رأی دیوان عدالت اداری ۱۷۵ — ۱۳۷۵/۱۰/۱۷
رای شماره 175 مورخ 1375/08/05 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
خ. م.:
در پرونده با کلاسه 113/75، موضوع شکایت ابطال دستورالعمل شماره 34/781 - 73/8/23 اداره کل امور اسناد و سردفتران سازمان ثبت کل مطرح است. بر اساس این دستورالعمل، وکلای دادگستری مجاز به تنظیم وکالتنامه برای ادارات ثبت نیستند و تنها میتوانند در دادگاهها فعالیت کنند. شاکی با استناد به ماده 1 و سایر مواد قانون وکالت مصوب 1315 و اصلاحات آن، اظهار کرده است که فعالیت وکلای دادگستری محدود به دادگاهها نبوده و شامل سایر مراجع حقوقی نیز میشود. در پاسخ به این شکایت، مدیر کل دفتر حقوقی سازمان ثبت با استناد به همان دستورالعمل و قانون وکالت، درخواست رد شکایت را مطرح کرده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری پس از بررسی موضوع، با استناد به ماده 46 قانون ثبت اسناد و املاک و ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری، به این نتیجه رسید که دستورالعمل مذکور برخلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و بنابراین آن را ابطال نمود.
کلاسه پرونده: 113/75
شمارهدادنامه: 175
تاریخ: 12 آبان 1375
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای …
موضوع شکایت و خواسته: ابطال دستورالعمل شماره 34/781 - 73/8/23 اداره کل امور اسناد و سردفتران سازمانثبت کل
مقدمه: شاکی طی دادخواست تقدیمی اعلام داشتهاند: دستورالعملی تحت شماره 34.871 - 73.8.23 از اداره کل امور اسناد و سردفتران سازمانثبت به اداره کل ثبت استان مازندران صادر گردید که به موجب آن وکلای دادگستری وکالتنامه هایی که بااشخاص تنظیم مینمایند مخصوصدادگاههاست و برای حضور در ادارات ثبت وکالتنامه باید در دفاتر اسناد رسمی تنظیم گردد. ن. ب. ا. مداخله وکلای دادگستری منحصر بهدادگاههای دادگستری و ثبت اسناد نیست بلکه کلیه مراجع اختصاصی دیگری که به نحوی حکم صادر مینمایند و یا موضوعا" مرتبط با امر حقوقیاست، که حضور حقوقدان را طلب میکند وکلای دادگستری مداخله مینمایند که سالهاست در سطح ایران ادامه دارد. ماده 1 و سایر مواد قانون وکالتمصوب 1315.11.25 واصلاحات بعدی آن هیچ حکایتی از ممنوعیت استفاده از وکالتنامه متداول در مراجع اختصاصی و یا تکلیف وکلاء از تنظیموکالتنامه در دفاتر اسناد رسمی ندارد بنا بمراتب مذکور تقاضای لغو وبی اثر نمودن آن را دارم. مدیر کل دفتر حقوقی سازمان ثبت اسناد طی نامه شماره11.2533 - 74.4.20 در پاسخ اعلام داشتهاند: باعنایت به مفاد نامه 34.781 - 73.8.23 و استنباط از مفاد قانون وکالت مصوب 1315.11.25 واصلاحات بعدی آن وکالتنامههای وکلای دادگستری مخصوص دادگاهها بوده وقابل ترتیب اثر و مباشرت در مراحل امضا مدارک و مستندات مختلفثبتی نمیباشد تقاضای رد شکایت شاکی را دارد. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجت الاسلام … و با حضور روسای شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رایمینماید.
رای هیات عمومی
علاوه بر این که اختصاص وکالتنامههای وکلای دادگستری به مراجع قضایی نافی اعتبار آنها در مراجع غیر قضایی نیست، اساسا ب. ت. ب. حکم صریحماده 46 قانون ثبت اسناد و املاک کشور در باب حصر موارد لزوم تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی و اینکه وضع قاعده مبنی بر الزام وکیل دادگستری بهتنظیم وکالتنامه رسمی به منظور مراجعه به ادارات ثبت اسناد و املاک کشور منوط به حکم مقنن و یا ماذون از قبل قانونگذار است لذا دستورالعملشماره 34/781 - 73/8/23 خلاف قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و مستندا به ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری ابطال میگردد.
رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری - اسماعیل فردوسی پور
منبع: «مجموعهٔ تنقیحشدهٔ قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک» — سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، ۱۴۰۱؛ صفحهٔ ۱۵۷ کتاب. متن از لایهٔ متنیِ PDF خوانده شده؛ ممکن است فاصلهگذاریِ برخی واژهها نامرتب باشد.
