آييننامه ارزشيابي پيشرفت تحصيلي و تربيتي دوره ابتدايي
مصوب 1388,05,20
با اصلاحات و الحاقات بعدي
مقدمه
در اجراي مصوبه هفتصد و نود و سومين جلسه شورايعالي آموزش و پرورش تاريخ 20 /5 /1388 آييننامه ارزشيابي پيشرفت تحصيلي و تربيتي دوره ابتدايي به شرح زير ميباشد:
ماده 1 ـ اهداف
ارزشيابي تحصيلي ـ تربيتي در دورة ابتدايي ب. ت. ب. اهداف دوره و اصول حاكم بر ارزشيابي پيشرفت تحصيلي (مصوب جلسه 713 شورايعالي آموزش و پرورش تاريخ 21 /7 /1383) از طريق جمعآوري، طبقهبندي، تحليل و تفسير اطلاعات براي تشريح وضعيت تلاش، پيشرفت و عملكرد تحصيلي دانشآموزان در كلاس، مدرسه و خارج از آن (نظام مكمل و فوق برنامه) با اهداف زير انجام ميگيرد:
1 ـ2ـ اصلاح، بهبود و ارتقاء فرايند ياددهي ـ يادگيري در كلاس، مدرسه، مراكز مكمل مدرسه و خارج از آن به ويژه از طريق افزايش تعامل موثر و سازنده بين معلم و دانشآموز.
2 ـ2ـ شناسايي و پرورش استعدادها ، تواناييها و علايق دانشآموزان با تكيه بر استعدادهاي برتر هر يك از آنان.
3 ـ2ـ توجه و كمك به رشد متعادل و همه جانبة شخصيت دانشآموزان
4 ـ2ـ آگاه ساختن دانشآموز و اولياء وي از فرايند پيشرفت تحصيلي ـ تربيتي و جلب مشاركت آنان در بهبود عملكرد دانشآموز.
5 ـ2ـ ايجاد زمينة مناسب به منظور تقويت انگيزة يادگيري و پرورش استعدادهاي برتر دانشآموزان از جمله خلاقيت و نوآوري و ايجاد مهارت خودارزيابي در دانشآموزان.
6 ـ2ـ تصميمگيري در مورد ارتقاء دانشآموزان به پاية بالاتر با حصول اطمينان از ميزان تحقق اهداف آموزشي ـ تربيتي در چارچوب مقررات مربوط.
7 ـ2ـ توليد اطلاعات براي ارزيابي، اصلاح و تقويت برنامهها و روشهاي آموزشي ـ تربيتي.
ماده
2 ـ ارزشيابي پيشرفت تحصيلي ـ تربيتي در دورة ابتدايي به صورت تكويني در طول سال تحصيلي براساس اهداف برنامة درسي هر پايه انجام ميپذيرد. در اين ارزشيابي معلم و مربي با استفاده از ابزارهاي مختلف از جمله آزمونهاي عملكردي، كار پوشه، مشاهدات، درسپژوهي و پروژه، اطلاعات لازم را در زمينه فعاليتهاي داخل و خارج از كلاس و مدرسه و مراكز مكمل مدرسه از دانشآموزان اعم از فردي يا گروهي جمعآوري ميكند تا بازخورد به موقع و مناسب را به ايشان ارائه نمايد.
ماده
3 ـ گزارش نتايج ارزشيابي پيشرفت تحصيلي ـ تربيتي دانشآموزان در طول سال تحصيلي و در هر زمان قابل ارائه ميباشد ليكن براي اطمينان بيشتر به صورت رسمي و مكتوب در نوبتهاي زير ارائه ميشود:
الف) نوبت اول در ديماه (شامل نتايج ارزشيابيهاي پيشرفت تحصيلي ـ تربيتي مهرماه تا پايان ديماه)
ب) نوبت دوم در خردادماه (شامل نتايج ارزشيابيهاي پيشرفت تحصيلي ـ تربيتي مهرماه تا خردادماه)
ج) ارائه گزارش پيشرفت تحصيلي و تربيتي دانشآموزاني كه در درس يا دروسي در خردادماه نياز به آموزش و تلاش بيشتر دارند (لغايت 15 شهريور).
تبصره ـ علاوه بر موارد فوق، مدير مدرسه و معلم در طول هر نوبت، حداقل دو بار ديگر اولياء دانشآموز را از روند پيشرفت تحصيلي ـ تربيتي وي به نحو مقتضي مطلع مينمايند.
ماده
4 ـ وضعيت آموزشي و تربيتي دانشآموز در هر درس براساس ارزشيابيهاي به عمل آمده در طول هر نوبت ب. ت. ب. اهداف آن درس در حيطههاي شناختي، عاطفي و مهارتي طبق مقياس زير مشخص و گزارش ميشود.
نوبت اول
نوبت دوم
نوبت شهريور
خيلي خوب
خيلي خوب
خيلي خوب
خوب
خوب
خوب
قابل قبول
قابل قبول
قابل قبول
نياز به آموزش و تلاش بيشتر
نياز به آموزش و تلاش بيشتر
نياز به آموزش و تلاش مجدد
ماده
5 ـ دانشآموزي در خردادماه شرايط ارتقا به پايه بالاتر را دارد كه در نوبت دوم در كليه دروس حداقل سطح قابل قبول را كسب كرده باشد.
