آیین‌نامه
آیین نامه اجرایی معافیت تحصیلی با اصلاحات و الحاقات بعدی
هيئت وزيران در جلسه مورخ ۲۹ /۸ /۱۳۹۲ بنا به پيشنهاد شماره ۲۴ /۳۴ /۱۱۱ /۲۴۲۰۶ مورخ ۴ /۲ /۱۳۹۱ وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح و تأييد ستاد كل نيروهاي مسلح و به استناد ماده (۲۷) قانون اصلاح موادي از قانون خدمت وظيفه عمومي ـ مصوب ۱۳۹۰ ـ ، آيين‌نامه اجرايي معافيت تحصيلي را به شرح زير تصويب نمود:
آيين نامه اجرايي معافيت تحصيلي
مصوب 1392,08,29
با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده ۱ ـ در اين آيين‌نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي‌روند:
الف ـ قانون: قانون خدمت وظيفه عمومي ـ مصوب ۱۳۶۳ـ و كليه الحاقات و اصلاحات بعدي آن.
ب ـ سازمان: سازمان وظيفه عمومي نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران و رده‌هاي هم‌نام در استان‌ها.
پ ـ وزارت علوم: وزارت علوم، تحقيقات و فن‌آوري.
ت ـ وزارت بهداشت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي.
ث ـ دانشگاهها: كليه دانشـگاه‌ها، مراكز و مؤسسات آموزش عالي دولتي يا غيردولتي داخلي و خارجي مورد تأيـيد وزارتخانه‌هاي علوم، بهداشت و آموزش و پرورش.
ج ـ مراكز: مركز مديريت حوزه‌هاي علميه يا نمايندگان رسمي آن در استان‌ها.
چ ـ دانش‌آموز: كسي كه طبق ضوابط و مقررات وزارت آموزش و پرورش، در يكي از مدارس روزانه، بزرگسالان يا آموزش از راه دور به تحصيل اشتغال دارد.
ح ـ دانشجو: كسي كه طبق ضوابط و مقررات وزارتخانه‌هاي علوم و بهداشت، در يكي از دانشگاهها به تحصيل اشتغال دارد.
خ ـ طلبه: كسي كه طبق ضوابط شوراي عالي حوزه‌هاي علميه، در يكي از حوزه‌هاي علميه يا مدارس علوم ديني به تحصيل اشتغال دارد.
تبصره ـ ساير عبارات و اصطلاحات به كار رفته در اين آيين‌نامه، مبتني بر معاني و تعاريف به كارگرفته شده در قانون و آيين‌نامه اجرايي آن مي‌باشد.
ماده ۲ ـ مشمولان داراي مدرك ديپلم و پيش‌دانشگاهي و مشمولان فارغ‌التحصيل مقاطع دانشگاهي يا معادل آن در حوزه‌هاي علميه، چنانچه در مهلت يك سال پس از فراغت از تحصيل در هر مقطع، براساس مقررات وزارتخانه‌هاي علوم و بهداشت، در يكي از دانشگاهها پذيرفته شوند، تا زماني كه وفق مواد (۳۳) و (۳۵) قانون به تحصيل اشتغال دارند، مي‌توانند از معافيت تحصيلي استفاده نمايند.
تبصره ۱ ـ منظور از يك سال پس از فراغت در اين ماده، براي مشمولان فارغ‌التحصيل خرداد ماه و تيرماه، يك سال تحصيلي پس از فراغت است كه از مهرماه شروع و تا پايان شهريور سال بعد ادامه مي‌يابد.
تبصره 2 ـ دارندگان برگه آماده به خدمت بدون غيبت كه مهلت اعزام آنها سپري نشده باشد، مي‌توانند براي تحصيل در مقطع بالاتر از معافيت تحصيلي استفاده نمايند.
ماده ۳ ـ دانشجوياني كه دانشگاه محل تحصيل آنها منحل شود، به شرطي كه غايب شناخته نشوند، در صورت پذيرش در ساير دانشگاهها (براساس مقررات وزارتخانه‌هاي علوم و بهداشت)، مدت تحصيل انجام شده، جزو سنوات مجاز معافيت تحصيلي آنها محسوب نخواهد شد.
ماده ۴ ـ انتقال يا تغيير رشته دانشجو در مواردي كه نياز به انصراف و آزمون مجدد نمي‌باشد، در صورتي مشمول معافيت تحصيلي خواهد بود كه از حداكثر سنوات مجاز تحصيلي تجاوز ننمايد.
ماده ۵ ـ معافيت تحصيلي دانش‌آموزان، دانشجويان و طلابي كه اخراج مي‌شوند يا از تحصيل انصراف داده يا ترك تحصيل مي‌نمايند، چنانچه ظرف يك سال از تاريخ اخراج، انصراف يا ترك تحصيل، در همان رشته و مقطع بازگشت به تحصيل نمايند، حسب مورد با درخواست مدرسه، دانشگاه يا مركز مربوط و تصويب كميسيون موارد خاص مناطق و نواحي آموزش و پرورش در خصوص دانش‌آموزان، كميسيون موارد خاص مركزي يا استاني مربوط در خصوص دانشجويان و كميسيون موارد خاص مركز مديريت حوزه‌هاي علميه در خصوص طلاب، مشروط به رعايت سقف سنوات تحصيلي موضوع مواد (۳۲) و (۳۳) قانون استمرار مي‌يابد.
