آیین نامه اجرایی مربوط به نوع دفاتر، اسناد و مدارک و روش های نگهداری آنها اعم از ماشینی (مکانیزه) و دستی و نمونه اظهارنامه مالیاتی و نیز نحوه ارائه آنها برای رسیدگی و تشخیص درآمد م

آيين نامه اجرايي مربوط به نوع دفاتر، اسناد و مدارك و روش هاي نگهداري آنها اعم از ماشيني (مكانيزه) و دستي و نمونه اظهارنامه مالياتي و نيز نحوه ارائه آنها براي رسيدگي و تشخيص درآمد مشمول ماليات موضوع ماده 95 اصلاحي مصوب 31 /04 /1394 قانون ماليات هاي مستقيم مصوب 1394,12,04 با اصلاحات و الحاقات بعدي وزير امور اقتصادي و دارايي به پيشنهاد شماره ۲۳۰۱۳ مورخ ۲۸ /۱۱ /۱۳۹۴ سازمان امور مالياتي كشور و به استناد ماده ۹۵ اصلاحيه قانون ماليات هاي مستقيم مصوب ۳۱ /۰۴ /۱۳۹۴ آيين نامه اجرايي اين ماده را به شرح زير تصويب نمود: آيين نامه اجرايي مربوط به نوع دفاتر، اسناد و مدارك و روش هاي نگهداري آنها اعم از ماشيني (مكانيزه) و دستي و نمونه اظهارنامه مالياتي و نيز نحوه ارائه آنها براي رسيدگي و تشخيص درآمد مشمول ماليات موضوع ماده ۹۵ اصلاحي مصوب ۳۱ /۰۴ /۱۳۹۴ قانون ماليات هاي مستقيم» فصل اول - تعاريف ماده ۱ - در اين آيين نامه اصطلاحات زير در معاني مشروح ذيل، به كار مي روند: سازمان: سازمان امور مالياتي كشور. قانون: قانون ماليات هاي مستقيم مصوب سال ۱۳۶۶ و اصلاحيه هاي بعدي آن. دفتر روزنامه: دفتر روزنامه دفتري است كه كليه معاملات و رويدادهاي مالي و محاسباتي با رعايت اصول و ضوابط مربوط به تنظيم دفاتر تجاري مربوط به تنظيم دفاتر تجاري موضوع قانون تجارت، اصول و ضوابط و استانداردهاي حسابداري، در آن ثبت مي گردد. دفتر مذكور مي تواند به صورت دستي يا ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) باشد. دفتر كل: دفتري است كه عمليات ثبت شده در دفتر يا دفاتر روزنامه برحسب سرفصل يا كدگذاري حسابها در صفحات مخصوص آن ثبت مي شود به ترتيبي كه تنظيم صورت هاي مالي لازم از آن امكان پذير باشد. دفتر مذكور مي تواند به صورت دستي يا ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) باشد. دفتر روزنامه و كل مشترك: دفتري است كه داراي ستون هايي براي سرفصل حساب هاي متفاوت باشد، به طوري كه اشخاص حقوقي و حقيقي با ثبت و نگهداري دفتر مذكور بر طبق اصول و ضوابط و استانداردهاي حسابداري بتوانند نتايج عمليات خود را از آن استخراج و صورت هاي مالي لازم تهيه نمايند. دفتر معين: دفتري است دستي يا ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) كه براي تفكيك و مجزا ساختن هر يك از حساب هاي دفتر كل برحسب مقتضيات و شرايط حساب ممكن است نگهداري شود. كارت هاي حساب در حكم دفاتر معين است. ساير دفاتر: دفاتري كه به استناد مقررات قانوني مربوط از جمله قانون محاسبات عمومي و قانون شهرداري ها به عنوان دفاتر مورد استفاده قرار مي گيرند. اظهارنامه مالياتي: اظهارنامه مالياتي فرمي است به منظور اظهار درآمدها، هزينه ها، دارايي ها، بدهي ها، سرمايه، معافيت ها، درآمد مشمول ماليات، ماليات، بخشودگي مالياتي و همچنين اطلاعات هويتي و مكاني حسب مورد كه براي صاحبان مشاغل و اشخاص حقوقي موضوع قانون ماليات هاي مستقيم، بر حسب نوع و حجم فعاليت اشخاص مذكور مطابق نمونه هايي كه توسط سازمان، تهيه و اعلام مي شود. سند حسابداري: فرمي است كاغذي يا ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) كه يك يا چند رويداد مالي و محاسباتي طبق اصول و ضوابط حسابداري در آن ثبت و حاوي تجزيه حساب ها و توضيحات مربوط، متكي به مدارك بوده و با تأييد اشخاص مجاز، قابل ثبت در دفاتر مي باشد. مدارك