آییننامه
آیین نامه جلوگیری از آلودگی آب با اصلاحات و الحاقات بعدی
هيات وزيران در جلسه مورخ 18/2/1373 بنا به پيشنهاد شماره 876 - 21 مورخ 25/5/1372 سازمان حفاظت محيط زيست و به استناد ماده (46) قانون توزيع عادلانه آب مصوب 16/12/1361 آيين نامه جلوگيري از آلودگي آب را به شرح زير تصويب نمود:
آيين نامه جلوگيري از آلودگي آب
مصوب 1373,02,18
با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده 1 - عبارات و اصطلاحاتي كه در اين آيين نامه به كار رفته داراي معاني زير مي باشد:
1 - سازمان :سازمان حفاظت محيط زيست.
2 - شوراي عالي : شوراي عالي حفاظت محيط زيست.
3 - آلودگي آب : تغيير مواد محلول يا معلق يا تغيير درجه حرارت و ديگر خواص فيزيكي و شيميايي و بيولوژيكي آب در حدي كه آن را براي مصرفي كه براي آن مقرر است مضرر يا غيرمفيد سازد.
4 - مواد آلوده كننده آب (آلوده كننده): هر نوع مواد يا عوامل فيريكي و شيميايي بيولوژيك كه باعث آلودگي آب گرديده يا به آلودگي آن بيفزايد.
5 - منابع مولد آلودگي آب (منابع آلوده كننده) : هرگونه منبعي كه فعاليت يا بهره برداري از آن موجب آلودگي آب مي شود كه شامل منابع صنعتي ، معدني ، كشاورزي و دامداري ، شهري و خانگي ، خدماتي و درماني و متفرقه مي باشد.
6 - فاضلاب : از هر نوع ماده مايع زايد حاصل از فعاليتهاي صنعتي يا كشاورزي و دامداري يا شهري ، بيمارستاني و آزمايشگاهي و خانگي كه به آب يا خاك تخليه گردد.
7 - مواد زايد جامد : عبارت است از هرگونه ماده جامدي كه عرفأ زايد محسوب مي شود مانند زباله ، خاكروبه ، خاكستر ، جسد حيوانات ، ضايعات مراكز شهري و صنعتي و زوايد حاصل ازتصفيه ، اعم از شيميايي و بيولوژيك و همچنين فضولا ت انساني و حيواني و مواد زايد بيمارستانها و غيره.
8 - آبهاي پذيرنده : كليه آبهاي سطحي و زيرزميني از جمله قنوات ، چاهها و سفره آبهاي زيرزميني و چشمه ها و نيز درياها ، درياچه ها ، رودخانه ها و نهرها و تالا بها و آبگيرها و بركه ها كه فاضلاب و مواد زايد جامد به آنها تخليه شده يا در آنها نفوذ مي كند.
9 - آبهاي ايران : كليه آبهاي داخلي و ساحلي و درياي سرزميني كه تحت حاكميت دولت جمهوري اسلامي ايران قرار دارد.
10 - رقيق كردن : كاهش غلظت مواد آلوده كننده در فاضلاب از طريق اختلاط با آب يا آب پذيرنده.
11 - وسايل و روشهاي مناسب : مناسب ترين وسايل يا روشهايي كه استفاده آن ب. ت. ب. شرايط محلي ، درجه پيشرفت و امكانات علمي و فني و هزينه هاي مربوط ، رفع يا كاهش مؤثر آلوده كننده ها را امكان پذير مي سازد.
12 - ميزان و معيار ( استاندارد ) : حدود مجاز و مشخصات ويژه اي كه ب. ت. ب. توجه به اصول حفاظت و بهسازي محيط زيست براي آلوده كننده ها و جلوگيري از آلودگي آب تعيين مي شود.
13 - مسؤول : شخص حقيقي كه اداره يا تصدي منابع مواد آلودگي از قبيل كارخانجات ، كارگاهها و ساير تأسيسات صنعتي را خواه براي خود ، خواه به نمايندگي از طرف شخص يا اشخاص حقيقي و حقوقي ديگر به عهده داشته يا شخصأ به طرق مختلف عامل ايجاد آلودگي است.
14 - مواد زايد سمي و خطرناك : عبارت است از هر نوع ماده زايد آلوده كننده يا تركيبي از مواد و ضايعاتي كه قدرت صدمه و آسيب زياد به سلامت انسان يا ساير موجودات زنده يا گياهان مواد يا بر اثر تماس و تكرار داراي عوارض سوء در آنها باشد و قابليت آلوده ساختن آب را دارد.
ماده 2 - اقدام به هر عملي كه موجبات آلودگي آب را فراهم نمايد ممنوع است.
ماده 3 - سازمان با همكاري وزارتخانه هاي نيرو ، كشاورزي ، جهادسازندگي ، بهداشت درمان و آموزش پزشكي و ساير وزارتخانه ها و سازمان هاي ذي ربط حسب مورد نسبت به بررسي و شناسايي كيفيت آبهاي ايران از لحاظ آلودگي اقدام خواهد نمود.
تبصره 1 - وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي در مورد آبهاي مشروب از مرحله آبگير طبق قوانين و مقررات خود عمل مي نمايد.
تبصره 2 - در مورد آلودگي آبهاي درياها و درياچه ها همچنين رودخانه هاي مرزي با مواد نفتي به موجب قانون حفاظت دريا و رودخانه هاي مرزي از آلودگي با مواد نفتي عمل خواهد شد.
ماده 4 - سازمان موظف است نسبت به شناسايي منابع مختلف مولد آلودگي آب به طريق مقتضي اقدام نمايد.
مسوولين موظفند اطلاعات و مدارك مورد نياز را در صورت درخواست در اختيار سازمان قرار دهند.
تبصره 1 - وزارتخانه هاي كشور ، بهداشت ، درمان و آموزش پزشكي ، كشاورزي ، نيرو ، صنايع ، صنايع سنگين معادن و فلزات و جهاد سازندگي و حسب مورد ساير موسسات ذي ربط همكاري لازم را با سازمان در اجراي مفاد اين ماده معمول خواهند داشت.
تبصره 2 - اطلاعات و مداركي كه جنبه محرمانه دارد و توسط مسؤولين در اختيار سازمان گذارده مي شود محرمانه تلقي شده و جز در موارد قانوني مورد استفاده قرار نخواهد گرفت.
ماده 5 - استانداردهاي مربوط به آلودگي آب با ذكر روشهاي سنجش و ساير مقررات مربوط توسط سازمان و با همكاري وزارتخانه ها و موسسات مذكور در ماده (3) اين آيين نامه تهيه و به مورد اجرا گذارده مي شود.
تبصره(اصلاحي 26ˏ05ˏ1393) - تصميم گيري در خصوص مقررات مربوط به تخليه هر نوع فاضلاب به شبكه عمومي فاضلاب شهر در كميسيوني متشكل از نمايندگان تام الاختيار وزارتخانه هاي نيرو، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، كشور، صنعت، معدن و تجارت و سازمان حفاظت محيط زيست و ساير سازمان هاي مسئول آب و فاضلاب شهري مي باشد كه در سازمان حفاظت محيط زيست تشكيل مي گردد و اين تصميمات در چارچوب قوانين و مقررات مربوط لازم الاجرا است.
ماده 6 - طبقه بندي كلي آبهاي پذيرنده اعم از سطحي و زيرزميني و درياچه ها و آبهاي ساحلي ب. ت. ب. قدرت جذب و تصفيه طبيعي آلوده كننده ها برحسب اولويتها و بتدريج توسط سازمان با همكاري وزارتخانه ها و موسسات مذكور در ماده (3) اين آيين نامه تعيين و اعلام خواهد شد.
ماده 7 - سازمان موظف است طبق برنامه پيش بيني شده از فاضلاب و مواد زايد جامد منابع آلوده كننده نمونه برداري و نوع و ميزان آلودگي هريك از اين منابع را مشخص نمايد. درصورتي كه شدت آلودگي هريك از منابع آلوده كننده بيش از استانداردهاي موضوع ماده (5) اين آيين نامه باشد سازمان مراتب را كتبأ به مسؤول مربوط اخطار خواهد نمود كه در رفع آلودگي اقدام نمايد. در اين اخطاريه نوع آلودگي و ميزان آن و همچنين مهلت رفع آلودگي كه متناسب با امكانات تعيين مي گردد صريحأ قيد خواهد شد.
تبصره - در مورد شهرك ها و مجتمع هاي صنعتي كه داراي سيستم فاضلاب عمومي هستند از فاضلاب عمومي شهرك ها و مجتمع هاي صنعتي و غير صنعتي نمونه برداري شده و اقدامات لازم براي رفع آلودگي با مسؤوليت شركت و مجتمع به عمل خواهد آمد. در مواردي كه واحدهاي مستقر در اين شهرك ها و مجتمع ها فاضلاب صنعتي حاوي مواد مسموم فلزات سنگين داشته باشند و از طريق سيستم فاضلاب عمومي قابل كنترل نباشد بنا به تشخيص سازمان حفاظت محيط زيست واحد مزبور موظف به ايجاد تصفيه خواهد بود.
