آییننامه
آییننامه اجرائی قانون حفظ و تثبیت کناره و بستر رودخانههای مرزی با اصلاحات و الحاقات بعدی
هيات وزيران در جلسه مورخ 18/12/1363 بنا به پيشنهاد شماره 505/1566/8782 مورخ 6/6/1363 وزارت نيرو و باستناد ماده 9 قانون حفظ و تثبيت كناره و بستر رودخانههاي مرزي مصوب 18/5/1362 مجلس شوراي اسلامي آئيننامه اجرائي قانون مذكور را بشرح ذيل تصويب نمودند.
«آئيننامه اجرائي قانون حفظ و تثبيت كناره و بستر رودخانههاي مرزي»
مصوب 1363,12,18
با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل اول - تعاريف و اصطلاحات
اين تعاريف و اصطلاحات بر اساس حروف الفباء تنظيم گرديده است:
1 - آبخيزداري - مديريت منابع زيست محيطي يك آبخيز بنحوي كه به بهترين وجه اهداف مديريت طرح را براي بهره برداري مدوام از اين منابع برآورده سازد.
2 - آبراهه - مجراي باريك طبيعي است براي جريان يافتن آب.
3 - آبشخور - محل و تاسيساتي است كه در مجاورت رودخانه يا محل مناسب ديگر براي نوشيدن آب چهارپايان از آن استفاده ميشود.
4 - آبي - سازه يا بنائي است كه جهت حفاظت و ترميم سواحل اعم از رودخانه، درياچه و دريا در مقابل فرسايش احداث ميشود.
5 - اصلاح مسير - عبارت از بازگرداندن رودخانه يا نهر يا مسيل بمسير تعيين شده در معاهدات، موافقتنامه و نقشههاي مرزي كه بر اثر جريان طبيعي ياعوامل ديگر تغيير مسير داده است.
6 - بازوهاي خاكي يا سيلشكن - خاكريز يا مانعي است كه بموازات تقريبي محور رودخانه و نهر يا مسيل بخصوص در كنار آنها بمنظور جلوگيري از پخش آب در اراضي اطراف و ممانعت از عمل تخريبي سيلابها احداث ميگردد.
7 - بستر - آن قسمت از رودخانه، نهر يا مسيل است كه در حداكثر طغيان معمولي زير آب قرار ميگيرد.
8 - پوشش گياهي - عبارت است از هر گونه گياهي كه سطح خاك را پوشانده و آنرا در مقابل فرسايش حفاظت مينمايد.
9 - تالوگ - عبارت است از خط ميانه كانال اصلي قابل كشتيراني در پائينترين سطح قابليت كشتيراني
10 - حفظ و تثبيت - عبارت از كليه اقداماتي است كه مانع تغيير مسير رودخانه ميگردد.
11 - حداكثر طغيان معمولي - ميزان آبي است كه با تناوب 25 ساله از طريق محاسبات آمار و احتمالات هيدرولوژيك از طرف وزارت نيرو محاسبه و تعيين ميگردد.
12 - حريم - آنقسمت از اراضي اطراف رودخانه، نهر يا مسيل است كه بعنوان حق ارتفاق براي كمال انتفاع و يا حفاظت تاسيسات احداثي لازم ميباشد و بلافاصله پس از بستر قرار دارد.
13 - حفاظت خاك - كليه برنامهها و عملياتي است كه جهت مبارزه با فرسايش خاك باجراء درميآيد.
14 - حوزه آبريز با آبخيز - پهنهايست كه تمام روان آب ناشي از بارش وارد بر روي آنرا يك رودخانه، آبرو، درياچه و يا يك آب انباشت دريافت مينمايد.
15 - خط القعر - خطي است كه عميقترين نقاط روخانه، نهر يا مسيل را بيكديگر وصل مينمايد.
16 - ديواره ساحلي - سازه يا بنائي است كه در امتداد تقريبي ديواره طبيعي يا سواحل و براي تثبيت و حفاظت سواحل و زمينهاي جانبي در برابر سيل و فرسايش احداث ميشود.
17 - رودخانه مرزي - رودخانه مرزي به رودخانهاي اطلاق ميشود كه تمام، قسمت و يا قسمتهائي از آن مرز مشترك دو كشور را تشكيل دهد.