حساب: عبارت از مستنداتي است دستي يا ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) كه بيانگر وقوع يك يا چند فعاليت يا رويداد مالي يا محاسباتي بوده و اسناد حسابداري يا دفاتر بر مبناي آنها تنظيم و تحرير مي گردد. صورتحساب فروش كالا يا ارائه خدمات: فرمي است كه در موارد فروش كالا يا ارائه خدمات بصورت دستي يا شماره سريال چاپي و يا ماشيني با شماره سريال ماشيني و يا توسط سامانه صندوق فروش (صندوق ماشيني (مكانيزه) فروش) صادر مي گردد. سامانه صندوق فروش (صندوق ماشيني (مكانيزه) فروش): پايانه اي است شامل سخت افزار و نرم افزار با امكان اتصال به سامانه سازمان، كه قابليت لازم از قبيل، ثبت خريد و فروش كالا و خدمات و هزينه ها را حسب نوع و اندازه فعاليت واحد كسب و كار دارد. مصرف كننده نهايي: شخص حقيقي است كه كالا و خدمات را متناسب با نياز خود براي مصارف شخصي خريداري كند و از آن براي عرضه كالاها و خدمات به ديگران استفاده ننمايد. فصل دوم - گروه بندي مؤديان صاحبان مشاغل ماده ۲ - صاحبان مشاغل بر اساس شاخص ها و معيارهايي از قبيل نوع و يا حجم فعاليت به شرح ذيل گروه بندي مي شوند: ۱ - گروه اول ۲ - گروه دوم ۳ - گروه سوم الف - حجم فعاليت: گروه شرح اول مجموع مبلغ فروش كالا و خدمات سال قبل يا ده برابر درآمد مشمول ماليات قطعي شده (قبل از كسر معافيت) طبق آخرين برگ ماليات قطعي (مجموع اصلي و متمم) عملكرد سال ۱۳۹۱ و به بعد كه تا تاريخ پايان دي ماه سال قبل از شرون سال مالياتي ابلاغ شده باشد، هر كدام بيشتر از مبلغ سي ميليارد و بيشتر باشد. دوم مجموع مبلغ فروش كالا و خدمات سال قبل يا ده برابر درآمد مشمول ماليات قطعي شده (قبل از كسر معافيت) طبق آخرين برگ ماليات قطعي (مجموع اصلي و متمم) عملكرد سال ۱۳۹۱ و به بعد كه تا تاريخ پايان دي ماه سال قبل از شرون سال مالياتي ابلاغ شده باشد. هر كدام بيشتر از مبلغ ده ميليارد و تا سي ميليارد ريال باشد. سوم مودياني كه در گروه هاي اول و دوم قرار نمي گيرند، جز گروه سوم محسوب مي شوند. تبصره ۱ - در مواردي كه صرفا ارائه خدمات باشد، ۵۰ ٪ مبالغ تعيين شده ملاك عمل مي باشد. تبصره ۲ - در مشاركت مدني جمع مبلغ فروش كالا و خدمات و يا درآمد مشمول ماليات قطعي شده كليه شركاء ملاك عمل مي باشد. تبصره ۳ - مجموع مبلغ فروش كالا و خدمات سال قبل بر اساس فعاليت مودي در سال قبل مي باشد. ب - نوع فعاليت: اشخاص ذيل فارغ از حجم فعاليت موضوع بند الف فوق از لحاظ انجام تكاليف موضوع اين آيين نامه جزء مؤديان گروه اول محسوب مي شوند. ۱ - دارندگان كارت بازرگاني (واردكنندگان و صادركنندگان)؛ ۲ - صاحبان كارخانه ها و واحدهاي توليدي و بهره برداران معادن داراي جواز تأسيس و پروانه بهره برداري از وزارتخانه ذي ربط؛ ۳ - صاحبان هتل هاي سه ستاره و بالاتر؛ ۴ - صاحبان بيمارستان ها، زايشگاه ها، كلينيك هاي تخصصي؛ ۵ - صاحبان مشاغل صرافي؛ ۶ – فروشگاه هاي زنجيره اي داراي مجوز فعاليت از وزارتخانه ذي ربط؛ تبصره ۱ - مؤديان مالياتي كه در هر گروه قرار مي گيرند تا سه سال بعد، از نظر انجام تكاليف قانوني در طبقات پايين تر قرار نخواهند گرفت. تبصره ۲ - در دو سال اول شروع فعاليت صاحبان مشاغل به استثنا مؤدياني كه بر اساس نوع فعاليت در گروه اول قرار مي گيرند، انتخاب گروه و انجام تكاليف قانوني مربوط به انتخاب مؤدي خواهد بود. تبصره ۳ - صاحبان مشاغلي كه در گروه هاي دوم يا سوم قرار مي گيرند، مي توانند در هر سال مالياتي نسبت به انجام تكاليف گروه بالاتر اقدام نمايند. در اين صورت مكلف به رعايت مقررات مربوط خواهند بود. فصل سوم - اظهارنامه