تبصره ـ دانش‌آموزان، دانشجويان و طلاب اخراجي، در صورت عدم بازگشت به تحصيل، امكان استفاده از معافيت تحصيلي را ندارند.
ماده ۶ ـ معافيت تحصيلي براي مشمولان در مقطع تحصيلي متوسطه، هر يك از مقاطع دانشگاهي و حوزه‌هاي علميه داخل يا خارج كشور، فقط يك بار صادر مي‌شود.
تبصره ـ صدور معافيت تحصيلي براي ادامه تحصيل در مقطع كارشناسي و بالاتر پيوسته، در مورد فارغ‌التحصيلان كارداني رشته‌هايي كه با تأييد وزارتخانه‌هاي علوم يا بهداشت، مقطع ناپيوسته بالاتر ندارد، بلامانع است.
ماده ۷ ـ معافيت تحصيلي دانشجويان انصرافي، در صورتي كه تا يك سال پس از تاريخ انصراف، در مقطع يا رشته يا دانشگاه جديد يا يك حوزه علميه پذيرفته شوند، در طول مدت تحصيل در مقاطع دانشگاهي (از ديپلم تا دكتراي تخصصي) مشروط به اينكه انصراف، در مدت سنوات مجاز موضوع تبصره (۱) ماده (۳۳) قانون صورت گرفته باشد، فقط يك بار قابل تمديد است كه در اين صورت، مدت تحصيل قبلي جزو سنوات تحصيلي جديد محسوب نخواهد شد.
تبصره ۱ ـ دانشجويان انصرافي كه با يك مقطع تحصيلي پايين‌تر فارغ‌التحصيل مي‌شوند در شمول اين ماده قرار ندارند و ادامه تحصيل آنان در مقطع بالاتر به شرط رعايت سقف مجاز سنوات تحصيل موضوع اين ماده در مقطع قبلي، از نظر معافيت تحصيلي بلامانع است.
تبصره ۲ ـ در صورت اعزام شدن افراد موضوع اين ماده به خدمت، ترخيص آنان با رعايت تبصره (۲) ماده (۳۵) قانون بلامانع است.
ماده ۸ ـ در اجراي تبصره (۲) ماده (۳۵) قانون، ترخيص كاركنان وظيفه بدون غيبت اوليه در حين خدمت كه بيش از يك سال از تاريخ فراغت آنان از مقطع قبلي سپري شده باشد نيز جهت ادامه تحصيل در مقاطع كارشناسي و بالاتر به جز در زمان‌هاي اضطراري و جنگ بلامانع است.
ماده ۹ ـ مشمولاني كه مطابق قانون براي تحصيل در حوزه‌هاي علميه پذيرفته مي‌شوند، تا زماني كه در چارچوب مفاد ماده (۳۲) قانون و تبصره آن به تحصيل اشتغال دارند، مشروط به نداشتن غيبت مي‌توانند از معافيت تحصيلي استفاده نمايند. اجراي اين ماده توسط سازمان، طبق تدابير ابلاغي ستاد كل نيروهاي مسلح مي‌باشد.
ماده ۱۰ ـ ادارات آموزش و پرورش موظفند اسامي دانش‌آموزاني را كه به سن مشموليت (هجده سال تمام براساس ماه تولد) مي‌رسند و طبق قانون و اين آيين‌نامه به تحصيل اشتغال دارند، به ترتيبي كه سازمان اعلام مي‌نمايد براي صدور معافيت تحصيلي به سازمان اعلام نمايند.
تبصره ـ عدم حضور غيرموجه سه ماه متوالي و بيشتر دانش‌آموزان در واحد آموزشي مربوط، از نظر معافيت تحصيلي، ترك تحصيل تلقي خواهد شد.
ماده ۱۱ ـ دانشگاهها موظفند اسامي دانشجوياني را كه مورد پذيرش قرار داده‌اند، براساس ضوابطي كه سازمان مشخص مي‌نمايد، جهت صدور معافيت تحصيلي اعلام نمايند.
تبصره ۱ ـ مدت اعتبار معافيت تحصيلي صادر شده، تا يك سال پس از تاريخ فراغت از تحصيل در هر مقطع است.
تبصره ۲ ـ در صورت وجود شرايط ادامه تحصيل در مدت اضافه موضوع تبصره (۲) ماده (۳۳) قانون، دانشگاهها موظفند مدت اضافه شده را ظرف سه ماه از پايان مدت مجاز موضوع تبصره (۱) ماده يادشده به سازمان اعلام نمايند.
