آیین نامه ایمنی ماشین های افزار با اصلاحات و الحاقات بعدی

آيين نامه ايمني ماشين هاي افزار مصوب 1388,05,01 با اصلاحات و الحاقات بعدي هدف و دامنه شمول به منظور تأمين و ارتقاء سطح ايمني و حفاظت نيروي كار و همچنين صيانت نيروي انساني و منابع مادي كشور و در راستاني پيشرفت تكنولوژي و ايمن سازي محيط كارگاهها و به منظور پيشگيري از حوادث منجر به صدمات جاني و خسارات مالي، مقررات اين آئين نامه به استناد ماده 85 قانون كار جمهوري اسلامي ايران تدوين گرديده است. فصل اول : تعاريف 1 - ماشين هاي افزار ماشين هائي هستند كه ب. ت. ب. تنوع و مكانيزم خاص خود و با جهت صرفه جوئي و بالابردن راندمان كار، عمليات براده برداري و برش قطعات خام و تبديل به قطعه كار مورد نياز را انجام مي دهد. اين ماشين ها عبارتند از: ماشين مته، ماشين توتراش، ماشين تراش، ماشين فرز، ماشين صفحه تراش، ماشين رنده، اره هاي ماشيني، ماشين كليه زني، ماشين سنگ زني و ماشينهاي تراش چوب. 2 - ماشين مته ماشيني است كه روي محور گردنده آن ابزارهاي برنده يا نوك نيز يا شياردار سوار شده كه براي ايجاد سوراخ و به منظور قلاويز كاري، پرچ كاري، اتصال قطعات در فلز يا چوب يا موارد ديگر به كار مي رود. همچنين مي توان با استفاده از ابزارهاي مخصوص عمل كام درآري، فرزكاري، توتراشي، جاخالي كردن و قلاويز زدن را انجام داد. 3 - ماشين توتراش ماشيني است كه روي محور حامل ابزار تراش تيغه توتراشي نصب مي شو و براي گشادكردن سوراخ در فلز يا تمام كردن تراش سطح داخل آن بكار مي رود. همچنين ممكن است داراي محورهاي گردنده حامل ابزار مخصوص سوراخ گيري در چوب و مواد نرم ديگر باشد. 4 - ماشين تراش ماشيني است كه مخصوص تراشيدن سطوح استوانه اي يا درآوردن پيچ كه داراي محور افقي يا قائم دوار مي باشد (محور 3 نظام يا 4 نظام) و قطعه كار فلزي يا چوبي روي آن بسته شده و با آن مي گردد. در ضمن مي توان با نصب ابزارهاي مخصوص از اين دستگاه براي توتراشي استفاده كرد. انواع ماشين هاي تراش عبارتند از: ماشين تراش مركزي- ماشين تراش با چند كشو- ماشين تراش كپي كننده- ماشين تراش خودكار- ماشين تراش عمودي (كار و سل)- ماشين هاي تراش NC (كنترل و هدايت عمليات ماشين به وسيله شماره گذاري) و ماشين هاي تراش CNG. 5 - ماشين فرز ماشيني است كه معمولاً براي شكل دادن و تراشيدن سطوح خارجي يا داخلي قطعات فلزي بكار مي رود. اين قطعات روي يك ميز ثابت با حركات كشوئي يا گردان يا بين دو مرغك بسته مي شود و عمل تراش به وسيله فرز دندانه داري كه توسط يك محور گردنده افقي يا قائم به حركت در مي آيد، انجام مي شود همچنين مي توان با ابزارهاي مخصوص عمل توتراشي، سوراخ كردن، كله زني، ايجاد سطوح صاف، زاويه ها، شكاف ها، شيارها، شانه ها، سطوح شيب دار را ايجاد نمد و شامل انواع ماشين هاي فرززانويي، ستوني، صنعتي (تخت)، ماشين فرز مخصوص مي باشد. 6 - ماشين صفحه تراش دروازه اي ماشيني است كه براي صاف كردن با شكل دادن سطوح قطعات بزرگ فلزي بكار مي رود و قطعات كار روي يك ميز افقي كه در زير قسمت قلم گير حركت رفت و آمد انجام مي دهد بسته مي شود، قسمت قلم گيري تنظيم بوده و نسبت به ميز ثابت مي باشد و قلم رنده به آن نصب شده كه قطعه كار را فقط در يكي از جهات حركت ميز برش مي دهد. 7 - ماشين