله اختصاص دهند. و افضل آن است که یکچهارم عقیقه به قابله اختصاص داده شود. و اگر جمع بین یکچهارم و ران و پا شود بعید نیست که به هر دو استحباب عمل شده باشد. یعنی یکچهارم حیوان که ران و پا جزء آن است به قابله داده شود. و اگر قابله نباشد به مادر کودک داده میشود تا آن را صدقه دهد. و در برخی روایات آمده است که یک چهارم عقیقه برای قابله است. و در برخی دیگر از روایات، یک سوم برای قابله تعیین شده مگر آنکه قابله از اعضای خانواده باشد که در این صورت استحباب ندارد. و در صورت نبودن قابله سهمش در اختیار مادر قرار گیرد تا به هر نحو مایل است، صدقه دهد. و اگر قابله یهودی باشد که از قربانی مسلمانان نمی خورد، قیمت یک چهارم عقیقه را به وی بدهند.
۶. مستحب است گوشت عقیقه را پخته و طعامی تهیّه گردد و دستکم ده تن از مؤمنان دعوت شوند و از آن بخورند. چنان که مستحب است دعوت شدگان پس از صرف غذا برای نوزاد دعا کنند. «فَاِنْ زٰادُوا فَهُوَ اَفْضَلُ».
۷. شکستن استخوانهای گوسفند عقیقه مکروه است. بلکه مستحب است اعضای آن را به صورت عضو، عضو از هم جدا کنند. ۸.
۹. صدقه دادن بهای عقیقه کفایت از عقیقه نمیکند، از اینرو، در صورت ناتوانی از عقیقه کردن، تا زمان تمکّن آن را بهتأخیر میاندازند. نوزادی که قبل از ظهر روز هفتم ولادت مرده، عقیقه کردن از عهده ولیّ او ساقط است، اما اگر بعد از ظهر بمیرد، ساقط نمیشود.
منبع: تهذیب الاحکام، ج۷، ص۴۴۳، ح۳۶ · النهایة، ص۵۰۱ · وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۴۱۴، باب ۳۹، من ابواب احکام الاولاد، ح۱ · وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۴۱۴-۴۱۵، باب ۳۹، من ابواب احکام الاولاد، ح۳ · وسیلة النجاة، ص۷۶۰ · مستدرک الوسائل، ج۱۵، ص۱۴۲، ح۲-۳ · شرائع الاسلام، ج۲، ص۵۶۵ · موسوعة الامام الخمینی، ج۲۳، تحریرالوسیلة ج۲، ص۳۳۴، کتاب النکاح، القول فی احکام الولادة و ما یلحق بها، مسالة ۹ · وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۴۲۶ · وسائل الشیعة، ج۲۱، ص۴۳۰، باب ۵۰، ح۱ · بحارالانوار، ج۵۱، ص۵، ح۹ · الحدائق الناضرة، ج۲۵، ص۶۳ · شرائع الاسلام، ج۲، ص۵۶۶ · الکافی، ج۶، ص۳۳، ح۵ · الکافی، ج۶، ص۲۹، ح۹ · الکافی، ج۶، ص۳۲، ح۲ · الروضة البهیة، ج۵، ص۴۵۰ · جواهر الکلام، ج۳۱، ص۲۶۹ · کشف اللثام، ج۷، ص۵۳۲ · جواهر الکلام، ج۳۱، ص۲۷۱ · تهذیب الاحکام، ج۷، ص۴۴۳، ح۱۷۷۱ · الکافی، ج۶، ص۲۹، ح۱۱ · السرائر، ج۲، ص۶۴۷ · الانوار اللوامع، ج۱۰ قسم ۲، ص۳۰۳ · الانوار اللوامع، ج۱۰ قسم ۲، ص۳۰۵
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