ماده 8 - مسؤولين مكلفند ظرف مهلت مذكور در اخطاريه نسبت به رفع آلودگي در حد استاندارد اقدام كنند در غير اين صورت براساس ماده (11) قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست از فعاليت يا بهره برداري منبع مربوط تا رفع آلودگي جلوگيري خواهد شد.
ماده 9 - در صورتي كه مسؤول منبع آلوده كننده با دلايل و مدارك قابل قبول سازمان اثبات نمايد كه ظرف مهلت مقرر در اخطاريه رفع آلودگي عملي نمي باشد سازمان مي تواند مهلت اضافي مناسب براي اين گونه منابع قايل شود مشروط براينكه ادامه فعاليت اين منابع خطرات جدي براي سلامت انسان و ساير موجودات زنده در برنداشته باشد.
ماده 10 - سازمان در اجراي وظايف قانوني خود مجاز است هريك از منابع آلوده كننده را توسط مأمورين خود مورد بازرسي قرار دهد : در صورتي كه بازرسي هريك از منابع به موجب قوانين ديگر مستلزم كسب اجازه از دادستان باشد نسبت به اخذ نمايندگي دادستان اقدام خواهد شد.
تبصره - مسؤولين مكلفند در اجراي مفاد اين آيين نامه همكاري لازم را با مأمورين سازمان به عمل آورند.
ماده 11 - وزارتخانه هاي صنايع ، صنايع سنگين ، كشور ، كشاورزي و جهاد سازندگي هنگام صدور مجوز احداث و توسعه واحدها و مجتمع هاي صنعتي معدني كشاورزي دامداري - مرغداري و كشتارگاه يا ساير مراجع صدور مجوز واحدها و مجتمع هاي فوق الذكر موظفند استانداردها و مقررات لازم الرعايه موضوع ماده (5) اين آيين نامه را به متقاضيان ابلاغ نمايند. صدور پروانه بهره برداري از واحدهاي مذكور موكول به رعايت استانداردها و مقررات فوق الذكر است.
ماده 12 - مراجع مربوط ، رونوشت پروانه تاسيس و بهره برداري صادر شده براي واحدهاي مذكور در ماده (11) را به سازمان ارسال خواهند داشت.
ماده 13 - وزارتخانه هاي مسكن و شهرسازي ، كشور و شهرداريها و سازمانها و واحدهاي تابع آنها بر حسب مورد هنگام تهيه طرحهاي جامع و هادي شهرها ، شهركها و مجتمع هاي مسكوني و بهداشتي و شهرداريها موقع صدور پروانه در شهرها ، استانداردها و مقررات موضوع ماده (5) اين آيين نامه را بايد به اطلاع طراحان و مجريان مربوط برسانند.
ماده 14 - تخليه و پخش فاضلاب يا هر نوع ماده آلوده كننده از منابع متفرقه به آبهاي پذيرنده به ميزان بيش از حد استاندارد ممنوع است .انواع و طبقه بندي منابع آلوده كننده و متفرقه توسط سازمان و با همكاري وزارتخانه ها و موسسات ذي ربط تعيين خواهد شد.
ماده
15 – در مواردي كه سازمان بنابر دلايل كافي تشخيص دهد كاهش يا از بين بردن آلودگي ناشي از منابع آلوده كننده موجود از طرق ديگر بجز انتقال آنها به نقاط مناسب امكان پذير نمي باشد، طرحي در اين مورد با همكاري وزارتخانه هاي كشاورزي ، جهادسازندگي ، صنايع ، مسكن و شهرسازي ، نيرو و كار و امور اجتماعي تهيه و پس از تصويب هيات وزيران به مورد اجرا خواهد گذاشت.
ماده
16 - سازمان مجاز است در مواقعي كه ضرورت ايجاب نمايد استفاده از وسايل و روشهاي مناسب را براي منابع متفرقه برقرار نمايد.
ماده
17 - رقيق كردن در مرحله تخليه به عنوان تصفيه ممنوع است مگر در موارد خاصي كه به تشخيص سازمان خطرات آلودگي محيط زيست را در برنداشته باشد.
ماده
18 - مسؤولين مكلفند تدابيري اتخاذ نمايند تا در مواقع اضطراري كه تصفيه فاضلابها به هر علتي متوقف مي شود از تخليه مستقيم فاضلاب به آبهاي پذيرنده خودداري نمايند.
ماده
19 - در مواردي كه به استناد ماده (11) قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست و تبصره آن دستور ممانعت از كار و فعاليت كارخانه يا كارگاهي صادر مي شود، مراتب به دادستان حوزه قضايي مربوط براي صدور دستورهاي لازم اعلام مي شود.
ماده
20 - سازمان به منظور پيشگيري از آلودگي آب و تشويق كليه مسؤولين منابع آلوده كننده به رفع آلودگي و ايجاد انگيزه براي يافتن وسايل و روشهاي مناسب و تحقيق در اين زمينه تدابير لازم را اتخاذ و به مورد اجرا خواهند گذاشت.
ماده
21 - تشريفات ابلاغ اخطاريه توسط سازمان به مسوولين منابع آلوده كننده تابع قانون آيين دادرسي مدني مي باشد.
ماده
22 - چنانچه تخلف از مقررات اين آيين نامه موجب ورود هرگونه خسارت به محيط زيست آبزيان و منابع طبيعي شود، دادگاه حسب درخواست سازمان ، مسؤولين را به پرداخت و جبران خسارت وارد شده محكوم خواهد كرد . آيين نامه جلوگيري از آلودگي آب (موضوع تصويبنامه شماره 90302 مورخ 28/9/1364) لغو مي شود.
حسن حبيبي
معاون اول رييس جمهور
مصوب 1350/08/30 هیات وزیران
هیات وزیران در جلسه مورخ 30 /8 /50 بنا بر پیشنهاد شماره 200 /2503 /1800 مورخ 6 /4 /50 وزارت آب و برق و موافقت وزارت بهداری و وزارت کشور و وزارت منابع طبیعی و سازمان شکاربانی و نظارت بر صید به استناد ماده 57 قانون آب و نحوه ملی شدن آن در مورد جلوگیری از آلودگی آب و تعطیل تاسیساتی که موجب آلودگی آب میگردند آیین نامه جلوگیری از آلودگی آب را به طور آزمایشی به شرح پیوست تصویب نمودند وزارت آب و برق مکلف است پس از یک سال طرح نهایی آیین نامه مذکور را جهت تصویب تقدیم دارد.
وزیر مشاور و معاون اجرایی نخست وزیر- هادی هدایتی
ماده 1 - در اجرای مدلول ماده 56 قانون آب و نحوه ملی شدن آن آبها به ترتیب زیر طبقه بندی میشوند:
گروه 1- آبهائیکه برای مصرف آشامیدن تخصیص داده شده یا برای اینمنظور در آینده تخصیص داده شوند پیش بینی شده است.
گروه 2- آبهائیکه محیط زیست آبزیان قابل صید است و در آنها صید یا تکثیر و پرورش صورت میگیرد و یا برای مقاصد مذکور در نظر گرفته شده باشد و یا مورد استفاده پرندگان و حیوانات قرار گیرد.
گروه 3- آبهای مورد مصرف کشاورزی و آبیاری
گروه 4- آبهائیکه مصرف اساسی آنها در صنعت م. ب..
گروه 5- آبهائیکه برای منظورهای تفریحی و زیبائی مورد استفاده قرار میگیرند.
گروه 6- سایر آبها از قبیل آبهای جاری در جویها و یا گودالها و مجاری آبروی جاده های عمومی که در سایر گروهها ذکر نگردیده و یا برای مصارف بالا به کار برده نشده یا در نظر گرفته نشده اند.
ماده 2 - تعیین گروه مربوط به کلیه آبهای کشور اعم از آبهای سطحی یا زیرزمینی یا آبهای دریاچه ها و دریاها و آبهای ساحلی کشور به وسیله وزارت آب و برق و برحسب مورد با نظر وزارت کشور - وزارت کشاورزی و منابع طبیعی - وزارت بهداری - سازمان حفظ محیط زیست و نخجیربافی - وزارت اقتصاد انجام خواهد شد. تا موقعیکه گروه بندی آبی تعیین نشده باشد آب مورد نظر از نظر ضوابط مربوط بجلوگیری از آلودگی آن در ردیف گروه دو تلقی خواهد شد.
ماده 3 - تخلیه (ریختن یا جاری کردن) هر نوع فاضلاب در آبهای مذکور در ماده 1 باید ب. ر. م. مندرج در این آیین نامه ضمن اخذ پروانه خاص از وزارت آب و برق یا سازمانها و موسسات وابسته بآن صورت گیرد.