18 - سيل - جريان يا بالا آمدن نسبتاً زياد آب در يك رودخانه به ميزانيكه از مواقع معمولي بطور وضوح بيشتر باشد سيل ناميده ميشود. همچنين استغراق زمينهاي پست در اثر بالا آمدن سطح آب رودخانه را سيل يا طغيان آب ميگويند.
19 - شوت - سازه يا بنائي است كه در مقطع عرضي رودخانه بصورت آبشارهاي مصنوعي بمنظور كاهش شيب طولي آن و كاهش سرعت آب احداثميشود.
20 - علائم مرزي - عبارت است از ميلهها و نشانههائيكه بمنظور مشخص نمودن خط مرز در شكل و اندازه و رنگ معيني، بر اساس توافق دو يا چند كشورهم مرز نصب ميگردد.
21 - عهدنامه و موافقتنامه - عبارت از سندي است كه بين دو يا چند دولت منعقد ميشود و ايجاد تعهد براي آنها مينمايد و فسخ يكجانبه آن (در صورتعدم پيشبيني در متن سند) موجب مسئوليت متخلف ميگردد.
22 - غرس اشجار - عبارتست از كاشتن نهال براي حفاظت خاك در مقابل فرسايش.
23 - كناره يا كرانه يا ديواره - به قسمتي از حريم رودخانه اطلاق ميگردد كه آب رودخانه در حداكثر طغيان معمولي خود از آن فراتر نرود.
24 - گذرگاه - محلي است كه بمنظور عبور اشخاص و چهارپايان براي دستيابي به رودخانه از آن استفاده ميشود.
25 - لايروبي - شامل اقداماتي است كه در مسير اصلي و اوليه رودخانه، نهر و مسيل بمنظور دستيابي بشرايط مناسب جهت عبور جريانهاي عادي انجام ميشود.
26 - مجراي اصلي - عبارت است از مسيري كه آب در حداقل و حداكثر ميزان خود از آن عبور مينمايد.
27 - مرز - آخرين حد قلمرو هوائي، دريائي و زميني يك كشور را مرز گويند.
28 - مسيل مرزي - مسيلي است كه تمام، قسمت يا قسمتهائي از آن مرز مشترك دو كشور را تشكيل ميدهد.
29 - مقاولهنامه و پروتكل - صورتجلسهايست كه در پايان مذاكرات نمايندگان دو يا چند دولت بامضاء ميرسد و يا سندي است كه بمنظور توضيح و تفسير يا تعديل يا تصحيح موادي از عهدنامه و موافقتنامه اصلي تنظيم ميگردد و معمولاً جزئي از آن تلقي ميشود.
30 - منصفالمياه - خطي است كه سطح آب مجراي اصلي رودخانه يا نهر يا مسيل را بدو قسمت متساوي تقسيم مينمايد.
31 - نهر مرزي - نهري است كه تمام، قسمت و يا قسمتهائي از آن مرز مشترك دو كشور را تشكيل ميدهد.
فصل دوم - وظائف و اختيارات كميته موضوع ماده 2 قانون
ماده 1 - كميته متشكل از نمايندگان وزارت نيرو، وزارت كشور، وزارت كشاورزي، وزارت امور خارجه وزارت دفاع (اداره جغرافيائي ارتش)، ژاندارمري جمهوري اسلامي ايران (اداره مرزباني) و وزارت برنامه و بودجه است كه داراي اختيارات كافي براي تصميمگيري ميباشند.
تبصره 1 - هر يك از وزارتخانهها و سازمانهاي فوقالذكر دو نفر نماينده بعنوان اعضاء اصلي و عليالبدل تعيين و به وزارت نيرو معرفي خواهند نمود.
تبصره 2 - در صورت تشخيص كميته، وزارت نيرو بمنظور تبادل نظر و ايجاد هماهنگي از نمايندگان ساير وزارتخانهها و سازمانها جهت شركت در جلسات كميته دعوت بعمل خواهد آورد.
ماده 2 - عضويت هر يك از اعضاء كميته با حكم وزير يا بالاترين مقام وزارتخانه يا سازمان بمدت 3 سال خواهد بود و تمديد عضويت اعضاء آنها بلامانع ميباشد.
