آییننامه
آیین نامه جلوگیری از تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب ها با اصلاحات و الحاقات بعدی
هيأت وزيران در جلسه 17/ 11/ 1397 به پيشنهاد سازمان حفاظت محيط زيست و به استناد تبصره ماده (1) قانون حفاظت، احيا و مديريت تالاب هاي كشور - مصوب 1396 - آيين نامه جلوگيري از تخريب و آلودگي غيرقابل جبران تالاب ها را به شرح زير تصويب كرد:
آيين نامه جلوگيري از تخريب و آلودگي غيرقابل جبران تالاب ها
مصوب 1397,11,17
با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده 1(اصلاحي 17ˏ04ˏ1405) - در اين آيين نامه اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:
الف- قانون: قانون حفاظت، احيا و مديريت تالاب هاي كشور - مصوب 1396 - .
ب- سازمان: سازمان حفاظت محيط زيست.
پ- ستاد: ستاد ملي هماهنگي و مديريت تالاب هاي كشور.
ت- تالاب: تالاب هاي موضوع جدول شماره (1) پيوست اين آيين نامه كه تأييد شده به مهر دفتر هيأت دولت است و تمامي صخره هاي مرجاني، علف هاي دريايي، خورها، پهنه هاي گلي، زيست گاه هاي سواحل ماسه اي، سواحل قلوه سنگي (سنگ ريزه اي) سواحل صخره اي، غارهاي آهكي و ديگر سامانه (سيستم) هاي هيدرولوژيك زيرزميني ساحلي و غارهاي آهكي داخل خشكي، جنگل هاي حرا و مصب رودخانه هاي حوضه خليج فارس و درياي عمان و مصب رودخانه هاي حوضه درياي خزر.
ث- نياز آبي محيط زيستي: آب مورد نياز براي حفظ ويژگي هاي تنوع زيستي و تأمين پايداري كاركردها و خدمات زيست بومي هر تالاب.
ج- حريم تالاب: حريم موضوع بند (ج) ماده (1) آيين نامه اجرايي تبصره (2) ماده (2) قانون اراضي مستحدث و ساحلي موضوع تصويب نامه شماره 3279/ ت36256ك مورخ 19/ 1/ 1387 .
چ- حريم بوم شناختي تالاب: زيستگاه هاي بلافصل تالاب كه حيات وحش تالابي بخشي از فعاليت خود را در آن انجام مي دهد يا در تعيين اصلي ترين خدمات تالاب نقش اساسي دارد.
ح- تخريب و آلودگي غيرقابل جبران تالاب: هرگونه فعاليت هاي انساني يا پيامدهاي ناشي از آن در بستر و حريم بوم شناختي كه منجر به تنزل ارزش هاي بوم شناختي و كاركردهاي اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و زيستگاهي تالاب شود.
خ- پيت زار: بخشي از بستر تالاب كه مخلوط ناهمگني از مواد و بقاياي گياهي تجزيه شده را تشكيل مي دهد.
د- پايداري تالاب: حفظ مستمر ويژگي هاي محيطي و تنوع زيستي تالاب و ارائه خدمات و كاركردهاي متنوع آن براي جوامع انساني.
ذ- راهبردها و برنامه عمل ملي حفاظت و احياي تالابها: سند راهبردي بالادستي و برنامه عمل جامعي كه استفاده از رويكرد زيست بومي را در راستاي پايداري تالاب ها نهادينه نموده و اهداف كلي براي حفاظت و احياي تالاب ها و اقدامات اولويت دار و شيوه همكاري بين دستگاه هاي اجرايي ذي ربط و ذي نفعان را مشخص مي سازد.
ر- آلاينده: هر نوع ماده يا عامل فيزيكي، شيميايي و زيستي (بيولوژيكي) كه باعث آلودگي تالاب گرديده و يا به آلودگي آن بيفزايد.
ز- آلودگي: پخش يا آميختن مواد آلاينده به آب، هوا، خاك يا زمين به ميزاني كه كيفيت فيزيكي يا شيميايي يا زيستي (بيولوژيك) آن را تغيير دهد به طوري كه زيان آور براي زيستمندان باشد.