فصل دوم - خصوصیات و مشخصات آبها و فاضلابها
ماده 4 - تخلیه مواد و فاضلابها در آبهای طبقه بندی شده در گروه 1 باید تابع شرایط زیر باشد:
4 - 1 - درجه حرارت آب نباید در اثر تخلیه مواد و فاضلابها در محل انشعاب آبگیرها از 25 درجه سانتیگراد تجاوز نماید.
4 - 2 - در اثر تخلیه مواد و فاضلابها PH آب نباید در محل انشعاب از 7 /8 بیشتر و از 5 /6 کمتر شود. PH به طور موضعی و در خارج از آبگیرها میتواند بین 2 /9 و 5 تغییر کند.
4 - 3 - در اثر تخلیه مواد و فاضلابها اکسیژن محلول در آب در محل انشعاب آبگیرها نباید از 70 درصد مقدار اشباعی در درجه حرارت آب کمتر شود استثنائاً ممکنست این مقدار فقط برای مدت یکماه در سال تا 60 درصد مقدار اشباعی نیز تقلیل یابد.
4 - 4 - در اثر تخلیه مواد و فاضلابها افزایش مقدار مواد معلق در آب نباید بهیچوجه از 60 میلیگرم در لیتر تجاوز نماید. مواد معلق فوق نباید بهیچوجه دارای مواد معلق سمی باشد.
4 - 5 - در اثر تخلیه مواد و فاضلابها غلظت مواد سمی آب نباید از حد مجاز مسمومیت تجاوز نماید. فاصله محل تخلیه فاضلاب در آب تا محل نمونه برداری برای آزمایش مربوطه از طرف وزارت آب و برق تعیین خواهد شد.
حد مجاز مسمویت عبارت از حدی است که مصرف آب اختلالات فیزیولوژیک در مصرف کننده تولید ننماید و این حد برای مواد مختلف سمی به وسیله وزارت آب و برق و وزارت بهداری تعیین خواهد گردید.
به علاوه در اثر تخلیه مواد و فاضلابها، غلظت مواد شیمیائی مختلف در آب نباید از حدیکه باعث ایجاد خسارت در تاسیسات تصفیه آب میگردد تجاوز نماید این حد برای مواد شیمیائی مختلف به وسیله وزارت آب و برق و وزارت بهداری تعیین خواهد گردید.
4 - 6 - در اثر تخلیه مواد و فاضلابها مصرف اکسیژن محلول در آب در 48 ساعت و در 20 درجه سانتیگراد در محل انشعاب آبگیرها نباید از 4 میلیگرم در لیتر تجاوز نماید.
4 - 7 - در طول آزمایش سکون 2 ساعتی مقدار مواد قابل ته نشینی در فاضلاب نباید از 5 /1 میلی لیتر در لیترتجاوز نماید.
وزارت آب و برق میتواند با نظر وزارت بهداری این مقدار را حداکثر تا 5 /0 میلی لیتر در لیتر تقلیل بدهد.
به هر حال مقدار مواد قابل ته نشینی در فاضلاب در طول آزمایش سکون دو ساعتی نباید بیش از 5 /0 میلی لیتر در لیتر از مقدار موجود در آب دریافت کننده که قبل از محل تلاقی نمونه برداری شده فزونی داشته باشد.
4 - 8 - تخلیه مواد و فاضلابهای محتوی میکروارگانیزمهای بیماری زا در آب ممنوع است و این نوع فاضلابها باید قبل از تخلیه ضد عفونی شده و عاری از عوامل بیماری زای فوق گردد.
4 - 9 - ریختن و انباشتن زباله و مواد زائد کارخانجات در بستر انهار طبیعی و رودخانه ها که مصرف شرب دارند مطلقاً ممنوع است.
ماده 5 - تخلیه مواد و فاضلابها در آبهای طبقه بندی شده در گروه 2 و 5 باید تابع شرایط زیر باشد:
5 - 1- در اثر تخلیه مواد و فاضلابها درجه حرارت آب نباید از مقادیر زیر تجاوز نماید:
الف- 20 درجه سانتیگراد در آبهای مناسب برای آزاد ماهیان (سالمونیده)
ب- 22 درجه سانتیگراد در آبهای مناسب برای تاس ماهیان (آس پن سریده)
پ- 25 درجه سانتیگراد در آبهای مناسب برای کپور ماهیان (سیپرینیده)
ت- 23 درجه سانتیگراد در آبهای مناسب برای سایر آبزیان.
5 - 2 - در اثر تخلیه مواد و فاضلابها PH آب نباید از 7 /8 تجاوز یا از 5 /6 کمتر گردد. به طور موضعی این PH میتواند حداکثر به 2 /9 و حداقل به 5 برسد.
5 - 3- در اثر تخلیه مواد و فاضلابها در آبهای مناسب برای آزادماهیان و یا آبهای مناسب برای سایر موارد (موضوع بندهای 5- 1- الف و ت فوق) مقدار اکسیژن محلول در آب نباید از 90 درصد مقدار اشباعی در شرایط موجود کمتر گردد. استثنائاً مقادیر کمتر از 90 درصد مقدار اشباعی تا 5 میلی گرم در لیتر در آبهای مناسب برای آزادماهیان (بند 5- 1- الف فوق) و تا 4 میلی گرم برای آبهای موضوع (بند 5- 1- ت فوق) مشروط بر آنکه مدت آن از یک ماه در سال تجاوز نکند مجاز است.
در مورد آبهای مناسب برای کپورماهیان (بند 5- 1- پ فوق) مقدار اکسیژن محلول در آب نباید از 70 درصد مقدار اشباعی در شرایط موجود کمتر گردد.
استثنائاً مقادیر کمتر از 70 درصد مقدار اشباعی تا 4 میلیگرم در لیتر مشروط بر آنکه مدت آن از یکماه در سال تجاوز نکند مجاز است.
5 - 4 - در اثر تخلیه مواد و فاضلابها افزایش مقدار مواد معلق در آب بهیچوجه نباید از 60 میلیگرم در لیتر تجاوز کند.
5 - 5 - در اثر تخلیه مواد و فاضلابها غلظت مواد سمی نباید از حد غلظت مجاز تجاوز کند. به طور موضعی غلظت مواد سمی میتواند بدون آنکه بحد کشنده برسد از حد معین مذکور بیشتر باشد. بعلاه غلظت هر نوع ماده شیمیائی دیگر نباید بحدی افزایش یابد که آب را برای مصارف صنعتی و کشاورزی نامناسب سازد. حد غلظت مجاز فوق برای مواد سمی مختلف و در هر مورد به وسیله وزارت آب و برق و وزارت منابع طبیعی و وزارت کشاورزی و منابع طبیعی و وزارت بهداری تعیین خواهد شد.
5 - 6 - در طول آزمایش سکون دو ساعتی مقدار مواد قابل ته نشینی در فاضلاب نباید از 5 /1 میلی لیتر تجاوز نماید.
در مورد لزوم با تصویب وزارت آب و برق و وزارت بهداری این مقدار را میتوان تقلیل داد.
در هر حال مقدار مواد قابل ته نشینی در فاضلاب در طول آزمایش سکون دو ساعتی نباید بیش از 5 /0 میلی لیتر در لیتر از مقدار موجود در آب دریافت کننده که قبل از محل تلاقی نمونه برداری شده فزونی داشته باشد.
5 -7 - فاضلابها نباید محتوی عوامل و میکروارگانیزمهای بیماری زا باشند.
ماده 6 - تخلیه مواد و فاضلابها در آبهای طبقه بندی شده در گروههای 3 و4 باید تابع شرایط زیر باشد.
6 - 1 -در اثر تخلیه مواد و فاضلابها درجه حرارت آب نباید از سی درجه سانتیگراد تجاوز نماید.
6 - 2 -در اثر تخلیه مواد و فاضلابها PH آب نباید از 7 /8 بیشتر و یا از 5 /6 کمتر شود.
به طور موضعی این PH میتواند حداکثر به 2 /9 و حداکثر به 5 برسد.
6 - 3 -در اثر تخلیه مواد و فاضلابها نباید مقدار اکسیژن محلول در آب از سه میلی گرم در لیتر کمتر شود به طور موضعی این مقدار میتواند به شرط آنکه مدت آن از یکماه در سال تجاوز ننماید رقمی بین یک تا سه میلی گرم در لیتر باشد.
6 - 4 -در اثر تخلیه مواد و فاضلابها افزایش مقدار مواد معلق در آب بهیچوجه نباید از 100 میلی گرم در لیتر تجاوز کند.
6 - 5 -در اثر تخلیه مواد و فاضلابها غلظت هیچ ماده شیمیائی در آب نباید به اندازه ای افزایش یابد که آب برای مصارف تعیین شده صنعتی یا آبیاری یا کشاورزی نامناسب گردد.