رنده ماشيني است كه براي صاف كردن و شكل دادن قسمت داخل يا خارجي قطعات فلزي بكار مي رود. قطعات كار را روي يك ميز افقي قابل تنظيم محكم مي كنند و قلم رنده آن سركج يا چند لبه مي باشد كه روي يك قسمت كشويي نصب شده و در جهت افقي يا قائم روي سطح قطعه كار حركت رفت و آمد انجام مي دهد و معمولاً فقط در موقع پيشروي براده برداري مي كند. 8 - ماشين كله زني ماشيني است كه براي رنده كردن قطعات فلزي در جهت قائم بكار مي رود و طرز كار آن شبيه به ماشين رنده مي باشد، قلم رنده در حركت رفت و آمد خود براده برداري كرده و ميز كار كه قطعه كار روي آن بسته مي شود حركت پيشروي و عمل تنظيم را انجام مي دهد. 9 - ماشين سنگ زني ماشيني است براي تغيير اندازه، شكل قطعه كار و پرداخت سطح فلز به كار مي رود، اين كار با قراردادن قطعه كار در تمامي با يك صفحه سمباده يا سابنده كه در حال حركت است يا در تماس با يك چرخ سمباده كه در حال گردش است صورت مي گيرد. كليه قوانين و مقررات اين دستگاهها مطابق با آئين نامه حفاظتي ماشين هاي سنگ زني مي باشد. 10 - اره هاي ماشيني ماشيني است كه به منظور برش قطعات فلزي و چوبي و غيره مانند انواع پروفيل ها، ميلگردها، لوله ها، شمش ها، الوارها بكار مي رود و شامل انواع ماشين هاي اره لنگ، اره هاي پروفيل بر (پروفيل براب صابوني و پروفيل براتشي)، اره هاي نواري. 11 - ماشين هاي تراش چوب عبارتند از ماشين كندگي- ماشين كف رنده- ماشين كام و زبانه درآر- ماشين چند كاره، رعايت كليه قوانين و مقررات در اين دستگاهها مطابق به آئين نامه حفاظتي صنايع چوب مي باشد. 12 - مواد چربكاري به منظور جلوگيري از تماس مستقيم قطعاتي كه بر روي يكديگر مي لغزند و كاهش حرارت بين قطعات لغزنده كه در اثر اصطكاك به وجود مي آيد، از مواد چربكاري استفاده مي گردد. انواع مواد چربكاري كه در ماشين هاي افزار مي بايست به كار برده شود شامل روغن هاي معدني، گياهي و حيواني، گريس ها، مواد چربكاري گرافيتي، مواد چربكاري مخصوص و مواد چربكاري مصنوعي بوده و مي بايست از اصطكاك بين قطعات و ابزار و ايجاد صدمه و ضرر و زيان به نحو مؤثري جلوگيري به عمل آورد. فصل دوم - مقررات عمومي: ماده 1 - كليه محورهاي حامل ابزار برشي و انتقال نيرو بايد به حفاظ مناسب و مؤثر مجهز گردد. ماده 2 - سرعت دوراني، نوع ابزار برشي و ميران باردهي در كليه ماشين هاي افزار بايستي متناسب با نوع دستگاه، قطعه كار و تجهيزات مورد استفاده باشد. ماده 3 - در كليه ماشين هاي افزار قسمتي از ابزار برشي گردنده كه با قطعه كار در تماس نمي باشد بايد حفاظ گذاري گردد. ماده 4 - در عمليات براده برداري، قطعه كار بايد بوسيله گيره مناسب نگهداري شود و نگهداري قطعه با دست ممنوع است. ماده 5 - در صورت بروز هر گونه نقص در ماشين هاي افزار و فرآيند كار بايد قبل از انجام هرگونه عملياتي، نسبت به قطع نيروي محركه دستگاه به طور مؤثر اقدام نمود. ماده 6 - در اطراف ماشين هاي افزار بايد فضاي كافي به منظور انجام عمليات مختلف وجود داشته باشد. ماده 7 - براي تثبيت و محكم نگاهداشتن قطعات كار با سطح مقطع خاص، استفاده از ابزار نگهدارنده متناسب با آن الزامي است. ماده 8 - به منظور جمع آوري براده هاي فلزي و تميز كردن دستگاه بايد از برس و يا ديگر تجهيزات مناسب با رعايت