از قانون اصلاحات ارضی — مصوب ۱۳۴۰/۱۰/۱۹

516 مجموعه منقح قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک پیشینه تقنینی با اصلاحات و الحاقات بعدی . - ماده 10 مصوّب : 1340 / 06 / 06 « دارنده برگ وث یقه یم تواند ده - ماده 92 قانون ثبت اسناد و،املاک مصوّب 1310 / 12 / 26 با روز پس از انقض یا موعد مذکور در برگ وث یقه برا ی وصول ط لب اصلاحات و الحاقات بعدی . خود اجرا ی مفاد آن را بر طبق مقرّرات مربوط ب ه اجرا ی ا سناد - مواد 1 تا 8 قانون اصلاح بعضی از مواد قانون ثبت و قانون لازم الاجراء از طر یق انبار عموم ی از ثبت محل درخواست نما ید و ،دفاتر رسمی مصوّب 1322 / 06 / 27 با اصلاحات بعدی . در ا ین ّمورد ادارات ثبت مکل ف ب ه اجرا ی مقرّرات مربو ط ب ه اسناد - ماده 179 آیی ن نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم االج راء و ط رز لازم الاجراء هستند . رسیدگی به ش کایت از عملیّات ،اجرایی مصوّب 1387 / 06 / 11 تبصره - در مورد مذکور در ا ین ماده پرداخت هز ینه انبا ردار ی و رئیس قوه قضاییه با اصلاحات و الحاقات بعدی . – حق ب یمه از حاصل فروش کالا بر طلب دارنده برگ وث یقه ت قدم - بند 2 - 14 ماده 2 ش یوه نامه شماره 99 / 95240 خواهند داشت . » 1399 / 06 / 02 رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک در خصوص قوانین و مقرّرات مرتبط پذ یرش درخواست اجرا ی مفاد اسناد لازم الاجراء از طر یق دفاتر اسناد رسم ی . - مواد 972 ، 974 و 1290 قانون مدنی، مصوّب 1307 / 02 / 18 از قانون اصلاحات ارضی 1 مصوّب 1340 / 10 / 19 هی أ ت وزیران ( دوره فترت ) با اصلاحات و الحاقات بعدی 2 ماده – 1 اصطلاحاتی که در این قانون ب ه کار برده شده از نظر اجرای این قانون ب ه شرح زیر تعریف قانون می شود : اصطلاحات ) 1 زراعت - عبارت است از تولید محصول ب ه وسیله عملیات زراعتی و باغداری . تعریف ) 2 زارع - کسی کمکّ است که ملاک زمین نیست و با دارا بودن یک یا چند عامل زراعتی شخصاً و یا به افراد خانواده خود در زمین متعل ق ب ه ملاک مستقیماً زراعت می کند و مقداری از محصول را ب ه صورت نق دی یا جنسی ب ه ملاک می دهد . ) 3 گاوبند - کسی است که ملاک زمین نیست و با داشتن یک یا چند عامل زراعتی ب ه وسیله برزگر یا کارگر کشاورزی در زمین ملاک زراعت می کند و مقداری از محصول را ب ه صورت نقدی یا جنسی ب ه ملاک می دهد . ) 4 برزگر - کسی است که ملاک زمین و عوامل دیگر زراعتی نیست و در مقابل انجام کار زراعتی برای ملاک یا گاوبند سهمی از محصول را می برد . ) 5 کارگر کشاورزی - کسی است که ملاک زمین و عوامل دیگر زراعتی نیست و در مقابل انجام کار معین زراعتی مزد ( نقدی یا جنسی ) دریافت می کند . ) 6 رئیس خانوار - ّکسی است که متکف ل معاش خانوار است . ) 7 خانوار - عبارت است از زن و فرزندانی که تحت تکفل یا ولایت رئیس خانوار هستند و از نظر مقرّرات . 1 این قانون در 38 ماده در تاریخ 1340 / 10 / 19 به تصویب هی أ ت وزیران ( دوره فترت ) رسیده و در روزنامه رسمی - 4937 1340 / 10 / 30 منتشر شده است . . 2 با توجه به فرمان محمدرضا پهلوی دائر به اجرای لوایح شش گانه ( لایحه قانونی اصلاحا ت ارضی، لایحه قانونی ملی کردن جنگل ها، لایحه قانونی فروش سهام کارخانجات دولتی ب ه عنوان پشتوانه اصلاحات ارضی، لایحه قانونی سهیم کردن کارگران در منافع کارگاه های تولیدی و صنعتی، لایحه قانونی ایجاد سپاه دانش، لایحه اصلاحی قانون انتخابات ) ابالغی 1341 / 11 / 14 ، لایحه قانونی اصلاحات ارضی با تصویب ملی استقرار و قطعیت یافته و ب ه عنوان قانون مملکتی ب ه موقع اجرا گذاشته شده است . بخش دوم - قوان ین فرعی ثبت اسناد و املاک 517 این قانون در حکم یک شخص محسوب می شوند . ) 8 ملاک - کسی است که دارای زمین باشد بدون آنکه شخصاً به کشاورزی اشتغال داشته باشد . ) 9 اشخاص مندرج در این قانون اعم است از اشخاص حقیقی و اشخاص حقوقی . ) 10 ده یا قریه - عبارت از یک مرکز جمعیت و محل سکونت و کار تعدادی خانوار است که در اراضی آن ده ب ه عملیات کشاورزی اشتغال داشته و درآمد اکثریت آنان از طریق کشاورزی حاصل گردد و عرفاً در محل ده یا قریه شناخته می ش ود . تبصره ( الحاقی 1342 / 04 / 15 و منسوخه )- 1344 / 04 / 20 به موجب قانون « رد لایحه مربوط به اضافه نمودن تبصره به بند 10 ماده اول قانون اصلاحی قانون اصلاحات ارضی مصوّب 1340 / 10 / 19 » مصوّب 1344 / 04 / 20 ، این تبصره نسخ شده است . ) 11 زمین - منظور از زمین در این قانون زمین زیر کشت یا آیش است که برای یک یا چند نوع از امور کشاورزی مورد استفاده قرار می گیرد . الف - آیش - زمین زراعتی است که حداکثر مدت سه سال بدون کاشت بماند . ب - مرتع - زمینی است اعم از کوه و دامنه یا زمین مسطح که در آن نباتات علوفه ب ه طور طبیعی رو ی یده و در هر هکتار آن ب ه توان حداقل سه رأس گوسفند یا معادل آن دام دیگر در یک فصل چرا تعلیف نمود . پ - بیشه یا قلمستان - زمینی است که در آن درختان غیرمثمر ب ه وسیله اشخاص غرس شده و تعداد درخت در هر هکتار آن از هزار اصله تجاوز نماید . ت - باغ میوه - زمینی است که در آن درختان میوه یا مو ب ه وسیله اشخاص غرس و تعداد درخت میوه یا مو در هر هکتار آن از یک صد اصله کمتر نباشد و در مورد درختان خرما و زیتون تعداد در هر هکتار از پنجاه اصله کمتر نباشد . پیشینه تقنینی تشخیص اراضی کشت موقت بر طبق ماده 3) ( آیین نامه اجرایی - تبصره ماده 1 مصوّب : 1342 / 04 / 15 « محل های مزروعی که قانون و اگذاری زمین های دایر و بایر مصوّب 1365 / 08 / 08 هیأت منفرداً یا مجتمعاً مساحت آن از شصت هکتار متجاوز نباشد ولو و زیران به عهده هیأت و اگذاری زمین محول شده و در تبصره این این که هر یک از آنها قریه یا ده نامیده شود و یا در اسناد مالکیت ماده تصریح گردیده که اعتراضات مربوط به شمول یا عدم شمول به نام قریه ذکر شده باشد از نظر این قانون در حکم یک ده اراضی کشت موقت از طرف هیأت بررسی و در صورتی که شناخته می شود به شرط آن که در حوزه یک شهرستان واقع شده اعتراض باقی باشد جهت رسیدگی نهایی به ستاد مرکزی و اگذاری ب اشد . » زمین ارجاع می شود . آیین نامه مزبور در جلسه مورخ 1367 / 06 / 15 مجمع تشخیص مصلحت نظام بررسی و تصویب گردیده و اعتبار قوانین و مقرّرات مرتبط اجرایی دارد بنابراین رأی شعبه 14 دیوان عالی کشور که بر مبنای - ماده 2 قانون تشکیل شرکت ها ﻯ سهامی زراعی، مصوّب این مصوبه صادر گردیده صحیح تشخیص می شود . . 