ماده ۱۲ ـ صدور معافيت تحصيلي براي طلاب منوط به ارائه گواهي اشتغال به تحصيل آنان از طريق مركز مربوط و براساس ضوابطي است كه از سوي سازمان تعيين مي‌شود و مدت اعتبار آن، تا يك سال پس از تاريخ فراغت از تحصيل در هر دوره موضوع تبصره ماده (۳۲) قانون است.
ماده ۱۳ ـ معافيت تحصيلي طلاب، دانش‌آموزان و دانشجويان، حسب مورد تا پايان مهلت‌هاي مقرر در مواد (۳۲) و (۳۳) قانون است و افراد يادشده موظفند حتي در صورتي كه فارغ‌التحصيل نشده باشند، ظرف يك سال از تاريخ يادشده خود را جهت رسيدگي به وضعيت مشموليت معرفي نمايند و فارغ‌التحصيل شدن در مهلت يك ساله مذكور، مجوزي براي صدور معافيت تحصيلي در مقطع بالاتر نخواهد بود.
ماده ۱۴ ـ در صورتي كه طلبه‌اي بيش از شش ماه متوالي در يك سال تحصيلي به طور غيرموجه در محل تحصيل حاضر نشده و ترك تحصيل نمايد يا از تحصيل انصراف داده و يا اخراج شود، مركز مربوط موظف است مراتب را ظرف سه ماه براي لغو معافيت تحصيلي به وي و سازمان اعلام نمايد.
تبصره ۱ ـ تشخيص غيرموجه بودن عدم حضور، با مركز است.
تبصره ۲ ـ طلاب موضوع اين ماده موظفند از تاريخ ترك تحصيل، انصراف يا اخراج، ظرف يك سال خود را جهت رسيدگي به وضع مشموليت، به سازمان يا مراكزي كه از سوي سازمان تعيين مي‌شود، معرفي نمايند.
تبصره ۳ ـ با طلاب موضوع اين ماده كه با استفاده از معافيت تحصيلي حوزوي، هم‌زمان در دانشگاه نيز مشغول تحصيل بوده‌اند، براساس ساير مقررات اين آيين‌نامه رفتار مي‌شود.
ماده ۱۵ ـ مقامات مسؤول در ادارات آموزش و پرورش، دانشگاهها و مراكز موظفند بر پيوستگي تحصيلي دانش‌آموزان، دانشجويان و طلاب مشمول در مدت مجاز تحصيل، نظارت كنند و در صورت فراغت يا ترك تحصيل، انصراف و اخراج، صورت اسامي آنان را ظرف سه ماه، با ذكر مشخصات كامل و نشاني و رشته و مقطع تحصيلي، به طور انفرادي و براساس ضوابطي كه سازمان مشخص مي‌نمايد، اعلام نمايند.
تبصره ۱ ـ متخلفان از اجراي اين ماده در ادارات آموزش و پرورش و دانشگاهها، توسط سازمان به دستگاه مربوط جهت اعمال تنبيه‌هاي موضوع تبصره (۳) ماده (۳۴) قانون معرفي مي‌گردند.
تبصره ۲ ـ متخلفان از اجراي اين ماده در مراكز، توسط سازمان به مركز مربوط جهت اعمال تنبيه‌هاي مشابه تنبيه‌هاي موضوع تبصره (۳) ماده (۳۴) قانون براساس مصوبات شوراي عالي حوزه‌هاي علميه، معرفي مي‌گردند.
ماده ۱۶ ـ مشمولاني كه با داشتن شرايط معافيت تحصيلي در خارج از كشور تحصيل مي‌كنند، موظفند ظرف يك سال از فراغت از تحصيل، اخراج، انصراف يا ترك تحصيل، خود را براي رسيدگي به وضع مشموليت به نمايندگي جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور يا مراكز تعيين شده از سوي سازمان در داخل كشور معرفي نمايند.
ماده ۱۷ ـ دانش‌آموزاني كه با استفاده از معافيت تحصيلي در خارج به تحصيل اشتغال دارند، چنانچه در حين تحصيل به كشور مراجعت نمايند و ظرف سه ماه به محل تحصيل خود برنگردند، معافيت تحصيلي‌شان لغو خواهد شد.
تبصره ـ چنانچه دانش‌آموزي براي بازگشت به محل تحصيل به مدت بيشتري نياز داشته باشد، بر حسب پيشنهاد وزارت آموزش و پرورش و موافقت سازمان اين مدت حداكثر تا سه ماه ديگر قابل تمديد خواهد بود.
ماده ۱۸ ـ مشمولان براي استفاده از معافيت تحصيلي خارج از كشور بايد تضمين‌هاي لازم را قبل از خروج از كشور، به سازمان بسپارند و متعهد شوند در مهلت‌هاي مقرر مربوط، به كشور مراجعت نمايند و شرط سازمان مبني بر ضبط تضمين به نفع دولت، در صورت عدم مراجعت به موقع را بپذيرند.
ماده ۱۹ ـ مشمولاني كه معافيت تحصيلي خارج از كشور اخذ مي‌نمايند بايد ظرف شش ماه از تاريخ صدور معافيت، به تحصيل در خارج اشتغال يابند و عدم اشتغال به تحصيل تا پايان مدت يادشده، انصراف از تحصيل تلقي شده و معافيت تحصيلي آنان لغو مي‌گردد.