حد غلظت معین فوق برای مواد شیمیائی مختلف برحسب مورد به وسیله وزارت آب و برق و وزارت کشاورزی و منابع طبیعی، وزارت اقتصاد تعیین خواهد گردید. این حدود میتواند بعداً ب. ت. ب. مقتضیات تغییر داده شود.
ماده 7 - تخلیه مواد و فاضلابها در آبهای طبقه بندی شده در گروه 6 باید تابع شرایط زیر باشد:
7 - 1 - تخلیه آبهای محتوی مدفوعات انسانی یا مواد زائد و فضولات حاصل از فعالیتهای صنعتی یا کشاورزی در آبروهای کنار جاده های عمومی ممنوع است.
7 - 2- در صورتی که امکان تخلیه فاضلاب به نحو دیگری از قبیل تخلیه در فاضلابهای عمومی یا در داخل زمین و غیره وجود نداشته باشد و یا آنکه تخلیه آبهای موضوع بند 7- 1 فوق باعث ناپاکی و ناسلامتی اطراف گردد تخلیه آنها در گودالها و مجاری آب بر جاده های عمومی باید ب. ر. م. مندرج در بند 7- 3- زیر انجام پذیرد. در صورت عدم احراز شرایط فوق پروانه پیش بینی شده در ماده 3 این آیین نامه صادر نخواهد شد.
7 - 3 - تخلیه فاضلابهای موضوع بند 7-2 فوق در گودالها و مجاری آبروی جاده های عمومی تابع مقررات زیر خواهد بود:
7 - 3 - 1 - مقررات مربوط به تخلیه فاضلابهای شامل مدفوعات انسانی:
الف- فاضلاب نباید تصاعدات یا بوهای ناراحت کننده ایجاد کند.
ب- فاضلاب نباید محتوی بیش از 5 /1 میلی لیتر در لیتر مواد قابل ته نشینی در طول آزمایش سکون دو ساعتی باشد.
پ- اگر 150 میلی لیتر از فاضلاب را با 4 /0 میلی لیتر محلول 5 درصد بلودومتیل داخل شیشه در سمباده ای مخلوط کنیم محتوی در حرارت 20+ درجه سانتیگراد نباید قبل از سه روز تغییر رنگ دهد.
ت- فاضلابها نباید محتوی میکروارگانیزمهای بیماری زا باشد.
7 - 3 - 2 - مقررات مربوط به تخلیه فاضلابهائی که شامل فضولات حاصل از فعالیتهای کشاورزی یا صنعتی میباشند.
الف- فاضلابها نباید گازها یا بوهای ناراحت کننده ایجاد کند.
ب - درجه حرارت فاضلابها نباید متجاوز از 30 درجه سانتیگراد باشد.
پ - PH فاضلابها نباید کمتر از 6 و بیشتر از 10 باشد، در موارد استثنائی وزارت آب و برق میتواند این حد را تا 5 تنزل دهد.
ت- مقدار مواد قابل ته نشینی در فاضلاب در آزمایش سکون 2 ساعتی نباید از 5 /1 میلی لیتر در لیتر تجاوز کند.
ث- مواد معلق یا محلول در فاضلاب نباید بحدی باشد که تصاعدات ناسالم (مضر) و یا نامطبوع ایجاد کند و یا موجب دگرگونی کیفیت جریان آب در زهکشی ها و گودالهای آبرو جاده های عمومی گردد و یا با مفاد مندرج در بندهای 7-1 و 7-2 فوق مغایر باشد.
ج - فاضلابها نباید حاوی مواد نفتی و سوختهای مایع نفتی یا روغنهایی که برای روغنکاری به کار میروند باشد.
چ- فاضلابها نباید دارای میکروارگانیزمهای بیماری زا باشد.
ح- اگر فاضلابها دارای مدفوعات انسانی هم باشد مشمول مقررات 7 - 3 - 1 میگردد.
فصل سوم - تخلیه فاضلابها و پس آبهای صنعتی در مجاری فاضلاب عمومی شهر
ماده 8 - با توجه بمفاد ماده 55 قانون آب و نحوه ملی شده آن تخلیه هر نوع فاضلاب یا پس آبهای صنعتی در فاضلابهای عمومی شهری موکول به کسب اجازه قبلی به شرح مقررات مندرج در فصل پنجم این آیین نامه خواهد بود. فاضلابها یا پس آبهای صنعتی شامل کلیه فاضلابها یا پس آبهای حاصل از فعالیتهای صنعتی بوده و شامل فاضلابهای خانگی که عبارت از فاضلابهای امکنه از قبیل آب شستشو- آب مصرفی در آشپزخانه و دستشوئی و مستراح و رختشوئی و غیره م. ب. نمیگردد.
ماده 9 - در صدور اجازه تخلیه فاضلابها یا پس آبهای صنعتی در مجاری فاضلاب عمومی نکات زیر باید مورد توجه قرار گیرد.
9 - 1 - تامین ایمنی و بهداشت کارکنان مجاری فاضلاب عمومی و تاسیسات و ایستگاههای تصفیه فاضلاب از طریق حذف گازهای مسموم کننده یا قابل انفجار.
9 - 2 - حفاظت تاسیسات و ساختان‌ها از خوردگی و پوسیدگی در اثر آب و مواد محتوی در آن یا گازهای متصاعده از آن.
9 - 3 - جلوگیری از ایجاد مواد ته نشینی در مجاری فاضلاب و انسداد آنها و همچنین جلوگیری از تحمیل بار اضافی بایستگاه تصفیه فاضلاب.
9 - 4 - حفظ هزینه تصفیه فاضلابهای عمومی در سطح قابل قبول بر اساس محاسبات علمی و اقتصادی که به وسیله کمیسیونی مرکب از سه نفر کارشناسان وزارت آب و برق- وزارت اقتصاد و وزارت کشور تعیین میشود.
ماده 10 - صاحبان صنایع برای رعایت نکات مندرج در ماده 9 فوق باید تاسیسات تصفیه اختصاصی قبل از تخلیه مواد در مجاری فاضلاب شهری احداث کنند. در موارد خاص که بتشخیص وزارت آب و برق تخلیه کلیه فاضلابها علاوه بر تخلیه آبهای حاصل از بارندگی در داخل مجاری فاضلاب شهری و احداث تعداد محدودی تصفیه خانه زیر نظر و به وسیله دولت مقرون بصرفه باشد، وزارت آب و برق میتواند مشروط باحداث تصفیه خانه های لازم اجازه تخلیه فاضلابها یا پس آبهای صنعتی در فاضلابهای عمومی را در یک منطقه صادر کند.
ماده 11 - پروانه تخلیه فاضلابهای صنعتی شامل شرایط عمومی و در موارد خاص شرایط ویژه خواهند بود.
شرایط عمومی پروانه تخلیه فاضلابها و پس آبهای صنعتی به قرار زیر م. ب.:
11 - 1 - درجه حرارت فاضلابها یا پس آبهای صنعتی نباید از 45 درجه سانتیگراد تجاوز نماید.
11 - 2 - درجه حرارت فاضلابها یا پس آبهای صنعتی نباید در مقابل محلول متیل اورانژ نباید اسیدی باشد.
11 - 3 - مواد معلق فاضلابها یا پس آبهای صنعتی نباید از نیم گرم در لیتر تجاوز کند.
11 - 4 - مواد چربی فاضلابها یا پس آبهای صنعتی نباید از نیم گرم در لیتر تجاوز کند.
11 - 5 - مواد درشت معلق فاضلابها یا پس آبهای صنعتی باید به وسیله شبکه هائیکه فاصله بین میله های آن از یک و نیم سانتیمتر تجاوز نکند گرفته شود.
11 - 6 - فاضلابها یا پس آبهای صنعتی نباید دارای کربورکلسیم یا استیلن محلول یا بنزین یا مواد قابل اشتعال دیگر باشد.
11 - 7 - فاضلابها یا پس آبهای صنعتی نباید دارای مواد و عناصر مضر از قبیل:
فنول، کروماتها، سیانور، کلر و غیره بعیاری که بتواند باعث اختلال در کار تاسیسات تصفیه فاضلاب و یا سلامتی افرادی که در این تاسیسات کار میکنند باشد.
11 - 8 - تخلیه پس آبهای دستگاههای سردکننده سردخانه ها در فاضلاب شهری مجاز نمیباشد.
11 - 9 - بده فاضلابها و پس آبهای صنعتی در هیچ حال نمیتواند از 20 % بده متوسط مجرائیکه در آن تخلیه میشود تجاوز نماید، ساعاتیکه تخلیه فاضلاب مجاز تشخیص داده میشود باید در پروانه تخلیه فاضلاب ذکر گردد.
11 - 10 - دارنده پروانه تخلیه باید در محلی که بسادگی در دسترس باشد و در روی لوله یا لوله های تخلیه، اطاقچه یا چاهکی برای بازدید پیش بینی نماید تا نمونه برداری از فاضلاب یا پس آب مورد تخیه بسهولت امکان پذیر باشد.