1352 / 02 / 03 - آیین نامه اجرایی قانون و اگذاری زمین های دایر و بایر، مصوّب نظر مشورتی اداره حقوقی – 1365 / 08 / 08 هیأت وزیران : 1390 / 03 / 18 /71720 - . نظر به اینکه در حال حاضر مهلت - تصویب نامه در خصوص ضوابط تعیین تکلیف و نحوه تقویم اجرا ی قانون اصلاحات ارض ی منقض ی شده و رس یدگی به اراضی و بهره مالکانه اراضی بایر و موات اصلاحات ارضی، مصوّب اعتراضات نسبت به اجرا ی آن ن یز منتف ی گرد یده است، چنانچه 1390 / 07 / 24 هیأت وزیران با اصلاحات بعدی . در شرا یط فعل ی دادخواست ها یی به خواسته خلع،ید رفع،ید تخل یه رویّه قضایی و تحو یل مطرح شود، و خواسته اعتراض به رأ ی قبل ی ه یأت ها باشد، با عنا یت به قطع یت آرا ی ا ین ه،ها یأت قرا ر رد دعو ی یا - رأی وحدت رویّه 1369 / 11 / 30 – 546 دیوان عالی کشور : 518 مجموعه منقح قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک سقوط دعو ی صادر نما ید و چنانچه دعو ی مربوط به موضوع ی صلاح یت ه یأت های واگذار ی زم ین که د یگر موضوع یت قانون ی باشد که در مورد آن از طرف ا ین ه یأت ها تصم یمی اتخاذ نشده ندارند نم ی،باشند بنا به مراتب ر أی وحدت رویّه شماره 546 / 69 است، وفق مقرّرات قانون ی به آن رس یدگی و اتخاذ تصم یم نما،ید مورخ 1369 / 11 / 30 در حال حاضر کاربرد ی نداشته و سالبه به بنابرا ین دادگاه ها مجاز به صدور قرار عدم صلاح یت به اعتبار انتفاء موضوع است . ماده - 2 حداکثر مالکیت کشاورزی هر شخص در تمام کشور یک ده شش دانگ خواهد بود . شخص مالکینی که دارای بیش از یک ده هستند می توانند ب ه میل خود ده مورد نظر را از مجموع دهات متعلّق ب ه هر کشاورزی خود انتخاب نمایند و مازاد بر شش دانگ مزبور بر طبق این قانون تقسیم خواهد شد 1 . مالکیت ت بصره - 1 اشخاصی که علاوه بر یک یا چند ده شش دانگ دارای املاک دانگی یا کمتر پراکنده باشند حداکثر اگر مقدار مالکیت های ششّدانگ پراکنده آنان معادل یا بیشتر از باشد مخی رند ب ه جای نصاب مندرج در ماده 2 ، سهم خود را معادل شش دانگ از مالکیت های پراکنده انتخاب نمایند . تبصره - 2 د ر صورتی که شخصی املاک پراکنده بیش از شش دانگ داشته باشد می تواند حداکثر تا مقدار شش دانگ برای خود نگاهداری نماید . تبصره - 3 مالکینی که مشمول تبصره 1 و 2 هستند موظفند تا تاریخ اعلام وزارت کشاورزی دا ی ر به تقسیم مازاد در منطقه مربوط، مازاد املاک دانگی پراکنده خود را ب هّزارع یا زارعین ده مربوطه انتقال دهند و لا ا آنچه مازاد بر حد نصاب باشد بر طبق مقرّرات این قانون از طرف دولت خریداری و مطابق آ ی ین نامه ای که به تصویب هیأت وزیران خواهد رسید تقسیم خواهد شد 2 . تبصره - 4 در مورد املاکی که تا تاریخ 1338 / 09 / 14 ٌوقف خاص شده است برای هر یک از موقوف علیهمّ تا میزان مقر ر در این ماده کماکان به صورت وقف خاص باقی خواهد ماند و وجوه حاصل از فروش مازاد موقوفات مزبور با نظارت اداره اوقاف اختصاص ب ه خرید مال دیگری داده می شود تا طبق ماده 90 قانون مدنی 3 مورد عمل قرار گیرد . تبصره ( 5 اصلاحی )- 1341 / 07 / 23 از تاریخ تصویب این قانون هرگونه اقداماتی که برای فرار از اجرای مقرّرات این قانون به عمل آید ولو به عنوان نقل و انتقال و صلح و وقف و غیره نسبت ب ه دهات ممنوع و در صورت انجام کان لم یکن خواهد بود . مرجع تشخیص این که معامله مشمول مق رّرات این تبصره می باشد شورای اصلاحات ارضی خواهد بود و ادارات ثبت و دفاتر اسناد رسمی مکلّف هستند نظریه شورا را که قطعی است در دفاتر ثبتی منعکس و عملیات بعدی را طبق مقرّرات این قانون انجام دهند . تبصره - 6 در مورد موقوفات خاص وظایفی که طبق این قانون به عهده م الک گذارده شده است با متولیان و یا قائم مقام آنان می باشد . . 1 به تصو یب نامه ه یأت وز یران در خصوص اجرای لایحه اصلاحی قانون اصلاحات ارضی ، مصوّب 1340 / 12 / 10 ه یأت وز یران ( دوره فترت ) و با الخص بند 2 آن، مندرج در همین مجموعه مراجعه شود . 2. آیین نامه فوق با عنوان « تصو یب نامه ه یأت وز یران در خصوص اجرای تبصره 3 ماده 2 قانون اصلاحات ارضی » در تاریخ 1341 / 01 / 29 به تصویب ه یأت وز یران )( دوره فترت رسیده و در همین مجموعه درج شده است . . 3 ماده 90 قانون مدن ی، مصوّب : 1307 / 02 / 18 عین موقوفه در مورد جواز بیع ب ه اقرب ب ه غرض واقف تبدیل می شود . بخش دوم - قوان ین فرعی ثبت اسناد و املاک 519 تبصره ( 7 الحاقی )- 1341 / 07 / 23 از تاریخ تصویب لایحه قانون اصلاحات ارضی ( نوزدهم دی ماه هزار و سیصد و چهل ) در مورد انتقالات عادی مذکور در ماده 43 اصلاحی قانون ثبت در صورتی که اظهارنامه مذکور در آن ماده پس از تاریخ نوزدهم دی ماه هزار و سیصد و چهل ب ه مراجع مربوطه تسلیم شده باشد 1 از نظر اجرای این قانون اظهارنامه مزبور بلااثر خواهد بود . تبصره ( 8 الحاقی )- 1341 / 07 / 23 دفاتر اسناد رسمی مکلّفند نسبت به انتقالات دهات و املاک مزروعی از جهت مشمول بودن مقرّرات این لایحه نسبت ب ه دهات و رقبات مزبوره با جلب موافقت وزارت کشاورزی 2 یا نماینده وزارت مزبور به تنظیم سند اقدام نمایند . پیشینه تقنینی 1354 / 04 / 09 با اصلاحات بعدی . - تبصره ) 5 ( ماده 2 مصوّب : 1340 / 10 / 19 « از تاریخ تصو یب این - مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام در خصوص « تعیین قانون هر گونه اقداماتی که برای فرار از اجرای مقرّرا ت این قانون تکلیف باقیمانده قراء، مزارع و املاک مشمول قانون اص الحات » ، ب ه عمل آید ولو ب ه عنوان نقل و انتقال و صلح و وقف و غیره مصوّب . 1370 / 03 / 02 نسبت ب ه دهات ممنوع و در صورت انجام کان لم یکن خواه د - قانون صدور اسناد مالکیت اراضی مشمول اصلاحات ارض ی در بود .» ،روستاها و شهرهای مشمول مصوّب . 1372 / 07 / 11 - آیین نامرررر ه های اجرایرررر ی مررررواد 151 و 157 و 34 و 34 قوانین و مقرّرات مرتبط مکررر ر و اجرررا ی تبصررره های 2 از مرراده 25 و 144 قررانون - ماده 90 قانون مدنی، مصوّب 1307 / 02 / 18 با اصلاحات و اصرالح قرانون ثبرت اسرناد و امرال،ک مصروّب 1352 / 02 / 16 الحاقات بعدی . وزیر دادگستری . - مواد 47 ، 48 ، 142 ، 143 و 144 قانون ثبت اسناد و ام،الک - آیین نامه صدور اسناد مالکیت اراضی مشمول اصلاحات ا رضی مصوّب 1310 / 12 / 26 با اصلاحات و الحاقات بعدی . ،در روستاها و شهرهای مشمول مصوّب 1374 / 02 / 03 هیأت - تصو یب نامه ه یأت وز یران در خصوص اجرای تبصره 3 ماده 2 وزیران . قانون اصلاحات ارضی، مصوّب 1341 / 01 / 29 ه یأت وز یران - تصویب نامه در خصوص ضوابط تعیین تکلیف و نحوه تقویم )( دوره فترت . اراضی و بهره مالکانه اراضی بایر و موات اصلاحات ارض ی، مصوّب - آ یی ن نامه اصلاحات ارضی، مصوّب 1343 / 05 / 03 کمیسیون 1390 / 07 / 24 هیأت وزیران با اصلاحات بعدی . خاص مشترک مجلسین با الحاقات بعدی . - بند های 54 و 78 بخشنامه شماره - 10 / 4614 - قانون مواد الحاقی به آ ی ین نامه اصلاحات ارضی مصوّب س وم 1365 / 06 / 19 رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در مرداد ماه 1343 کمیسیون خاص مشترک مجلسین، مصوّب خصوص اجرا ی ّمجموعه واحدی از کل یه بخشنامه های ثبتی . 