تبصره ـ سطح قابل قبول، حصول اطمينان معلم يا مربي از دستيابي دانشآموز به اهداف اساسي دروس ميباشد1.
ماده
6 ـ دانشآموزي كه در خردادماه شرايط ارتقا به پاية بالاتر را كسب نكند، تا 15 شهريور فرصت دارد با شركت در كلاسهاي جبراني و يا انجام فعاليتهاي پيشنهادي معلم يا مربي در قالب پروژه نسبت به جبران ضعفهاي خود در درس يا درسهاي مربوط اقدام نمايد. معلم يا مربي با بررسي عملكرد دانشآموز در كلاسهاي جبـراني يـا فعـاليتهـاي انجـام شـده تـوسط وي و يـا انجـام آزمـون (آزمونهاي مناسب عملكردي) نتيجه ارزشيابي وي را اعلام مينمايد.
ماده
7 ـ دانشآموزي در شهريورماه شرايط ارتقا به پايه بالاتر را دارد كه در كلية دروس حداقل سطح قابل قبول را كسب كرده باشد.
تبصره 1 ـ دانشآموزي كه در پايان نوبت شهريورماه حداكثر از دو درس به سطح قابل قبول نرسد، ميتواند به پايه بالاتر ارتقا يابد.
تبصره 2 ـ در مورد دانشآموزي كه در بيش از دو درس سطح قابل قبول كسب نكرده باشد، پروندة دانشآموز جهت تعيين تكليف در اختيار شوراي مدرسه قرار ميگيرد. موضوع در شوراي مدرسه با حضور والدين و معلم مربوط مطرح و در صورت موافقت اكثريت اعضا، دانشآموز به پايه بالاتر ارتقا مييابد. معلم ميبايست مدارك و مستندات لازم براي اتخاذ تصميم در مورد ارتقاي دانشآموز را به شوراي مدرسه ارائه دهد.
تبصره 3 ـ ارتقاي دانشآموز با استفاده از مفاد تبصرة 2 مادة 7 در طول دورة ابتدايي حداكثر 2 بار و به صورت غيرمتوالي مجاز است.
ماده
8 ـ وضعيت آموزشي ـ تربيتي دانشآموزي كه در حين سال تحصيلي با رعايت مقررات از مدرسهاي به مدرسهاي ديگر منتقل ميشود، توسط معلم يا مربي مدرسه مقصد، با استفاده از مستندات و ارزشيابيهاي معلم يا مربي مبدأ (گزارش نوبت اول، توصيهها و ...) تعيين ميشود.
ماده
9 ـ ارائه گزارش ارزشيابي آموزشي ـ تربيتي دانشآموزان، در نوبتهاي اول، دوم و شهريورماه بايد به وسيلة معلم يا مربي در نمون برگ مربوط بدون قلمخوردگي، ثبت و امضاء شده، حداكثر تا 5 روز پس از پايان دورة ارزشيابي هر نوبت به دفتر مدرسه ارائه شود.
تبصره ـ چنانچه معلم يا مربي مربوط ، در پايان هر نوبت (به هر دليل) نتايج ارزشيابي دانشآموزان را ارائه ندهد، مدير مدرسه ضمن گزارش به مديريت آموزش و پرورش ادارة متبوع بايد به تشخيص خود مدارك و اطلاعات مربوط به ارزشيابي دانشآموزان را براي اعلام نتيجه نهايي در اختيار يكي از معلمان يا مربيان واجد شرايط قرار دهد.
ماده
10 ـ مدير مدرسه موظف است با همكاري معلمان و مربيان حداكثر تا 10 روز پس از هر نوبت ارزشيابي، گزارش نتايج آن را به صورت كتبي به اطلاع ولي دانشآموز برساند.
تبصره ـ نمون برگ گزارش پيشرفت تحصيلي ـ تربيتي دانشآموزان با نيازهاي ويژه، توسط سازمان آموزش و پرورش استثنايي كشور تهيه و پس از تاييد معاون آموزش و نوآوري به استانها ابلاغ خواهد شد.
ماده
11 ـ مهلت اعتراض به گزارش ارزشيابي، حداكثر يك هفته پس از اعلام گزارش خواهد بود. مدير مدرسه اعتراض دانشآموز يا ولي وي را در اختيار معلم يا مربي مربوط قرار ميدهد و ايشان با بررسي مجدد و با نظارت مدير مدرسه و در صورت نياز طرح در شوراي مدرسه، نتيجة نهايي را حداكثر ظرف مدت 3 روز اعلام مينمايد.
ماده
12 ـ نتايج ارزشيابي حداكثر يك ماه پس از خاتمة هر نوبت در دفتر ارزشيابي پيشرفت تحصيلي ـ تربيتي ثبت و پس از پايان سال تحصيلي، توسط مدير مدرسه امضا و مهر و توسط نماينده اداره آموزش و پرورش مسدود ميشود.
ماده
13 ـ ارزشيابي دانشآموزاني كه داراي نقص عضو و يا مشكلات ويژه يادگيري هستند، متناسب با ويژگيهاي ايشان انجام ميپذيرد.