مالياتي و نحوه ارائه آن ماده ۳ - فرم اظهارنامه هاي مالياتي براي صاحبان مشاغل موضوع اين آيين نامه براي هر يك از گروه هاي اول، دوم و سوم بايد حداقل شامل موارد زير باشد: گروه اول: ۱ - اطلاعات هويتي: ۱ – ۱ - اطلاعات هويتي و مكاني. ۲ – ۱ - مجوزهاي فعاليت اقتصادي. ۲ - درآمد مشمول ماليات، بخشودگي هاي مالياتي، معافيت هاي قانوني و ماليات متعلق. ۳ - موجودي مواد و كالا در اول و پايان دوره. ۴ - واردات و صادرات كالاها و خدمات. ۵ - صورت حساب سود و زيان. ۶ - ترازنامه. ۷ - اطلاعات شركاء. ۸ - اطلاعات حساب هاي بانكي مربوط به فعاليت شغلي. گروه دوم: ۱ - اطلاعات هويتي: ۱ – ۱ - اطلاعات هويتي و مكاني. ۲ – ۱ - مجوزهاي فعاليت اقتصادي. ۲ - درآمد مشمول ماليات، بخشودگي هاي مالياتي، معافيت هاي قانوني و ماليات متعلق. ۳ - موجودي مواد و كالا در اول و پايان دوره. ۴ - صورت درآمد و هزينه (اطلاعات خريد و فروش كالا و خدمات و هزينه هاي مربوط). ۵ - اطلاعات اموال و دارايي ها مربوط به فعاليت شغلي. ۶ - اطلاعات شركاء. ۷ - اطلاعات حساب هاي بانكي مربوط به فعاليت شغلي. گروه سوم: ۱ - اطلاعات هويتي: ۱ – ۱ -اطلاعات هويتي و مكاني. ۲ – ۱ - مجوزهاي فعاليت اقتصادي. ۲ - درآمد مشمول ماليات ،بخشودگي هاي مالياتي ،معافيت هاي قانوني و ماليات متعلق. ۲ – ۱ - خلاصه درآمد و هزينه (اطلاعات خريد و فروش كالا و خدمات و هزينه هاي مربوط). ۲ – ۲ - اطلاعات شركاء. ۳ – ۲ - اطلاعات حساب هاي بانكي مربوط به فعاليت شغلي. تبصره : در مواردي كه هر يك از اقلام اطلاعاتي فرم اظهارنامه مالياتي صاحبان مشاغل براي هر يك از موديان فاقد موضوعيت باشد، عدم تكميل آن خللي به اعتبار اظهارنامه وارد نخواهد كرد. ماده ۴ - موديان موضوع اين آيين نامه مكلفند اظهارنامه مالياتي خود را براي هر سال مالياتي (بصورت انفرادي يا مشاركت) در موعد مقرر قانوني بصورت الكترونيكي از طريق درگاه هاي الكترونيكي سازمان تسليم نمايند. سازمان مي تواند در مواردي كه مقتضي بداند تسليم اظهارنامه غير الكترونيكي را بپذيرد. تبصره : تسليم اظهارنامه در اجراي ماده 178 قانون مورد پذيرش مي باشد. فصل چهارم - مشخصات دفاتر: ماده ۵ - انواع دفاتر موضوع اين آيين نامه عبارتند از: ۱ - دفتر روزنامه. ۲ - دفتركل. ۳ - دفتر روزنامه و كل مشترك. ۴ - دفتر معين. ۵ - ساير دفاتر. فصل پنجم - تكاليف مؤديان در خصوص نگهداري دفاتر و يا اسناد و مدارك ماده ۶ - مقررات مربوط به روش هاي نگهداري دفاتر و اسناد و مدارك: الف - صاحبان مشاغلي كه در گروه اول قرار مي گيرند و كليه اشخاص حقوقي مكلف به نگهداري دفاتر روزنامه و كل يا ساير دفاتر حسب مورد دستي يا ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) متكي به اسناد و مدارك با رعايت موارد زير مي باشند: ۱ - رويدادهاي مالي بايد بر اساس استانداردهاي حسابداري و روزانه به ترتيب تاريخ وقوع در دفتر روزنامه ثبت و حداكثر تا پانزدهم ماه بعد به دفتر كل منتقل گردد. ۲ - مؤدياني كه دفاتر دستي نگهداري مي نمايند، مكلفند براي هر سال مالياتي فقط از دفاتري كه طي سال مالياتي قبل نزد مراجع قانوني ذي ربط ثبت شده استفاده نمايند. در مواردي كه دفاتر ثبت شده مذكور در هر سال براي ثبت عمليات مالي موديان تا پايان سال مالياتي كفايت ننمايد، مجاز به استفاده از دفاتر ثبت شده طي همان سال مي باشند. ۳ - موديان براي استفاده از سيستم الكترونيكي (نرم افزار) جهت ثبت رويدادهاي مالي خود، مكلفند از نرم افزارهاي مورد قبول كه داراي ويژگي ها، معيارها و ضوابط اعلامي سازمان باشد استفاده نمايند. سازمان موظف است ويژگي