1346 / 02 / 12 - مواد 3 و 4 قانون متمّم قانون ثبت اسناد و ،املاک مصوّب . 1 ماده 43 ،قانون ثبت اسناد و املاک اصلاحی : 1312 / 05 / 07 هرگاه انتقال به موجب سند عادی بوده و انتقال دهنده معامله خود را به چنانٌچه اداره ثبت اطلاع نداد مدّت اعتراض باقی است منتقل لایه مطابق مقرّرات عرضحال اعتراض می دهد و چنان چه منقضیٌ مدّت شده منتقل لایه می تواند به وسیله اظهارنامه به انتقال دهنده اخطار ن ماید هرگاه مشارالیه معامله را در ظرف مدّت ده روز از تاریخ ابلاغ اخطاریه تصدیق نمود ملک به نام انتقال گیرنده ثبت و اِلّا ملک به نام انتقال دهنده ثبت و انتقال گیرنده به موجب ماده 105 و 114 می تواند انتقال دهنده را تعقیب نماید . هرگاه انتقال به موجب سند عاد ی بوده و انتقال دهنده مطابق ماده 41 عمل نماید و یا انتقال به موجب سند رسمی باشد به ترتیب ذیل عمل خواهد شد : اگر اعلانات نوبتی منتشر نشده ملک به اسم انتقال گیرنده اعلان می شود و اگر اعلانات در جریان باشد بقیّه اعلانات به نام انتقال گیرنده با قید انتقال اصلا ح می شود و اگر رجوع به اداره ثبت بعد از اتمام اعلانات باشد ملک به اسم انتقال گیرنده به ثبت خواهد رسید . اگر معلوم شود سند رسمی انتقال مجعول بوده مرتکب به پنج تا پانزده سال حبس با اعمال شاقّه محکوم و به علاوه مفاد ماده 114 درباره او مجری خواهد شد . 2. در حال حاضر وزارت جهاد کشاورزی . 520 مجموعه منقح قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک .1 اعلام الزمّاالت نگردیده قانون مذکور معتبر و باع می باشد و در صادره تا او ل مهرماه 1365 مورد قانون اصلاحات ارضی هم، چون تاکنون مغایرت آن با نظرات مشورتی اداره حقوقی موازین اسلامی اعلام نشده معتبر است و اسنادی که به استناد : 1362 / 09 / 28 - /74637 - شورای نگهبان در نظری ه 5736 آن قانون صادر شده در محاکم قابل پذیرش می باشد . مور خ 1361 / 07 / 17 ّمقر ر داشته به منظور حفظ نظام و جلوگیری : 1398 / 07 / 21 - /7730 - ر . ک . ماده 18 قانون اصلاحات ارض،ی از تخل فات و احقاق حقوق مردم، اجرا ی سایر قوانین مادام که مصوّب 1340 / 10 / 19 هیأت وزیران ( دوره فترت ) با اصلاحات و مخلافت آن با موازین اسلامی ّاعلام موقًتا نگردیده )( بلامانع است الحاقات بعد ی . ًبنابراین تا زمانی که مغایرت یک قانون با موازین اسلامی صراحتا ارضی ماده - 3 مستثنیات از ماده دو ب ه قرار زیر است : اصلاحات - 1 باغات میوه و باغات چای و قلمستان ها یی ّکه عرصه و اعیان آنها متعل ق ب ه ملاک باشد با حقابه معموله قانون ب هّملکی ت ملاک باقی خواهد ماند . مستثنیات - 2 کلیه اراضی که در تاریخ تصویب این قانون از طریق زراعت مکانیزه بدون شرکت زارع و ب ه وسیله کارگر کشاورزی مورد بهره برداری واقع شده باشد مادامی که ب ه این ترتیب مورد بهره برداری است از مقرّرات متن ماده 2 و تبصره های 1 و 2 و 3 مستثنی است . چنانچه بهره برداری این قبیل اراضی از صورت زراعت مکانیزه و ب ه وسیله کارگر کشاورزی خارج شود مشمول مقرّرات ماده 2 و تبصره های 1 و 2 و 3 خواهد بود . تبصره - سازمان اصلاحات ارضی 2 می تواند ب ه استثنای اراضی زیرکشت و آیش و عرصه ساختمان ها و حریم قنوات و انهار و معابر و مراتع، بقیه اراضی واقع در محدوده دهات مورد تقسیم را طبق آی نی نامه 3 که ب ه تصویب هی أ ت دولت خواهد رسید ب ه متقاضیان ذی صلاحیت برای امور زراعتی و دامداری بفروشد . قوانین و مقرّرات مرتبط اراضی و بهره مالکانه اراضی بایر و موات اصلاحات ارضی، مصوّب - ماده 13 آ یی ن نامه اصلاحات ارضی، مصوّب 1390 / 07 / 241343 / 05 / 03 هیأت وزیران با اصلاحات بعدی . کمیسیون خاص مشترک مجلسین با الحاقات بعدی - . بند 339 بخشنامه شماره 1365 / 06 / 19 - 10 / 4614 رئیس - یآ ین نامه عمران اراضی بایر، مصوّب 1355 / 06 / 01 هیأت سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در خصوص اجرا ی مجموعهّ وزیران با اصلاحات و الحاقات بعدی . واحدی از کل یه بخشنامه ّهای ثبتی صادره تا او ل مهرماه 4 . 1365 - تصویب نامه در خصوص ضوابط تعیین تکلیف و نحوه تقویم . 1 بند - 54 در موارد ی که بر طبق آرا ی شورا ی اصلاحات ارض ی سند رسم ی مستند به ماده 38 آ یین نامه اصلاحات ارض ی مصوّب 1343 / 05 / 03 و بر طبق مقرّرات باطل و کان لم یکن یم شود پس از ابلاغ آرا ی صادره از طر یق شورا ی مزبور وس یله ثبت محل دفاتر اسناد رسم ی مکلّفند را ی صادره را در س تون ملاحظات دفتر سند مربوطه ق ید نما یند . بند ... - 78 تنظ می و ثبت اج ی رنامه طبق تبصره 5 ماده 2 قانون اصلاحات ارض ی ممنوع م ی باشد . .. 2 در حال حاضر سازمان امور اراضی کشور 3. یآ ین نامه عمران اراضی بایر در تاریخ 1355 / 06 / 01 به تصویب هیأت وزیران رسیده است . . 4 بند – 339 در مورد خلاصه معاملات املاکی که در اجرا ی قانون اصلاحات ارض ی به دولت منتقل و بر اساس ماده 3 قانون مذکور بدون ذکر تعداد و نوع و حدود و مشخصات ملک برا ی انتقال دهنده استثناء گرد،یده ثبت خلاصه معاملات ا ین قب یل املاک که مسبوق به ثبت در دفتر املاک است ب ه نام زارع ین ( انتقال گ یرنده ) به همان نحو که معامله با ق ید استثناء مستثن یات ماده 3 انجام یافته خلا ی از اشکال است و هر اقدام د یگری نسبت به مستثن یات متعلّق به ملاک اول یه موکول به تع یین نوع و حدود و مشخصات مستثن یات مزبور با حضور نما ینده اصلاحات ارض ی و ملاک ین م شاعی خواهد بود و در مورد املاک در جر یان ثبت هم خلاصه معامله در پرونده مربوطه با یگانی و پس از مراجعه ذ ی حق به شرح بالا اقدام م ی گردد . بخش دوم - قوان ین فرعی ثبت اسناد و املاک 521 ماده – 6 زمین ها یی که بنا ب ه مقرّرات این قانون تقسیم و واگذار می شود عبارت است از : ترتیب الف – زمین های دهاتی که در اجرای مواد 2 و 3 این قانون مازاد بر حد نصاب باقی می ماند اعم از اینکه از تقسیم طرف ملاک یا مالکین نسبت به آن تقاضای ثبت شده یا نشده باشد . زمین ب - زمین های موات های این پ - زمین های بایر قانون قوانین و مقرّرات مرتبط سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در خصوص اجرا ی مجموعه - تصو یب نامه ه یأت وز یران در خصوص اجرای تبصره 3 ماده 2 ّواحدی از کل یه بخشنامه ّهای ثبتی صادره تا او ل مهر ماه .11365 قانون اصلاحات ارضی، مصوّب 1341 / 01 / 29 ه یأت وز یران نظر مشورتی اداره حقوقی )( دوره فترت . 