مفهوم قمار، قائم به دو طرف است، زیرا در مفهوم آن غلبۀ یکی بر دیگری نهفته است، از اینرو، در جایی که کسی با خودش بازی میکند قمار صدق نمیکند. بنابراین، مغالبه (چیرگی یکی بر دیگری) در تحقق مفهوم قمار دخالت دارد. با اینحال، در مفهوم قمار دو بحث مطرح است:
۱. آیا در تحقق مفهوم قمار، بازی با آلات ساخته شده برای آن، همچون پاسور و شطرنج و یا آلاتی که قمار با آنها رواج دارد، مانند گردو، دخالت دارد و در نتیجه، بازی با غیر آن آلات، مصداق قمار به شمار نمیرود، یا چنین نیست؟
۲. آیا در تحقق مفهوم قمار، شرطبندی دخیل است و بازی بدون شرطبندی با آلات قمار یا بدون آن، مصداق قمار نخواهد بود و یا شرطبندی دخالتی ندارد و بازی با آلات قمار بدون شرطبندی نیز مصداق قمار خواهد بود؟ دیدگاه لغویان متفاوت است. بعضی قمار را به بازی با آلات قمار همراه با شرطبندی تعریف کردهاند. در این تعریف، دو عنصر شرطبندی و آلات قمار وجود دارد. برخی دیگر قمار را به شرطبندی تعریف کردهاند. برخی نیز تعریف آن را به عرف ارجاع داده و گفتهاند: قمار معروف است.
اختلاف در مفهوم قمار در کلمات فقها نیز وجود دارد. برخی گفتهاند: اصل قمار، بازی با آلات قمار، همراه با شرطبندی است. گاهی نیز بر مطلق بازی با آلات قمار، محتی بدون شرطبندی اطلاق میشود. در این تعریف، عنصر آلات قمار در مفهوم قمار دخیل دانسته شده است. بنابراین، بازی و برد و باخت بدون آلات قمار مصداق قمار نخواهد بود. برخی در مفهوم قمار شرطبندی (گروگذاری) را دخیل دانستهاند، بدون آنکه آلات قمار را در آن دخیل بدانند. اینان قائلاند قمار شرطبندی در بازی است، با آلات قمار باشد یا بدون آلات قمار.
بنابراین تعریف، شرطبندی در مغالبه (قرار دادن عوض برای برنده) مصداق قمار میباشد، خواه با آلات قمار باشد یا نباشد، چنانکه مغالبه بدون شرطبندی مصداق قمار نخواهد بود، بازی با آلات قمار باشد یا بدون آلات قمار. برخی، قمار را مطلق بازیای که هدف بازیکنندگان غلبه بر حریف باشد، دانستهاند، خواه همراه با شرط بندی باشد یا نباشد و یا با آلات قمار باشد یا نباشد.
منبع: مجمع البحرین، واژۀ «قمر» · لسان العرب، واژه «قمر · القاموس المحیط، واژۀ «قمر» · ج۴، ص۲۴ · هدایة الطالب، ج۱، ص۹۵ · کتاب المکاسب، ج۱، ص۳۸۲
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