تبصره - در صورت فوت، استعفاء، تغيير شغل، بركناري و يا بازنشستگي هر يك از اعضاء كميته جانشين وي از طرف مقامات مذكور در اين ماده بلافاصله تعيين خواهد شد.
ماده 3 - اعضاي كميته موظفند در تمام جلساتيكه توسط دبير كميته اعلام ميگردد شركت نمايند و هر گاه بعللي معذور از حضور در جلسه باشند عضوعليالبدل ملزم بشركت در جلسه خواهد بود.
ماده 4 - محل تشكيل كميته در حوزه ستادي وزارت نيرو ميباشد.
ماده 5 - تعيين خط مشي كلي امور مربوط به اجراي قانون و تشخيص اولويتها و همچنين نظارت بر برنامههاي مطالعاتي و اجرائي از اختيارات خاص كميته ميباشد.
ماده 6 - كميته دائمي بوده و مستمراً بر انجام امور مطالعاتي و اجرائي و ساير مسائل مربوط به قانون اتخاذ تصميم، هماهنگي و نظارت مينمايد.
ماده 7 - تصميمات كميته در چارچوب قانون حفظ و تثبيت كناره و بستر رودخانههاي مرزي از هر لحاظ نافذ و لازمالاجراست و هر يك از اعضاء كميتهمسئول پيگيري اجراي تصميمات كميته در وزارتخانهها يا سازمانهاي متبوعه خود ميباشد.
تبصره - تصميمات كميته با حداقل 3/2 (دو سوم) مجموع آراء موافق كل اعضاء معتبر است.
ماده 8 - كميته ميتواند بمنظور شناسائي و نظارت بر حسن اجراي طرح حفظ و تثبيت كناره و بستر رودخانههاي مرزي و تهيه گزارش بيك يا چند نفر ازاعضاء يا كارشناسان منتخب ماموريت دهد كه بمناطق مورد نظر عزيمت نمايند.
تهيه وسيله رفت و برگشت و پرداخت هزينه سفر و فوقالعاده متعلقه از محل طرح مصوبه مربوطه بعهده وزارت نيرو خواهد بود.
ماده 9 - كميته ميتواند عنداللزوم از مسئولين و مقامات مملكتي بمنظور بحث و تبادل نظر در جهت رفع مشكلات امور فني و اجراي طرحهاي در دست اقدام دعوت بعمل آورد تا تصميمات مقتضي براي همكاريهاي لازم از طرف مسئولين مربوطه اتخاذ گردد.
ماده 10 - تصميمات كميته پس از ابلاغ به وزارتخانهها و سازمانهاي مربوطه ميبايستي در اسرع وقت بمرحله اجرا گذارده شود.
ماده 11 - تشخيص و اعلام لزوم قرق و جابجائي مرزنشينان و تعيين زمان لازم براي اجراي آن بعهده كميته ميباشد.
ماده 12 - در موارديكه عبور لولههاي نفت و گاز و ايجاد هر نوع تاسيسات ديگر در حريم و بستر رودخانهها انهار و مسيلهاي مرزي ضرورت پيدا كند، طرحهاي لازم توسط وزارتخانهها و سازمانهاي مربوطه تهيه و پس از تأييد كميته قابل اجرا ميباشد.
ماده 13 - تأييد و اظهار نظر در خصوص موارد مندرج در مواد 19، 21، 22، 23، 24، 29 و 31 اين آئيننامه از اختيارات كميته ميباشد.
ماده 14 - نماينده وزارت نيرو سمت دبير كميته را نيز دارا خواهد بود و از بين كارمندان مطلع و واجد صلاحيت وزارت نيرو يكنفر را بعنوان منشي جلساتانتخاب مينمايد.
تبصره - دبيرخانه كميته در وزارت نيرو مستقر بوده و تشكيلات و كاركنان آن در قالب گروه رودخانههاي مرزي بوسيله وزارت مذكور تهيه و تأمين ميشود.
فصل سوم - وظائف و مسئوليتها
ماده 15 - امور مطالعاتي، جمعآوري آمار و اطلاعات مربوط به مشخصات فني رودخانههاي مرزي و شامل هيدرولوژي، هيدروژئولوژي، زمين شناسي مهندسي و ساير اطلاعات مورد نياز براي تهيه طرحهاي مهندسي و اجراي طرحهاي حفظ و تثبيت كناره و بستر رودخانههاي مرزي و هماهنگ نمودن نيازهاي ژئولوژي، نقشهبرداري و ساير موارد فني با وزارت نيرو ميباشد.
