اثبات ملائت زوج توسط زوجه در مطالبه مَهر عندالاستطاعه

اثبات ملائت زوج توسط زوجه در مطالبه مَهر عندالاستطاعه خ. م.: در نشست قضایی که در تاریخ 15 خرداد 1391 در استان مازندران برگزار شد، موضوع اثبات ملائت زوج توسط زوجه در مطالبه مهر «عند الاستطاعه» مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی این بود که بار اثبات دلیل در این مورد بر عهده کیست؛ آیا زوجه موظف به اثبات استطاعت زوج است یا زوج باید دلیل عدم استطاعت خود را ارائه کند؟ هیات عالی با تاکید بر اینکه توافق طرفین بر پرداخت مهر «عند الاستطاعه» به معنای اصل عدم استطاعت است و این امر با مفاد قانون اجرای احکام مدنی نیز سازگار است، نظر اکثریت را تایید کرد. نظر اکثریت بر این اساس بود که عدم استطاعت، امری عدمی است که نیاز به اثبات ندارد و انکار زوج کافی است؛ در حالی که زوجه باید دلایل استطاعت زوج را ارائه کند. نظر اقلیت نیز بر این نکته تاکید داشت که شرط «عند الاستطاعه» به نفع زوج است و لذا او باید عدم استطاعت خود را ثابت کند، زیرا اصل بر استطاعت افراد است و عدم استطاعت خلاف این اصل به شمار می‌آید. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1391/03/15 برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر بهشهر موضوع اثبات ملائت زوج توسط زوجه در مطالبه مَهر عندالاستطاعه پرسش چنان‌چه در سند نکاحیه، مطالبه مَهر، عندالاستطاعه باشد بار اثبات دلیل برعهده کیست؟ آیا زوجه باید استطاعت زوج را اثبات کند و یا این‌که زوج باید برای عدم استطاعت خود دلیل ارائه کند؟ نظر هیئت عالی با توافق طرفین به پرداخت مَهر «عند الاستطاعه» طرفین، اصل را بر عدم استطاعت گذاشته‌اند و به تعبیر دیگر، پرداخت مَهر مقید و مشروط به استطاعت مالی شده است. مفاد قانون اجرای احکام مدنی نیز موید این مطلب است. بنابراین، نظر اکثریت تأیید می‌شود. نظر اکثریت با عنایت به این‌که عدم استطاعت، امر عدمی است؛ نیاز به اثبات ندارد و صرف انکار زوج کافی است. از سوی دیگر چون استطاعت و ملائت، امری وجودی و حدوثی است؛ زوجه باید دلایل استطاعت زوج را ارائه کند. نظر اقلیت با عنایت به این‌که شرط عندالاستطاعه به نفع زوج است، زوج باید عدم استطاعت خود را ثابت کند؛ ضمن این‌که اصل بر استطاعت اشخاص است و عدم استطاعت، خلاف اصل است. هم چنان‌که مدعی در دعوی اعسار برای عدم استطاعت خود شهود ارائه می‌دهد.