نظر مشورتی 7/98/2021 مورخ 1399/01/26 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص سابقه محکومیت قطعی اعدام، حبس ابد یا حبس بیش از پانزده سال مذکور در بند پ ماده ۴۵ الحاقی قانون مبارزه با مواد

استعلام : مفهوم و معناي دقيق «سابقه محكوميت قطعي اعدام، حبس ابد يا حبس بيش از پانزده سال» در بند «پ» ماده 45 الحاقي به قانون مبارزه با مواد مخدر چيست؟ مثال: شخصي در شعبه (الف) شهرستاني (مثل تهران) به اتهام توليد مواد مخدر در سال 1393 به اعدام محكوم مي شود و عملكرد متهم مربوط است به سال 1392 اين رأي در سال 1395 در ديوان عالي كشور نقض مي شود و پرونده جهت رسيدگي به شعبه هم عرض ارجاع مي گردد در سال 1397 شعبه هم عرض شعبه «ب» در تهران مبادرت به رسيدگي مي كند و ب. ت. ب. اينكه ماده 45 الحاقي در سال 1396 اجرايي مي شود شعبه هم (عرض ب) با لحاظ اينكه متهم فاقد شرايط بندهاي «الف» تا «ب» ذيل ماده 45 است متهم را به حبس درجه 1 محكوم مي كند و اين در حالي است كه متهم در جريان دادرسي پرونده قبلي مرتكب جرم ديگري مربوط به مواد مخدر در سال 1394 و در شهرستان ديگري (مثل قم) مي گردد و در شعبي از محاكم دادگاه قم به اعدام محكوم مي شود و اين رأي در سال 1395 در ديوان عالي كشور تاييد و قطعي مي گردد. حال سوال اين است كه: الف- چنانچه شعبه ( ب) در تهران در سال 1397 قصد صدور حكم و لحاظ مفاد ماده 45 الحاقي را نيز دارد به سوابق متهم قبل از ارتكاب جرم موضوع رسيدگي جرم ارتكابي در سال 1392 كه در سال 1393 به حكم اعدام منتهي شد و سپس اين رأي نيز نقض گرديد توجه كند بايد بگويد كه متهم فاقد سابقه كيفري است و قهراً مشمول حبس درجه 1 مي گردند اما چنانچه بگوييم هر چند متهم در سال 1392سابقه كيفري نداشته و هنگام صدور حكم در سال 1393 نيز فاقد سابقه كيفري بوده است ولي به دليل نقض رأي سال 1393 در ديوان عالي كشور و ارجاع به شعبه هم عرض و در نتيجه طولاني شدن دادرسي متهم در شهرستان ديگري (مثل قم) مرتكب جرم با مجازات اعدام گرديده و رأي در سال 1395 قطعيت يافته فلذا شعبه «ب» در تهران هنگام صدور حكم سال 1397 مي بايست متهم را داراي سابقه كيفري اعدام از شهرستان ديگر (مثل قم) فرض كرده ( فرض شد كه رأي قم در سال 1394 صادر و در سال 1395 در ديوان عالي كشور تاييد شد) و نه تنها حبس درجه 1 در نظر نگيرد بلكه لازم است اعدام موضوع قانون مبارزه با مواد مخدر را با اعدام موضوع افساد في الارض جايگزين كند. به بيان ديگر آيا شعبه «ب» در تهران مي تواند بگويد رسيدگي اش به عنوان شعبه هم عرض به جاي همان رسيدگي شعبه «الف» درسال 1393 است و متهم در اين سال فاقد سابقه كيفري بوده و سابقه بعدي متهم در شهرستاني مثل قم ارتباطي به شعبه «ب» ندارد؟ ب-آيا موضوع سابقه دار بودن متهم را مي توان با مبحث تكرار جرم موضوع ماده 137 قانون مجازات اسلامي منطبق نمود به اين بيان كه طبق قاعده تكرار اگر متهمي مرتكب جرايم موضوع ماده 137 گردد و پس از آن كه حكم قطعي در مورد بزه وي صادر شد با شرايط ماده 137 مرتكب جرم جديد شود تكرار كننده جرم محسوب مي شود؟ فلذا در مانحن فيه هم بگوييم شعبه «ب» در تهران به جرمي رسيدگي مي كند جرم سال 1392 كه در سال 1393 نسبت به آن حكم اعدام صادر شده و اين حكم اعدام در سال 1395 در ديوان عالي كشور نقض شده و هرچند شعبه «ب» در سال 1397 در حال رسيدگي است ولي در حال رسيدگي به جرمي است كه سال 1392 اتفاق افتاده و قبل از آن متهم سابقه محكوميت قطعي نداشته هر چند سال 1394 مرتكب جرم و محكوميت قطعي ديگري در سال 1395 شده باشد فلذا مشمول قاعده تكرار و داشتن سابقه كيفري هم نمي شود؟ به بيان ساده تر بفرماييد اگر فرض شود متهمي مرتكب جرم سرقت در سال 1392 شود و پس از صدور كيفر خواست دادرسي در شعبه «الف» شروع ليكن طولاني شود و متهم قبل از اين سرقت فاقد سابقه كيفري است ليكن به لحاظ طولاني شدن دادرسي در سال 1394 نيز مرتكب سرقت شود و در شعبه ديگري «ب» به فوريت محكوم شود و رأي قطعي شود و شعبه «الف» بخواهد در سال 1395 متهم را محاكمه كند آيا بايد متهم را فاقد سابقه كيفري لحاظ كند به لحاظ اينكه قبل از ارتكاب جرم در سال 1392 كه موضوع رسيدگي است فاقد سابقه بوده يا اينكه متهم را داراي سابقه كيفري بداند به لحاظ اينكه هر چند قبل از سال 1392 فاقد سابقه كيفري است ولي قبل از صدور حكم در شعبه «الف» سال 1395 داراي سابقه محكوميت قطعي گرديده است. ج) چنانچه پاسخ مبتني بر اين بود كه شعبه «ب» در اعمال ماده 45 مرتكب اشتباه شده و مي بايست حكم اعدام از باب افساد في الارض صادر مي شد نه حبس درجه 1 راهكار اصلاحي چنين رأيي را غير از ماده 477 ق.آ. د.ك در چه امري مي دانيد. نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : منظور از سابقه محكوميت قطعي «اعدام يا حبس ابد يا حبس بيش از پانزده سال» مذكور در بند «پ» ماده 45 الحاقي مورخ 12/7/1396 قانون مبارزه با مواد مخدر، سابقه محكوميت قطعي ناظر به شمول مقررات تكرار جرم موضوع ماده 137 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 است و فرض سؤال كه ناظر به شمول تعدد جرايم ارتكابي است از قلمرو احكام ناظر به مقررات تكرار جرم خارج است. نظریه مشورتی شماره 7/98/2021 مورخ 1399/01/26 موضوع استعلام درباره مفهوم و معنای «سابقه محکومیت قطعی اعدام، حبس ابد یا حبس بیش از پانزده سال» در بند «پ» ماده 45 الحاقی به قانون مبارزه با مواد مخدر است. سوالات مطرح‌شده شامل این است که آیا شعبه‌ای که به پرونده‌ای رسیدگی می‌کند، می‌تواند سابقه کیفری متهم را بر اساس محکومیت‌های قبلی او در نظر بگیرد، به ویژه در شرایطی که محکومیت‌های قبلی به دلیل نقض رای یا طولانی شدن دادرسی رخ داده است. همچنین، آیا می‌توان موضوع سابقه‌دار بودن متهم را با قاعده تکرار جرم موضوع ماده 137 قانون مجازات اسلامی مرتبط دانست و در صورت اشتباه در صدور حکم، چه راهکار اصلاحی وجود دارد. پاسخ اداره کل حقوقی قوه قضاییه بیان می‌کند که منظور از سابقه محکومیت قطعی مذکور، مرتبط با شمول مقررات تکرار جرم است و فرض سوال، از قلمرو احکام ناظر به مقررات تکرار جرم خارج م. ب.. تاریخ نظریه: 1399/01/26 شماره نظریه: 7/98/2021 شماره پرونده: ک1202-45-89 منظور از سابقه محکومیت قطعی «اعدام یا حبس ابد یا حبس بیش از پانزده سال» مذکور در بند «پ» ماده 45 الحاقی مورخ 1396/7/12 قانون مبارزه با مواد مخدر، سابقه محکومیت قطعی ناظر به شمول مقررات تکرار جرم موضوع ماده 137 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 است و فرض سوال که ناظر به شمول تعدد جرایم ارتکابی است از قلمرو احکام ناظر به مقررات تکرار جرم خارج است. شماره پرونده: 98-54-2021ک منظور از سابقه محکومیت قطعی »اعدام یا حبس ابد یا حبس بیش از پانزده سال« مذکور در بند »پ« ماده 45 الحاقی مورخ 12/7/1396 قانون مبارزه با مواد مخدر، سابقه محکومیت قطعی ناظر به شمول مقررات تکرار جرم موضوع ماده 137 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 است و فرض سؤال که ناظر به شمول تعدد جرایم ارتکابی است از قلمرو احکام ناظر به مقررات تکرار جرم خارج است. دکتر …