نكات ايمني استفاده گردد. ماده 9 - تجمع و انباشت براده ها نبايد به اندازه اي باشد كه مانع از ديد و اي خطرات احتمالي گردد. ماده 10 - توقف مطمئن و موثر ماشين هاي افزار قبل از انجام كليه امور سرويس، تعمير، بازديد، تعويض و تنظيم قطعات كار و ابزارهاي برشي، روغن كاري، نظافت و به طور كلي عملياتي كه نياز به ورود اعضاي بدن به منطقه خطر دارد الزامي است. ماده 11 - استفاده از روغن ها و مواد خنك كننده براي كاهش اصطكاك، خنك كردن و يا جداسازي براده ها از سطوح درگير الزامي است. ماده 12 - روغن ها و مواد خنك كننده بايد علاوه بر دارا بودن ويژگي هاي فني مطابق با دستورالعمل ها، براي سلامتي كارگران مضر نباشد. ماده 13 - استفاده از هواي فشرده براي نظارت ماشين هاي افزار، لباس كار، قطعه كار و ساير قسمت ها ممنوع است. ماده 14 - هنگام كار با ماشين هاي افزاري كه الزام به نشستن اپراتور مي باشد بايد از صندلي متناسب با اصول ارگونومي استفاده گردد. ماده 15 - ابزارهاي براده برداري ماشين هاي افزار چند محوره بايد بطور مطمئن و ايمن حفاظ گذاري شده باشد. ماده 16 - قبل از اندازه گيري و تعويض قطعه كار، دستگاه بايد به نحو اطمينان بخشي متوقف گردد. ماده 17 - جابجائي و انتقال ابزارهاي قطعه گير و قطعات كار بزرگ و سنگين ماشين هاي افزار بايد با استفاده از وسايل حمل و نقل مكانيكي متناسب با نوع كار انجام گيرد. ماده 18 - كارفرما مكلف است ماشين هاي افزار، ابزار آلات، لوازم و تجهيزات مربوطه را در فواصل زماني معين مورد بازبيني قرار دهد. ماده 19 - ابزارهاي براده برداري ماشين هاي افزار و آچارها و لوازم مخصوص تعمير، سرويس و نگهداري و امثالهم و همچنين روش كار بايد متناسب ا نوع كار مربوط باشد. ماده 20 - استفاده از ابزارهاي برشي و مكانيكي، آچارها و لوازم مورد نياز ماشين هاي افزار به صورت فرسوده، شكسته و معيوب ممنوع بوده و بايستي از محيط كارگاه خارج گردد. ماده 21 - بازديد كليه قسمتهاي ماشين هاي افزار و ابزارها و تجهيزات آن قبل از شروع هر شيفت كاري توسط متصدي مربوطه الزامي است. ماده 22 - بازرسيي فني كليه قسمتهاي ماشين هاي افزار، بعد از هرگونه تعميرات و طي دوره هاي زماني مطابق دستورالعمل هاي شركت سازنده الزامي بوده و نتايج آن بايد در پرونده مربوطه ثبت و نگهداري شود. ماده 23 - هر ماشين افزار بايد داراي يك پرونده كه حاوي دستورالعمل هاي شركت سازنده و همچنين سوابق بازرسي هاي فني، تعميرات و نگهداري است، باشد. ماده 24 - كليه كارگران شاغل در كارگاههاي ماشين افزار بايد در خصوص نحوه صحيح بلند نمودن، حمل و نقل و جابجائي بار آموزش هاي لازم را ديده باشند. ماده 25 - ماشينهاي افزار بايد داراي يك يا چند شستي توقف يا قطع اضطراري باشد كه در نقاط مختلف ماشين در دسترس متصدي مربوطه قرار گيرد. ماده 26 - حفاظ ها و يا در پوش هاي موتور، جعبه دنده و وسايل انتقال نيروهاي ماشين هاي افزار بايد مجهز به ميكروسوئيچ باشد تا با برداشتن آنها راه اندازي ماشين امكان پذير نباشد. فصل سوم - مقررات اختصاصي ماده 27 - سه نظام و چهار نظام و ديگر وسائل گيرنده ابزار يا قطعه كار بايستي فاقد زائده و برجستگي و بوده و به نحو مناسب حفاظ گذاري گردد. ماده 28 - براي جلوگيري از چرخش قطعه كار با مته، ميز كار بايد