تبصره ـ چنانچه امكان خروج از كشور و اشتغال به تحصيل مشمولان موضوع اين ماده در مهلت تعيين شده به دلايل موجه فراهم نگردد، حسب مورد با تأييد وزارتخانه‌هاي علوم يا بهداشت، اين مهلت تا شش ماه ديگر قابل تمديد است.
ماده ۲۰ ـ دانشجوياني كه با استفاده از معافيت تحصيلي در خارج از كشور تحصيل مي‌كنند، چنانچه در حين تحصيل به كشور مراجعت نمايند و ظرف شش ماه به محل تحصيل خود برنگردند، از حيث معافيت تحصيلي در شمول احكام دانشجوي انصرافي موضوع قانون و اين آيين‌نامه خواهند بود.
تبصره ـ چنانچه دانشجويي براي بازگشت به محل تحصيل به مدت بيشتري نياز داشته باشد، بر حسب پيشنهاد وزارتخانه‌هاي علوم يا بهداشت و موافقت سازمان اين مدت با رعايت سقف مجاز تحصيل قابل تمديد خواهد بود.
ماده ۲۱ ـ مدت تحصيل دانشجويان خارج از لحاظ معافيت، همانند دانشجويان داخل كشور مي‌باشد و افزايش مدت آن براساس - تبصره (۲) ماده (۳۳) قانون، حسب مورد با تأييد وزارتخانه‌هاي علوم يا بهداشت خواهد بود.
ماده ۲۲ ـ انتقال معافيت تحصيلي دانشجويان شاغل به تحصيل در خارج از كشور به داخل، تا يك سال پس از قطع رابطه تحصيلي و با رعايت ضوابط و مقررات مورد عمل وزارتخانه‌هاي علوم يا بهداشت و با رعايت مفاد ماده (۳۳) قانون بلامانع است لكن اين مدت جزو سنوات مجاز معافيت تحصيلي آنان لحاظ خواهد شد.
ماده ۲۳ ـ طلاب داراي مدرك كارشناسي و بالاتر يا حسب مقررات مربوط معادل آن در حوزه، مي‌توانند در چارچوب ضوابط موضوع ماده (۳۶) قانون و ماده (۱۸) اين آيين‌نامه، براي تحصيل به خارج از كشور مسافرت نمايند.
ماده ۲۴ ـ معافيت تحصيلي براي دانشجويان خارج از كشور حسب مورد با درخواست وزارتخانه‌هاي علوم، بهداشت يا سازمان مركزي دانشگاه آزاد اسلامي و توسط سازمان صادر مي‌گردد.
ماده ۲۵ ـ طلابي كه براساس مقررات مربوط، در خارج از كشور مشغول به تحصيل حوزوي مي‌شوند، بايد مدارك اشتغال به تحصيل خ. ر. ب. مركز مديريت حوزه‌هاي علميه ارسال نمايند تا در صورت تأييد، از طريق مركز يادشده براي آنان درخواست معافيت تحصيلي شود.
ماده ۲۶ ـ مشمولاني كه خارج از ضوابط قانون و اين آيين‌نامه از كشور خارج شده باشند، نمي‌توانند از معافيت تحصيلي استفاده نمايند.
ماده ۲۷ ـ ايرانيان مقيم خارج از كشور و فرزندان مأمورين ثابت دولت جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور و همچنين كساني كه قانوناً تحت كفالت يا ولايت قانوني آنها هستند، چنانچه ظرف يك سال پس از اخذ مدرك ديپلم يا پيش‌دانشگاهي در خارج از كشور، در يكي از دانشگاهها و مراكز آموزش‌عالي خارج مورد تأييد وزارتخانه‌هاي علوم يا بهداشت پذيرفته شوند، با اعلام وزارتخانه‌هاي يادشده، از معافيت تحصيلي براي ادامه تحصيل در مقاطع بالاتر با رعايت مفاد ماده (۳۳) قانون برخوردار خواهند شد.
تبصره ۱ ـ چنانچه فرزندان مأمورين ثابت دولت، در سن مشموليت و قبل از اخذ مدرك ديپلم يا پيش‌دانشگاهي به تبع مأموريت والدين خود از كشور خارج و در مدارس ايراني يا خارجي مورد تأييد وزارت آموزش و پرورش به تحصيل اشتغال يابند، با رعايت مفاد ماده (۳۳) قانون مي‌توانند از معافيت تحصيلي استفاده نمايند.
تبصره ۲ ـ مقيم بودن در خارج از كشور، توسط نمايندگي سياسي يا كنسولي دولت جمهوري اسلامي ايران در كشور محل اقامت و براساس ضوابط مربوط، احراز و از طريق وزارت امور خارجه به سازمان اعلام مي‌گردد.