1392: / 01 / 31 – /7121 - اگر قطعه زمین مورد استعلام را اداره - ماده 4 قانون راجع ب ه الحاق 8 ماده به آ ی ین نامه اصلاحات اصلاحات ارضی از شمول آن قانون استثناء کرده باشد مشمول ارضی مصوّب کمیسیون خاص مشترک مجلسین، مصوّب اصلاحات ارضی نخواهد بود و الّا تعیین تکلیف آن با اداره . 1346 / 03 / 11 اصلاحات ارضی است و باید از آن اداره استعلام گردد . - بند 334 بخشنامه شماره 1365 / 06 / 19 - 10 / 4614 رئیس ماده – 7 ب ه منظور تعیین روش کلی و تهیه برنامه و آیین نامه های لازم و نظارت در حسن اجرای وظایفی تشکیل که در این قانون پیش بینی شده شورا ی ی ب ه نام شورای اصلاحات ارضی ب ه ریاست وزیر کشاورزی 2 و عضویت شورای اصلاحات رئیس سازمان اصلاحات ارضی 3 و چهار نفر از صاحب منصبان وزارت کشاورزی که حداقل سمت مدیرکلی یا مدیریت عامل بنگاهی را احراز نموده باشند تشکیل می گردد . یآ ین نامه های تهیه شده پس از تصویب هی أ ت ارضی وزیران ب ه مورد اجرا گذارده خواهد شد . تبصره - 1 اجرای مصوبات و تصمیمات شورا ب ه تشکیلاتی ب ه نام ساز مان اصلاحات ارضی محول می شود . رئیس این سازمان ب ه پیشنهاد وزیر کشاورزی و ب ه فرمان ملوکانه منصوب خواهد شد . اختیارات رئیس سازمان و تشکیلات آن ب ه موجب آ ی ین نامه که ب ه تصویب وزیر کشاورزی خواهد رسید معین می شود . تبصره – 2 پیش بینی اعتبارات و تصویب بودجه ب ه عهده شورای اصلاحات ارضی خواهد بود که بر طبق یآ ین نامه که ب ه تصویب شورا می رسد ب ه وسیله رئیس سازمان ب ه مصرف برسد . قوانین و مقرّرات مرتبط رویّه قضایی - ماده واحده « قانون تمدید مهلت و مواعد مختلف مقرر در قانون - رأی وحدت رویّه 1347 / 10 / 25 – 213 دیوان عدالت اداری : با تقسیم و فروش املاک مورد اجاره به زارعین مستاجر در موارد توجه به صدو ر سند مالکیت جهت زارعین در اجرای قوانین و خاص » مصوّب . 1349 / 03 / 17 مقرّرات اصلاحات ارضی و عدم احراز تحقق و اجتماع شرایط لازم - قانون راجع به حذف عبارت « فرمان همایونی » در قوانین و جهت بررسی اعتراض مالکین در پرو نده های مذکور ، رسیدگی و مقرّرات مربوط به انتصاب افراد به بعضی از مقامات کشور، مصوّب صدو ر رأی از طرف شورای اصلاحات موافق قانون نبوده است . . 1360 / 03 / 14 بنابراین دادنامه شماره 164 تا 161 مورخ 1372 / 03 / 10 شعبه - ماده 11 آیین نامه اجرا یی قانون تقسیم و فروش املاک مورد شانزدهم که متضمن این معنی می باشد موافق اصول و موازین ،اجاره به زارعین مستأجر مصوّب 1347 / 12 / 17 ه یأت وز یران . قانونی تشخیص داده می شود . این رأی مستنداً به ذیل ماده 20 . 1 بند - 334 تنظ یم معاملات مربوطه به دهات و املاک مزورع ی موکول به استعلام از مراجع ذ ی ربط است . .. 2 در حال حاضر وزیر جهاد کشاورزی .. 3 در حال حاضر رئیس سازمان امور اراضی کشور 522 مجموعه منقح قوانین و قانون دیوان عدالت اداری برا ی شعب دیوان و مراجع ذی ربط در موارد مشابه لازم الاتباع است . - رأی وحدت رویّه 1387 / 11 / 13 - 805 دیوان عدالت اداری : الف - تعارض در مدلول دادنامه های فوق الذکر محرز ب ه نظر می رسد . ب - به صراحت ماده 38 آیین نامه اصلاحات ارضی مصوّب 1343 « در مواردی که شورای اصلاحا ت ارضی تشخیص دهد در اسنادی که در اجرای مقرّرات اصلاحات ارضی تنظیم شده اشتباهی رخ داده است، رأی به اصلاح یا اقاله یا ابطال سند خواهد داد . رأی مزبور برای دفاتر اسناد رسمی و دوایر ثبت اسناد و املاک لازم الاجراء خواهد بود و در صورتی که رأی مرزبور خللی به حق دی رگری برسراند، حسب تقاضای ذی نفع طبق قسمت اخیر مراده یک قانون مربوط به اشترباهات ثبرتی و اسرناد معرارض مصوّب 1333 عمل خواهد شد . » نظر به اینکه قسمتی از ملک پالک ثبتی 71 اصلی بخش خان میرزا موسوم به ملوده صحرا در اجرای قانون اصلاحات ارضی به آقای اروجعلی تقی پور واگذار شده و حسب محتویات پرونده نام ملاک آن ملک قبل از اصلاحات اراضی، آقای سیداله مرادصالحی ساداتی بوده که اشتباهاً آقای سیدمراد ادنانی قید شده بنابراین رأی مورخ 1387 / 03 / 05 شورای اصلاحات ارضی مرکز که در مقام رفع این اشتباه قلمی صادر شده منطبق با ماده ف روق الذکر بوده است و در نتیرجه دادنامه شماره 2558 مورخ 1387 / 07 / 29 شعبه هفتم دیوان مبنی بر رد شکایت قانون ماده - 8 در هر منطقه که با تصویب شورای اصلاحات مشمول کشاورزی دو بار و ب ه فاصله ده روز ب ه وسیله روزنامه اراضی آگهی خواهد شد و در ظرف یک ماه از تاریخ نشر آخرین تقسیم مقر ر در ماده 2 تجاوز نماید موظفند در اظهارنامه چاپی آگهی می شود وضعیت املاک خود را از حد نصاب و مستثنیات مالکیت و یا مستند تصرف خود به مقاماتی که از طرف و چنانچه از تسلیم اظهارنامه خود تا موعد مقر ر کنند طبق تشخیص شورای اصلاحات ارضی ب ه پرداخت مزبور بر اساس آ ی ین نامه اجرا ی ی مفاد اسناد رسمی وصول رسمی شد . ب ه علاوه در این موارد اداره کشاورزی محل مبادرت اجاره فرض ماده - 9 اراضی مشمول مقرّرات تقسیم این قانون در مشروط بر این که در آن تاریخ حداکثر پنج سال ب ه خاتمه تقسیم مقررات در اجاره باقی خواهد ماند . در صورت ی که مدت اجاره از عمل تقسیم انجام خواهد شد . مشمول قوانین و مقرّرات مرتبط اراضی - قانون تقسیم و فروش املاک مورد اجاره به زارعین مستأجر، مقررات ثبت اسناد و املاک و اعتراض شاکی نسبت به رأی آن شورا صحیح و موافق قانون می باشد . این رأی به استناد بند 2 ماده 19 و ماده 43 قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع ا داری ذی ربط در موارد مشابه لازم الاتباع است . نظرات مشورتی اداره حقوقی 1386: / 02 / 22 – /7963 - در خصوص پرونده های اصلاحات ارضی در هر زمان اشتباه قانونی که منجر به تنظیم سند انتقال گردید روشن گردد موضوع به شورای اصلاحات ارضی ارجاع خواهد شد و بر مبنای رأی صادره شورا دوایر ثبت یا دفاتر اسناد رسمی اسناد را ،اصلاح اقاله یا باطل می نماید . .: 1386 / 09 / 11 - /75978 - ر . ک قانون ترتیب رسیدگی و ختم پرونده های اصلاحات اراضی، مصوّب 1354 / 04 / 23 با اصلاحات بعدی . 