داراي پيچ هاي محكم كننده يا گيره يا ساير وسايل مشابه براي ثابت نگاهداشتن قطعه كار باشد. ماده 29 - براي مهار مته هاي ساق مخروطي صرفاً بايد از كلاهك استفاده گردد و نصب آن فقط بر روي محور اصلي مجاز است. ماده 30 - جهت سوراخ نمودن ورقه هاي نازك بايد آن ها را بين دو قطعه فلزي قرار داده و همگي را با هم سوراخ نمود. ماده 31 - در انتهاي عمليات سوراخ كاري بايد به منظور جلوگيري از قلاب كردن مته، نيروي وارده را كاهش داد. ماده 32 - در ماشين هاي توتراشي قائم، ميز دوار افقي كه كار روي آن نصب شده بايد به وسيله حفاظ هايي كه تا رأس قطعه كار ادامه داشته و روي بدنه ثابت دستگاه نصب شده محفوظ گردد. ماده 33 - ابزار قطعه گير دستگاههاي تراش بايد مجهز به حفاظ ميكروسوئيچ دار باشد به گونه اي كه هنگام باز بودن حفاظ حركت و چرخش بازار قطعه گير امكان پذير نباشد. ماده 34 - ابزار قطعه گير چند پارچه و يا آچار مربوطه بايد داراي مكانيز مي باشد كه از بجاي ماندن آچار بر روي ابزار قطعه گير ممانعت به عمل آيد. ماده 35 - در ماشين هاي تراش رولور و ماشين هاي ديگري كه براي تراش ميله هاي بلند بكار مي رود و قسمتي از قطعه كار از انتهاي دستگاه خارج مي گردد، قسمت مزبور بايد به وسيله لوله اي كه توسط پايه هاي محكم به زمين متصل شده است حفاظ گذاري گردد. ماده 36 - به منظور تراشكاري قطعات طويل بر روي دستگاه تراش بايد از لينت (كمربند) مناسب استفاده شود تا از خمش قطعه كار حين تراشكاري جلوگيري شود. ماده 37 - در ماشين هاي تراش خودكار و نيمه خودكار لازم است حفاظت شفاف به صورت كشوئي نصب شود كه به محض باز شدن آن كليه عمليات دستگاه متوقف گردد. ماده 38 - ماشين هاي تراش خودكار و ماشين هاي مشابه آن بايد داراي صفحات حفاظتي باشد كه كارگران را در مقابل پاشيدن مايع هاي خنك كننده و حاوي ذرات فلز محفوظ نگهدارد. ماده 39 - گيره فشنگي مورد استفاده در دستگاه تراش بايد متناسب با قطر قطعه كار انتخاب و مورد استفاده قرار گيرد. ماده 40 - به منظور جلوگيري از شل شدن و پرتاب قطعه كار با سطح مقطع مربع، هشت گوش، مستطيلي و كليه قطعات مشابه استفاده از قطعات گيرنده چهار نظام الزامي است. ماده 41 - براي بستن قطعات مدور، شش گوش، مثلثي و قطعات مشابه، انتخاب سه نظام ب. ت. ب. سطح مقطع الزامي است. ماده 42 - در قطعات بزرگ و نامنظم، به منظور جلوگيري از شل شدن، پرتاب قطعات و ساير خطرات احتمالي، بايد از صفحه نظام استفاده نمود. ماده 43 - پس از بستن قطعه كار بين مرغك و ابزار قطعه گير بايد هر دوي آنها به طور كامل در جاي خود محكم گردد. ماده 44 - لقمه هاي نگهدارنده مرغك، اهرم و پيچ هاي ثابت كننده آن بايد بطور مرتب بازديد شده و در صورت نياز تعمير و تعويض گردد. ماده 45 - به منظور جدا نمودن براده از قطعه كار در حال تراش بايد از چنگك مخصوص و با رعايت نكات ايمني استفاده نمود. ماده 46 - فلكه هاي دستي در مكانيسم بار دادن افقي يا قائم فرزها بايد داراي شرايط زير باشد: الف- به وسيله كلاج يا ضامن شيطانك دار روي بازوي فرمان به قسمي سوار شده باشد كه در موقع پيشروي خودكار ماشين خلاص شود و نچرخد. ب- مجهز به دسته اي باشد كه قابل خلاص كردن بوده و داراي فنرهاي فشاري باشد تا در موقع احتياج كارگر بتواند دسته را در محل خود روي