ماده ۲۸ ـ فرزندان مأموران ثابت دولت در خارج از كشور و همچنين كساني كه قانوناً تحت كفالت و يا ولايت قانوني آنها قرار دارند، چنانچه در سن مشموليت و پس از اخذ ديپلم يا بالاتر به تبع مأموريت والدين و با تأييد وزارت امور خارجه از كشور خارج و ظرف يك سال پس از خروج از كشور، در يكي از دانشگاههاي مورد تأييد وزارتخانه‌هاي علوم يا بهداشت در كشور محل مأموريت والدين به تحصيل اشتغال يابند، مي‌توانند از معافيت تحصيلي خارج از كشور با رعايت مفاد ماده (۳۳) قانون استفاده نمايند.
ماده ۲۹ ـ براي كاركنان وظيفه غايب و همچنين مشمولان غايب، در صورتي كه عذرشان مطابق تبصره (۳) ماده (۵۸) قانون موجه نباشد، معافيت تحصيلي صادر نمي‌گردد.
اسحاق جهانگيري
معاون اول رييس جمهور
مصوب 1392/08/29 هیات وزیران
هیات وزیران در جلسه مورخ 1392/8/29 بنا به پیشنهاد شماره 24 /34 /111 /24206 مورخ 1391/2/4 وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و تایید ستاد کل نیروهای مسلح و به استناد ماده (27) قانون اصلاح موادی از قانون خدمت وظیفه عمومی - مصوب 1390 -، آیین‌نامه اجرایی معافیت تحصیلی را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1 - در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:
الف - قانون: قانون خدمت وظیفه عمومی - مصوب 1363- و کلیه الحاقات و اصلاحات بعدی آن.
ب - سازمان: سازمان وظیفه عمومی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و رده‌های هم‌نام در استان‌ها.
پ - وزارت علوم: وزارت علوم، تحقیقات و فن‌آوری.
ت - وزارت بهداشت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
ث - دانشگاهها: کلیه دانشگاهها، مراکز و موسسات آموزش عالی دولتی یا غیردولتی داخلی و خارجی مورد تایید وزارتخانه‌های علوم، بهداشت و آموزش و پرورش.
ج - مراکز: مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه یا نمایندگان رسمی آن در استان‌ها.
چ - دانش‌آموز: کسی که طبق ضوابط و مقررات وزارت آموزش و پرورش، در یکی از مدارس روزانه، بزرگسالان یا آموزش از راه دور به تحصیل اشتغال دارد.
ح - دانشجو: کسی که طبق ضوابط و مقررات وزارتخانه‌های علوم و بهداشت، در یکی از دانشگاهها به تحصیل اشتغال دارد.
خ - طلبه: کسی که طبق ضوابط شورای عالی حوزه‌های علمیه، در یکی از حوزه‌های علمیه یا مدارس علوم دینی به تحصیل اشتغال دارد.
تبصره - سایر عبارات و اصطلاحات به کار رفته در این آیین‌نامه، مبتنی بر معانی و تعاریف به کارگرفته شده در قانون و آیین‌نامه اجرایی آن م. ب..
ماده 2 - مشمولان دارای مدرک دیپلم و پیش‌دانشگاهی و مشمولان فارغ‌التحصیل مقاطع دانشگاهی یا معادل آن در حوزه‌های علمیه، چنانچه در مهلت یک سال پس از فراغت از تحصیل در هر مقطع، براساس مقررات وزارتخانه‌های علوم و بهداشت، در یکی از دانشگاهها پذیرفته شوند، تا زمانی که وفق مواد (33) و (35) قانون به تحصیل اشتغال دارند، می‌توانند از معافیت تحصیلی استفاده نمایند.
تبصره 1 - منظور از یک سال پس از فراغت در این ماده، برای مشمولان فارغ‌التحصیل خرداد ماه و تیرماه، یک سال تحصیلی پس از فراغت است که از مهرماه شروع و تا پایان شهریور سال بعد ادامه می‌یابد.
تبصره 2 - دارندگان برگه آماده به خدمت بدون غیبت که مهلت اعزام آنها سپری نشده باشد، می‌توانند برای تحصیل در مقطع بالاتر از معافیت تحصیلی استفاده نمایند.
ماده 3 - دانشجویانی که دانشگاه محل تحصیل آنها منحل شود، به شرطی که غایب شناخته نشوند، در صورت پذیرش در سایر دانشگاهها (براساس مقررات وزارتخانه‌های علوم و بهداشت)، مدت تحصیل انجام شده، جزو سنوات مجاز معافیت تحصیلی آنها محسوب نخواهد شد.
ماده 4 - انتقال یا تغییر رشته دانشجو در مواردی که نیاز به انصراف و آزمون مجدد نمی‌باشد، در صورتی مشمول معافیت تحصیلی خواهد بود که از حداکثر سنوات مجاز تحصیلی تجاوز ننماید.