ها، معيارها و ضوابطي كه نرم افزار بايد دارا باشد را اعلان عمومي كند. ۱ – ۳ - استفاده از نرم افزارهاي قبلي تا مدت سه سال از لازم الاجرا شدن اصلاحيه قانون (۱ /۱ /۱۳۹۵) مجاز خواهد بود. استفاده از نرم افزارهاي مذكور بعد از مهلت فوق الذكر منوط به مطابقت آن با ويژگي ها، معيارها و ضوابط اعلامي از سوي سازمان است. موديان مكلفند تا قبل از مطابقت نرم افزار مورد استفاده با ويژگي ها، معيارها و ضوابط اعلامي از سوي سازمان، حداقل ماهي يك بار خلاصه عمليات داده شده به ماشين هاي الكترونيكي را در دفتر روزنامه ثبت و حداكثر تا پانزدهم ماه بعد به دفتر كل منتقل كنند. در اجراي اين بند، سازمان مي تواند به منظور بررسي انجام وظايف محوله از ظرفيت علمي و تخصصي اشخاص حقوقي دولتي و غيردولتي استفاده نمايد. ۴ - نگهداري دفتر روزنامه واحد براي ثبت كليه عمليات و يا دفاتر روزنامه متعدد براي هر بخش از عمليات مجاز است. ۵ - اشتباه در شماره گذاري صفحات و همچنين اشتباهات ناشي از ثبت دفاتر در مراجع قانوني ذي ربط در صورت احراز، خللي به اعتبار دفاتر وارد نخواهد كرد. ۶ - نوشتن دفاتر با وسايلي كه به سهولت قابل محو است (مانند مواد گرافيت) در دفاتر دستي ممنوع است. ۷ - دفاتر و اسناد حسابداري مي بايست بر اساس واحد پول رايج كشور و همچنين به زبان فارسي تحرير گردد. ۸ - در مواردي كه دفاتر موضوع اين آيين نامه توسط مقامات قضايي يا ساير مراجع قانوني و يا به عللي خارج از اختيار مودي از دسترس مودي خارج شود صاحب دفاتر مي بايد از تاريخ وقوع اين امر حداكثر ظرف دو ماه دفاتر جديد ثبت و عمليات آن مدت را در دفاتر جديد تحرير كند و تاخير تحرير عمليات در اين مدت به اعتبار دفاتر خللي وارد نخواهد كرد. ۹ - تاخير تحرير دفاتر در مورد اشخاص حقوقي جديدالتاسيس از تاريخ ثبت شخص حقوقي و در مورد ساير اشخاص از تاريخ شروع فعاليت تا دو ماه مجاز خواهد بود. ۱۰ - اشخاصي كه داراي شعبه هستند مكلفند ب. ت. ب. روش هاي حسابداري مورد عمل ،خلاصه عمليات شعبه يا شعب خود را در صورتي كه داراي دفاتر ثبت شده باشند، لااقل سالي يكبار (تا قبل از بستن حساب ها) ودر غير اين صورت عمليات هر ماه را تا پايان ماه بعد در دفاتر مركز ثبت كنند. ۱۱ - ثبت دفاتر ضمن سال مالي مشروط بر اينكه تا تاريخ ثبت هيچگونه فعاليت مالي و پولي صورت نگرفته باشد، مجاز است. ۱۲ - ارائه دفاتر سفيد و نانويي در حكم عدم ارائه دفاتر محسوب مي شود. 13 - مؤديان مكلف به نگهداري دفاتر، بايد نسبت به نگهداري دفاتر و اسناد و مدارك اقدام و در صورت درخواست اداره امور مالياتي ارائه نمايند. در مورد نگهداري دفاتر و اسناد و مدارك به صورت ماشيني، اطلاعات بايد به همان قالبي (فرمتي) كه توليد، ارسال يا دريافت شده، نگهداري شود. ب - صاحبان مشاغلي كه در گروه دوم قرار مي گيرند، مكلفند براي هر سال مالياتي اسناد و مدارك مربوط به معاملات خود از قبيل اسناد درآمدي فروش كالا يا ارائه خدمات و ساير درآمدها و اسناد خريد كالا، خدمات و دارايي و ساير اسناد هزينه هاي انجام شده را به تفكيك و به ترتيب تاريخ وقوع هر يك از رويدادهاي مالي نگهداري و صورت درآمد و هزينه خود را ماهانه به شرح فرم پيوست (۱) بر اساس آن تنظيم نمايند. پ – صاحبان مشاغلي كه در گروه سوم قرار مي گيرند مكلفند براي هر سال مالياتي اسناد و مدارك مربوط به معاملات خود از قبيل اسناد درآمدي فروش كالا يا ارائه خدمات و ساير درآمدها و اسناد خريد كالا و خدمات و ساير اسناد هزينه هاي انجام شده را نگهداري و خلاصه درآمد و هزينه سالانه خ. ر. ب. شرح فرم پيوست (۲) بر اساس آن تنظيم نمايند. ت ‌ - مؤدياني كه رويدادهاي مالي خ. ر. ب. صورت ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) ثبت و نگهداري مي نمايند (به استثناي مؤديان گروه اول)، نيازي به ارائه دفاتر به صورت دستي ندارند. نگهداري اسناد و مدارك حساب به صورت ماشيني يا دستي الزامي است. فصل ششم - تكاليف صاحبان مشاغلي كه از سامانه صندوق فروش (صندوق ماشيني) (مكانيزه) فروش) استفاده مي نمايند: ماده ۷ - صاحبان مشاغلي كه نسبت به نصب و استفاده از سامانه صندوق فروش (صندوق ماشيني (مكانيزه) فروش) اقدام مي نمايند در صورت رعايت آيين نامه اجرايي موضوع تبصره ۲ ماده ۱۶۹ قانون در نگهداري و ارائه اطلاعات مربوط، تكليفي براي نگهداري دفاتر موضوع اين آيين نامه نخواهند داشت. اشخاص حقوقي مشمول حكم اين ماده نمي باشند. فصل هفتم : صورتحساب فروش و نحوه صدور و ارائه آن ماده ۸ - موديان موضوع اين آيين نامه بايد در موارد فروش كالا و يا ارائه خدمات صورتحساب نوع اول يا نوع دوم حسب مورد بشرح زير صادر و نگهداري نمايند: ۱ - صورتحساب نوع اول بايد داراي شماره سريال چاپي يا ماشيني حسب مورد، تاريخ و حداقل در برگيرنده اطلاعات هويتي شامل نام، نام خانوادگي يا نام شخص حقوقي، شماره اقتصادي، نشاني كامل و كدپستي فروشنده و خريدار و مشخصات كالا يا خدمات ارائه شده، مقدار و مبلغ آن باشد. تبصره - در صورت فروش به مصرف كننده نهايي درج مشخصات خريدار از نظر اين آيين نامه الزامي نمي باشد. ۲ - صورتحساب نوع دوم كه صرفاً در موارد استفاده از سامانه صندوف فروش (صندوق ماشيني (مكانيزه) فروش) صادره مي شود بايد داراي شماره سريال ماشيني، تاريخ و حداقل در برگيرنده اطلاعات هويتي شامل نام، نام خانوادگي يا نام شخص حقوقي، شماره اقتصادي، نشاني كامل و كدپستي فروشنده و مشخصات كالا يا خدمات ارائه شده، مقدار و مبلغ آن باشد. در مورد بندهاي ۱ و ۲ فوق تا زماني كه شماره اقتصادي صادر نشده است درج شماره يا شناسه ملي در صورتحساب الزامي است. فصل هشتم - ساير مقررات ماده ۹ - تغيير روش نگهداري دفاتر، اسناد حسابداري از ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) به دستي و بالعكس طي سال مالياتي يا دوره مالي حسب مورد مجاز نخواهد بود. ماده ۱۰ – هر يك از دفاتر مزبور مي تواند به صورت ماشيني (مكانيزه الكترونيكي) و دستي نگهداري شود و مؤدياني كه از هر يك از روش هاي فوق استفاده مي نمايند مكلف به رعايت الزامات مربوط طبق اين آيين نامه در هر يك از روش هاي مذكور حسب مورد مي باشند. ماده ۱۱ - سازمان مي تواند تمام يا برخي از موديان موضوع اين آيين نامه را طبق اعلام كتبي به مؤدي ذيربط حداكثر تا شش ماه پس از پايان هر سال مالياتي جهت اجرا از ابتداي سال مالي بعد به نگهداري دفاتر و اسناد حسابداري به صورت ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) مكلف نمايد. ماده ۱۲ - اشخاصي كه دفاتر و اسناد حسابداري خ. ر. ب. صورت ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) نگهداري مي نمايند مكلفند حسب درخواست كتبي ماموران مالياتي ذي ربط، هنگام رسيدگي ضمن ارائه دستورالعمل نحوه كار با نرم افزار مالي و حسابداري مربوط، رمز دسترسي لازم به اطلاعات نرم افزار را ارائه نمايند، در غير اينصورت در حكم عدم تسليم دفاتر خواهد بود. ماده ۱۳ - مؤدياني كه از دفاتر و اسناد حسابداري ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) استفاده مي نمايند مكلفند حسب درخواست كتبي ماموران مالياتي ذيربط، اطلاعات مورد نياز براي رسيدگي را در لوح فشرده، به ماموران ياد شده ارائه نمايند. ماده ۱۴ - مؤدياني كه از