ماده 2 (اصلاحي 17ˏ04ˏ1405) - به منظور ايجاد هماهنگي در دستگاه هاي اجرايي ذي ربط و جلوگيري از خسارات ناشي از توسعه ناهماهنگ و ناپايدار بر تالاب ها و تضمين كاركرد پايدار تالاب ها، ستاد ملي هماهنگي و مديريت تالابهاي كشور به رياست معاون اول رييس جمهور و عضويت رييس سازمان (دبير)، وزيران نيرو، كشور، جهاد كشاورزي، صنعت، معدن و تجارت، راه و شهرسازي و امور خارجه دادگستري، ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري و رييس سازمان برنامه و بودجه كشور، استانداران استان هاي ذي ربط حسب مورد، رييس كميته ملي كنوانسيون رامسر، مرجع ملي كنوانسيون بين المللي مبارزه با بيابان زايي، يك نماينده از شبكه سمن هاي تالابي و دو نفر صاحب نظر با معرفي سازمان و تصويب ستاد تشكيل مي شود.
ماده 3(اصلاحي 29ˏ10ˏ1400) - وظايف ستاد به شرح زير است:
الف - هماهنگي بين دستگاه هاي ذي ربط و ساير ذي نفعان با هدف جلوگيري از تخريب و آلودگي تالاب ها و بهبود وضعيت تالاب هاي آسيب ديده.
ب - نظارت بر تأمين نياز آب محيط زيستي تالاب ها.
پ - تأييد نقشه راه و راهبردها و برنامه عمل ملي حفاظت و احياي تالاب ها كه توسط سازمان و با هدف حفظ و احياي تالاب هاي كشور تهيه مي شود.
ت- پيشنهاد اصلاح و تكميل الزامات قانوني جهت عملياتي شدن سند راهبردها و برنامه عمل ملي حفاظت و احياي تالاب ها به مراجع ذي ربط.
ث- ارزيابي عملكرد دستگاه ها در جهت اقدامات پيش بيني شده در سند راهبردها و برنامه عمل ملي حفاظت و احياي تالاب ها.
ج - نظارت عالي بر اجراي برنامه هاي مديريت زيست بومي تالاب ها و تعيين الزامات آن جهت رعايت در طرح هاي جامع، تفصيلي و هادي.
چ - تصويب دستورالعمل تعيين حريم بوم شناختي تالاب ها.
ح - تصويب دستورالعمل نحوه تشكيل و اداره جلسات ستاد.
تبصره (اصلاحي 29ˏ10ˏ1400) - شيوه نامه تعيين حريم بوم شناختي تالاب ها ظرف سه ماه پس از ابلاغ اين آيين نامه، توسط سازمان با همكاري وزارت جهاد كشاورزي تهيه و بعد از تصويب ستاد، ابلاغ مي گردد. حريم موضوع ماده (2) آيين نامه اجرايي تبصره (2) ماده (2) قانون اراضي مستحدثات و ساحلي - مصوب 1354 - موضوع تصويب نامه شماره 3279 /ت36256ك مورخ 19 /1 /1387 به قوت خود باقي است. تعيين حد بستر و حريم صخره هاي مرجاني و علف هاي دريايي و خورها بر عهده سازمان است.
ماده 4(اصلاحي 28ˏ01ˏ1398) - وزارت نيرو به منظور تأمين نياز آبي محيط زيستي تالاب ها كه توسط سازمان اعلام مي شود، ميزان سهم تالاب از ظرفيت آبي حوضه آبريز را با كميت و كيفيت مناسب و متناسب با شرايط اقليمي مختلف، با توزيع زماني معين و در اولويت دوم پس از تأمين آب شرب تخصيص مي دهد كه با همكاري دستگاه هاي ذي ربط و نظارت سازمان تأمين مي شود.
ماده 5 - هرگونه بهره برداري و اقدامي كه به تشخيص سازمان منجر به تخريب و آلودگي غيرقابل جبران تالاب ها شود، ممنوع است و سازمان موظف است ضمن اخطار كتبي اصلاح يا توقف فعاليت در مهلت مشخص كه برابر دستورالعمل ابلاغي سازمان تعيين مي شود، نسبت به اعمال ماده (4) قانون در پايان مهلت مذكور با رعايت مفاد اين آيين نامه اقدام كند.