1389: / 03 / 30 - /71929 - رسیدگی به اختلافات بین زارعین یا با مالکین موضوع اسناد نسقی و یا تقسیم نامه ناشی از اصلاحات ارضی در صلاحیت شورای اصلاحات ارضی موضوع ماده 6 قانون مصوّب سال 1346 می باشد . .: 1390 / 12 / 07 – /74857 - ر . ک قانون ترتیب رسیدگی و ختم پرونده های اصلاحات ارضی، مصوّب 1354 / 04 / 23 با اصلاحات بعدی . ارضی، تقسیم شروع می گردد مراتب از طرف وزارت کثیرالانتشار محل و یا سایر وسا ی ل معمول و مناسب محلی نصابّ آگهی اشخاصی که میزان مالکیت آنان از حد که از طرف وزارت کشاورزی در دسترس آنها گذارده ماده سه تنظیم و ب ه انضمام روّنوشت مصد ق اسناد وزارت کشاورزی تعیین گردیده با اخذ رسید تسلیم نمایند خودداری و یا عالما و عامداً برخلاف حقیقت مطالبی قید یکصد هزار ریال جریمه ملزم خواهند شد . و جریمه و صرف هزینه های مربوط ب ه اجرای این قانون خواهد ب ه تنظیم صورت وضعیت مزبور خواهد کرد . که در تاریخ 1338 / 09 / 14 در اجاره رسمی بوده است همان اجاره بیشتر نمانده باشد کماکان تا آخر مدت پنج سال تجاوز نماید نسبت به بقیه مدت اجاره ملغی و مصوّب 1347 / 10 / 23 با اصلاحات و الحاقات بعدی . - قانون تمدید مهلت و مواعد مختلف مقرر در قانون تقسیم و بخش دوم - قوان ین فرعی ثبت اسناد و املاک 523 فروش املاک مورد اجاره به زارعین مستاجر در موارد خاص زارعین مستأجر، مصوّب 1347 / 12 / 17 هیأت وزیران . مصوّب - . 1349 / 03 / 17 آیین نامه اجرا ی ی تبصره 3 ماده 6 قانون تقسیم و فروش املاک - قانون مواد الحاقی ب ه قانون تقسیم و فروش املاک مو رد اجاره مورد اجاره به زارعین مستأجر، مصوّب 1348 / 11 / 04 هیأت ب ه زارعین مستاجر مصوّب 1347 / 10 / 23 ، مصوّب . 1349 / 12 / 10 وزیران . - آیین نامه اجرا ی ی قانون تقسیم و فروش املاک مورد اجاره به ماده - 10 در هر منطقه که دستور تقسیم املاک صادر شود اداره کشاورزی مکلف است پس از تعیین حد تقسیم نصاب طبق مقررات این قانون نسبت ب ه املاکی که باید تقسیم شود بر مبنای مالیات مزروعی و با در نظر گرفتن املاک ضریب معاملات املاک با توجه ب ه تاریخ ممیزی، نوع زراعت، طرز تقسیم محصول و حقوق مالکانه برای هر منطقه که از طرف وزارت کشاورزی تعیین خواهد شد قیمت ملک مورد تقسیم را معین و با رعایت ماده 13 ب ه ملاک ابلاغ نماید . تبصره ( الحاقی )- 1341 / 06 / 05 قیمت دهاتی که سابقه ممیزی مالیاتی ندارند با در نظر گرفتن قیمت واحد زراعتی نزدیکترین دهات مشابه که بر طبق مقررات این قانون تعیین شده ب ه وسیله مرجع تعیین کننده ضریب منطقه معین خواهد شد . پرداخت ماده - 11 قیمت ارزیابی شده املاک طبق ماده 10 ب ه اقساط ده ساله از طرف دولت ب ه وسیله بانک قیمت کشاورزی پرداخت خواهد شد 1 . املاک ماده - 12 الف - نسبت ب ه املاکی که قبل از تاریخ 1338 / 09 / 14 مورد معاملات رهنی و یا با حق استرداد ب ه موجب معاملات اسناد رسمی واقع گردیده اگر موعد پرداخت طلب دائن نرسیده باشد موعد آن حال و عمل ارزیابی در حضور رهنی ئدا ن و مدیون انجام می شود و پس از اجرای مقرّرات این قانون در موقع تنظیم سند انتقال اگر ملاک دین خود و یا با را نپرداخته و ملک آزاد نشده باشد دولت بدهی ملاک را حداکثر تا میزان بهای دهات که ب ه موجب این قانون حق استرداد ارزیابی شده با رعایت مقرّرات این قانون ب ه ئدا ن و زاید بر آن را ب ه ملاک می پردازد و در صورتی که قیمت در املاک ارزیابی شده کافی برای پرداخت تمام طلب داین و متفرعات و خسارات قانونی آن نباشد طلبکار می تواند برای مشمو دریافت بقیه طلب خود از طریق قانونی اقدام نماید . ل تبصره ( اصلاحی )- 1341 / 07 / 23 در مواردی که طبق مقرّرات این ماده طلب بستانکار یا وجه نقد یاّ قبوض اقساطی یا اوراق دستور پرداخت به طریقی که در این ماده مقر ر است در اداره ثبت برای پرداخت به بستانکار ودیعه گذاشته می شود تشریفات فک معامله رهنی یا شرطی در دفتر اسناد رسمی به وسیله سردفتر انجام سپس طبق مقرّرات این قانون به تنظیم سند انتقال اقدام خواهد شد . ب - هرگاه تمام یا قسمتی از املاک مورد تقسیم بعد از تاریخ 1338 / 09 / 14 در حقّ رهن یا معاملات با استرداد قرار گیرد ملاک موظ ف است در ظرف شش ماه از تاریخ شروع عملیات تقسیم در این منطقه عین املاک مرهونه مزبور را از رهن خارج سازد . در غیر این صورت دولت بد هی ملاک را حداکثر تا میزان بهای دهات که به موجب ماده 10 ارزیابی شده طبق ماده 11 ب ه داین پرداخت می نماید . . 1 به بند 2 تصو یب نامه ه یأت وز یران در خصوص اجرای لایحه اصلاحی قانون اصلاحات ارضی ، مصوّب 1340 / 12 / 10 ه یأت وز یران )( دوره فترت مندرج در همین م جموعه مراجعه شود . 524 مجموعه منقح قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک در این صورت املاک مزبور بلافاصله آزاد شده محسوب و طبق این قانون عمل می شود . طلبکار می تواند برای دریافت بقیه طلب خود از طریق قانونی اقدام نماید و در صورت فزونی قیمت ارزیابی شده نسبت ب ه مبلغ مورد معامله، تفاوت آن طبق ماده 11 به ملاک پرداخت خواهد شد و در صورتی که معاملات مذکور در بند ( الف ) پس از تاریخ فوق تمدید یا تجدید شود مشمول مقرّرات این بند خواهد بود . پیشینه تقنینی - ماده 8 آ یی ن نامه مربوط به ثبت انتقالات و معاملات کشتی ها، - تبصره بند ( الف ) ماده 12 مصوّب : 1340 / 10 / 19 « در صور تی مصوّب 1344 / 06 / 13 ه یأت وز یران با اصلاحات بعدی . که دائن درخواست صدور اجرا ئ یه ننماید سازمان اصلاحات ارضیّ - مواد 8 ، 32 و 33 آیین نام ه های اجرای ی مواد 151 و 157 و 34 مکل ف است ب ه قائم مقامی از طرف دا ئ ن تقاضای صدور اجر ائیه و و 34 ّر مکر و اجرا ی تبصره های 2 از ماده 25 و 144 قانون اصلاح اقدامات قانونی نماید و اقدام سازمان مزبور در صدور ا جرائیه و قانون ثبت اسناد و امال،ک مصوّب 1352 / 02 / 16 وزیر تعقیب عملیات اجرا ی ی مشروط بر این است که تمام یا بع ضی از دادگستری . املاک مورد معامله مشمول این قانون باشد ». - آیین نامه های اجرا ی ی مواد 34 و 34 ّمکر ر قانون ثبت اسناد و املاک، مصوّب 1352 / 02 / 16 وزیر دادگستری . قوانین و مقرّرات مرتبط - مواد 10 و 108 آ یین نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجراء - مواد 188 ، 399 تا 401 ، 458 تا 463 قانون مدن ی، ّمصو ب ،و طرز رسیدگی به شکایت از عملیّات اجرائی مصوّب 1307 / 02 / 18 با اصلاحات و الحاقات بعدی . 1387 / 06 / 11 رئ یس قوه قضائ یه با اصلاحات و الحاقات بعد ی . - مواد 33 تا 40 ، 105 و 116 قانون ثبت اسناد و املاک، مصوّب - ماده 45 آیین نامه قانون دفاتر اسناد رسم ی و کانون سردفتران 1310 / 12 / 26 با اصلاحات و الحاقات بعدی . و دفتر،یاران مصوّب 1399 / 12 / 28 رئیس قوه قضاییه . - ماده 13 قانون تقسیم و فروش املاک مورد اجاره به ز ارعین - بند های 340 و 341 بخشنامه شماره - 10 / 4614 مستأجر، مصوّب 1347 / 10 / 23 با اصلاحات و الحاقات بعدی . 1365 / 06 / 19 رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در - مواد 2 تا 4 ،قانون اصلاح قانون ثبت اسناد و املاک مصوّب خصوص اجرا ی ّمجموعه واحدی از کل یه بخشنامه های ثبتیّ . 