ماده 5 - معافیت تحصیلی دانش‌آموزان، دانشجویان و طلابی که اخراج می‌شوند یا از تحصیل انصراف داده یا ترک تحصیل می‌نمایند، چنانچه ظرف یک سال از تاریخ اخراج، انصراف یا ترک تحصیل، در همان رشته و مقطع بازگشت به تحصیل نمایند، حسب مورد با درخواست مدرسه، دانشگاه یا مرکز مربوط و تصویب کمیسیون موارد خاص مناطق و نواحی آموزش و پرورش در خصوص دانش‌آموزان، کمیسیون موارد خاص مرکزی یا استانی مربوط در خصوص دانشجویان و کمیسیون موارد خاص مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه در خصوص طلاب، مشروط به رعایت سقف سنوات تحصیلی موضوع مواد (32) و (33) قانون استمرار می‌یابد.
تبصره - دانش‌آموزان، دانشجویان و طلاب اخراجی، در صورت عدم بازگشت به تحصیل، امکان استفاده از معافیت تحصیلی را ندارند.
ماده 6 - معافیت تحصیلی برای مشمولان در مقطع تحصیلی متوسطه، هر یک از مقاطع دانشگاهی و حوزه‌های علمیه داخل یا خارج کشور، فقط یک بار صادر می‌شود.
تبصره - صدور معافیت تحصیلی برای ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی و بالاتر پیوسته، در مورد فارغ‌التحصیلان کاردانی رشته‌هایی که با تایید وزارتخانه‌های علوم یا بهداشت، مقطع ناپیوسته بالاتر ندارد، بلامانع است.
ماده 7 - معافیت تحصیلی دانشجویان انصرافی، در صورتی که تا یک سال پس از تاریخ انصراف، در مقطع یا رشته یا دانشگاه جدید یا یک حوزه علمیه پذیرفته شوند، در طول مدت تحصیل در مقاطع دانشگاهی (از دیپلم تا دکترای تخصصی) مشروط به اینکه انصراف، در مدت سنوات مجاز موضوع تبصره (1) ماده (33) قانون صورت گرفته باشد، فقط یک بار قابل تمدید است که در این صورت، مدت تحصیل قبلی جزو سنوات تحصیلی جدید محسوب نخواهد شد.
تبصره 1 - دانشجویان انصرافی که با یک مقطع تحصیلی پایین‌تر فارغ‌التحصیل می‌شوند در شمول این ماده قرار ندارند و ادامه تحصیل آنان در مقطع بالاتر به شرط رعایت سقف مجاز سنوات تحصیل موضوع این ماده در مقطع قبلی، از نظر معافیت تحصیلی بلامانع است.
تبصره 2 - در صورت اعزام شدن افراد موضوع این ماده به خدمت، ترخیص آنان با رعایت تبصره (2) ماده (35) قانون بلامانع است.
ماده 8 - در اجرای تبصره (2) ماده (35) قانون، ترخیص کارکنان وظیفه بدون غیبت اولیه در حین خدمت که بیش از یک سال از تاریخ فراغت آنان از مقطع قبلی سپری شده باشد نیز جهت ادامه تحصیل در مقاطع کارشناسی و بالاتر به جز در زمان‌های اضطراری و جنگ بلامانع است.
ماده 9 - مشمولانی که مطابق قانون برای تحصیل در حوزه‌های علمیه پذیرفته می‌شوند، تا زمانی که در چارچوب مفاد ماده (32) قانون و تبصره آن به تحصیل اشتغال دارند، مشروط به نداشتن غیبت می‌توانند از معافیت تحصیلی استفاده نمایند. اجرای این ماده توسط سازمان، طبق تدابیر ابلاغی ستاد کل نیروهای مسلح م. ب..
ماده 10 - ادارات آموزش و پرورش موظفند اسامی دانش‌آموزانی را که به سن مشمولیت (هجده سال تمام براساس ماه تولد) می‌رسند و طبق قانون و این آیین‌نامه به تحصیل اشتغال دارند، به ترتیبی که سازمان اعلام می‌نماید برای صدور معافیت تحصیلی به سازمان اعلام نمایند.
تبصره - عدم حضور غیرموجه سه ماه متوالی و بیشتر دانش‌آموزان در واحد آموزشی مربوط، از نظر معافیت تحصیلی، ترک تحصیل تلقی خواهد شد.
ماده 11 - دانشگاهها موظفند اسامی دانشجویانی را که مورد پذیرش قرار داده‌اند، براساس ضوابطی که سازمان مشخص می‌نماید، جهت صدور معافیت تحصیلی اعلام نمایند.
تبصره 1 - مدت اعتبار معافیت تحصیلی صادر شده، تا یک سال پس از تاریخ فراغت از تحصیل در هر مقطع است.
تبصره 2 - در صورت وجود شرایط ادامه تحصیل در مدت اضافه موضوع تبصره (2) ماده (33) قانون، دانشگاهها موظفند مدت اضافه شده را ظرف سه ماه از پایان مدت مجاز موضوع تبصره (1) ماده یادشده به سازمان اعلام نمایند.
ماده 12 - صدور معافیت تحصیلی برای طلاب منوط به ارائه گواهی اشتغال به تحصیل آنان از طریق مرکز مربوط و براساس ضوابطی است که از سوی سازمان تعیین می‌شود و مدت اعتبار آن، تا یک سال پس از تاریخ فراغت از تحصیل در هر دوره موضوع تبصره ماده (32) قانون است.