تبصره 1 (اصلاحي 29ˏ10ˏ1400) - صدور پروانه اكتشاف و بهره برداري معدني در تالاب هاي موضوع بند (الف) ماده (3) قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست - مصوب 1353 - با رعايت بند (چ) ماده (24) اصلاحي قانون معادن - مصوب 1390 - مستلزم مجوز شوراي عالي حفاظت محيط زيست مي باشد و در مورد ساير تالاب ها الزاماً منوط به اخذ تأييديه سازمان مي باشد.
تبصره 2 (اصلاحي 29ˏ10ˏ1400) - صدور پروانه جديد چراي دام در تالاب و حريم بوم شناختي تالاب هايي كه در پارك هاي ملي و آثار طبيعي ملي قرار دارند، ممنوع است و در ساير تالاب ها، تجديد مميزي و صدور پروانه جديد چراي دام در تالاب و حريم بوم شناختي آن توسط سازمان منابع طبيعي و آبخيزداري كشور منوط به تأييد سازمان است.
تبصره 3 - دستگاه هاي اجرايي در انجام فعاليت ها و اقدامات قانوني خود مكلف به رعايت مفاد قانون و اين آيين نامه هستند.
ماده 6 - نحوه محاسبه خسارات ناشي از تخريب و آلودگي غيرقابل جبران تالاب ها موضوع ماده (4) قانون به شرح زير است:
الف (اصلاحي 29ˏ10ˏ1400) - خسارت آلودگي ماهانه ناشي از تخليه فاضلاب در تالاب و آب هاي پذيرنده از حاصل ضرب عوامل زير براي آلاينده ترين عامل به تشخيص سازمان محاسبه مي شود:
1- حجم كل خروجي فاضلاب واحد آلاينده در ماه بر اساس نمونه مركب برحسب مترمكعب
2- ميزان آلودگي كه برابر است با غلظت هريك از آلاينده هاي اندازه گيري شده منهاي حد مجاز تقسيم بر حد مجاز مذكور هر آلاينده (مطابق جدول شماره (2) پيوست كه تأييد شده به مهر دفتر هيأت دولت است.)
3- ضريب ريالي (مطابق جدول شماره (2) پيوست)
4- درجه حساسيت (مطابق جدول شماره (3) پيوست كه تأييد شده به مهر دفتر هيأت دولت است.)
ب (اصلاحي 29ˏ10ˏ1400) - ميزان خسارت آلودگي ماهانه ناشي از دفع غيرصحيح مواد زايد جامد يا مايع از حاصل ضرب عوامل زير به دست مي آيد:
1- وزن پسماند آلاينده برحسب كيلوگرم
2- ضريب ريالي ( مطابق جدول شماره (4) پيوست كه تأييد شده به مهر دفتر هيأت دولت است.)
3- ضريب حساسيت تالاب (مطابق جدول شماره (3) پيوست)
پ - ميزان خسارت تخريب حاصل از خاك برداري و خاك ريزي، برداشت غيرمجاز آب يا ممانعت از ورود آب به تالاب، زهكشي، چراي غيرمجاز و برداشت غيرمجاز علوفه، برداشت پيت، وارد كردن گونه هاي غيربومي مضر گياهي و جانوري، اقدامات منجر به مرگ و مير حيات وحش و آبزيان و از بين رفتن رستني ها، ايجاد حريق، از حاصل ضرب هر يك از عوامل تعيين شده در جدول شماره (5) پيوست كه تأييد شده به مهر دفتر هيأت دولت است (فهرست اقدامات منجر به تخريب غيرقابل جبران تالاب ها و ضريب ريالي متناسب آنها) و ضريب حساسيت تالاب (مطابق جدول شماره (3) پيوست) تعيين مي شود.
