دکترین
منازل السائرین: ساختار کتاب
این کتاب مشتمل است بر یک خطبه ، که در آن حمد و ثنای الهی است و درود و سلام بر حضرت رسول و خاندان او علیهمالسّلام میفرستد و سپس به انگیزه تالیف کتاب میپردازد. کتاب دارای ده قسم است و هر قسمی شامل ده باب است و هر بابی سه مرحله دارد، که در مجموع این کتاب شامل ده قسم و صد باب و منزل و سیصد بیت و مرحله است. ۵.
۱ - قسم بدایات
۱. باب یقظه : شامل تعریف یقظه و مراتب و متعلقات آن و اشاره به این که یقظه اولین منزل سالک الی الله است.
۲. باب توبه : شامل مقدمات توبه، شرایط و حقایق آن و لطایف و اسرار حقیقت توبه و مراحل آن و کمال آن.
۳. باب محاسبت : شامل تقدیم عزیمت بر توبت بر محاسبت و ارکان سه گانه عزیمت.
۴. باب انابت : شامل مراحل سه گانه بازگشت به سوی حق تعالی و بیان مقومات سه گانه هر یک از مراحل.
۵. باب تفکر : شامل تعریف تفکر و اقسام سه گانه آن و بیان هر یک از اقسام و شیوه آنها.
۶. باب تذکر: شامل تعریف تذکر و برتری آن بر تفکر و آن مبتنی بر سه چیز است و منافع آن.
۷. باب اعتصام: شامل تقسیم آن به اعتصام به حبل الله و اعتصام بالله و تعریف آن دو و بیان درجات سه گانه ی اعتصام.
۸. باب فرار: تعریف فرار و درجات سه گانه آن.
۹. باب ریاضت : شامل تعریف ریاضت و بیان درجات آن.
۱۰. باب سماع: شامل ثمره سماع و بیان متعلقات مراحل سه گانه ی آن.
۱۲. باب خوف : شامل تعریف آن و درجات آن و اشاره به این که درجه سوم که مقام خاص الخاص است خوف ندارد بلکه هیبت دارد.
۱۳. باب اشفاق: شامل تعریف آن و بیان درجات سه گانه آن.
۱۴. باب خشوع : شامل تعریف آن و بیان مراحل سه گانه آن.
۱۵. باب اخبات : شامل تعریف آن و بیان مراحل آن.
۱۶. باب زهد : شامل تعریف آن و اقسام آن و درجات آن.
۱۷. باب ورع : شامل تعریف آن و اشاره به این که ورع آخرین مقام زهد عامه و اولین مقام زهد مرید است و بیان درجات آن.
۱۸. باب تبتل: شامل تعریف آن و بیان مراحل آن.
۱۹. باب رجاء : شامل تعریف آن و بیان مراحل آن و اشاره به این که رجاء کمترین منزل مرید است زیرا دارای معارضه و اعتراض و رعونت است.
۲۰. باب رغبت : شامل تعریف آن و بیان مراتب آن و برتری آن بر رجاء. ۵.
۳ - قسم معاملات
۲۱. باب رعایت: شامل تعریف و بیان درجات آن و تبیین آنها.
۲۲. باب مراقبت : شامل تعریف و بیان درجات آن.
۲۳. باب حرمت : شامل تعریف و بیان درجات آن و تبیین درجات.
۲۴. باب اخلاص : شامل تعریف و بیان مراتب آن.
۲۵. باب تهذیب : شامل تعریف و بیان مدارج آن.
۲۶. باب استقامت : شامل تعریف و بیان مراحل آن.
۲۷. باب توکل : شامل تعریف آن و بیان درجات آن و اشاره به این که توکل دشوارترین منزل عامه و آسانترین راه خاصه است.
۲۸. باب تفویض : شامل تعریف آن و بیان مراتب آن و مقایسه بین تفویض و توکل و بیان این که تفویض از توکل لطیف تر و وسیع تر است.
۲۹. باب ثقت: شامل مدارج آن و اشاره به این که ثقت مردمک چشم توکل و مرکز دایره تفویض و نهان خانه دل تسلیم است.
۳۰. باب تسلیم : شامل مراتب آن و اشاره به این که برترین درجه عامه است و در توکل و تفویض و ثقت و تسلیم نقصان است. ۵.
۴ - قسم اخلاق
۳۱. باب صبر : شامل تعریف آن و بیان اقسام آن و تبیین اقسام از آیتی از قرآن ، و آن دشوارترین منزل عامه و وحشت انگیزترین منزل عاشق و ناگوارترین منزل موحد است.
۳۲. باب رضا : شامل تعریف آن و بیان مدارج آن و تبیین شرایط سه گانه درجه ی اول و دوم.
۳۳. باب شکر : شامل تعریف آن و بیان معانی سه گانه شکر و تبیین درجات آن.
۳۴. باب حیاء : شامل بیان مراتب آن.
۳۵. باب صدق : شامل تعریف و بیان مراحل آن.
۳۶. باب ایثار : شامل تعریف و بیان مدارج و شرایط آن.
۳۷. باب خلق : شامل تعریف آن به اجماع طایفه و شرایط و مراتب آن.
۳۸. باب تواضع : شامل تعریف و بیان مراحل آن.
۳۹. باب فتوت : بیان رمز و درجات آن.
۴۰. باب انبساط: شامل تعریف و بیان مدارج آن. ۵.
۵ - قسم اصول
۴۱. باب قصد: شامل تعریف و بیان درجات آن.
۴۲. باب عزم : شامل تعریف و بیان مدارج آن.
۴۳. باب ارادت: شامل تعریف و بیان مراتب آن.
۴۴. باب ادب : شامل تعریف و بیان مراحل آن. ۴۵.
۴۶. باب انس : شامل تعریف و بیان درجات آن و مقام و الهین.
۴۷. باب ذکر : شامل تعریف و بیان اقسام آن که ذکر ظاهری و خفی و حقیقی است. ۴۸.
۴۹. باب غنا : شامل تعریف و بیان مراتب آن و تبیین مراحل سه گانه ی مرتبه ی سوم.
۵۰. باب مراد: شامل بیان مدارج آن و اشاره به فرق میان مراد و مرید و برتری مقام مراد بر مقام مرید و مراد از آن. ۵.
۶ - قسم اودیه بخش وادیها
۵۱. باب احسان : شامل تعریف و بیان درجات آن.
۵۲. باب علم : شامل تعریف و بیان اقسام آن که علم، جلی و خفی و لدنی است. ۵۳.
۵۴. باب بصیرت : شامل تعریف و بیان مراحل آن.
۵۵. باب فراست : شامل معنی و تعریف و بیان مراتب آن.
۵۶. باب تعظیم : شامل تعریف و بیان مدارج آن.
۵۷. باب الهام : شامل بیان درجات آن و اشاره به این که الهام برتر از فراست است و آن را غایتی است که اشاره بدان ممکن نیست.
۵۸. باب سکینت: شامل بیان اقسام و مدارج آن و این که آن فقط بر قلب نبی یا ولی تجلی میکند. ۵۹.
۶۰. باب همت : شامل تعریف و بیان مراحل آن. ۵.
۷ - قسم احوال
۶۱. باب محبت : شامل تعریف و بیان مراتب آن و اشاره به این که آن اول وادی فناء و آخر منزل عامه است و علامت طایفه و عنوان طریقت و جایگاه پیوستگی است.
۶۲. باب غیرت : شامل تعریف و بیان غیرت عابد، مرید و عارف.
۶۳. باب شوق : شامل تعریف و بیان مدارج آن و تبیین نقصان شوق در تصوف و عرفان که به همین خاطر در قرآن شوق استعمال نشده است.
۶۴. باب قلق: شامل تعریف و بیان مراتب آن.
۶۵. باب عطش: شامل عطش مرید، سالک و محب.
۶۶. باب وجد: شامل تعریف و بیان مراحل آن.
۶۷. باب دهشت: شامل تعریف آن و بیان دهشت مرید، سالک و محب. ۶۸.
۶۹. باب برق: شامل تعریف و بیان درجات آن و فرق برق با وجد.
۷۰. باب ذوق: شامل بیان مدارج آن و برتری ذوق بر وجد و برق. ۵.
۸ - قسم ولایات
۷۱. باب لحظ (ملاحظه): شامل تعریف آن در این باب و بیان درجات آن.
۷۲. باب وقت : شامل تعریف و بیان معانی و مدارج آن.
۷۳. باب صفا : شامل تعریف آن و بیان صفاء علم، حال و اتصال.
۷۴. باب سرور : شامل تعریف آن و بیان سرور ذوق، شهود و سماع اجابت و تبیین برتری آن بر فرح و این که فرح مربوط به دنیا و سرور به آخرت است.
۷۵. باب سر : شامل بیان طبقات و درجات آن.
۷۶. باب نفس (دم): شامل وجه تسمیه و بیان مراتب آن.
۷۷. باب غربت: شامل تعریف آن و بیان غربت وطن، حال و همت.
۷۸. باب غرق: شامل تعریف و بیان مراحل آن.
۷۹. باب غیبت : شامل تعریف آن و بیان غیبت مرید، سالک و عارف.
۸۰. باب تمکن: شامل بیان تمکن مرید، سالک و عارف و برتری بر طمانینت. ۵.
۹ - قسم حقایق
۸۱. باب مکاشفت: شامل تعریف آن و بیان مکاشفت علمی، حالی و عیانی.
۸۲. باب مشاهدت: شامل تعریف آن و بیان مشاهدت معرفت، معاینت و جمع.
۸۳. باب معاینت: شامل بیان معاینت بصری، قلبی و روحی.
۸۴. باب حیات : شامل بیان حیات علم، وحدت و وجود .
۸۵. باب قبض: شامل تعریف و بیان فرق سه گانه ی آن.
۸۶. باب بسط: شامل تعریف و بیان معانی و طوایف آن.
۸۷. باب سکر: شامل تعریف و بیان علائم آن.
۸۸. باب صحو: شامل مقایسه صحو و سکر و برتری این بر آن.
۸۹. باب اتصال: شامل بیان اتصال اعتصام و شهود و وجود.
۹۰. باب انفصال: شامل بیان درجات آن. ۵.
۱۰ - قسم نهایات
۹۱. باب معرفت : شامل تعریف آن و بیان معرفت صفات، ذات و استغراق در معرفت و تبیین ارکان سه گانه ی هر یک از مراتب.
۹۲. باب فنا: شامل تعریف آن و بیان فناء از معرفت، شهود و فنا.
۹۳. باب بقا: شامل تعریف آن و بیان بقاء معلوم، مشهود و حق.
۹۴. باب تحقیق: شامل تعریف آن و بیان تحقیق از حق، به حق و د. ح..
۹۵. باب تلبیس: شامل تعریف آن و بیان تلبیس اهل تفرقه و اهل غیرت و اهل تمکن.
۹۶. باب وجود: شامل تعریف آن و بیان وجود علم لدنی، حقانی و الهی. ۹۷.
۹۸. باب تفرید: شامل تعریف آن و بیان تفرید بسوی حق، به حق و از حق.
۹۹. باب جمع: شامل تعریف آن و بیان جمع علم، وجود و عین. ۱۰۰. باب توحید : شامل تعریف آن و بیان توحید عامه، خاصه و خاصة الخاصة.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