فلكه قرار دهد. ماده 47 - كليه دهانه هاي باز دستگاه هاي صفحه تراش دروازه اي بايد توسط حفاظ هايي متناسب با نوع كار و شرايط كارگاه حفاظ گذاري گردد. ماده 48 - ايجاد فضاي كافي در اطراف ماشين هاي صفحه تراش الزامي بوده و قسمت انتهاي آن بايد حفاظ گذاري گردد. ماده 49 - در ماشين هاي افزار براي جمع آوري و انتقال گازها و بخارات حاصل از فرايند كار، استفاده از سيستم تهويه موضعي الزامي است. ماده 50 - ابزار برشي ماشين هاي مته بايد به حفاظ تلسكوپي قابل تنظيم مجهز باشد. ماده 51 - هنگام تعويض ابزار نگهدارنده قطعه كار و ابزار كار از قبيل سه نظام، چهار نظام دستگاه تراش، كله گي ماشين هاي كله زني، بايد از تكيه گاه مخصوص آن استفاده شود. ماده 52 - نصب حفاظ بر روي گيره افزار برشي ماشينهاي صفحه تراش به منظور جلوگيري از برخورد دست با ابزار و ورود به منطقه خطر و همچنين پرتاب ذرات براده الزامي است. ماده 53 - بستن تيغه فرز روي ماشين فرز بايد توسط كارگر ماهر و با رعايت اصول ايمني و مطابق دستورالعمل سازنده انجام گيرد. ماده 54 - براي تنظيم ارتفاع تيغه ها در قلم گير ماشين هاي تراش معمولي بايد از لايه هاي مخصوص استفاده نموده و رنده بايد حداقل با دو پيچ در قلم گير محكم شود. ماده 55 - هنگام برش ميله هاي بلند در ماشين هاي اره لنگ، بايد در انتهاي آزاد ميله تكيه گاهي مطمئن قرار داد تا از افتادن و آسيب رساندن جلوگيري شود. ماده 56 - ماشين هاي تراش افقي بايد مجهز به ترمزهاي خودكار باشد تا كارگر دست خود را براي متوقف كردن سه نظام يا صفحه كارگير روي آن قرار ندهد. ماده 57 - به منظور انجام كليه امور تنظيم، جابجايي، اندازه گيري و باز و بسته كردن قطعه كار و امور مشابه، خاموش نمودن دستگاه هاي اره ماشيني و توقف كامل تيغه الزامي است. ماده 58 - كارگراني كه با دستگاه هاي اره پروفيل بر (آب صابوني و آتشي) كار مي كنند بايد حتماً از لباس كار با آستين هاي كوتاه استفاده نمايند. ماده 59 - ماشين هاي اره پروفيل بر بايد به حفاظي تجهيز گردد كه تمام قسمت هاي اره را پوشانده و فقط در زمان براده برداري و برش محل تماس با قطعه كار آزاد باشد. ماده 60 - ماشين هاي اره پروفيل بر بايد به منظور تثبيت كامل قطعه كار به گيره يا ابزار نگهدارنده مناسب تجهيز شود. ماده 61 - قسمت هاي از تيغه ماشين اره نواري كه در تماس با قطعه كار نمي باشد بايد حفاظ گذاري شود. ماده 62 - كليد راه انداز در اره هاي پروفيل بر آب صابوني بايد از نوع فشاري باشد بگونه اي كه به محض قطع شدن فشار از روي كليد جريان الكتريكي دستگاه قطع گردد. ماده 63 - ماشين هاي اره پروفيل بر آتشي بايد داراي مكانيزمي باشد كه به محض قطع فشار از روي پدال، تيغه برش دستگاه به حالت اوليه خود باز گردد. ماده 64 - كمان ماشين اره لنگ بايد در پائين ترين و بالاترين وضعيت خود مجهز به قطع كن خودكار باشد. ماده 65 - ماشين هاي اره نواري بايد مجهز به مكانيزمي باشد تا به محض شكستن تيغه اره حركت دستگاه را متوقف نمايد. فصل چهارم : ساير مقررات ماده 66 - محل استقرار و تردد كارگران در كارگاه هاي ماشين هاي افزار بايد هموار، تميز و عاري از هرگونه مواد لغزنده باشد. ماده 67 - كارفرما مكلف است نسبت به تهيه و تحويل و سال حفاظت فردي مناسب و متناسب با نوع كار و