تبصره 1 (اصلاحي 29ˏ10ˏ1400) - تمامي خسارات در رابطه با آلاينده هاي ناشي از تخليه فاضلاب و پسماند در حوضه آبخيز تالاب محاسبه مي شود.
تبصره 2(اصلاحي 17ˏ04ˏ1405) - در صورت اصلاح حدود مجاز غلظت آلاينده ها (موضوع جدول شماره (2) پيوست)، استانداردهاي مصوب جديد ملاك محاسبه خسارات خواهد بود.
تبصره 3(اصلاحي 17ˏ04ˏ1405) - ضريب ريالي موضوع جداول شماره (2)، (4) و (5) پيوست، هر سه سال بر اساس نرخ رسمي تورم اعلامي بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران و بررسي هاي كارشناسي از سوي سازمان اعلام مي شود.
معاون اول رئيس جمهور - اسحاق جهانگيري
جدول شماره 1 –فهرست طبقه بندي شده تالاب هاي آيين نامه جلوگيري از تخريب و آلودگي غيرقابل جبران تالاب ها
رديف
استان
تالاب هاي طبيعي
آببندان (3)
داخل خشكي (1)
ساحلي – دريايي (2)
سد تالاب (3)
1
آذربايجان شرقي
قوريگل
2
بزوجق گلي
3
يانيق آباد
4
ذولبين
5
قره قشلاق
6
گوشا گلي
7
آلمالو
8
ايقرگل
9
ساخسيلو
10
آذربايجان غربي
درياچه اروميه
11
يادگارلو(خدرحاجي)
12
درگه سنگي (سيران گلي)
13
شورگل (آق قلعه)
14
قوپي بابا علي
15
كاني برازان
16
گرده قيط و مميند
17
گپي غازان و گروس
18
آغ زيارت
19
پيراحمدي كندي
20
يوسف كندي
21
جمال آباد (شيرين سو)
22
آغ گل
23
چنگيز گلي
24
طالقان (اسلام آباد)
25
عشق آباد (كنيكور)
26
قره بلاغ
27
قره قشلاق
28
قره گل
29
مارميشو
30
بورالان
31
شيبلو
32
چمن گلي
33
تلخاب (شيرين آب)
34
گلمرز
35
ياريم قيه
36
ناور
37
طالب آباد
38
سولدوز
39
حسنلو
40
شاه گلي
41
نوروزلو
42
عرب گلي
43
حسن باتان
44
زاويه سفلي
45
تالابهاي دالامپر
46
گريس
قزلچه
47
48
قوروق
49
گرده زرين
50
اردبيل
آت گلي
51
نئور
52
ميل مغان
53
طاووس گلي
54
تالابهاي رود ارس
55
البرز
صالحيه
56
اصفهان
گاوخوني
57
شور گلپايگان
58
ايلام
سياب درويش
59
چكر
60
سياگ آو (درياچه دوقلو)
61
سيوان
62
گلهي بالا
63
گلهي پائين
64
سراب آبدانان
65
سراب كلان
66
سراب دره شهر
67
سراب سيكان
68
سراب كلم
69
سراب ميشخاص
70
سراب مورت ميمه
71
تالاب زمزم
72
سد دويرج
73
درياچه سد ايلام
74
درياچه سد كنگير
75
درياچه سد سيمره
76
درياچه سد كرخه
77
تالاب حله
78
تالاب مند
79
تالاب ناي بند
80
تالاب جزيره خارگو
81
تالاب جزيره خارگ
82
تالاب دير – نخيلو
83
تالاب بردستان
84
جزيره هاله
85
تالاب بوشهر خور شكري و سلطاني
86
تهران
بند علي خان
87
تار
88
هوير
89
چهارمحال و بختياري
علي آباد
90
سولقان
91
چغاحور
92
چال تر
93
چال خشك
94
گندمان
95
قزل گل
96
خراسان شمالي
آق قشلاق
97
خراسان رضوي
چشمه سبز
98
تجن
99
سير خون
100
بزنگان (گل بي بي)
101
خراسان جنوبي
كجي نمكزار
102
خوزستان
شادگان
103