در موارد لزوم دارنده پروانه تخلیه باید ظرف 30 روز پس از اعلام مراتب از طرف سازمان آب منطقه ای یا اداره کل آبیاری مربوطه اطاقچه اندازه گیری مجهز به سرریزلب تیز بر روی لوله های تخلیه تعبیه نماید.
11 - 11 - دارنده پروانه تخلیه باید به مامورین رسمی و بخصوص مامورین سازمان آب منطقه ای یا اداره کل آبیاری اجازه دهد در مواقع لزوم از فاضلاب یا پس آب مورد تخلیه نمونه برداری و بده آن را اندازه گیری کند.
11 - 12 - آبهای حاصل از بارندگی و فاضلابهای تاسیسات بهداشتی باید در لوله های تخلیه دریایاب تاسیسات کنترل موضوع بند 11-10 فوق تخلیه شوند.
11 - 13 - در صورتی که شرایط تعیین شده در فوق رعایت نگردد طبق مفاد ماده 58 و بند 5 از ماده 60 قانون آب و نحوه ملی شدن آن نسبت بتعطیل تاسیسات و مجازات متخلف و لغو پروانه تخلیه فاضلاب اقدام خواهد شد.
11 - 14 - در صورتی که مقتضیات بهداشتی ایجاب نماید وزارت آب و برق میتواند شرایط و مشخصات مندرج در پروانه تخلیه فاضلابها را تغییر داده یا اصلاحات لازم را در آن به عمل آورد.
دارنده پروانه تخلیه یا تخلیه کننده فاضلاب باید ظرف 90 روز از تاریخ ابلاغ کتبی تغییرات از طرف وزارت آب و برق وسایل و موجبات رعایت شرایط جدید را فراهم نماید.
ماده 12 - هر نوع تغییر در مشخصات و شرایط تخلیه فاضلابها و پس آبهای صنعتی که باعث افزایش مقادیر مواد مضر یا کیفیات مضره آنها گردد باید قبلاً از طرف دارنده پروانه ضمن اطلاعیه ای در سه نسخه تهیه و به اطلاع سازمان آب منطقه ای یا اداره کل آبیاری رسانیده شود.
موافقت با این تغییرات در صورت تائید بدارنده پروانه ابلاغ و در پروانه صادره نیز قید خواهد شد. در این صورت شرایط جدید باید ظرف 90 روز از تاریخ ابلاغ از طرف دارنده پروانه بمرحله اجرا گذارده شود.
ماده 13 - اعتراض بتصمیمات سازمان آب منطقه ای یا اداره کل آبیاری مربوطه در مورد موافقت با تغییرات مورد تقاضا و نحوه رسیدگی بآن به شرح مندرج در فصل پنجم این آیین نامه خواهد بود.
ماده 14 - پس آبهای لباسشوئی هائیکه بتشخیص سازمانهای آب منطقه ای یا ادارات کل آبیاری برای ساکنین محل کار میکنند در حکم پس آبهای خانگی تلقی میشوند و صدور پروانه تخلیه فاضلابهای صنعتی برای آنها ضروری نیست، معذالک لازم است شرایط مندرج در بندهای (6 -2 - 1 و 9) ماده 11 در این گونه تاسیسات رعایت گردد.
دارنده لباسشوئی برای رعایت مقررات باید از طریق ایجاد مخزنی معادل حجم کلی فاضلاب روزانه که دارای شیری برای تخلیه حجم کلی آن در 14 ساعت باشد اقدام کند.
ماده 15 - فاضلابها و پس آبهای قصابیها، اغذیه فروشیها، تشکیلات کشت مصنوعی ماهی و گاراژها و غیره نیز که تاثیر مهمی در کیفیت آب مجاری فاضلاب عمومی ندارند جزء فاضلابها و پس آبهای خانگی محسوب میگردند.
ماده 16 - کشتارگاهها، کارخانه های مشروبهای الکی و غیرالکلی، کارخانه های مقواسازی، کک سازی، ذغال سازی، شیرینی سازی، عرق گیری، کارخانه های سازنده سلولز، چسب سازی، کنسروسازی، فیبرسازی، ژلاتین سازی، پنیرسازی، گلوگزسازی، کوره های بلند، روغن سازی، کارخانه های لبنیات، شستشوی پشم، کاغذ سازی، صابون سازی، شربت سازی، شکر سازی، رنده کنی چغندر، رنگ کاری منسوجات، کارخانه های گاز، کارخانه های خمیر کاغذ، کارخانه های رنگرزی و دباغی، کارخانه های کزئوزوتاژ، کارخانه قطران، کارخانه های محصولات شیمیائی به عنوان تاسیسات صنعتی تلقی گردیده و رعایت مقررات فاضلابها و پس آبهای صنعتی در آنها ضروری است.
فصل چهارم - مقررات نظارت
ماده 17 - تخلیه کلیه فاضلابها و پس آبها پس از تاریخ تصویب این آیین نامه باید با رعایت مفاد و مقررات مندرج در این آیین نامه صورت گیرد.
ماده 18 - در مورد تخلیه فاضلابها و پس آبهای تاسیساتیکه قبل از تاریخ تصویب این آیین نامه ایجاد شده و مشغول کار میباشند تخلیه کننده فاضلاب باید ظرف 18 ماه از تاریخ مذکور نسبت بتطبیق وضع و شرایط آنها با مقررات این آیین نامه و اخذ پروانه تخلیه فاضلاب و پس آب اقدام به عمل آورد.
در موارد خاص و فوری وزارت آب و برق میتواند تطبیق شرایط کار فاضلاب یا پس آب را در مدت کمتر از 18 ماه الزام آور سازد و یا با توجه بامکانات اجرایی و اشکالات اجرای طرح با مهلت بیشتر از 18 ماه برای تطبیق شرایط تخلیه فاضلاب با مفاد مندرج در آیین نامه موافقت کند.
صاحبان تاسیساتیکه فاضلاب آنها مشمول بند دوازده ماده هفت این آیین نامه م. ب. باید ظرف شش ماه از تاریخ تصویب این آیین نامه برای کسب مجوز از وزارت آب و برق یا سازمانهای آب منطقه ای یا ادارات کل آبیاری اقدام نمایند.
وزارت آب و برق یا سازمان آب منطقه ای یا ادارات کل آبیاری با توجه بمفاد بند 2 و 3 ماده 7 در این مورد اقدام خواهند کرد، این نوع تاسیسات باید ظرف 2 سال از تاریخ تصویب این آیین نامه ها با شرایط مندرج در این آیین نامه تطبیق داده شوند، در غیر این صورت طبق قانون نسبت بتعطیل آن اقدام خواهد شد.
ماده 19 - نمونه برداری ها به منظور کنترل کیفیت آب یا فاضلاب شامل نمونه برداری از فاضلاب یا نمونه برداری از آب در سراب محل تخلیه به طوریکه در خارج از میدان اثر فاضلاب باشد و همچنین نمونه برداری از آب در پائین دست محل تخلیه پس از اختلاط یا در محل انشعاب آبگیرها به شرح زیر خواهد بود:
الف - هر نمونه برداری باید در سه بطری بظرفیت حداقل نیم لیتر انجام شود و بطریها باید از نمونه کاملاً پر شده و در آنها بترتیی بسته شود که هیچگونه منفذی نداشته و سپس لاک و مهر گردد.
ب - مامور نمونه برداری موظف است صورتمجلس برداشت نمونه را طبق فرم مصوب وزارت آب و برق در 3 نسخه تهیه و به وزارت آب و برق یا به سازمان آب منطقه ای یا ادارات کل آبیاری مربوطه تسلیم کند.
پ - صورتمجلس نمونه برداری باید به وسیله مامور نمونه برداری و مالک تاسیسات فاضلاب یا نماینده او در صورت حضور هنگام نمونه برداری امضا شود، امضا مالک تاسیسات فاضلاب یا نماینده او در ذیل صورتمجلس نمونه برداری الزامی نیست و در صورت عدم حضور یا استنکاف از امضا صورتمجلس میتواند توسط دو مامور نمونه برداری تهیه و امضا گردد.
نمونه های برداشت شده همراه با رونوشت صورتمجلس نمونه برداری باید ظرف مدت و تحت شرایطی که از طرف وزارت آب و برق یا آزمایشگاه ذیصلاحیت موضوع ماده 20 تعیین خواهد شد برای آزمایش به آزمایشگاه مذکور تحویل گردد.
ت - در مورد فاضلابهای موضوع بند 1 ماده 7 نیازی به نمونه برداری نمیباشد و کافی است تشخیص تخلف یا تعیین محل تخلیه فاضلاب در روی نقشه محل انجام و به صورتمجلس پیوست شود.
ماده 20 - آزمایش نمونه های برداشت شده از فاضلاب و از آب که طبق مقررات این آیین نامه برداشت میشود باید در آزمایشگاهی که صلاحیت آن توسط وزارت آب و برق و وزارت بهداری شناخته شده است انجام گردد.