1312 / 10 / 28 - ماده 6 لا یحه قانون ی مل ّی کردن جنگل،ها مصوّب صادره تا او ل مهرماه .11365 1341 / 10 / 27 هیأت وزیران )( دوره فترت . نظرات مشورتی اداره حقوقی - مواد 43 تا 47 ،قانون دریایی مصوّب 1343 / 06 / 29 با : 1388 / 08 / 19 - /75161 - ر . ک . ماده 33 قانون ثبت اسناد و اصلاحات و الحاقات بعدی . املاک، مصوّب 1310 / 12 / 26 با اصلاحات و الحاقات بعدی . - ماده 10 قانون اصلاح قانون جلوگیری از تصرف عدوانی، 1391: / 12 / 08 – /72476 - صرف درج نام مدعی در برگ آمار مصوّب . 1352 / 12 / 06 به عنوان زارع در زمان اجرای قانون اصلاحات ارضی که به لحاظ - قانون اجرای احکام مدنی، مصوّب 1356 / 08 / 01 با اصلاح ات اعتراض مالکیت به هر علّت متوقف شده و مشمول قانون یاد بعدی . شده نگردیده است بعد از انقضای مدت اجرای قانون یاد شده - ماده 104 آ یین نامه ،قانون ثبت املاک مصوّب 1317 / 08 / 17 ایجاد حقی برای مدعی یاد شده به استناد قانون مذکور نمی کند . وز یر دادگستر ی با اصلاحات و الحاقات بعد ی . دولت ماده - 14 پس از قطعیت تصمیم مراجع مربوطه، سازمان اصلاحات ارضی ملاک را برای انتقال سند به نام به سند انتقال . 1 بند - 340 در موارد ی که به جا ی قبوض اقساط ی دستور پرداخت صادر م ی گردد با یستی مفاد ماده 28 آ یین نامه قانون دفاتر اسناد رسم ی را از جهت ذکر شماره و تعداد در متن و ملاحظات دفاتر اسناد رسم ی و در یافت رس ید رعا یت گردد . ضمناً نسخه دوم خلاصه انتقال املاک خر یداری اصلاحات ارض ی با یستی به اداره مزبور تحو یل شود . بند - 341 در موارد ی که ذ ی نفع برا ی اخذ سپرده یا قبوض اقساط ی و دستور پرداخت مربوط به اصلاحات ار یض که تسل یم ًآن قانونا بلااشکال است به دفاتر اسناد رسم ی مراجعه م ی نماید دف اتر مزبور با بررس ی دق یق موضوع و احراز صلاح یت برا ی در یافت قبوض طبق مقرّرات جار یه ظهر قبض ا مانی را به عنوان حسابدار ی اداره مربوطه حولاه و مهر و امضاء و تسل یم یذ نفع نموده و مراقبت نما یید در استرداد وجوه قبوض با رعا یت مقرّرات اقدام شود . بخش دوم - قوان ین نام دولت ( وزارت کشاورزی 1 ) و دریافت بها ( طبق می نماید . چنانچه ظرف 15 روز از تاریخ آگهی، ملاک نماینده سازمان اصلاحات ارضی ظرف یک هفته با اطلاع ملاک سند انتقال را امضاء خواهد نمود . تبصره - در مورد انتقال املاک ب ه دولت هرگاه باشد اداره ثبت پس از انجام تشریفات مقر ر سند مالکیت قوانین و مقرّرات مرتبط - مواد 21 ، 22 ، 142 ، 143 و 144 قانون ثبت اسناد و ام،الک مصوّب 1310 / 12 / 26 با اصلاحات و الحاقات بعدی . - مواد 1 و 2 لایحه قانونی ملّی کردن جنگل،ها مصوّب 1341 / 10 / 27 هیأت وزیران ( دوره فترت .) - آ یی ن نامه اصلاحات ارضی، مصوّب 1343 / 05 / 03 کمیسیون خاص مشترک مجلسین با الحاقات بعدی . - قانون مواد الحاقی به آ ی ین نامه اصلاحات ارضی مصوّب س وم مرداد ماه 1343 کمیسیون خاص مشترک مجلسین، مصوّب . 1346 / 02 / 12 - تبصره 4 ماده 33 و ماده 39 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و،مراتع مصوّب 1346 / 05 / 25 با اصلاحات و الحاقا ت بعدی . - تبصره 3 ماده 52 ،قانون آب و نحوه ملّی شدن آن ّمصو ب 1347 / 04 / 27 با اصلاحات بعدی . - ماده 21 ،قانون نوسازی و عمران شهری مصوّب 1347 / 09 / 07 با اصلاحات و الحاقات بعدی . - ماده 6 قانون تعاونی نمودن تولید و یکپارچه شدن ارا ضی، مصوّب 1349 / 12 / 24 با اصلاحات و الحاقات بعدی . - تبصره 1 ماده 6 ،قانون اراضی مستحدث و ساحلی مصوّب . 1354 / 04 / 29 - ماده 8 و تبصره 3 ماده 11 لایحه قانونی نحوه خرید و تمل ک اراضی و املاک برای اجرای برنامه های عمومی، عمرانی و نظامی دولت، مصوّب 1358 / 11 / 17 شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران با الحاقات بعدی . - تبصره 2 ماده 3 قانون تشکیل شرکت پست جمهوری اسلام ی ،ایران مصوّب . 1366 / 08 / 03 - ماده 34 قانون مالیات،های مستقیم مصوّب 1366 / 12 / 03 ب ا اصلاحات و الحاقات بعدی . - تبصره 1 ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی اختلاف ی موضوع اجرای ماده ) 56 ( قانون جنگل ها و مراتع، مصوّب 1367 / 06 / 22 با اصلاحات بعدی . 1. در حال حاضر وزارت ج هاد کشاورزی . فرعی ثبت اسناد و املاک 525 مقرّرات این قانون ) کتباً به وسیله آگهی در محل دعوت یا نماینده قانونی او حاضر ب ه انتقال و تنظیم سند نباشد دادستان شهرستان یا جانشین او ب ه نما یندگی از طرف نشدهّ عملیات ثبتی خاتمه یافته ولی سند مالکیت صادر به نام دولت ( وزارت کشاورزی ) صادر خواهد نمود . - ،ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی واگذاری دولت و نهادها مصوّب 1370 / 12 / 15 مجمع تشخیص مصلحت نظام . - ماده 2 قانون حفظ و حمایت از منابع طبیعی و ذخا ی ر ج نگلی کشور، مصوّب . 1371 / 07 / 05 - ماده 24 قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری - صنع تی جمهوری اسلامی ایران، مصوّب 1372 / 06 / 07 با اصلاحات و الحاقات بعدی . - بند ( ج ) ماده 5 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و م صرف آن ،در موارد معیّن مصوّب 1373 / 12 / 28 با اصلاحات و الحاقا ت بعدی . - قانون صدور اسناد مالکیت اراضی مشمول اصلاحات ارض ی در ،روستاها و شهرهای مشمول مصوّب . 1372 / 07 / 11 - ماده 4 قانون انتقال زندان ها و مراکز اقدامات تأمی نی و تربیتی موجود به خارج از شهرها، مصوّب . 1380 / 09 / 07 - مواد 4 و 5 قانون جلوگیری از خرد شدن اراضی کشاورزی و ایجاد ،قطعات مناسب فنّی، اقتصادی مصوّب 1383 / 01 / 25 مجلس شور ای اسلامی و 1385 / 11 / 21 مجمع تشخیص مصلحت نظام . - ماده 1 قانون ساماندهی و حمایت از تولید و عرضه مس،کن مصوّب 1387 / 02 / 25 با اصلاحات و الحاقات بعدی . - ماده 2 فروش و انتقال پادگان ها و سایر اماکن نیروه ای مسلح ،به خارج از حریم شهرها مصوّب . 1388 / 06 / 01 - ماده 1 قانون الحاق موادی به قانون ساماندهی و حما یت از ،تولید و عرضه مسکن مصوّب . 1388 / 12 / 02 - قانون تعیین تکلیف وضعیّت ثبتی اراضی زمین و ساختما ن های فاقد سند ،رسمی مصوّب . 1390 / 09 / 20 - تبصره ماده 6 قانون تعیین حریم حفاظتی - امنیتی اما کن و ،تأسیسات کشور مصوّب . 