قاعده بیّنه و یمین: مفاد

قاعدۀ بیّنه و یمین که شکل کامل آن البَیِّنَةُ عَلی المُدَّعی و الیمینُ عَلی مَن انکَر می‌باشد، از قواعد مشهور فقهی است که در مقام قضاوت به آن استناد می‌شود و به اجمال عبارت است از اینکه بیّنه در همۀ موارد بر عهدۀ مدّعی و قسم بر عهدۀ منکر است، مگر مواردی که استثنا شده است. بیّنه عبارت است از شهادت دو مرد عادل. مدّعی - به تعریف برخی - عبارت است از کسی که اگر از ادعای خود صرف‌نظر نماید، دعوا فیصله پیدا می‌کند، گویی دعوایی نبوده است. برخی مدّعی را به کسی که گفته‌اش بر خلاف اصل یا ظاهر شرع باشد، تعریف کرده‌اند. بعضی دیگر گفته‌اند: مدّعی کسی است که انشای دعوا منوط به او است، خواه انشا برای اثبات حقی باشد یا برای رهایی از حقی علیه خود. مقابل مدّعی منکر قرار دارد، بنابراین، هر تعریفی که دربارۀ مدّعی شد، مقابل آن، تعریف منکر خواهد بود. منبع: القواعد الفقهیه، ج۳، ص۷۳-۸۷