ماده 16 - امور برنامهريزي و اجرائي قانون حفظ و تثبيت كناره و بستر رودخانههاي مرزي با وزارت نيرو بوده و هماهنگيهاي ضروري را با ساير وزارتخانهها وسازمانهاي دولتي ذيربط بعمل خواهد آورد و عمليات اجرائي قانون بوسيله سازمانهاي تابعه آن وزارت انجام خواهد شد.
ماده 17 - وزارت نيرو بر حسب اولويت، حريم رودخانههاي مرزي، انهار و مسيلهاي مرزي را اعم از اينكه آب دائم يا فصلي داشته باشند تعيين و پس از تأييد كميته موضوع ماده 2 قانون جهت اطلاع عمومي آگهي خواهد نمود.
ماده 18 - جابجائي و اسكان مرزنشينان پس از تشخيص كميته موضوع ماده 2 قانون با وزارت كشور ميباشد و وزارتخانههاي كشاورزي، نيرو و مسكن وشهرسازي بر حسب درخواست وزارت كشور موظف به همكاري و تامين نيازهاي ضروري مرزنشينان براي انجام جابجائي ميباشند.
ماده 19 - برآورد، تامين و پرداخت هر گونه خسارات ناشي از اجراي قانون به مرزنشينان به قيمت عادله و ساير هزينههاي متعلقه بعهده وزارت كشورميباشد.
تبصره 1 - قيمت عادله بوسيله كارشناسان رسمي و در صورت عدم دسترسي به كارشناسان رسمي توسط خبرگان محلي برآورد خواهد شد.
تبصره 2 - نحوه اعتراض به نظر كارشناسان (اعم از كارشناسان رسمي يا خبره محلي) برابر ماده 4 لايحه قانوني خريد و تملك اراضي و املاك مصوب 17/11/1358 شوراي انقلاب ميباشد.
ماده 20 - تهيه و اجراي طرحهاي حفاظت خاك و آبخيزداري در حوزه آبريز رودخانههاي مرزي بعهده وزارت كشاورزي ميباشد.
ماده 21 - در صورتيكه بتشخيص كميته، تثبيت و حفاظت كناره و بستر رودخانه مستلزم ايجاد پوشش گياهي و يا غرس اشجار باشد وزارت كشاورزي طرحهاي لازم را تهيه و پس از تصويب كميته به اجراء درآورد.
ماده 22 - اجراي مقررات قرق و كنترل چرا در مناطق مورد لزوم پس از تشخيص كارشناسان وزارت كشاورزي با همكاري ژاندارمري جمهوري اسلامي ايران (اداره مرزباني) بعهده وزارت كشاورزي ميباشد.
ماده 23 - نظر به اينكه اجراي دقيق مفاد قانون حفظ و تثبيت كناره و بستر رودخانههاي مرزي، هماهنگي و همكاري دو يا چند كشور هممرز را ايجاب مينمايد، وزارت امور خارجه در هر مورد بدرخواست وزارتخانهها و سازمانهاي ذيربط و تأييد كميته موضوع ماده 2 قانون نسبت به انجام مذاكرات سياسي وحقوقي (با تشكيل كميسيونهاي مشترك و اخذ تماس بين نمايندگان دو كشور) براي جلب همكاري طرف مقابل اقدام خواهد نمود و حسب مورد نسبت بهانعقاد موافقتنامهها، پروتكلها و ساير قراردادها اقدام لازم معمول خواهد داشت.
ماده 24 - در موارديكه اصلاح مسير رودخانه مرزي مستلزم اصلاحات جزئي در خطوط مرزي باشد وزارت امور خارجه (در اجراي اصل 78 قانون اساسي) باپيشنهاد كميته موضوع ماده 2 قانون، در مورد اخذ مجوز از مجلس شوراي اسلامي اقدام خواهد نمود.
ماده 25 - وزارت امور خارجه نظارت بر امر كناره بندي رودخانههاي مرزي را از نظر حفظ خط مرز و صحيح بودن محل و مشخصات ميلههاي مرزي بعهده خواهد داشت.