شرايط محيطي كارگاه اقدام نمايد. ماده 68 - كارفرما مكلف به تأمين شرايط محيطي مناسب از نظر بهداشت، تهويه، نظافت، دما، نور و صدا مي باشد. ماده 69 - كارفرما مكلف است قبل از به كارگماري كارگران از سلامت جسماني و رواني و مهارت هاي لازم متناسب با تنوع كار با ماشين هاي افزار اطمينان حاصل نمايد. ماده 70 - ترك ماشين هاي افزار در حال كار ممنوع مي باشد. ماده 71 - استعمال دخانيات، خوردن، آشاميدن، شوخي كردن و ساير امور غيرمرتبط با كار كه باعث حواس پرتي كارگر شود ممنوع است. ماده 72 - بدنه فلزي ماشين هاي افزار بايد به سيستم اتصال زمين مؤثر تجهيز گردند. ماده 73 - كليه ماشين هاي افزار بايد مجهز به روشنائي موضعي باشند. ماده 74 - ماشين هاي افزار بايد داراي لوح شناسائي حاوي مشخصات فني و ايمني باشد. ماده 75 - كارگاههاي ماشين افزار و همچنين ماشين هاي مذكور بايد مطابق با آئين نامه علائم و نشانه هاي ايمني مصوب 15/11/1386 به علائم و بر چسب هاي ايمني تجهيز گردند. ماده 76 - هنگام كار با ماشينهاي افزار استفاده از شال گردن، دستكش، حلقه، ساعت مچي، لباسهاي گشاد و شل و امثالهم ممنوع بوده و موهاي بلند بايد با سربند پوشيده شود. ماده 77 - پس از قطع برق و براي پيشگيري از برقراري ناخواسته جريان الكتريكي دستگاه بايد كليه ماشين هاي افزار به مكانيزمي مجهز باشند كه از بكار افتادن مجدد آن جلوگيري بعمل آيد. ماده 78 - كليدهاي راه انداز و يا توقف ماشين هاي افزار بايد بگونه اي طراحي شوند كه در اثر برخورد اتفاقي دست و اي سقوط اشياء سبب راه اندازي آن نشود. ماده 79 - با عنايت به ماده 88 قانون كار جمهوري اسلامي ايران، كليه وارد كنندگان، توليد كنندگان، فروشندگان، عرضه كنندگان و بهره برداري كنندگان از انواع ماشين هاي افزار مكلف به رعايت استاندارد توليد و موارد حفاظتي و ايمني مي باشند. ماده 80 - باستناد ماده 95 قانون كار جمهوري اسلامي ايران مسئوليت رعايت مقررات اين آئين نامه به عهده كارفرماي كارگاه بوده و در صورت وقوع هر گونه حادثه به دليل عدم توجه كارفرما به الزامات قانوني، مكلف به جبران خسارات وارده مي باشد. اين آئين نامه كه مشتمل بر 4 فصل و 80 ماده مي باشد، به استناد مواد 85 و 91 قانون كار در جلسه مورخ 30/11/1387 شورايعالي حفاظت فني مورد تدوين و در تاريخ 1/5/1388 به تصويب وزير كار و امور اجتماعي رسيده است. آئين نامه مذكور جايگزين آئين نامه و مقررات حفاظتي ماشين هاي افزار مصوب 20/8/1347 شوراي عالي حفاظت فني مي باشد. مصوب 1388/05/01 وزیر کار و امور اجتماعی به منظور تامین و ارتقاء سطح ایمنی و حفاظت نیروی کار و همچنین صیانت نیروی انسانی و منابع مادی کشور و در راستانی پیشرفت تکنولوژی و ایمن سازی محیط کارگاهها و به منظور پیشگیری از حوادث منجر به صدمات جانی و خسارات مالی، مقررات این آیین نامه به استناد ماده 85 قانون کار جمهوری اسلامی ایران تدوین گردیده است. ماشینی است که روی محور حامل ابزار تراش تیغه توتراشی نصب می شو و برای گشادکردن سوراخ در فلز یا تمام کردن تراش سطح داخل آن به کار می رود. همچنین ممکن است دارای محورهای گردنده حامل ابزار مخصوص سوراخ گیری در چوب و مواد نرم دیگر باشد. ماشینی است که مخصوص تراشیدن سطوح استوانه ای یا درآوردن پیچ که دارای محور افقی