دفاتر و اسناد حسابداري دستي استفاده مي نمايند مكلفند حسب درخواست كتبي ماموران مالياتي ذي ربط دفاتر و اسناد و مدارك را براي رسيدگي به ماموران مالياتي ياد شده ارائه نمايند. فصل نهم : نحوه ارائه دفاتر و اسناد و مدارك ماده ۱۵ - دفاتر، صورت درآمد و هزينه ماهانه، خلاصه درآمد و هزينه سالانه و اسناد و مدارك حسب مورد با درخواست كتبي اداره امور مالياتي و يا گروه رسيدگي در روز و محل تعيين شده در برگ درخواست ارائه دفاتر و يا اسناد و مدارك (محل اقامتگاه قانوني مودي و يا محلي كه قبلا به صورت مكتوب به اداره امور مالياتي اعلام شده است و يا محل اداره امور مالياتي حسب مورد ب. ت. ب. نوع حسابرسي مالياتي) تحويل و توسط اداره امور مالياتي صورت مجلس مي گردد. فصل دهم : موارد رد دفاتر ماده ۱۶ - تخلف از تكاليف مقرر در اين آئين نامه در موارد زير موجب رد دفاتر مي باشد: ۱ - در صورتي كه دفاتر ارائه شده نزد مراجع ذي ربط به ثبت نرسيده باشد يا فاقد يك يا چند برگ باشد. ۲ - عدم ثبت يك يا چند فعاليت مالي در دفاتر به شرط احراز. ۳ - تأخير تحرير دفاتر روزنامه بيش از ۱۵ روز و تأخير تحرير دفتر كل زايد بر حد مجاز مندرج در اين آئين نامه. ۴ - عدم ثبت عمليات شعبه يا شعب در دفاتر مركز طبق مقررات اين آئين نامه. ۵ - در مواردي كه دفاتر مزبور به ادعاي مؤدي از دسترس وي خارج شده باشد و غير اختياري بودن موضوع مورد تأييد بالاترين مسئول اداره امور مالياتي ذيربط قرار نگيرد. ۶ - عدم تطبيق مندرجات دفاتر قانوني با اطلاعات موجود در سيستم هاي ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) در مورد اشخاصي كه از سيستم هاي مذكور استفاده مي نمايند. ۷ - جاي سفيد گذاشتن بيش از حد معمول در دفتر روزنامه. ۸ - عدم ارائه يك يا چند جلد از دفاتر ثبت شده اعم از تحرير شده و نانويي. ۹ - تغيير نرم افزار حسابداري مورد استفاده در طي سال مالياتي بدون اطلاع قبلي اداره امور مالياتي ذي ربط. ۱۰ - تغيير روش نگهداري دفاتر، اسناد حسابداري از ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) به دستي و بالعكس طي سال مالياتي يا دوره مالي. ۱۱ - تحرير دفاتر به غير از پول رايج كشور و زبان فارسي. ۱۲ - حذف برخي از عمليات در دفاتر الكترونيكي. تبصره - در مورد بند 8 اين ماده چنانچه سفيد ماندن براي ثبت تراز افتتاحي باشد موجب رد دفاتر نخواهد بود و همچنين سفيد ماندن ذيل صفحات دفتر در آخر هر روز يا هر هفته يا هر ماه به شرطي كه اسناد داراي شماره رديف بوده و قسمت سفيد مانده با خط بسته شود، به اعتبار دفتر خللي وارد نمي آورد. ماده ۱۷ - هيات سه نفري حسابرسان موضوع بند ۳ ماده ۹۷ قانون ماليات هاي مستقيم (اصلاحيه مورخ ۲۷ /۱۱ /۱۳۸۰)، در صورتي كه ب. ت. ب. دلايل توجيهي مؤدي و نحوه تحرير دفاتر و رعايت استانداردهاي حسابداري و درجه اهميت ايرادات مطروحه از سوي اداره امور مالياتي و رعايت واقعيت امر، احراز نمايند كه ايرادات مزبور به اعتبار دفاتر خللي وارد نمي نمايد، مكلف است نظر خود را مبني بر قبولي دفاتر و اسناد و مدارك اعلام نمايند. تبصره - در اجراي مقررات تبصره ماده 97 قانون، مفاد اين فصل به مدت سه سال (عملكرد سال 1395 لغايت 1397) و صرفا در ادارات امور مالياتي كه طرح جامع مالياتي به صورت كامل اجرا نشده است، جاري مي باشد. اين آيين نامه در اجراي ماده ۹۵ قانون ماليات هاي مستقيم مصوب ۳۱ /۴ /۱۳۹۴ به پيشنهاد سازمان امور مالياتي كشور در ده فصل و ۱۷ ماده و ۱۰ تبصره به تصويب و مقررات آن از ۱ /۱ /۱۳۹۵ لازم الاجرا بوده و نسبت به اشخاص حقوقي كه سال مالي آنها با سال شمسي منطبق نباشد، در مورد سال مالي كه از ۱ /۱ /۱۳۹۵ به بعد آغاز مي گردد جاري بوده و نسبت به سال مالي قبل از آن مفاد آئين نامه قبلي مجري مي باشد. علي طيب نيا آیین‌نامه اجرایی مربوط به نوع دفاتر، اسناد و مدارک و روش های نگهداری آنها اعم از ماشینی (مکانیزه) و دستی و نمونه اظهارنامه مالیاتی و نیز نحوه ارائه آنها برای رسیدگی و تشخیص درآمد مشمول مالیات موضوع ماده 95 اصلاحی مصوب 1394/04/31 قانون مالیات های مستقیم مصوب 1394/12/04 وزیر امور اقتصادی و دارایی وزیر امور اقتصادی و دارایی به پیشنهاد شماره 23013 مورخ 1394/11/28 سازمان امور مالیاتی کشور و به استناد ماده 95 اصلاحیه قانون مالیات های مستقیم مصوب 1394/04/31 آیین‌نامه اجرایی این ماده را به شرح زیر تصویب نمود: سند حسابداری: فرمی است کاغذی یا ماشینی (مکانیزه - الکترونیکی) که یک یا چند رویداد مالی و محاسباتی طبق اصول و ضوابط حسابداری در آن ثبت و حاوی تجزیه حساب ها و توضیحات مربوط، متکی به مدارک بوده و با تایید اشخاص مجاز، قابل ثبت در دفاتر م. ب.. صورتحساب فروش کالا یا ارائه خدمات: فرمی است که در موارد فروش کالا یا ارائه خدمات به صورت دستی یا شماره سریال چاپی و یا ماشینی با شماره سریال ماشینی و یا توسط سامانه صندوق فروش (صندوق ماشینی (مکانیزه) فروش) صادر می‌گردد. فصل دوم - گروه بندی مودیان صاحبان مشاغل تبصره 1 - در مواردی که صرفا ارائه خدمات باشد، 50 ٪ مبالغ تعیین شده ملاک عمل م. ب.. تبصره 2 - در مشارکت مدنی جمع مبلغ فروش کالا و خدمات و یا درآمد مشمول مالیات قطعی شده کلیه شرکاء ملاک عمل م. ب.. تبصره 3 - مجموع مبلغ فروش کالا و خدمات سال قبل بر اساس فعالیت مودی در سال قبل م. ب.. اشخاص ذیل فارغ از حجم فعالیت موضوع بند الف فوق از لحاظ انجام تکالیف موضوع این آیین‌نامه جزء مودیان گروه اول محسوب می‌شوند. 2 - صاحبان کارخانه ها و واحدهای تولیدی و بهره برداران معادن دارای جواز تاسیس و پروانه بهره برداری از وزارتخانه ذی ربط؛ تبصره 1 - مودیان مالیاتی که در هر گروه قرار می گیرند تا سه سال بعد، از نظر انجام تکالیف قانونی در طبقات پایین تر قرار نخواهند گرفت. تبصره 2 - در دو سال اول شروع فعالیت صاحبان مشاغل به استثنا مودیانی که بر اساس نوع فعالیت در گروه اول قرار می گیرند، انتخاب گروه و انجام تکالیف قانونی مربوط به انتخاب مودی خواهد بود. ماده 4 - مودیان موضوع این آیین‌نامه مکلفند اظهارنامه مالیاتی خود را برای هر سال مالیاتی (به صورت انفرادی یا مشارکت) در موعد مقرر قانونی به صورت الکترونیکی از طریق درگاه های الکترونیکی سازمان تسلیم نمایند. سازمان می‌تواند در مواردی که مقتضی بداند تسلیم اظهارنامه غیر الکترونیکی را بپذیرد. تبصره : تسلیم اظهارنامه در اجرای ماده 178 قانون مورد پذیرش م. ب.. فصل پنجم - تکالیف مودیان در خصوص نگهداری دفاتر و یا اسناد و مدارک 2 - مودیانی که دفاتر دستی نگهداری می نمایند، مکلفند برای هر سال مالیاتی فقط از دفاتری که طی سال مالیاتی قبل نزد مراجع قانونی ذی ربط ثبت شده استفاده نمایند. در مواردی که دفاتر ثبت شده مذکور در هر سال برای ثبت عملیات مالی مودیان تا پایان سال مالیاتی کفایت ننماید، مجاز به استفاده از دفاتر ثبت شده طی همان سال می‌باشند. 1 - 3 - استفاده از نرم افزارهای قبلی تا مدت سه سال از لازم الاجرا شدن اصلاحیه قانون (1395/1/1) مجاز خواهد بود. استفاده از نرم افزارهای مذکور بعد از مهلت فوق الذکر منوط به مطابقت آن با ویژگی ها، معیارها و ضوابط اعلامی از سوی سازمان است. 13 - مودیان مکلف به نگهداری دفاتر، باید نسبت به نگهداری دفاتر و اسناد و مدارک اقدام و در صورت درخواست اداره امور مالیاتی ارائه نمایند. در مورد نگهداری دفاتر و اسناد و مدارک به صورت ماشینی، اطلاعات باید به همان قالبی (فرمتی) که تولید، ارسال یا دریافت شده، نگهداری شود. ت - مودیانی که رویدادهای مالی خ. ر. ب. صورت ماشینی (مکانیزه - الکترونیکی) ثبت و نگهداری می نمایند (به استثنای مودیان گروه اول)، نیازی به ارائه دفاتر به صورت دستی ندارند. نگهداری اسناد و مدارک حساب به صورت ماشینی یا دستی الزامی است. ماده 8 - مودیان موضوع این آیین‌نامه باید در موارد فروش کالا و یا ارائه خدمات صورتحساب نوع اول یا نوع دوم حسب مورد به شرح زیر صادر و نگهداری نمایند: ماده 10 - هر یک از دفاتر مزبور می‌تواند به صورت ماشینی (مکانیزه الکترونیکی) و دستی نگهداری شود و مودیانی که از هر یک از روش های فوق استفاده می نمایند مکلف به رعایت الزامات مربوط طبق این آیین‌نامه در هر یک از روش های مذکور حسب مورد می‌باشند. ماده 11 - سازمان می‌تواند تمام یا برخی از مودیان موضوع این آیین‌نامه را طبق اعلام کتبی به مودی ذیربط حداکثر تا شش ماه پس از پایان هر سال مالیاتی جهت اجرا از ابتدای سال مالی بعد به نگهداری دفاتر و اسناد حسابداری به صورت ماشینی (مکانیزه - الکترونیکی) مکلف نماید. ماده 13 - مودیانی که از دفاتر و اسناد حسابداری ماشینی (مکانیزه - الکترونیکی) استفاده می نمایند مکلفند حسب درخواست کتبی ماموران مالیاتی ذیربط، اطلاعات مورد نیاز برای رسیدگی را در لوح فشرده، به ماموران یاد شده ارائه نمایند. ماده 14 - مودیانی که از دفاتر و اسناد حسابداری دستی استفاده می نمایند مکلفند حسب درخواست کتبی ماموران مالیاتی ذی ربط دفاتر و اسناد و مدارک را برای رسیدگی به ماموران مالیاتی یاد شده ارائه نمایند. ماده 16 - تخلف از تکالیف مقرر در این آیین نامه در موارد زیر موجب رد دفاتر م. ب.: 3 - تاخیر تحریر دفاتر روزنامه بیش از 15 روز و تاخیر تحریر دفتر کل زاید بر حد مجاز مندرج در این آیین نامه. 4 - عدم ثبت عملیات شعبه یا شعب در دفاتر مرکز طبق مقررات این آیین نامه. 5 - در مواردی که دفاتر مزبور به ادعای مودی از دسترس وی خارج شده باشد و غیر اختیاری بودن موضوع مورد تایید بالاترین مسئول اداره امور مالیاتی ذیربط قرار نگیرد. 11 - تحریر دفاتر ب. غ. از پول رایج کشور و زبان فارسی. ماده 17 - هیات سه نفری حسابرسان موضوع بند 3 ماده 97 قانون مالیات های مستقیم (اصلاحیه مورخ 1380/11/27)، در صورتی که ب. ت. ب. دلایل توجیهی مودی و نحوه تحریر دفاتر و رعایت استانداردهای حسابداری و درجه اهمیت ایرادات مطروحه از سوی اداره امور مالیاتی و رعایت واقعیت امر، احراز نمایند که ایرادات مزبور به اعتبار دفاتر خللی وارد نمی نماید، مکلف است نظر خود را مبنی بر قبولی دفاتر و اسناد و مدارک اعلام نمایند. تبصره - در اجرای مقررات تبصره ماده 97 قانون، مفاد این فصل به مدت سه سال (عملکرد سال 1395 لغایت 1397) و صرفا در ادارات امور مالیاتی که طرح جامع مالیاتی به صورت کامل اجرا نشده است، جاری م. ب.. این آیین‌نامه در اجرای ماده 95 قانون مالیات های مستقیم مصوب 1394/4/31 به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور در ده فصل و 17 ماده و 10 تبصره به تصویب و مقررات آن از 1395/1/1 لازم الاجرا بوده و نسبت به اشخاص حقوقی که سال مالی آنها با سال شمسی منطبق نباشد، در مورد سال مالی که از 1395/1/1 به بعد آغاز می‌گردد جاری بوده و نسبت به سال مالی قبل از آن مفاد آیین نامه قبلی مجری م. ب.. دریافت فایل پی‌دی‌اف وزارت امور اقتصادی و دارایی