ماده 26 - ژاندارمري جمهوري اسلامي ايران (اداره مرزباني) بر اساس تصميمات كميته مندرج در ماده 2 قانون تسهيلات لازم را در حد وظايف قانوني براي وزارتخانهها و سازمانهاي ذيربط فراهم مينمايد.
ماده 27 - برقراري تماس هاي لازم در ارتباط با اجراي قانون با مرزبانان دول همجوار بعهده ژاندارمري جمهوري اسلامي ايران (اداره مرزباني) با هماهنگي وزارت امور خارجه خواهد بود و وزارتخانهها و سازمانهاي مسئول اجراي قانون ميبايستي كليه مسائلي را كه مستلزم تردد بر رودخانههاي مرزي و تماس با مامورين و مرزبانان كشور مقابل ميباشد قبلاً با مرزبانان منطقه مربوطه هماهنگ و زير نظر آنان اقدام نمايند.
ماده 28 - جلوگيري از تجاوز اشخاص به بستر رودخانهها، انهار و مسيلهاي مرزي و ابنيه و تاسيسات حفاظتي و همچنين اعلام حدوث هر گونه تغييرات درتاسيسات و ابنيه فوقالذكر بعهده ژاندارمري جمهوري اسلامي ايران (اداره مرزباني) ميباشد.
ماده 29 - تعيين محل و مشخصات و نظارت بر تعبيه دستك گذاري جهت سيم خاردار براي اجراي پروژههاي حفظ و تثبيت كناره و بستر رودخانههاي مرزي با ژاندارمري جمهوري اسلامي ايران (اداره مرزباني) ميباشد.
ماده 30 - تعيين محل و مشخصات و نظارت بر تعبيه دروازه يا گذرگاه براي برداشت آب از رودخانه مرزي و احداث آبشخور در موارديكه امكان دسترسي در خارج از بستر رودخانههاي مرزي براي مرزنشينان وجود نداشته باشد بعهده اداره مرزباني ميباشد.
ماده 31 - تهيه عكسهاي هوائي با مقياس مورد نياز از مسير رودخانههاي مرزي و حوزه آبريز آنها و نقشههاي توپوگرافي كوچك مقياس الي 1:50000 با وزارت دفاع (اداره جغرافيائي ارتش) ميباشد.
ماده
32 - سازمان نقشه برداري به تشخيص كميته موضوع ماده 2 قانون نسبت به تهيه نقشههاي بزرگ مقياس (بزرگتر از 1:50000) مورد نياز اقدام خواهد نمود.
تبصره 1 - وزارت دفاع (اداره جغرافيائي ارتش) مختصات قائمالزاويه و جغرافيائي نقاط مبنائي موجود را برابر مقررات جاري در اختيار سازمان نقشه برداري قرارداده و همچنين نسبت به اعزام يك يا چند نفر نماينده بعنوان ناظر بر امور اجرائي نقشه برداري و تأييد نقشههاي تهيه شده اقدام مينمايد.
تبصره 2 - مشاركت در انجام عمليات نقشهبرداري زميني در موارد ضروري و بنا به تشخيص كميته موضوع ماده 2 قانون، با اداره جغرافيائي ارتش خواهد بود.
ماده
33 - وزارت برنامه و بودجه علاوه بر تامين هزينههاي سالانه مورد نياز وزارتخانهها و سازمانها در ارتباط با اجراي قانون، اعتبارات لازم را نيز در موارد فوري پيشبيني نشده بطور ضربتي تامين مينمايد.
نخستوزير
ميرحسين موسوي
موارد مرتبط 3
مواد مرتبط 2
-
استناد
از این صفحه
ماده 9 — قانون حفظ و تثبیت کناره و بستر رودخانه های مرزی مصوب 1362/05/18
ماده 9 قانون حفظ و تثبیت کناره و بستر رودخانه های مرزی
-
استناد
از این صفحه
ماده 2 — آییننامه حمایت از تولید، دانش بنیان و اشتغال آفرین در حوزه وزارت کشور مصوب 1401/06/27
ماده 2 قانون با وزارت کشور میباشد و وزارتخانه های کشاورزی
مقرراتِ مرتبط 1
-
آییننامه
هماستناد
آییننامه اجرایی قانون حفظ و تثبیت کناره و بستر رودخانههای مرزی
ماده 2 قانون با وزارت کشور میباشد و وزارتخانه های کشاورزی
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