یا قائم دوار م. ب. (محور 3 نظام یا 4 نظام) و قطعه کار فلزی یا چوبی روی آن بسته شده و با آن می‌گردد. در ضمن می توان با نصب ابزارهای مخصوص از این دستگاه برای توتراشی استفاده کرد. انواع ماشین های تراش عبارتند از: ماشین تراش مرکزی- ماشین تراش با چند کشو- ماشین تراش کپی کننده- ماشین تراش خودکار- ماشین تراش عمودی (کار و سل)- ماشین های تراش NC (کنترل و هدایت عملیات ماشین به وسیله شماره گذاری) و ماشین های تراش CNG. ماشینی است که معمولاً برای شکل دادن و تراشیدن سطوح خارجی یا داخلی قطعات فلزی به کار می رود. این قطعات روی یک میز ثابت با حرکات کشوئی یا گردان یا بین دو مرغک بسته می‌شود و عمل تراش به وسیله فرز دندانه داری که توسط یک محور گردنده افقی یا قائم به حرکت در می‌آید، انجام می‌شود همچنین می توان با ابزارهای مخصوص عمل توتراشی، سوراخ کردن، کله زنی، ایجاد سطوح صاف، زاویه ها، شکاف ها، شیارها، شانه ها، سطوح شیب دار را ایجاد نمد و شامل انواع ماشین های فرززانویی، ستونی، صنعتی (تخت)، ماشین فرز مخصوص م. ب.. ماشینی است که برای صاف کردن با شکل دادن سطوح قطعات بزرگ فلزی به کار می رود و قطعات کار روی یک میز افقی که در زیر قسمت قلم گیر حرکت رفت و آمد انجام می دهد بسته می‌شود، قسمت قلم گیری تنظیم بوده و نسبت به میز ثابت م. ب. و قلم رنده به آن نصب شده که قطعه کار را فقط در یکی از جهات حرکت میز برش می دهد. ماشینی است که برای صاف کردن و شکل دادن قسمت داخل یا خارجی قطعات فلزی به کار می رود. قطعات کار را روی یک میز افقی قابل تنظیم محکم می کنند و قلم رنده آن سرکج یا چند لبه م. ب. که روی یک قسمت کشویی نصب شده و در جهت افقی یا قائم روی سطح قطعه کار حرکت رفت و آمد انجام می دهد و معمولاً فقط در موقع پیشروی براده برداری می کند. ماشینی است که برای رنده کردن قطعات فلزی در جهت قائم به کار می رود و طرز کار آن شبیه به ماشین رنده می‌باشد، قلم رنده در حرکت رفت و آمد خود براده برداری کرده و میز کار که قطعه کار روی آن بسته می‌شود حرکت پیشروی و عمل تنظیم را انجام می دهد. ماشینی است برای تغییر اندازه، شکل قطعه کار و پرداخت سطح فلز به کار می رود، این کار با قراردادن قطعه کار در تمامی با یک صفحه سمباده یا سابنده که در حال حرکت است یا در تماس با یک چرخ سمباده که در حال گردش است صورت می‌گیرد. کلیه قوانین و مقررات این دستگاهها مطابق با آیین نامه حفاظتی ماشین های سنگ زنی م. ب.. ماشینی است که به منظور برش قطعات فلزی و چوبی و غیره مانند انواع پروفیل ها، میلگردها، لوله ها، شمش ها، الوارها به کار می رود و شامل انواع ماشین های اره لنگ، اره های پروفیل بر (پروفیل براب صابونی و پروفیل براتشی)، اره های نواری. عبارتند از ماشین کندگی- ماشین کف رنده- ماشین کام و زبانه درآر- ماشین چند کاره، رعایت کلیه قوانین و مقررات در این دستگاهها مطابق به آیین نامه حفاظتی صنایع چوب م. ب.. به منظور جلوگیری از تماس مستقیم قطعاتی که بر روی یکدیگر می لغزند و کاهش حرارت بین قطعات لغزنده که در اثر اصطکاک به وجود می‌آید، از مواد چربکاری استفاده می‌گردد. انواع مواد چربکاری که در ماشین های افزار می‌بایست به کار برده شود شامل روغن های معدنی، گیاهی و حیوانی، گریس ها، مواد چربکاری