ماده
14 ـ ارزشيابي از تعليمات ديني دانشآموزان ساير مذاهب اسلامي و اقليتهاي ديني مصرّح در قانون اساسي، برابر شيوهنامههاي وزارت آموزش و پرورش و از تعليمات ديني خاص آنها صورت ميپذيرد و نتيجه آن مطابق مادة 4 گزارش ميشود.
تبصره ـ در صورت تمايل اين دانشآموز و ولي او، منعي براي شركت وي در كلاس درس تعليم و تربيت اسلامي (هديههاي آسمان) و ارزشيابي آن وجود ندارد.
ماده
15 ـ وضعيت تربيتي دانشآموز ب. ت. ب. حيطههاي شناختي، عاطفي و مهارتي و بر اساس مواردي از جمله (رعايت آموزههاي اخلاقي ـ احترام به ارزشهاي مذهبي ـ رعايت قوانين، مقررات و ضوابط ـ مشاركت در كارگروهي ـ مسئوليتپذيري در فعاليتهاي جمعي ـ رعايت بهداشت فردي و اجتماعي ـ اشتياق به صداقت و امانتداري ـ توجه به مطالعه و كتابخواني) با نظر معلم و مربي و تاييد مديريت مدرسه (مدير يا معاون) برابر ماده 4 گزارش ميشود.
ماده
16 ـ پاية تحصيلي دانشآموزي كه به عللي مانند عدم دسترسي به مدرسه، بيماري و يا اقامت در خارج از كشور نتوانسته به موقع وارد مدرسه شود و يا وقفهاي در ادامة تحصيل او ايجاد شده يا مدارك تحصيلي وي در اثر حوادثي از قبيل سيل، زلزله و آتشسوزي از بين رفته است، همچنين دانشآموزي كه مدارك قابل قبولي براي ارزشيابي ندارد، با رعايت حداقل سن متعارف ثبتنام و بررسيهاي انجام شده از سوي شوراي معلمان، توسط شوراي مدرسه تعيين ميشود و در ستون ملاحظات دفتر آمار به رأي شوراي مدرسه استناد ميشود. (سن متعارف در دورة ابتدايي براي پايههاي اول تا پنجم به ترتيب 6 و 7 و 8 و 9 و 10 سال تمام ميباشد).
ماده
17 ـ ب. ت. ب. اينكه در ارزشيابي جديد حضور فعال و مستمر دانشآموز ضروري است، گزارش پيشرفت تحصيلي براي دانشآموزاني ارائه ميشود كه حداقل 80 درصد روزهاي آموزشي را در مدرسه حضور داشته باشند. در صورتي كه دانشآموزي با عذر موجه، كمتر از اين ميزان در مدرسه حضور داشته باشد، آن سال براي وي وقفه تحصيلي و در صورت غيرموجه بودن غيبت، براي وي ترك تحصيل محسوب ميشود.
تبصره 1 ـ تشخيص موجه و غيرموجه بودن غيبت به عهدة شوراي مدرسه ميباشد.
تبصره 2 ـ در مورد دانشآموزاني كه يك يا چند سال وقفه تحصيلي داشته باشند، يك سال به سقف سني مجاز تحصيل آنها اضافه ميشود.
ماده
18 ـ قبولشدگان ساعي و برجسته پايههاي دوم و سوم ابتدايي با رعايت شرايط ذيل و تقاضاي كتبي ولي خود ميتوانند مطابق مادة 6 در ارزشيابي شهريورماه پايه بالاتر شركت نموده و در صورت كسب سطح پيشرفت «خيلي خوب» در كليه دروس به صورت جهشي به آن پايه ارتقا يابند.
الف) از كلية دروس آن پايه و پايه(هاي) قبل، سطح پيشرفت «خيلي خوب» را كسب نموده باشند.
ب) آموزش و پرورش استثنايي صلاحيتهاي هوشي و رواني دانشآموز را به اين منظور تاييد نمايد.
تبصره 1 ـ دانشآموزان موضوع اين ماده از ارزشيابي دروس تربيت بدني و وضعيت تربيتي معاف ميباشند.
تبصره 2 ـ استفاده از اين ماده صرفاً يك بار در طول دورة ابتدايي و براي يك پايه مجاز ميباشد.
تبصره 3 ـ گزارش پيشرفت تحصيلي دانشآموزاني كه با استفاده از مفاد اين ماده قبول ميشوند در نوبت شهريورماه ارائه شده و در دفتر ثبت ارزشيابي تحصيلي ـ تربيتي با ذكر استناد به مفاد اين ماده ثبت و مهر و امضا ميشود.
ماده
19 ـ در دورة ابتدايي، ارزشيابي از داوطلبان آزاد صرفاً در پاية پنجم ابتدايي و با داشتن شرط سني حداقل 14 سال تمام انجام ميشود. اين ارزشيابي در كلية مواد درسي صرفاً به صورت پاياني و از تمام محتواي كتب درسي به شرح جدول ذيل به عمل ميآيد و نتيجة آن مطابق مادة 4 گزارش ميشود. براي درس تربيت بدني و وضعيت تربيتي داوطلبان آزاد رتبهاي منظور نخواهد شد.