خورموسي، خورزنگي، خور جعفري
104
هورالعظيم
105
ميانگران
106
بامداژ
107
شيمبار (شيرين بهار)
108
بندون
109
مجموعه تالاب هاي پارك ملي و منطقه حفاظت شده دز (يعقوب، بزرگ باقر، صالح سعيد، ميانرود، دز1، دز2، بيت يدي، بيت يدي، بيت ثامر، بيت كاظم، ابوطيور1، ابوطيور2)
110
مجموعه تالاب هاي پارك ملي و منطقه حفاظت شده كرخه (خويس، بيت رحيمه (الجزاير)، سادات حبابيه، چاي سدر و مگران)
111
مجموعه تالاب هاي ساحلي دريايي دارا
112
ام الدبس
113
سگور (الله اكبر)
114
تالابهاي دشت، شعيبيه شوشتر(بكشيه، زويه2، سيد عنايت، عرب حسن شمالي و عرب حسن غربي)
115
هامون ها (صابري، پوزك و هيرمند)
116
سيستان و بلوچستان
خليج گواتر و خورباهو
117
تيس
118
تنگ
119
گورديم
120
خور گالك
121
خور پزم
122
فارس
پريشان
123
ارژن
124
مجموعه تالابهاي بختگان (طشك، نيريز و كمجان)
125
مهارلو
126
هفت برم
كافتر
127
128
برم فيروز
129
هرم و كاريون
130
هيرم
131
برم شور
132
شادكام
133
دشت كنار
134
پاقلات
135
قزوين
اوان
136
دريابيك
137
الله آباد
138
آلوين الموت
139
قم
درياچه نمك
140
حوض سلطان
141
مره
142
غدير اسب
143
بهشت معصومه
144
كردستان
زريوار
145
كرمان
هامون جازموريان
146
كرمانشاه
نيلوفر
147
ياوري
148
هشيلان و سبزعلي
149
روانسر
150
سراب جابري
151
شرف آباد
152
كهگيلويه و بويراحمد
برم الوان
153
برم شرم زنگ
154
مور زرد زيلايي
155
كوه گل دنا
156
گلستان
آجي گل
157
آلاگل
158
آلماگل
159
گميشان
160
درياچه شور
161
اينچه
162
استيل آستارا
163
مجموعه تالاب انزلي
164
اميركلايه
165
جوكندان تالش
166
بوجاق كيانشهر
167
لرستان
بيشه دالان
168
درياچه گهر
169
تنوردر
170
مجموعه تالابهاي 11 گانه پل دختر (تالاب گوري بلمك، تالاب آب تاف1، تالاب آب تاف 2، تالاب تكانه، تالاب لفانه1، تالاب لفانه2، تالاب گوري جمجمه، تالاب گوري كبود، تالاب گوري، زرده يا زردآبه، تالاب گوري سياه، تالاب گوري پيكه)
171
وژن آب
172
غارماهي كور
173
آببند خروسان
174
مازندران
استخر پشت
175
ميانكاله
176
لپوزاغمرز
177
شيرين خان لپو
178
پلنگان
179
درياچه شورمست
180
ازباران- سرخرود- فريدونكنار
181
عباس آباد
182
درياچه لاسم
183
آبندان دشت ممرز
184
درياچه ولشت
185
نشتارود
186
هسل
187
الندان
188
كيسي
189
سيدمحله
190
كردكلا
191
اوجا
192
زياركلا
193
مزرن آباد بابل
194
دريوك
195
مولا دودانگه
196
حيدركلا (گل نيلوفر)
197
مركزي
تالاب ميقان
198
خور خوران (خمير)
199
مصب رودهاي گز و حرا
200
مصب رودهاي شور و شيرين و ميناب
201
خور مركزي جاسك
202
جزاير داراي صخره هاي مرجاني، مانگرو (حرا)، علف دريايي، بسترهاي جلبكهاي دريايي، زيستگاه هاي جوجه آوري پرندگان و بسترهاي تخمگذاري لاك پشتان دريايي