گرافیتی، مواد چربکاری مخصوص و مواد چربکاری مصنوعی بوده و می‌بایست از اصطکاک بین قطعات و ابزار و ایجاد صدمه و ضرر و زیان به نحو موثری جلوگیری به عمل آورد. ماده 1 - کلیه محورهای حامل ابزار برشی و انتقال نیرو باید به حفاظ مناسب و موثر مجهز گردد. ماده 4 - در عملیات براده برداری، قطعه کار باید به وسیله گیره مناسب نگهداری شود و نگهداری قطعه با دست ممنوع است. ماده 5 - در صورت بروز هر گونه نقص در ماشین های افزار و فرآیند کار باید قبل از انجام هرگونه عملیاتی، نسبت به قطع نیروی محرکه دستگاه به طور موثر اقدام نمود. ماده 14 - هنگام کار با ماشین های افزاری که الزام به نشستن اپراتور م. ب. باید از صندلی متناسب با اصول ارگونومی استفاده گردد. ماده 15 - ابزارهای براده برداری ماشین های افزار چند محوره باید به طور مطمئن و ایمن حفاظ گذاری شده باشد. ماده 32 - در ماشین های توتراشی قائم، میز دوار افقی که کار روی آن نصب شده باید به وسیله حفاظ هایی که تا راس قطعه کار ادامه داشته و روی بدنه ثابت دستگاه نصب شده محفوظ گردد. ماده 34 - ابزار قطعه گیر چند پارچه و یا آچار مربوطه باید دارای مکانیز م. ب. که از به جای ماندن آچار بر روی ابزار قطعه گیر ممانعت به عمل آید. ماده 35 - در ماشین های تراش رولور و ماشین های دیگری که برای تراش میله های بلند به کار می رود و قسمتی از قطعه کار از انتهای دستگاه خارج می‌گردد، قسمت مزبور باید به وسیله لوله ای که توسط پایه های محکم به زمین متصل شده است حفاظ گذاری گردد. ماده 44 - لقمه های نگهدارنده مرغک، اهرم و پیچ های ثابت کننده آن باید به طور مرتب بازدید شده و در صورت نیاز تعمیر و تعویض گردد. ماده 57 - به منظور انجام کلیه امور تنظیم، جابه جایی، اندازه گیری و باز و بسته کردن قطعه کار و امور مشابه، خاموش نمودن دستگاه های اره ماشینی و توقف کامل تیغه الزامی است. ماده 68 - کارفرما مکلف به تامین شرایط محیطی مناسب از نظر بهداشت، تهویه، نظافت، دما، نور و صدا م. ب.. ماده 70 - ترک ماشین های افزار در حال کار ممنوع م. ب.. ماده 72 - بدنه فلزی ماشین های افزار باید به سیستم اتصال زمین موثر تجهیز گردند. ماده 75 - کارگاههای ماشین افزار و همچنین ماشین های مذکور باید مطابق با آیین نامه علائم و نشانه های ایمنی مصوب 1386/11/15 به علائم و بر چسب های ایمنی تجهیز گردند. ماده 77 - پس از قطع برق و برای پیشگیری از برقراری ناخواسته جریان الکتریکی دستگاه باید کلیه ماشین های افزار به مکانیزمی مجهز باشند که از به کار افتادن مجدد آن جلوگیری به عمل آید. ماده 80 - به استناد ماده 95 قانون کار جمهوری اسلامی ایران مسئولیت رعایت مقررات این آیین نامه به عهده کارفرمای کارگاه بوده و در صورت وقوع هر گونه حادثه به دلیل عدم توجه کارفرما به الزامات قانونی، مکلف به جبران خسارات وارده م. ب.. این آیین نامه که مشتمل بر 4 فصل و 80 ماده می‌باشد، به استناد مواد 85 و 91 قانون کار در جلسه مورخ 1387/11/30 شورای عالی حفاظت فنی مورد تدوین و در تاریخ 1388/5/1 به تصویب وزیر کار و امور اجتماعی رسیده است. آیین نامه مذکور جایگزین آیین نامه و مقررات حفاظتی ماشین های افزار مصوب 1347/8/20 شورای عالی حفاظت فنی م. ب.. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی