نظر مشورتی ۷/۸۶۶۳ — ۱۳۸۶/۱۲/۲۷
سؤال: آيا در شكايت كيفري تصرف عدواني احراز مالكيت شاكي لازم است؟ درصورت منفي بودن پاسخ آيا مالك را مي توان به اتهام تصرف عدواني مورد تعقيب كيفري قرار داد؟
نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه
در دعواي جزايي تصرف عدواني به استناد ماده 690 قانون مجازات اسلامي، احراز مالكيت شاكي ب. ت. ب. رأي وحدت رويه شماره 672 مورخ 1/10/1383 ديوان عالي كشور(*) و مقررات قانوني ضروري است.* وهرگاه متصرف عدواني مالك ملك باشد نمي توان وي را قابل تعقيب ومجازات دانست.
* ـ توضيح مؤلفان: اداره كل حقوقي قوه قضاييه با صدور نظريه شماره 851/7 مورخ 12/2/1390، از اين نظريه و مشابه آن عدول كرده است مع ذلك براي آشنايي علاقمندان با استنباط هاي گوناگون هر دو نظريه آورده شد.
*ـ رأي وحدت رويه شماره 672 مورخ 1/10/1383 هيأت عمومي ديوان عالي كشور: خلع يد از اموال غيرمنقول فرع بر مالكيت است بنابر اين طرح دعواي خلع يد از زمين قبل از احراز واثبات مالكيت قابل استماع نيست. بنا به مراتب و ب. ت. ب. مواد46، 47 و 48 قانون ثبت اسناد و املاك رأي شعبه پنجم دادگاه تجديد نظر استان به نظر اكثريت اعضاء هيأت عمومي ديوان عالي كشور كه با اين نظر انطباق دارد صحيح و قانوني تشخيص ميشود.
اين رأي بر طبق ماده 270 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در اموركيفري، درموارد مشابه براي شعب ديوان عالي كشور و دادگاه ها لازمالاتباع است.
منبع: «مجموعهٔ تنقیحشدهٔ قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک» — سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، ۱۴۰۱؛ صفحهٔ ۱۱۲ کتاب. متن از لایهٔ متنیِ PDF خوانده شده؛ ممکن است فاصلهگذاریِ برخی واژهها نامرتب باشد.