ماده 13 - معافیت تحصیلی طلاب، دانش‌آموزان و دانشجویان، حسب مورد تا پایان مهلت‌های مقرر در مواد (32) و (33) قانون است و افراد یادشده موظفند حتی در صورتی که فارغ‌التحصیل نشده باشند، ظرف یک سال از تاریخ یادشده خود را جهت رسیدگی به وضعیت مشمولیت معرفی نمایند و فارغ‌التحصیل شدن در مهلت یک ساله مذکور، مجوزی برای صدور معافیت تحصیلی در مقطع بالاتر نخواهد بود.
ماده 14 - در صورتی که طلبه‌ای بیش از شش ماه متوالی در یک سال تحصیلی به طور غیرموجه در محل تحصیل حاضر نشده و ترک تحصیل نماید یا از تحصیل انصراف داده و یا اخراج شود، مرکز مربوط موظف است مراتب را ظرف سه ماه برای لغو معافیت تحصیلی به وی و سازمان اعلام نماید.
تبصره 1 - تشخیص غیرموجه بودن عدم حضور، با مرکز است.
تبصره 2 - طلاب موضوع این ماده موظفند از تاریخ ترک تحصیل، انصراف یا اخراج، ظرف یک سال خود را جهت رسیدگی به وضع مشمولیت، به سازمان یا مراکزی که از سوی سازمان تعیین می‌شود، معرفی نمایند.
تبصره 3 - با طلاب موضوع این ماده که با استفاده از معافیت تحصیلی حوزوی، هم‌زمان در دانشگاه نیز مشغول تحصیل بوده‌اند، براساس سایر مقررات این آیین‌نامه رفتار می‌شود.
ماده 15 - مقامات مسئول در ادارات آموزش و پرورش، دانشگاهها و مراکز موظفند بر پیوستگی تحصیلی دانش‌آموزان، دانشجویان و طلاب مشمول در مدت مجاز تحصیل، نظارت کنند و در صورت فراغت یا ترک تحصیل، انصراف و اخراج، صورت اسامی آنان را ظرف سه ماه، با ذکر مشخصات کامل و نشانی و رشته و مقطع تحصیلی، به طور انفرادی و براساس ضوابطی که سازمان مشخص می‌نماید، اعلام نمایند.
تبصره 1 - متخلفان از اجرای این ماده در ادارات آموزش و پرورش و دانشگاهها، توسط سازمان به دستگاه مربوط جهت اعمال تنبیه‌های موضوع تبصره (3) ماده (34) قانون معرفی می‌گردند.
تبصره 2 - متخلفان از اجرای این ماده در مراکز، توسط سازمان به مرکز مربوط جهت اعمال تنبیه‌های مشابه تنبیه‌های موضوع تبصره (3) ماده (34) قانون براساس مصوبات شورای عالی حوزه‌های علمیه، معرفی می‌گردند.
ماده 16 - مشمولانی که با داشتن شرایط معافیت تحصیلی در خارج از کشور تحصیل می‌کنند، موظفند ظرف یک سال از فراغت از تحصیل، اخراج، انصراف یا ترک تحصیل، خود را برای رسیدگی به وضع مشمولیت به نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور یا مراکز تعیین شده از سوی سازمان در داخل کشور معرفی نمایند.
ماده 17 - دانش‌آموزانی که با استفاده از معافیت تحصیلی در خارج به تحصیل اشتغال دارند، چنانچه در حین تحصیل به کشور مراجعت نمایند و ظرف سه ماه به محل تحصیل خود برنگردند، معافیت تحصیلی‌شان لغو خواهد شد.
تبصره - چنانچه دانش‌آموزی برای بازگشت به محل تحصیل به مدت بیشتری نیاز داشته باشد، بر حسب پیشنهاد وزارت آموزش و پرورش و موافقت سازمان این مدت حداکثر تا سه ماه دیگر قابل تمدید خواهد بود.
ماده 18 - مشمولان برای استفاده از معافیت تحصیلی خارج از کشور باید تضمین‌های لازم را قبل از خروج از کشور، به سازمان بسپارند و متعهد شوند در مهلت‌های مقرر مربوط، به کشور مراجعت نمایند و شرط سازمان مبنی بر ضبط تضمین به نفع دولت، در صورت عدم مراجعت به موقع را بپذیرند.
ماده 19 - مشمولانی که معافیت تحصیلی خارج از کشور اخذ می‌نمایند باید ظرف شش ماه از تاریخ صدور معافیت، به تحصیل در خارج اشتغال یابند و عدم اشتغال به تحصیل تا پایان مدت یادشده، انصراف از تحصیل تلقی شده و معافیت تحصیلی آنان لغو می‌گردد.
تبصره - چنانچه امکان خروج از کشور و اشتغال به تحصیل مشمولان موضوع این ماده در مهلت تعیین شده به دلایل موجه فراهم نگردد، حسب مورد با تایید وزارتخانه‌های علوم یا بهداشت، این مهلت تا شش ماه دیگر قابل تمدید است.
ماده 20 - دانشجویانی که با استفاده از معافیت تحصیلی در خارج از کشور تحصیل می‌کنند، چنانچه در حین تحصیل به کشور مراجعت نمایند و ظرف شش ماه به محل تحصیل خود برنگردند، از حیث معافیت تحصیلی در شمول احکام دانشجوی انصرافی موضوع قانون و این آیین‌نامه خواهند بود.
تبصره - چنانچه دانشجویی برای بازگشت به محل تحصیل به مدت بیشتری نیاز داشته باشد، بر حسب پیشنهاد وزارتخانه‌های علوم یا بهداشت و موافقت سازمان این مدت با رعایت سقف مجاز تحصیل قابل تمدید خواهد بود.
ماده 21 - مدت تحصیل دانشجویان خارج از لحاظ معافیت، همانند دانشجویان داخل کشور م. ب. و افزایش مدت آن براساس - تبصره (2) ماده (33) قانون، حسب مورد با تایید وزارتخانه‌های علوم یا بهداشت خواهد بود.
ماده 22 - انتقال معافیت تحصیلی دانشجویان شاغل به تحصیل در خارج از کشور به داخل، تا یک سال پس از قطع رابطه تحصیلی و با رعایت ضوابط و مقررات مورد عمل وزارتخانه‌های علوم یا بهداشت و با رعایت مفاد ماده (33) قانون بلامانع است لکن این مدت جزو سنوات مجاز معافیت تحصیلی آنان لحاظ خواهد شد.
ماده 23 - طلاب دارای مدرک کارشناسی و بالاتر یا حسب مقررات مربوط معادل آن در حوزه، می‌توانند در چارچوب ضوابط موضوع ماده (36) قانون و ماده (18) این آیین‌نامه، برای تحصیل به خارج از کشور مسافرت نمایند.
ماده 24 - معافیت تحصیلی برای دانشجویان خارج از کشور حسب مورد با درخواست وزارتخانه‌های علوم، بهداشت یا سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی و توسط سازمان صادر می‌گردد.
ماده 25 - طلابی که براساس مقررات مربوط، در خارج از کشور مشغول به تحصیل حوزوی می‌شوند، باید مدارک اشتغال به تحصیل خ. ر. ب. مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه ارسال نمایند تا در صورت تایید، از طریق مرکز یادشده برای آنان درخواست معافیت تحصیلی شود.
ماده 26 - مشمولانی که خارج از ضوابط قانون و این آیین‌نامه از کشور خارج شده باشند، نمی‌توانند از معافیت تحصیلی استفاده نمایند.
ماده 27 - ایرانیان مقیم خارج از کشور و فرزندان مامورین ثابت دولت جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور و همچنین کسانی که قانوناً تحت کفالت یا ولایت قانونی آنها هستند، چنانچه ظرف یک سال پس از اخذ مدرک دیپلم یا پیش‌دانشگاهی در خارج از کشور، در یکی از دانشگاهها و مراکز آموزش‌عالی خارج مورد تایید وزارتخانه‌های علوم یا بهداشت پذیرفته شوند، با اعلام وزارتخانه‌های یادشده، از معافیت تحصیلی برای ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر با رعایت مفاد ماده (33) قانون برخوردار خواهند شد.
تبصره 1 - چنانچه فرزندان مامورین ثابت دولت، در سن مشمولیت و قبل از اخذ مدرک دیپلم یا پیش‌دانشگاهی به تبع ماموریت والدین خود از کشور خارج و در مدارس ایرانی یا خارجی مورد تایید وزارت آموزش و پرورش به تحصیل اشتغال یابند، با رعایت مفاد ماده (33) قانون می‌توانند از معافیت تحصیلی استفاده نمایند.
تبصره 2 - مقیم بودن در خارج از کشور، توسط نمایندگی سیاسی یا کنسولی دولت جمهوری اسلامی ایران در کشور محل اقامت و براساس ضوابط مربوط، احراز و از طریق وزارت امور خارجه به سازمان اعلام می‌گردد.
ماده 28 - فرزندان ماموران ثابت دولت در خارج از کشور و همچنین کسانی که قانوناً تحت کفالت و یا ولایت قانونی آنها قرار دارند، چنانچه در سن مشمولیت و پس از اخذ دیپلم یا بالاتر به تبع ماموریت والدین و با تایید وزارت امور خارجه از کشور خارج و ظرف یک سال پس از خروج از کشور، در یکی از دانشگاههای مورد تایید وزارتخانه‌های علوم یا بهداشت در کشور محل ماموریت والدین به تحصیل اشتغال یابند، می‌توانند از معافیت تحصیلی خارج از کشور با رعایت مفاد ماده (33) قانون استفاده نمایند.
ماده 29 - برای کارکنان وظیفه غایب و همچنین مشمولان غایب، در صورتی که عذرشان مطابق تبصره (3) ماده (58) قانون موجه نباشد، معافیت تحصیلی صادر نمی‌گردد.
معاون اول رئیس جمهور
دریافت فایل پی‌دی‌اف
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.