ماده 21 - مامورین مذکور در ماده 58 قانون آب و نحوه ملی شدن آن به منظور نظارت در کار تاسیسات تخلیه و انجام اندازه گیریهای پیش بینی شده در این آیین نامه و نمونه برداری، مجاز بورود در موسسات مشمول این آیین نامه میباشند.
صدور پروانه تخلیه فاضلاب
ماده 22 - رسیدگی به درخواستهای مربوط به تخلیه فاضلاب و صدور پروانه و اخذ تعهد لازم طبق مقررات و با قید نکات زیر انجام خواهد گرفت:
الف- نام و نام خانوادگی و شماره شناسنامه و اقامتگاه تخلیه کنندگان فاضلاب
ب- نوع فاضلاب و محل تخلیه آن
ج- گروه آب گیرنده و مشخصات کلی و مصرف آن
د- میزان فاضلاب و پس آب و انواع آنها و شرایط و مشخصات تخلیه آن
ه-- تاریخ شروع و اتمام تاسیسات فاضلاب و تصفیه اختصاصی و تاریخ استفاده از آن
و- سایر نکات و شروط مندرج در ماده 11 این آییننامه و مواد 58 و 60 قانون آب و نحوه ملی شدن آن.
ماده
23 - برای اطلاع کلیه تخلیه کنندگان فاضلاب و پس آب و اقدام آنان برای اخذ پروانه تخلیه فاضلاب و پس آب آگهی مربوط به هر منطقه از طرف وزارت آب و برق در دو نوبت بفاصله 15 روز منتشر خواهد گردید. آگهی مزبور در جراید کثیرالانتشار یا جراید محلی باید منتشر شود و در دهستانها و نقاط دوردست بوسایل ممکن محلی مفاد آگهی باید به اطلاع اهالی برسد.
ماده
24 - در آگهی مذکور باید مرجع صادرکننده پروانه، محل تسلیم تقاضا، مهلت دریافت تقاضا، مدارک لازم که باید بضمیمه تقاضا تسلیم شود، اثرات عدم اخذ پروانه تخلیه فاضلاب و سایر نکات لازم درج گردد.
ماده
25 - تخلیه کنندگان فاضلاب باید پس از صدور آگهی در مهلت مقرر در آن به مراجع مندرج در آگهی مراجعه و تقاضاهای خود را در فرمهائیکه طبق نمونه های مصوب وزارت آب و برق از طرف مراجع مندرج در اگهی در اختیار آنان قرار داده میشود تکمیل و تسلیم دارند.
کلیه اطلاعات مربوط به نحوه تخلیه و کیفیت فاضلاب و میزان آن و محل تخلیه و مشخصات تخلیه و تصفیه فاضلاب و سایر اطلاعات مربوط بتخلیه فاضلاب و سمت قانونی متقاضی و غیره باید ضمن تسلیم درخواست قید گردد.
ماده
26 - در مورد تقاضای تخلیه فاضلابها یا پس آبهای صنعتی در مجاری عمومی فاضلاب شهری - درخواست تخلیه باید لااقل 90 روز قبل از تکمیل تاسیسات و بکارافتادن فاضلاب یا پس آب به سازمانهای مربوطه تسلیم گردد و سازمانهای مذکور موظفند ب. ر. م. مربوط پروانه تخلیه را حداکثر ظرف مدت سه ماه صادر کنند.
ماده
27 - در موارد تخلیه فاضلابها و پس آبهای صنعتی یا معدنی یا موسسات تفریحی یا تاسیسات استفاده از آبهای معدنی درخواست کنندگان باید طرح و مشخصات تاسیسات تخلیه فاضلاب یا پس آبهای مربوط را با طرحهای توجیهی فنی و بهداشتی که بتایید وزارت آب و برق و حسب مورد وزارت بهداری یا وزارت کشاورزی و منابع طبیعی یا وزارت اقتصاد رسیده باشد بضمیمه درخواست تسلیم دارند.
ماده
28 - درخواستهای دریافتی به ترتیب شماره گذاری در دفتر مخصوص ثبت میشود و به ترتیب ثبت از طرف مراجع صدور پروانه بوسائل مقتضی با جلب نظر کارشناس و کسب اطلاعات از طرق دیگر مورد رسیدگی قرار میگیرد.
این رسیدگی باید با توجه بمراتب زیر انجام پذیرد:
- کیفیت فاضلاب و پس آب
- انواع فاضلاب یک موسسه
- تاسیسات تصفیه در صورت وجود
- مشخصات آبیکه فاضلاب در آن تخلیه میشود.
- کیفیت و حداقل شرایط مجاز آب دریافت کننده
ماده
29 - شرکتهای آب منطقه ای یا ادارات کل آبیاری یا موسسات وابسته به آنها حسب مورد با توجه بنتایج رسیدگیها، اقدام به صدور پروانه تخلیه فاضلاب یا پس آب طبق نمونه های مصوب وزارت آب و برق خواهند کرد.
ماده
30 - پروانه های تخلیه فاضلاب و پس آب باید بامضای وزیر آب و برق یا متصدیان سازمانهای وابسته به وزارت آب و برق که به موجب حکم وزارتی اختیار خواهند داشت صادر شود.
ماده
31 - صدور پروانه های تخلیه فاضلاب یا پس آب باید در دفتر مخصوص ثبت گردد.
ماده
32 - در مورد تخلیه فاضلابهای منازل مسکونی در چاه فاضلاب یا شبکه فاضلاب عمومی که زیر نظر شهرداریها یا سایر موسسات عام المنفعه م. ب. پروانه ساختمان یا مدارک نصب انشعاب فاضلاب به منزله پروانه تخلیه فاضلاب بوده و برای تخلیه این گونه فاضلابها یا پس آبها اخذ پروانه جداگانه الزامی نیست.
ماده
33 - دریافت کنندگان پروانه در صورتی که بمفاد پروانه صادره معترض باشند میتوانند اعتراض خود را ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ پروانه بدستگاه صادرکننده آن تسلیم و تقاضای تجدیدنظر نمایند.
دستگاه صادرکننده پروانه پس از رسیدگی در صورتی که اعتراض را وارد نداند مراتب را با سوابق و پرونده مربوطه و اظهارنظر خود جهت بررسی و اظهارنظر نهایی به وزارت آب و برق ارسال خواهد داشت.
ماده
34 - اعتراض بمفاد پروانه موجب تعلیق اجرای مفاد پروانه و تصمیمات سازمان آب منطقه ای یا اداره کل آبیاری مربوطه نخواهد شد و در هر حال نظریه نهایی وزارت آب و برق قطعی و لازم الاجراست.
ماده
35 - اشخاصیکه پس از انتشار آگهی مذکور در ماده 23 این آیین نامه در مدت مقرر برای اخذ پروانه تخلیه فاضلاب به مراجع مربوط مراجعه نکنند و پروانه تخلیه فاضلاب نگیرند و یا تقاضای آنان مورد قبول واقع نگردد حق تخلیه فاضلاب یا پس آب را نخواهند داشت وزارت آب و برق یا سازمانهای آب منطقه ای یا اداره کل آبیاری نسبت بجلوگیری از تخلیه فاضل آب یا پس آب طبق مقررات قانون و این آیین نامه اقدام خواهند کرد.
ماده
36 - مامورین ژاندارمری و شهربانی و پلیس آب و گارد منابع طبیعی و گارد نخجیربافی در اجرای دستورهای صادره از طرف وزارت آب و برق و شرکتهای آب منطقه ای یا ادارات کل آبیاری (موضوع این آیین نامه) تشریک مساعی لازم را به عمل خواهند آورد.
دریافت فایل پی‌دی‌اف
مصوب 1373/02/18 هیات وزیران
هیات وزیران در جلسه مورخ 1373/2/18 بنا به پیشنهاد شماره 876 - 21 مورخ 1372/5/25 سازمان حفاظت محیط زیست و به استناد ماده (46) قانون توزیع عادلانه آب مصوب 1361/12/16 آییننامه جلوگیری از آلودگی آب را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1 - عبارات و اصطلاحاتی که در این آییننامه به کار رفته دارای معانی زیر م. ب.:
5 - منابع مولد آلودگی آب (منابع آلوده کننده): هرگونه منبعی که فعالیت یا بهره برداری از آن موجب آلودگی آب میشود که شامل منابع صنعتی، معدنی، کشاورزی و دامداری، شهری و خانگی، خدماتی و درمانی و متفرقه م. ب..
7 - مواد زاید جامد: عبارت است از هرگونه ماده جامدی که عرفا زاید محسوب میشود مانند زباله، خاکروبه، خاکستر، جسد حیوانات، ضایعات مراکز شهری و صنعتی و زواید حاصل ازتصفیه، اعم از شیمیایی و بیولوژیک و همچنین فضولا ت انسانی و حیوانی و مواد زاید بیمارستانها و غیره.