رديف
نام درس
نوع ارزشيابي
1
قرآن
شفاهي
2
هديههاي آسمان
كتبي
3
انشاء فارسي
كتبي
4
املاء فارسي
كتبي
5
قرائت فارسي
(خواندن، درك مطلب و دستور زبان فارسي)
شفاهي
6
مطالعات اجتماعي
----
7
تاريخ و تعليماتي مدني
كتبي
8
جغرافيا
كتبي
9
رياضيات
كتبي
10
علوم تجربي
كتبي
11
هنر
كتبي
ماده
20 ـ مواد و تبصرههايي از اين آئيننامه كه ناظر بر تحصيلات ضمن سال تحصيلي دانشآموزان است ـ شامل داوطلبان آزاد نخواهد شد.
ماده
21 ـ نمونة اسناد و مدارك تحصيلي دانشآموزان توسط معاونت آموزش و نوآوري تهيه و با تأييد وزير آموزش و پرورش ابلاغ ميشود.
ماده
22 ـ نظارت بر حسن اجراي اين آييننامه و دستورالعملهاي آن در داخل و خارج كشور به عهده وزارت آموزش و پرورش خواهد بود.
ماده
23 ـ وزارت آموزش و پرورش موظف است گزارش ارزشيابي اين آييننامه را سه سال پس از اجراي آن به شورايعالي ارائه نمايد.
ماده
24 ـ اين آييننامه در جلسات كميسيون اساسنامهها و مقررات تحصيلي شورايعالي آموزش و پرورش بررسي و به تاييد رسيد و با تصويب آن كليه مصوبات قبلي مغاير، براي مدارس مجري اين طرح لغو ميشود.
پيوست
تعاريف
ارزشيابي: به فرآيند نظامدار براي جمعآوري، تحليل و تفسير اطلاعات به منظور تعيين ميزان تحقق اهداف موردنظر، براساس ملاكها و معيارهاي مشخص شده، اطلاق ميشود.
ارزشيابي پيشرفت تحصيلي: فرايند منظم جمعآوري اطلاعات به منظور بررسي، داوري و قضاوت در مورد تلاشهاي يادگيري دانشآموزان و فعاليتهاي معلم در دستيابي به اهداف آموزشي و پرورشي براساس ملاكهاي معين است.
ارزشيابي توصيفي: شيوهاي از ارزشيابي تحصيلي ـ تربيتي است كه اطلاعات لازم، معتبر و مستند براي شناخت دقيق و همهجانبة فراگيران در ابعاد مختلف يادگيري، با استفاده از ابزارها و روشهاي مناسب مانند كار پوشه، آزمونها (با تأكيد بر آزمونهاي عملكردي) و مشاهدات در طول فرايند ياددهي ـ يادگيري به دست ميآيد؛ تا براساس آن بازخوردهاي كيفي موردنياز براي كمك به يادگيري و ياددهي بهتر در فضاي رواني و عاطفي مطلوب براي دانشآموز، معلم و اولياء حاصل آيد.
ارزشيابي تكويني: نوعي از ارزشيابي است كه در طول فرايند ياددهي ـ يادگيري به طور پيوسته و مداوم براي شناسايي و تقويت قوتها و شناسايي و رفع ضعفها، موانع و مشكلات يادگيري فراگيران صورت ميگيرد.
ارزشيابي پاياني: به منظور تشخيص تحقق اهداف آموزشي ـ تربيتي در پايان نوبت و يا سال تحصيلي از طريق جمعبندي و تحليل نتايج ارزشيابيهاي تكويني و ساير اطلاعات به دست آمده، صورت ميپذيرد و نتايج آن به شكل توصيفي گزارش ميشود.
آزمون: ابزاري است براي اندازهگيري و سنجش آموختههاي دانشآموزان در قالب سؤالات كتبي، شفاهي و موقعيتهاي عملي.
آزمون مداد ـ كاغذي: مجموعة سؤالات كتبي است كه توسط دانشآموزان به صورت نوشتاري پاسخ داده ميشود.
آزمون عملكردي: ابزاري است كه به وسيله آن عملكرد، تلاش و فعاليتهاي دانشآموز در موقعيتهاي عملي و قابل مشاهده سنجيده ميشود.
كار پوشه: مجموعهاي هدفمند از نمونة فعاليتها و كارهاي مختلف دانشآموز است كه به منظور مستند كردن فرايند تلاش و پيشرفت و موفقيت او در طول سال تحصيلي با مشاركت دانشآموز، معلم و اولياء جمعآوري، طبقهبندي و مديريت ميشود.
ثبت مشاهدات: روشي است براي ثبت و توصيف وقايع و رفتارهاي قابل مشاهده دانشآموز، در حيطههاي مختلف كه اطلاعات مناسبي را براي شناخت دقيقتر دانشآموز در اختيار معلم و اولياء قرار ميدهد.
بازخورد: فرآيندي است كه در آن معلم، واكنشهاي خود را در قبال تلاش و عملكرد دانشآموز، با هدف راهنمايي، تشويق و كمك به وي و با استفاده از روشها و ابزارهاي مختلف (كلامي، غيركلامي، مكتوب و ...) ارايه ميدهد.