1393 / 05 / 19 - مواد 4 تا 7 ، 11 و 12 قانون جامع حدنگار ( کاداستر، ) مصوّب 1393 / 11 / 12 با اصلاحات بعدی . - ماده 114 قانون برنامه پنج ،ساله ششم توسعه اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران ) 1396 - 1400 ( ، مصوّب 1395 / 12 / 14 مجلس شورای اسلامی و 1395 / 12 / 21 526 مجموعه منقح قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک مجمع تشخ یص مصلحت نظام با اصلاحات بعد ی . مصوّب 1367 / 06 / 22 ، مصوّب 1390 / 02 / 26 وزیر جهاد کشاورزی . - مواد 84 و 103 تا 126 آیین،نامه قانون ثبت املاک مص وّب - مواد 2 و 3 آیین نامه اجرایی قانون پیش،فروش ساختمان 1317 / 08 / 17 وزیر دادگستری با اصلاحات و الحاقات بعدی . مصوّب 1393 / 03 / 07 هیأت وزیران . - تبصره 2 ماده 3 آیین نامه اجرا ی ی قانون مرجع تشخیص ا راضی - ماده 9 آیین نامه اجرایی ماده ) 33 ( اصلاحی قانون حفاظت و موات و ابطال اسناد آن، مصوّب 1366 / 07 / 08 هیأت وزیرا ن . بهره برداری از جنگل ها و مراتع کشور، مصوّب 1394 / 06 / 22 - ماده 19 آیین،نامه قانون زمین شهری مصوّب 1371 / 03 / 24 هیأت وزیران . هیأت وزیران با الحاقات بعدی - . تصویب نامه در خصوص ضوابط تعیین تکلیف و نحوه تقویم - آیین نامه صدور اسناد مالکیت اراضی مشمول اصلاحات ا رضی در اراضی و بهره مالکانه اراضی بایر و موات اصلاحات ارضی، مصوّب ،روستاها و شهرهای مشمول مصوّب 1374 / 02 / 03 هیأت وزیرا ن 1390 / 07 / 24 . هیأت وزیران با اصلاحات بعدی . - ماده 14 آیین نامه اجرایی قانون اصلاح ماده ) 34 ( قان ون حفاظت - ماده 13 ،بند ( ب ) دستورالعمل نحوه صدور سند مالکیت جدید و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوّب 1354 / 03 / 14 و ا لحاق مصوّب 1389 / 03 / 17 سازمان ثبت اسناد و املاک . چند تبصره به آن، مصوّب 1374 / 07 / 02 هیأت وزیران با نظر مشورتی اداره حقوقی اصلاحات بعدی : 1392 / 01 / 31 – /7121 - . ر . ک . ماده 6 ،قانون اصلاحات ارضی - ماده 5 آیین نامه اجرایی صدور اسناد مالکیت اراضی کشا،ورزی مصوّب مصوّب 1340 / 10 / 19 یه أت وز ی ران )( دوره فترت با اصلاحات و 1386 / 03 / 20 کمیسیون لوایح هیأت دولت با اصلاحات بعدی . الحاقات بعدی . - ماده 13 آیین نامه اصلاحی آیین نامه اجرایی قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده ) 56 ( قانون جنگل ها و مراتع ماده - 18 آنچه که بنا ب ه مقرّرات این قانون تقسیم و ب ه اشخاص انتقال داده می شود به نام انتقال گیرنده گیرنده انتقال سند انتقال صادر و به ملاک جدید تحویل و مورد انتقال ب ه عنوان وثیقه وصول اقساط در رهن وزارت کشاورزی نام گذارده خواهد شد . به انتقال قوانین و مقرّرات مرتبط اجرا ی تبصره های 2 از ماده 25 و 144 قانون اصلاح قانون ثبت سند اسناد و امال،ک مصوّب 1352 / 02 / 16 وزیر دادگستری . صدور - مواد 142 ، 143 و 144 ،قانون ثبت اسناد و املاک مصوّب 1310 / 12 / 26 با اصلاحات و الحاقات بعدی . نظر مشورتی اداره حقوقی - مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام در خصوص « تعیین 1398: / 07 / 21 – /7730 - در صورتی که ملک مفروزی شخصی تکلیف باقیمانده قراء، مزارع و املاک مشمول قانون اصلاحات » ، در اجرای قانون اصلاحات ارضی به چندین نفر از زارعین صاحب مصوّب . 1370 / 03 / 02 نسق واگذار و بین آنان تقسیم شود سپس سهم یکی از زارعین - قانون صدور اسناد مالکیت اراضی مشمول اصلاحات ارضی در مذکور مستحق للغیر درآید طبق ماده 602 قانون مدنی به لحاظ ،روستاها و شهرهای مشمول مصوّب . 1372 / 07 / 11 این که تقسیم ملک به اشتباه صورت گرفته ،است در مرجع - آیین نامه صدور اسناد مالکیت ا راضی مشمول اصلاحات ارضی قضایی ابطال می شود و پس از کسر آن قسمت از ملک که ،در روستاها و شهرهای مشمول مصوّب 1374 / 02 / 03 هیأت مستحق للغیر ،بوده بقیه ملک بین زارعین صاحب نسق مذکور وزیران . تقسیم می شود . - آیین نام ه های اجرای ی مواد 151 و 157 و 34 و 34 مکر ّر و ماده - 19 هرگونه معاملاتی نسبت ب ه اراضی واگذار شده که منجر به تجزیه آن اراضی ب ه قطعات کوچکتر شده واگذار از حداقلی که از طرف وزارت کشاورزی برای هر منطقه تعیین می شود ممنوع و باطل است و چنانچه زارع فوت اراضی نماید و وراث نتوانند برای اداره ملک توافق کنند می توانند سهم خود را با رعایت قسمت اول این ماده ب ه زارع فروش دیگر ی بفروشند . در این صورت پرداخت بقیه اقساط ب ه عهده خریدار جدید است هر زارع تا دو برابر حداقل تعیین و تجزیه شده از اراضی آن ده خریداری نماید . تبصره - 1 زارعینی که زمین به آنها واگذار می شود چنانچه نتوانند طبق برنامه شرکت تعاونی در امور بخش دوم - قوان ین فرعی ثبت اسناد و املاک 527 تولیدی و عمرانی شرکت نموده و وظا یف مربوطه را انجام دهند ب ه تشخیص شرکت تعاونی از عضویت شرکت اخراج و در مورد اراضی که به آنها واگذار شده طبق قسمت اخیر ماده 28 این قانون رفتار خواهد شد . تبصره - 2 هرگاه زمین های تقسیم شده مصرف دیگری غیر از زراعت پیدا نماید که درآمد آن بیش از کشاورزی باشد وزارت کشاورزی پس از رسیدگی اجازه تجزیه و فروش آن را خواهد داد . قوانین و مقرّرات مرتبط واحدی از کل یه بخشنامهّهای ثبتی صادره تا او ل مهرماه .11365 - مواد 142 ، 143 و 144 ،قانون ثبت اسناد و املاک ّمصو ب رویّه قضایی 1310 / 12 / 26 با اصلاحات و الحاقات بعدی . - رأی وحدت رویّه 1370 / 09 / 19 – 568 دیوان عالی کشور : - تبصره 5 ماده 50 ،قانون آب و نحوه ملّی شدن آن ّمصو ب قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اصل یکصد و پنجا ه و 1347 / 04 / 27 با اصلاحات بعدی . نهم، دادگستری را مرجع رسمی تظلمات و شکایات قرار دا ده و بر - قانون نحوه انتقال اراضی واگذار ﻯ ب ه زارعین مشمول ق وانین و اساس این اصل، رسیدگی به دعوی راجع به معامله نسق زر اعتی مقرّرات اصلاحات ارضی، مصوّب . 1351 / 09 / 21 در صلاحیت دادگاه های عمومی دادگستری است بنابراین رأ ی - پیشنهاد مقرّرات مربوط به تعیین تکلیف نسق های زراعی شعبه 13 دیوان عالی کشور که دادگستری را صلاح به رسی دگی متروکه و املاک مسلوب المنفعه و بایره ای که در اجرای ق وانین و شناخته صحیح و منطبق با موازین قانونی است . مقرّرات اصلاحات ارضی به تملک دولت درآمده است، مصوّب نظرات مشورتی اداره حقوقی . 1352 / 08 / 23 : 1371 / 07 / 13 - /74901 - مقرّرات ماده 19 قانون اصلاح ات - ماده 1 لایحه قانونی راجع به تکمیل پاره ای از مواد قانون ارضی در رابطه با رسیدگی هیأت های مقرّر در مواد اصلا حی ،اصلاحات ارضی مصوّب . 1359 / 02 / 13 قانون ثبت مصوّب سال های 1365 و 1370 لازم الرعایه نیست - آیین نام ه های اجرای ی مواد 151 و 157 و 34 و 34 مکر ّر و ولی در موارد دیگر کماکان معتبر بوده و قابلیّت اجرا ء را دارد . اجرا ی تبصره های 2 از ماده 25 و 144 قانون اصلاح قانو ن ثبت : 1372 / 08 / 19 - /75865 - در مورد اراضی کشاورزی و اسناد و امال،ک مصوّب 1352 / 02 / 16 وزیر دادگستری . نسق های زراعتی مشمول مقرّرات قانون اصلاحات ارضی، اعمال - تصویب نامه در خصوص ضوابط تعیین تکلیف و نحوه تقویم مقرّرات قانون اصلاح مواد 1 و 2 و 3 قانون اصلاح و حذف موادی اراضی و بهره مالکانه اراضی بایر و موات اصلاحات ارض ی، مصوّب از قانون ثبت اسناد و املاک و الحاق موادی به آن مصوّب 1390 / 07 / 24 هیأت وزیران با اصلاحات بعدی . 1370 / 06 / 21 با رعایت مقرّرات ماده 19 قانون اصلاحات ارضی - بند 42 بخشنامه شماره 1365 / 06 / 19 - 10 / 4614 رئیس و تبصره های آن و اصلاحیه 1351 مقدور است . سازما ن ثبت اسناد و املاک کشور در خصوص اجرا ی مجموعهّ ماده - 25 اعیانی های زراعتی احداثی از طرف زارع متعلّق به او است و حق دارد به نام خود به ثبت رسانیده اعیانی و سند مالکیت بگیرد ولی احداث اعیانی های جدید موکول به جلب رضایت کتبی از طرف ملاک خواهد بود . های زراعتی تبصره - در دهاتی که مشمول مقرّرات انتقال و تقسیم نیستند در صورتی که اکثریت زارعین آن دهات احداثی بخواهند خانهّهای جدیدی بسازند ملاک موظ ف است تا پانصد متر برای هر زارع به منظور ساختن خانه و انبار و محل نگاهداری دام و همچنین اراضی کافی برای ساختمان مسجد، حمام، مدرسه و امثال آنها در محوطه مناسبی زارعینّ به تشخیص اداره کشاورزی محل منظور و مجاناً در اختیار زارعین داوطلب بگذارد و این قبیل موظ فند در اراضی واگذاری با رعایت اصول بهداشت و بر طبق نقشه که از طرف وزارت کشاورزی در اختیار آنان . 1 بند - 42 چون بعض ی از دفاتر اسناد رسم ی برا ی انتقال اراض ی مزروع ی و حقوق زارعان مبادرت به تنظ می اسناد می نماید که مغا یر با قانون نحوه ا نتقال اراض ی به زارع نی مشمول قوان نی و مقرّرات اصلاحات ارض ی مصوّب 1352 / 09 / 25 مخصوصًا تبصره 2 ماده 19 قانون اصلاح ی قانون اصلاحات ارض ی اص الحات ارض ی می باشد لذا تنظ می سند ان ت قال املاک ی که بر طبق مقرّرات اصلاحات ارض ی ب ه زارع نی صاحب نسق واگذار می شود بدون کسب نظر از مراجع صالحه اک یدًا ممنوع است و دفاتر اسناد رسم ی به ه چی عنوان و به ه یچ صورت مجاز در تنظ می نیا گونه اسناد ن ی ستند . 528 مجموعه منقح قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک گذارده می شود ساختمان های مناسب را حداکثر یک سال پس از تحویل زمین بسازند و لا ًا اراضی واگذاری عینا به ملاک مسترد خواهد شد . قوانین و مقرّرات مرتبط ارضی مصوّب کمیسیون خاص مشترک مجلسین، مصوّب - ماده 7 آ یی ن نامه اصلاحات ارضی، مصوّب . 1346 / 03 / 111343 / 05 / 03 کمیسیون خاص مشترک مجلسین با الحاقات بعدی - . ماده 4 قانون متمّم قانون ثبت اسناد و ،املاک مصوّب 1354 / 04 / 09 با اصلاحات بعدی . زارع - ماده 6 قانون راجع ب ه الحاق 8 ماده به آ ی ین نامه اصلاحات سالیانه ماده - 28 زارعی که زمین به او واگذار می شود عذرّ چنانچه سه قسط از اقساط سالیانه بدهی خود را بدون اقساط موج ه بنا ب ه تشخیص بانک کشاورزی نپردازد و با صدور اجراییه ثبتی حاضر ب ه پرداخت اقساط مزبور نگردد ملک از قسط در مقابل بقیه بدهی کشاورز ب ه وزارت کشاورزی جهت واگذاری به دیگری بر اساس مقرّرات این قانون منتقل سه پرداخت خواهد گردید . عدم قوانین و مقرّرات مرتبط - مواد 2 تا 13 آیین نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجراء و - ماده 92 ،قانون ثبت اسناد و املاک مصوّب 1310 / 12 / 26 با طرز رسیدگی به شکایت از عملیات ،اجرائی مصوّب 1387 / 06 / 11 اصلاحات و الحاقات بعدی . رئیس قوه قضاییه با اصلاحات و الحاقات بعدی . عوارض ماده - 29 کلیه عملیات ثبتی مربوط به نقل و انتقالات طبق این قانون که یک طرف آن دولت باشد اعم و از صدور سند مالکیت، اجراء و اخطار و غیره مجاناً انجام و از پرداخت هرگونه حق الثبت و عوارض معاف می باشند الثبت حق و همچنین کلیه تقاضانامه ها و اظهارنامه ها و اوراق تعهّدات اسناد و مدارک تصرّف و تهیه رونوشت اسناد هرگونه پرداخت اوراق دیگر مربوط به نقل و انتقالات فوق به وسیله مقامات رسمی یا صاحبان محاضر مورد اقدام قرار گیرد از از معافیت پرداخت مالیات 1 و عوارض و حق تمبر معاف است . پرداخت حقوقی که ب هّسردفتران اسناد رسمی تعل ق می گیرد بالمناصفه به عهده طرف ین معامله خواهد بود . تبصره ( الحاقی )- 1341 / 07 / 23 در مورد املاکی که طبق این قانون ب ه دولت منتقل می شود بقایای هزینه های ثبتی 2 از وجوه نقدی که به ملاک پرداخت می شود یا از اولین اقساط وصول خواهد شد . قوانین و مقرّرات مرتبط . 1396 / 01 / 30 - مواد 123 و 124 ،قانون ثبت اسناد و املاک مصوّب - قانون معافیت وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی از پرداخت 1310 / 12 / 26 با اصلاحات و الحاقات بعدی . هزینه های ثبتی، مصوّب . 1398 / 02 / 24 - ماده 51 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و - بند 335 بخشنامه شماره 1365 / 06 / 19 - 10 / 4614 رئیس ،دفتریاران مصوّب 1354 / 04 / 25 با اصلاحات بعدی . سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در خصوص اجرا ی مجموعه - بند 165 پیوست قانون تنقیح قوانین مالیاتی کشور، مصوّب ّواحدی از کل یه بخشنامهّهای ثبتی صادره تا او ل مهرماه . 1365 زارع ماده ( 33 اصلاحی )- 1341 / 07 / 23 رفع اختلاف بین ملاک و زارع در امور مربوطه به کشاورزی ب ه و ملاک بین اختلاف . 1 با توجه به متن ماده واحده و نظر به بند 165 پیوست « قانون تنقیح قوانین مالیاتی کشور » مصوّب 1396 / 01 / 30 ، حکم مالیاتی رفع مندرج در ماده 29 نسخ شده است . . 2 به موجب بند ( ف ) ماده 1 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوّب 1373 / 12 / 28 ، ت عرفه هایّ مقر ر در مواد ) 1 ( و ) 2 ( قانون اخیرالذکر و تبصره های آن با احتساب هزینه مقدماتی و تمام اضافات و جریمه ها ی ی موادّ است که در دیگر قانون ثبت اسناد و املاک و سایر قوانین مقر ر بوده و جایگزین آن ها خواهد بود و از تاریخ اجرای این قانون ّنسبت به موارد مقر ر در این قانون هیچگونه حقوق ثبتی و هزینه مقدماتی و جریمه و اضافات دیگری ب ه هر عنوان دریافت نخواهد شد و مقررات مغایر با مواد ) 1 ( و 2) ( این قانون لغو می شود ؛ بنابراین « بقایای هزینه های ثبتی » منسوخ شده است . منبع: «مجموعهٔ تنقیح‌شدهٔ قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک» — سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، ۱۴۰۱؛ صفحهٔ ۵۱۶ کتاب. متن از لایهٔ متنیِ PDF خوانده شده؛ ممکن است فاصله‌گذاریِ برخی واژه‌ها نامرتب باشد.