11 - وسایل و روشهای مناسب: مناسب ترین وسایل یا روشهایی که استفاده آن ب. ت. ب. شرایط محلی، درجه پیشرفت و امکانات علمی و فنی و هزینه های مربوط، رفع یا کاهش موثر آلوده کننده ها را امکان پذیر می سازد.
13 - مسئول: شخص حقیقی که اداره یا تصدی منابع مواد آلودگی از قبیل کارخانجات، کارگاهها و سایر تاسیسات صنعتی را خواه برای خود، خواه به نمایندگی از طرف شخص یا اشخاص حقیقی و حقوقی دیگر به عهده داشته یا شخصا به طرق مختلف عامل ایجاد آلودگی است.
مسئولین موظفند اطلاعات و مدارک مورد نیاز را در صورت درخواست در اختیار سازمان قرار دهند.
تبصره 2 - اطلاعات و مدارکی که جنبه محرمانه دارد و توسط مسئولین در اختیار سازمان گذارده میشود محرمانه تلقی شده و جز در موارد قانونی مورد استفاده قرار نخواهد گرفت.
تبصره(اصلاحی 1393/05/26) - تصمیم گیری در خصوص مقررات مربوط به تخلیه هر نوع فاضلاب به شبکه عمومی فاضلاب شهر در کمیسیونی متشکل از نمایندگان تام الاختیار وزارتخانه های نیرو، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، کشور، صنعت، معدن و تجارت و سازمان حفاظت محیط زیست و سایر سازمان های مسئول آب و فاضلاب شهری م. ب. که در سازمان حفاظت محیط زیست تشکیل میگردد و این تصمیمات در چارچوب قوانین و مقررات مربوط لازم الاجرا است.
ماده 6 - طبقه بندی کلی آبهای پذیرنده اعم از سطحی و زیرزمینی و دریاچه ها و آبهای ساحلی ب. ت. ب. قدرت جذب و تصفیه طبیعی آلوده کننده ها برحسب اولویتها و به تدریج توسط سازمان با همکاری وزارتخانه ها و موسسات مذکور در ماده (3) این آییننامه تعیین و اعلام خواهد شد.
ماده 7 - سازمان موظف است طبق برنامه پیش بینی شده از فاضلاب و مواد زاید جامد منابع آلوده کننده نمونه برداری و نوع و میزان آلودگی هریک از این منابع را مشخص نماید. درصورتی که شدت آلودگی هریک از منابع آلوده کننده بیش از استانداردهای موضوع ماده (5) این آییننامه باشد سازمان مراتب را کتبا به مسئول مربوط اخطار خواهد نمود که در رفع آلودگی اقدام نماید. در این اخطاریه نوع آلودگی و میزان آن و همچنین مهلت رفع آلودگی که متناسب با امکانات تعیین میگردد صریحا قید خواهد شد.
تبصره - در مورد شهرک ها و مجتمع های صنعتی که دارای سیستم فاضلاب عمومی هستند از فاضلاب عمومی شهرک ها و مجتمع های صنعتی و غیر صنعتی نمونه برداری شده و اقدامات لازم برای رفع آلودگی با مسئولیت شرکت و مجتمع به عمل خواهد آمد. در مواردی که واحدهای مستقر در این شهرک ها و مجتمع ها فاضلاب صنعتی حاوی مواد مسموم فلزات سنگین داشته باشند و از طریق سیستم فاضلاب عمومی قابل کنترل نباشد بنا به تشخیص سازمان حفاظت محیط زیست واحد مزبور موظف به ایجاد تصفیه خواهد بود.
ماده 8 - مسئولین مکلفند ظرف مهلت مذکور در اخطاریه نسبت به رفع آلودگی در حد استاندارد اقدام کنند در غیر این صورت براساس ماده (11) قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست از فعالیت یا بهره برداری منبع مربوط تا رفع آلودگی جلوگیری خواهد شد.
ماده 9 - در صورتی که مسئول منبع آلوده کننده با دلایل و مدارک قابل قبول سازمان اثبات نماید که ظرف مهلت مقرر در اخطاریه رفع آلودگی عملی نمیباشد سازمان میتواند مهلت اضافی مناسب برای این گونه منابع قایل شود مشروط براینکه ادامه فعالیت این منابع خطرات جدی برای سلامت انسان و سایر موجودات زنده در برنداشته باشد.
ماده 10 - سازمان در اجرای وظایف قانونی خود مجاز است هریک از منابع آلوده کننده را توسط مامورین خود مورد بازرسی قرار دهد: در صورتی که بازرسی هریک از منابع به موجب قوانین دیگر مستلزم کسب اجازه از دادستان باشد نسبت به اخذ نمایندگی دادستان اقدام خواهد شد.
تبصره - مسئولین مکلفند در اجرای مفاد این آییننامه همکاری لازم را با مامورین سازمان به عمل آورند.
ماده 15 - در مواردی که سازمان بنابر دلایل کافی تشخیص دهد کاهش یا از بین بردن آلودگی ناشی از منابع آلوده کننده موجود از طرق دیگر به جزانتقال آنها به نقاط مناسب امکان پذیر نمیباشد، طرحی در این مورد با همکاری وزارتخانه های کشاورزی، جهادسازندگی، صنایع، مسکن و شهرسازی، نیرو و کار و امور اجتماعی تهیه و پس از تصویب هیات وزیران به مورد اجرا خواهد گذاشت.
ماده 18 - مسئولین مکلفند تدابیری اتخاذ نمایند تا در مواقع اضطراری که تصفیه فاضلابها به هر علتی متوقف میشود از تخلیه مستقیم فاضلاب به آبهای پذیرنده خودداری نمایند.
ماده 20 - سازمان به منظور پیشگیری از آلودگی آب و تشویق کلیه مسئولین منابع آلوده کننده به رفع آلودگی و ایجاد انگیزه برای یافتن وسایل و روشهای مناسب و تحقیق در این زمینه تدابیر لازم را اتخاذ و به مورد اجرا خواهند گذاشت.
ماده 21 - تشریفات ابلاغ اخطاریه توسط سازمان به مسئولین منابع آلوده کننده تابع قانون آیین دادرسی مدنی م. ب..
ماده 22 - چنانچه تخلف از مقررات این آییننامه موجب ورود هرگونه خسارت به محیط زیست آبزیان و منابع طبیعی شود، دادگاه حسب درخواست سازمان، مسئولین را به پرداخت و جبران خسارت وارد شده محکوم خواهد کرد. آییننامه جلوگیری از آلودگی آب (موضوع تصویبنامه شماره 90302 مورخ 1364/9/28) لغو میشود.
معاون اول رئیس جمهور
مصوب 1364/09/24 هیات وزیران
هیات وزیران در جلسه مورخ 1363/9/24 بنا به پیشنهاد شماره 1674-12 سازمان حفاظت محیط زیست و به استناد ماده 46 قانون توزیع عادلانه آب مصوب 1361/12/16 مجلس شورای اسلامی، آییننامه جلوگیری از آلودگی آب را به شرح زیر تصویب نمودند:
1 - سازمان حفاظت محیط زیست و شورای عالی حفاظت محیط زیست در این آییننامه به ترتیب سازمان و شورای عالی نامیده میشود.
2 - آلودگی آب عبارتست از تغییر مواد محلول و یا معلق و یا تغییر درجه حررات[حرارت] و دیگر خواص فیزیکی و شیمیائی و بیولوژیکی آب در حدیکه آن را برای مصرفی که برای آن مقرر است مضر یا غیر مفید سازد.
3 - مواد آلوده کننده آب که آلوده کننده نیز نامیده میشود عبارتست از هر نوع مواد یا عوامل فیزیکی و شیمیائی که باعث آلودگی آب گردیده و یا به آلودگی آن بیفزاید.
4 - منابع مولد آلودگی آب که منابع آلوده کننده نامیده میشود عبارتست از هر گونه منبعی که فعالیت یا بهره برداری از آن موجب آلودگی آب میشود که شامل منابع صنعتی، کشاورزی و دامداری، شهری و خانگی و متفرقه م. ب..
5 - فاضلاب - عبارتست از هر نوع ماده مایع زائد حاصل از فعالیتهای صنعتی یا کشاورزی و دامداری و یا شهری و خانگی که به آب یا خاک تخلیه گردد.
6 - مواد زائد جامد - عبارتست از هر گونه ماده جامدی که عرفاً زائد محسوب میشود مانند زباله، خاکروبه، خاکستر، جسد حیوانات، ضایعات مراکز شهری و صنعتی و زوائد حاصل از تصفیه اعم از شیمیائی و بیولوژیک و همچنین فضولات انسانی و حیوانی و مواد زائد بیمارستانها و غیره.
7 - آبهای پذیرنده - عبارتست از آبهای سطحی و زیرزمینی از جمله قنوات، رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و دریاها که فاضلاب به آنها تخلیه میگردد.
8 - آبهای ایران عبارتست از کلیه آبهای داخلی و ساحلی و دریای سرزمین که تحت حاکمیت دولت جمهوری اسلامی ایران قرار دارد.
9 - رقیق کردن - عبارتست از کاهش غلظت مواد آلوده کننده در فاضلاب از طریق اختلاط با آب یا آب پذیرنده.
10 - وسائل و روشهای مناسب - عبارت از مناسبترین وسائل یا روشهائی است که استفاده آن ب. ت. ب. شرایط محلی، درجه پیشرفت و امکانات علمی و‌فنی و هزینه‌های مربوط، رفع یا کاهش موثر آلوده کننده‌ها را امکانپذیر میسازد.
11 - میزان و معیارهائیکه در این آییننامه استاندارد نامیده میشود عبارتست از حدود مجاز و مشخصات ویژه‌ای که ب. ت. ب. اصول حفاظت و بهسازی محیط زیست برای آلوده کننده‌ها و جلوگیری از آلودگی آب تعیین میشود.
12 - مسئول - عبارت از شخص حقیقی یا حقوقی صاحب منابع آلوده کننده م. ب. که موجبات آلودگی آب را بطرق مختلف سبب شوند.
13 - منازل مسکونی - عبارتست از اماکنی که عرفاً و عادتاً جهت سکونت و به قصد استفاده‌های غیر صنعتی، تجاری، اداری و امثال آن اختصاص یابد.
ماده 2 - اقدام بهر عملی که موجبات آلودگی آب را فراهم نماید ممنوع است.
ماده 3 - سازمان با همکاری وزارتخانه‌های نیرو، کشاورزی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر وزارتخانه‌ها و سازمانهای ذیربط حسب مورد نسبت به بررسی و شناسائی کیفیت آبهای ایران از لحاظ آلودگی اقدام خواهد بود[نمود].
تبصره 2 - در مورد آلودگی آبهای دریاها و دریاچه‌ها و همچنین رودخانه‌های مرزی با مواد نفتی به موجب قانون حفاظت دریا و رودخانه‌های مرزی از آلودگی با مواد نفتی عمل خواهد شد.
ماده 4 - سازمان موظف است نسبت به شناسائی منابع مختلف مولد آلودگی آب به طریق مقتضی اقدام نماید. مسئولین موظفند اطلاعات و مدارک مورد نیاز را در صورت درخواست در اختیار سازمان قرار دهند.
تبصره 1 - وزارتخانه‌های کشور، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، کشاورزی، نیرو، صنایع، صنایع سنگین و معادن و فلزات و بر حسب مورد سایر موسسات ذیربط همکاری لازم را با سازمان در اجرای مفاد این ماده معمول خواهند داشت.
ماده 5 - استانداردهای مربوط به آلودگی آب با ذکر روشهای سنجش و سایر مقررات مربوط توسط سازمان و با همکاری وزارتخانه‌ها و موسسات مذکور در تبصره 1 ماده 4 این آییننامه تهیه و بمورد اجراء گذارده میشود.
تبصره - در مورد مقررات مربوط به تخلیه هر نوع فاضلاب به شبکه عمومی فاضلاب شهر کمیسیون دائمی متشکل از نمایندگان تام‌الاختیار وزارتخانه‌های نیرو، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، کشور، صنایع، صنایع سنگین، معادن و فلزات و سازمان حفاظت محیط زیست و سایر سازمانهای مسئول آب و فاضلاب شهری در وزارت کشور تشکیل و تصمیمات متخذه بمرحله اجراء گذارده خواهد شد.
ماده 6 - طبقه بندی کلیه آبهای پذیرنده اعم از سطحی و زیرزمینی و دریاچه‌ها و آبهای ساحلی ب. ت. ب. قدرت جذب تصفیه طبیعی آلوده کننده‌ها بر حسب اولویتها و به تدریج توسط سازمان با همکاری وزارتخانه‌ها و موسسات مذکور در تبصره 1 ماده 4 تعیین و اعلام خواهد شد.
ماده 7 - سازمان موظف است طبق برنامه پیش بینی شده از فاضلاب منابع آلوده کننده نمونه برداری و نوع و میزان آلودگی هر یک از این منابع را مشخص نماید. در صورتی که شدت آلودگی هر یک از منابع آلوده کننده بیش از استانداردهای موضوع ماده 5 این آییننامه باشد سازمان مراتب را کتباً به مسئول مربوط اخطار خواهد نمود‌که در رفع آلودگی اقدام نماید. در این اخطاریه نوع آلودگی و میزان آن و همچنین مهلت رفع آلودگی که متناسب با امکانات تعیین میگردد صریحاً قید خواهد شد.
تبصره - مسئولین موظفند پس از اخطار رفع آلودگی طرحهای تصفیه فاضلاب را بر اساس استانداردهای موضوع ماده 5 این آییننامه جهت تصویب سازمان ارائه نمایند.
ماده 8 - مسئولین مکلفند ظرف مهلت مذکور در اخطاریه نسبت به رفع آلودگی در حد استاندارد اقدام کنند در غیر این صورت بر اساس ماده 11 قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست از فعالیت و یا بهره برداری منبع مربوط تا رفع آلودگی جلوگیری خواهد شد.
ماده 9 - در صورتی که مسئول منبع آلوده کننده با دلائل و مدارک قابل قبول سازمان اثبات نماید که ظرف مهلت مقرر در اخطاریه رفع آلودگی عملی نمیباشد سازمان میتواند مهلت اضافی مناسب برای اینگونه منابع قائل شود مشروط بر اینکه ادامه فعالیت این منابع خطرات جدی برای سلامت انسان و سایر موجودات زنده در بر نداشته باشد.
ماده 11 - وزارتخانه‌های صنایع، صنایع سنگین، کشور و کشاورزی هنگام صدور پروانه تاسیس واحدهای صنعتی واحدها و مجتمعهای کشاورزی، دامداری، مرغداری و کشتارگاه و یا سایر مراجع صدور پروانه واحدهای فوق‌الذکر موظفند استانداردها و مقررات موضوع ماده 5 این آییننامه را به اطلاع متقاضیان برسانند صدور‌پروانه بهره‌برداری از واحدهای مذکور موکول به رعایت استانداردها و مقررات فوق‌الذکر م. ب..
ماده 12 - مراجع مربوط، رونوشت پروانه تاسیس و بهره برداری صادره برای واحدهای مذکور در ماده 11 را به سازمان ارسال خواهند داشت.
ماده 13 - وزارتخانه‌های مسکن و شهرسازی، کشور و شهرداریها و سازمانها و واحدهای تابعه آنها بر حسب مورد هنگام تهیه طرحهای جامع و هادی شهرکها و مجتمعهای مسکونی و بهداشتی و شهرداریها در موقع صدور پروانه در شهرها، استانداردها و مقررات موضوع ماده 5 این آییننامه را باید به اطلاع طراحان و‌مجریان مربوط برسانند.
ماده 14 - انواع و طبقه بندی منابع آلوده کننده متفرقه توسط سازمان و در صورت اقتضاء با همکاری وزارتخانه‌ها و موسسات ذیربط تعیین خواهد شد.
ماده 15 - در مواردی که سازمان بنابر دلایل کافی تشخیص دهد کاهش یا از بین بردن آلودگی ناشی از منابع آلوده کننده موجود از طرق دیگر به جزانتقال آنان به نقاط مناسب امکانپذیر نمیباشد، طرحی در اینمورد با همکاری وزارتخانه کشاورزی، صنایع، مسکن و شهرسازی، نیرو و کار و امور اجتماعی تهیه و پس از تصویب هیات وزیران بمورد اجراء خواهد گذاشت.
ماده 16 - سازمان مجاز است در مواقعی که ضرورت ایجاب نماید استفاده از وسائل و روشهای مناسب را برای منابع متفرقه برقرار نماید.
ماده 18 - مسئولین مکلفند تدابیری اتخاذ نمایند تا در مواقع اضطراری که تصفیه فاضلابها بهر علتی متوقف میگردد از تخلیه مستقیم فاضلاب به آبهای پذیرنده‌خودداری نمایند.
ماده 19 - در مواردی که به استناد ماده 11 قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست و تبصره ذیل آن دستور ممانعت از کار و فعالیت کارخانه یا کارگاهی صادر میشود، مراتب به دادستان حوزه قضایی مربوط جهت صدور دستورات لازم اعلام میشود.
ماده 20 - سازمان به منظور پیشگیری از آلودگی آب و تشویق کلیه مسئولین منابع آلوده کننده به رفع آلودگی و ایجاد انگیزه جهت یافتن وسائل و روشهای مناسب و تحقیق‌در این زمینه تدابیر لازم را اتخاذ و بمورد اجراء خواهند گذاشت.
نخست‌وزیر - میرحسین موسوی
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.