فرايند يادگيري: فعاليتها و اقداماتي است كه دانشآموز با راهنمايي و هدايت معلم براي دستيابي به اهداف آموزشي ـ تربيتي پيشبيني شده، انجام ميدهد.
گزارش پيشرفت تحصيلي ـ تربيتي: جمعبندي اطلاعات و نتايج ارزشيابيهاي تكويني كه در طول فرايند ياددهي ـ يادگيري با ابزارهاي مناسب صورت گرفته و ارائه تصويري كلي از آموختهها ـ مهارتها ـ تواناييها و نگرشهاي دانشآموز به منظور تقويت نقاط قوت و رفع موانع يادگيري دانشآموز است.
اهداف برنامه درسي: اهدافي است كه توسط برنامهريزان درسي براي دوره، پايه و عناوين درسي ابتدايي، پيشبيني شده و به تصويب شورايعالي آموزش و پرورش ميرسد.
وضعيت آموزشي ـ تربيتي: شرايط، موقعيت و جايگاه دانشآموز است كه در فرايند يادگيري ب. ت. ب. مستندات جمعآوري شده درخصوص يادگيري و رفتار او تعيين ميشود.
فعاليتهاي مكمل: فعاليتهايي است كه معلم يا مربي به منظور غناي فرايند ياددهي - يادگيري- علاوه بر آنچه كه در كتابهاي درسي پيشبيني ميشود - در نظر ميگيرد تا فرصتهاي يادگيري بهتري را براي دانشآموز فراهم كند.
درس پژوهي: پژوهشهايي است كه دانشآموز در ارتباط با موضوعات درسي با هدايت و راهنمايي معلم يا مربي انجام ميدهد.
پروژه: مجموعة فعاليتهاي هدفمندي است كه معلم يا مربي براي تعميق، تثبيت و كاربست يادگيري دانشآموز به صورت فردي و گروهي تعيين ميكند.
كلاسهاي جبراني: جلسات آموزشي اضافه بر ساعات درسي عادي دانشآموزان است كه به منظور جبران ضعفهاي درسي آنها در چارچوب قوانين و مقررات شورايعالي، توسط مدرسه پيشبيني ميشود.
فوق برنامه: فعاليتها و برنامههايي هستند كه در برنامة درسي يا جدول ساعات مدرسه منظور نشدهاند ولي زير نظر مدرسه يا در مراكز مكمل مدرسه زير نظر منطقه يا ناحيه و به انتخاب دانشآموزان انجام ميگيرند.
مقياس: يك مفهوم قراردادي است كه براساس آن ميزان عملكرد دانشآموزان در دستيابي به اهداف سنجيده و تعيين ميشود.
1ـ اهداف اساسي هر درس بخشي از اهداف مصوب شورايعالي آموزش و پرورش براي آن درس ميباشد كه تحقق آنها شرط حصول ساير اهداف بوده و توسط دفتر برنامهريزي و تاليف كتابهاي درسي مشخص ميشود.
مصوب 1388/05/20 شورای عالی آموزش و پرورش
در اجرای مصوبه هفتصد و نود و سومین جلسه شورایعالی آموزش و پرورش تاریخ 1388/5/20 آییننامه ارزشیابی پیشرفت تحصیلی و تربیتی دوره ابتدایی به شرح زیر م. ب.:
ارزشیابی تحصیلی - تربیتی در دوره ابتدایی ب. ت. ب. اهداف دوره و اصول حاکم بر ارزشیابی پیشرفت تحصیلی (مصوب جلسه 713 شورایعالی آموزش و پرورش تاریخ 1383/7/21) از طریق جمعآوری، طبقهبندی، تحلیل و تفسیر اطلاعات برای تشریح وضعیت تلاش، پیشرفت و عملکرد تحصیلی دانشآموزان در کلاس، مدرسه و خارج از آن (نظام مکمل و فوق برنامه) با اهداف زیر انجام میگیرد:
1 -2- اصلاح، بهبود و ارتقاء فرایند یاددهی - یادگیری در کلاس، مدرسه، مراکز مکمل مدرسه و خارج از آن به ویژه از طریق افزایش تعامل موثر و سازنده بین معلم و دانشآموز.
2 -2- شناسایی و پرورش استعدادها، تواناییها و علایق دانشآموزان با تکیه بر استعدادهای برتر هر یک از آنان.
3 -2- توجه و کمک به رشد متعادل و همه جانبه شخصیت دانشآموزان
4 -2- آگاه ساختن دانشآموز و اولیاء وی از فرایند پیشرفت تحصیلی - تربیتی و جلب مشارکت آنان در بهبود عملکرد دانشآموز.
5 -2- ایجاد زمینه مناسب به منظور تقویت انگیزه یادگیری و پرورش استعدادهای برتر دانشآموزان از جمله خلاقیت و نوآوری و ایجاد مهارت خودارزیابی در دانشآموزان.
6 -2- تصمیمگیری در مورد ارتقاء دانشآموزان به پایه بالاتر با حصول اطمینان از میزان تحقق اهداف آموزشی - تربیتی در چارچوب مقررات مربوط.
7 -2- تولید اطلاعات برای ارزیابی، اصلاح و تقویت برنامهها و روشهای آموزشی - تربیتی.
