کینه و دشمنی بر دو قسم است: زیرا هر که عداوت کسی را در دل دارد یا آن را در دل پنهان میکند و انتظار زمان فرصت را میکشد، یا آشکار در صدد ایذا و اذیت آن شخصی است که او را دشمن دارد، و اظهار عداوت او را میکند. قسم اول را « حقد و کینه» گویند، که عبارت است از: پنهانکردن عداوت شخصی در دل. و قسم دوم را «عداوت» نامند، و این ثمره قسم اول است، زیرا که: چون کینه قوّت گرفت و عداوت شدید گردید، خزانه دل از محافظت آن عاجز، و پرده از روی کار بر میدارد.
و قسم اول از ثمرات غضب است، زیرا که: چون آدمی بر دیگری خشم گیرد و به جهت عجز از انتقام یا مصلحتی دیگر آن وقت اظهار غضب نکند و خشم خود را فرو برد و در دل خود پنهان سازد کینه حاصل میشود. و هر یک از این دو قسم از صفات مهلکه و اخلاق رذیله است. و از اخبار مستفاد میشود که: مؤمن کینهور نیست. و در غالب اوقات صفات مهلکه دیگر نیز از کینه و عداوت متولد میگردد، چون حسد و غیبت و دروغ و بهتان و شماتت و اظهار عیب و دوری و ایذاء و سخریّت و استهزاء و غیر اینها از آفات و اعمال محرمه است که دنیا و دین آدمی را فاسد میسازد.
و اگر فرض شود که هیچ یک از اینها حاصل نشود همان خود بغض و عداوت او از امراضی است که نفس قدسی را بیمار، و همیشه روح از آن متالّم و در آزار است. آدمی را از بساط قرب الهی دور، و از مرافقت ساکنان عالم قدس مهجور میگرداند. و خود را از اعانت و قضاء حوائج او باز میدارد. و هر یک از اینها درجهای از دین را کم میکند و پرده میان آدمی و میان بار یافتگان بزم تقرب میگردد. و از این جهت است که در اخبار و آثار مذمت بیشمار در خصوص عداوت و دشمنی وارد شده است.
حتی اینکه حضرت پیغمبر (صلّیاللّهعلیهوآلهوسلم) فرمودند که: «هیچ وقتی جبرئیل (علیهالسّلام) به نزد من نیامد مگر این که گفت: ای محمّد از عداوت و دشمنی مردم احتراز کن.» و فرمودند که: «جبرئیل هرگز در هیچ امری این قدر به من وصیت نکرد که در خصوص عداوت مردم.» و حضرت صادق (علیهالسّلام) فرمودند که: «هر که تخم عداوت بکارد همان را که کاشته است درو میکند.»
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