ماده 2 - ارزشیابی پیشرفت تحصیلی - تربیتی در دوره ابتدایی به صورت تکوینی در طول سال تحصیلی براساس اهداف برنامه درسی هر پایه انجام میپذیرد. در این ارزشیابی معلم و مربی با استفاده از ابزارهای مختلف از جمله آزمونهای عملکردی، کار پوشه، مشاهدات، درسپژوهی و پروژه، اطلاعات لازم را در زمینه فعالیتهای داخل و خارج از کلاس و مدرسه و مراکز مکمل مدرسه از دانشآموزان اعم از فردی یا گروهی جمعآوری میکند تا بازخورد به موقع و مناسب را به ایشان ارائه نماید.
ماده 3 - گزارش نتایج ارزشیابی پیشرفت تحصیلی - تربیتی دانشآموزان در طول سال تحصیلی و در هر زمان قابل ارائه م. ب. لیکن برای اطمینان بیشتر به صورت رسمی و مکتوب در نوبتهای زیر ارائه میشود:
الف) نوبت اول در دیماه (شامل نتایج ارزشیابیهای پیشرفت تحصیلی - تربیتی مهرماه تا پایان دیماه)
ب) نوبت دوم در خردادماه (شامل نتایج ارزشیابیهای پیشرفت تحصیلی - تربیتی مهرماه تا خردادماه)
تبصره - علاوه بر موارد فوق، مدیر مدرسه و معلم در طول هر نوبت، حداقل دو بار دیگر اولیاء دانشآموز را از روند پیشرفت تحصیلی - تربیتی وی به نحو مقتضی مطلع مینمایند.
ماده 4 - وضعیت آموزشی و تربیتی دانشآموز در هر درس براساس ارزشیابیهای به عمل آمده در طول هر نوبت ب. ت. ب. اهداف آن درس در حیطههای شناختی، عاطفی و مهارتی طبق مقیاس زیر مشخص و گزارش میشود.
ماده 5 - دانشآموزی در خردادماه شرایط ارتقا به پایه بالاتر را دارد که در نوبت دوم در کلیه دروس حداقل سطح قابل قبول را کسب کرده باشد.
تبصره - سطح قابل قبول، حصول اطمینان معلم یا مربی از دستیابی دانشآموز به اهداف اساسی دروس م. ب.1.
ماده 6 - دانشآموزی که در خردادماه شرایط ارتقا به پایه بالاتر را کسب نکند، تا 15 شهریور فرصت دارد با شرکت در کلاسهای جبرانی و یا انجام فعالیتهای پیشنهادی معلم یا مربی در قالب پروژه نسبت به جبران ضعفهای خود در درس یا درسهای مربوط اقدام نماید. معلم یا مربی با بررسی عملکرد دانشآموز در کلاسهای جبرانی یا فعالیتهای انجام شده توسط وی و یا انجام آزمون (آزمونهای مناسب عملکردی) نتیجه ارزشیابی وی را اعلام مینماید.
ماده 7 - دانشآموزی در شهریورماه شرایط ارتقا به پایه بالاتر را دارد که در کلیه دروس حداقل سطح قابل قبول را کسب کرده باشد.
تبصره 1 - دانشآموزی که در پایان نوبت شهریورماه حداکثر از دو درس به سطح قابل قبول نرسد، میتواند به پایه بالاتر ارتقا یابد.
تبصره 2 - در مورد دانشآموزی که در بیش از دو درس سطح قابل قبول کسب نکرده باشد، پرونده دانشآموز جهت تعیین تکلیف در اختیار شورای مدرسه قرار میگیرد. موضوع در شورای مدرسه با حضور والدین و معلم مربوط مطرح و در صورت موافقت اکثریت اعضا، دانشآموز به پایه بالاتر ارتقا مییابد. معلم میبایست مدارک و مستندات لازم برای اتخاذ تصمیم در مورد ارتقای دانشآموز را به شورای مدرسه ارائه دهد.
تبصره 3 - ارتقای دانشآموز با استفاده از مفاد تبصره 2 ماده 7 در طول دوره ابتدایی حداکثر 2 بار و به صورت غیرمتوالی مجاز است.
ماده 8 - وضعیت آموزشی - تربیتی دانشآموزی که در حین سال تحصیلی ب. ر. م. از مدرسهای به مدرسهای دیگر منتقل میشود، توسط معلم یا مربی مدرسه مقصد، با استفاده از مستندات و ارزشیابیهای معلم یا مربی مبدا (گزارش نوبت اول، توصیهها و. ..) تعیین میشود.
ماده 9 - ارائه گزارش ارزشیابی آموزشی - تربیتی دانشآموزان، در نوبتهای اول، دوم و شهریورماه باید به وسیله معلم یا مربی در نمون برگ مربوط بدون قلمخوردگی، ثبت و امضا شده، حداکثر تا 5 روز پس از پایان دوره ارزشیابی هر نوبت به دفتر مدرسه ارائه شود.
تبصره - چنانچه معلم یا مربی مربوط، در پایان هر نوبت (به هر دلیل) نتایج ارزشیابی دانشآموزان را ارائه ندهد، مدیر مدرسه ضمن گزارش به مدیریت آموزش و پرورش اداره متبوع باید به تشخیص خود مدارک و اطلاعات مربوط به ارزشیابی دانشآموزان را برای اعلام نتیجه نهایی در اختیار یکی از معلمان یا مربیان واجد شرایط قرار دهد.
ماده 10 - مدیر مدرسه موظف است با همکاری معلمان و مربیان حداکثر تا 10 روز پس از هر نوبت ارزشیابی، گزارش نتایج آن را به صورت کتبی به اطلاع ولی دانشآموز برساند.
تبصره - نمون برگ گزارش پیشرفت تحصیلی - تربیتی دانشآموزان با نیازهای ویژه، توسط سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور تهیه و پس از تایید معاون آموزش و نوآوری به استانها ابلاغ خواهد شد.
ماده 11 - مهلت اعتراض به گزارش ارزشیابی، حداکثر یک هفته پس از اعلام گزارش خواهد بود. مدیر مدرسه اعتراض دانشآموز یا ولی وی را در اختیار معلم یا مربی مربوط قرار میدهد و ایشان با بررسی مجدد و با نظارت مدیر مدرسه و در صورت نیاز طرح در شورای مدرسه، نتیجه نهایی را حداکثر ظرف مدت 3 روز اعلام مینماید.
ماده 12 - نتایج ارزشیابی حداکثر یک ماه پس از خاتمه هر نوبت در دفتر ارزشیابی پیشرفت تحصیلی - تربیتی ثبت و پس از پایان سال تحصیلی، توسط مدیر مدرسه امضا و مهر و توسط نماینده اداره آموزش و پرورش مسدود میشود.
ماده 13 - ارزشیابی دانشآموزانی که دارای نقص عضو و یا مشکلات ویژه یادگیری هستند، متناسب با ویژگیهای ایشان انجام میپذیرد.
ماده 14 - ارزشیابی از تعلیمات دینی دانشآموزان سایر مذاهب اسلامی و اقلیتهای دینی مصرّح در قانون اساسی، برابر شیوهنامههای وزارت آموزش و پرورش و از تعلیمات دینی خاص آنها صورت میپذیرد و نتیجه آن مطابق ماده 4 گزارش میشود.
تبصره - در صورت تمایل این دانشآموز و ولی او، منعی برای شرکت وی در کلاس درس تعلیم و تربیت اسلامی (هدیههای آسمان) و ارزشیابی آن وجود ندارد.
ماده 15 - وضعیت تربیتی دانشآموز ب. ت. ب. حیطههای شناختی، عاطفی و مهارتی و بر اساس مواردی از جمله (رعایت آموزههای اخلاقی - احترام به ارزشهای مذهبی - رعایت قوانین، مقررات و ضوابط - مشارکت در کارگروهی - مسئولیتپذیری در فعالیتهای جمعی - رعایت بهداشت فردی و اجتماعی - اشتیاق به صداقت و امانتداری - توجه به مطالعه و کتابخوانی) با نظر معلم و مربی و تایید مدیریت مدرسه (مدیر یا معاون) برابر ماده 4 گزارش میشود.
ماده 16 - پایه تحصیلی دانشآموزی که به عللی مانند عدم دسترسی به مدرسه، بیماری و یا اقامت در خارج از کشور نتوانسته به موقع وارد مدرسه شود و یا وقفهای در ادامه تحصیل او ایجاد شده یا مدارک تحصیلی وی در اثر حوادثی از قبیل سیل، زلزله و آتشسوزی از بین رفته است، همچنین دانشآموزی که مدارک قابل قبولی برای ارزشیابی ندارد، با رعایت حداقل سن متعارف ثبتنام و بررسیهای انجام شده از سوی شورای معلمان، توسط شورای مدرسه تعیین میشود و در ستون ملاحظات دفتر آمار به رای شورای مدرسه استناد میشود. (سن متعارف در دوره ابتدایی برای پایههای اول تا پنجم به ترتیب 6 و 7 و 8 و 9 و 10 سال تمام م. ب.).
ماده 17 - ب. ت. ب. اینکه در ارزشیابی جدید حضور فعال و مستمر دانشآموز ضروری است، گزارش پیشرفت تحصیلی برای دانشآموزانی ارائه میشود که حداقل 80 درصد روزهای آموزشی را در مدرسه حضور داشته باشند. در صورتی که دانشآموزی با عذر موجه، کمتر از این میزان در مدرسه حضور داشته باشد، آن سال برای وی وقفه تحصیلی و در صورت غیرموجه بودن غیبت، برای وی ترک تحصیل محسوب میشود.
تبصره 1 - تشخیص موجه و غیرموجه بودن غیبت به عهده شورای مدرسه م. ب..
تبصره 2 - در مورد دانشآموزانی که یک یا چند سال وقفه تحصیلی داشته باشند، یک سال به سقف سنی مجاز تحصیل آنها اضافه میشود.
ماده 18 - قبولشدگان ساعی و برجسته پایههای دوم و سوم ابتدایی با رعایت شرایط ذیل و تقاضای کتبی ولی خود میتوانند مطابق ماده 6 در ارزشیابی شهریورماه پایه بالاتر شرکت نموده و در صورت کسب سطح پیشرفت «خیلی خوب» در کلیه دروس به صورت جهشی به آن پایه ارتقا یابند.
تبصره 1 - دانشآموزان موضوع این ماده از ارزشیابی دروس تربیت بدنی و وضعیت تربیتی معاف میباشند.
تبصره 2 - استفاده از این ماده صرفاً یک بار در طول دوره ابتدایی و برای یک پایه مجاز م. ب..
تبصره 3 - گزارش پیشرفت تحصیلی دانشآموزانی که با استفاده از مفاد این ماده قبول میشوند در نوبت شهریورماه ارائه شده و در دفتر ثبت ارزشیابی تحصیلی - تربیتی با ذکر استناد به مفاد این ماده ثبت و مهر و امضا میشود.
ماده 19 - در دوره ابتدایی، ارزشیابی از داوطلبان آزاد صرفاً در پایه پنجم ابتدایی و با داشتن شرط سنی حداقل 14 سال تمام انجام میشود. این ارزشیابی در کلیه مواد درسی صرفاً به صورت پایانی و از تمام محتوای کتب درسی به شرح جدول ذیل به عمل میآید و نتیجه آن مطابق ماده 4 گزارش میشود. برای درس تربیت بدنی و وضعیت تربیتی داوطلبان آزاد رتبهای منظور نخواهد شد.
ماده 20 - مواد و تبصرههایی از این آییننامه که ناظر بر تحصیلات ضمن سال تحصیلی دانشآموزان است - شامل داوطلبان آزاد نخواهد شد.
ماده 21 - نمونه اسناد و مدارک تحصیلی دانشآموزان توسط معاونت آموزش و نوآوری تهیه و با تایید وزیر آموزش و پرورش ابلاغ میشود.
ماده 22 - نظارت بر حسن اجرای این آییننامه و دستورالعملهای آن در داخل و خارج کشور به عهده وزارت آموزش و پرورش خواهد بود.
ماده 23 - وزارت آموزش و پرورش موظف است گزارش ارزشیابی این آییننامه را سه سال پس از اجرای آن به شورایعالی ارائه نماید.
ماده 24 - این آییننامه در جلسات کمیسیون اساسنامهها و مقررات تحصیلی شورایعالی آموزش و پرورش بررسی و به تایید رسید و با تصویب آن کلیه مصوبات قبلی مغایر، برای مدارس مجری این طرح لغو میشود.
ارزشیابی توصیفی: شیوهای از ارزشیابی تحصیلی - تربیتی است که اطلاعات لازم، معتبر و مستند برای شناخت دقیق و همهجانبه فراگیران در ابعاد مختلف یادگیری، با استفاده از ابزارها و روشهای مناسب مانند کار پوشه، آزمونها (با تاکید بر آزمونهای عملکردی) و مشاهدات در طول فرایند یاددهی - یادگیری به دست میآید؛ تا براساس آن بازخوردهای کیفی موردنیاز برای کمک به یادگیری و یاددهی بهتر در فضای روانی و عاطفی مطلوب برای دانشآموز، معلم و اولیاء حاصل آید.
ارزشیابی تکوینی: نوعی از ارزشیابی است که در طول فرایند یاددهی - یادگیری به طور پیوسته و مداوم برای شناسایی و تقویت قوتها و شناسایی و رفع ضعفها، موانع و مشکلات یادگیری فراگیران صورت میگیرد.
ارزشیابی پایانی: به منظور تشخیص تحقق اهداف آموزشی - تربیتی در پایان نوبت و یا سال تحصیلی از طریق جمعبندی و تحلیل نتایج ارزشیابیهای تکوینی و سایر اطلاعات به دست آمده، صورت میپذیرد و نتایج آن به شکل توصیفی گزارش میشود.
آزمون: ابزاری است برای اندازهگیری و سنجش آموختههای دانشآموزان در قالب سوالات کتبی، شفاهی و موقعیتهای عملی.
آزمون مداد - کاغذی: مجموعه سوالات کتبی است که توسط دانشآموزان به صورت نوشتاری پاسخ داده میشود.
فرایند یادگیری: فعالیتها و اقداماتی است که دانشآموز با راهنمایی و هدایت معلم برای دستیابی به اهداف آموزشی - تربیتی پیشبینی شده، انجام میدهد.
گزارش پیشرفت تحصیلی - تربیتی: جمعبندی اطلاعات و نتایج ارزشیابیهای تکوینی که در طول فرایند یاددهی - یادگیری با ابزارهای مناسب صورت گرفته و ارائه تصویری کلی از آموختهها - مهارتها - تواناییها و نگرشهای دانشآموز به منظور تقویت نقاط قوت و رفع موانع یادگیری دانشآموز است.
وضعیت آموزشی - تربیتی: شرایط، موقعیت و جایگاه دانشآموز است که در فرایند یادگیری ب. ت. ب. مستندات جمعآوری شده در خصوص یادگیری و رفتار او تعیین میشود.
1- اهداف اساسی هر درس بخشی از اهداف مصوب شورایعالی آموزش و پرورش برای آن درس م. ب. که تحقق آنها شرط حصول سایر اهداف بوده و توسط دفتر برنامهریزی و تالیف کتابهای درسی مشخص میشود.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