203
شيدور
204
جگين و گابريك
205
خور خلاصي
206
تياب
207
خورآذيني
208
جزيره قشم – خليج ديرستان (زيستگاه لاك پشتان دريايي)
جزيره قشم – شيب دراز (مكان تخمگذاري لاك پشتان دريايي)
209
210
جزيره قشم – هلر (Holor) (زيستگاه حرا، نوزادگاه ميگو)
211
جزيره لارك – منطقه موريانه (مرجاني)
212
جزيره تنب بزرگ (مرجاني)
213
جزيره كيش – منطقه بي كورال (مرجاني)
214
جزيره كيش (تخمگذاري لاك پشتان دريايي)
215
جزيره كيش (بستر جلبكي و زيستگاه پرنده)
216
جزيره كيش – منطقه پديده (زيستگاه مرجاني)
217
جزيره لاوان (مرجاني)
218
جاسك – خور كرتي (زيستگاه حرا، زيستگاه لاك پشتان سبز)
219
جزيره هندورابي زيستگاه مرجاني (تمامي اطراف جزيره زيستگاه مراجاني است)
220
جزيره هندورابي (تخم گذاري لاك پشتان دريايي)
221
ساحل شرق شهر بندرعباس
222
همدان
پيرسلمان
223
چشم شور
224
آق گل
225
تمامي صخره هاي مرجاني، علف هاي دريايي، خورها، پهنه هاي گلي، سواحل صخره اي، جنگل هاي حرا و مصب رودخانه هاي خليج فارس و درياي عمان
226
تمامي مصب هاي رودخانه هاي حوضه درياي خزر
جدول شماره 2: عوامل حد مجاز غلظت آلايندها (ميلي گرم بر ليتر) و ضريب ريالي محاسبه خسارت تخليه آلاينده ها به تالاب و آبهاي پذيرنده
رديف
مواد آلوده كننده
حد مجاز تخليه به تالاب و آب هاي پذيرنده
ضريب ريالي
1
نقره
Ag
1
600
2
آلومينيم
Al
5
480
3
ارسنيك
As
1/ 0
600
4
برم
B
2
480
5
باريم
Ba
5
600
6
بريليوم
Be
1/ 0
600
7
كلسيم
Ca
75
360
8
كادميوم
Cd
1/ 0
600
9
كلرآزاد
Cl
1
480
10
كلرايد
Cl
600
240
11
فرم آلدئيد
CH2O
1
420
12
فنل
C6H5OH
1
600
13
سيانور
CN
5/ 0
480
14
كبالت
CO
1
600
15
كرم
Cr6+
5/ 0
600
16
كرم
Cr3
2
600
17
مس
Cu
1
600
18
فلورايد
F
5/ 2
360
19
آهن
Fe
3
240
20
جيوه
Hg
ناچيز
600
21
ليتيم
Li
5/ 2
120
22
منيزيم
Mg
100
300
23
منگنز
Mn
1
360
24
موليبدن
Mo
01/ 0
480
25
نيكل
Ni
2
480
26
آمونيم
NH4
5/ 2
360
27
نيتريت
NO2
10
240
28
نيترات
NO3
50
240
29
فسفات (بر حسب فسفر)
-
6
240
30
سرب
Pb
1
600
31
سديم
Na
1
300
32
سولفيد
SH2
3
300
33
سولفيت
SO3
1
240
34
سولفات
SO4
400
180
35
واناديم
V
1/ 0
480
36
روي
Zn
2
240
37
چربي و روغن
-
10
180
38
دترجنت
ABS
5/ 1
240
39
بي.او.دي
BOD
50
360
40
سي.او.دي
COD
100
600
41
مجموع مواد جامد محلول
TDS
توضيح 1
180
42
مجموع مواد جامد معلق
TSS
60
300
43
مواد قابل ته نشيني
SS
0
300
44
پ.هاش
PH
5/ 8- 5/ 6
480
45
مواد راديواكتيو
O
0
600
46
كدورت (NTU)
-
50
240
47
رنگ (ميلي گرم بر حسب پلاتين)
-
75
300
48
درجه حرارت (سانتي گراد)
T
توضيح 2
180
49
كل كليفرم گوارشي (تعداد در 100 ميلي ليتر)
MPN
400
600
50
كل كليفرم (تعداد)
MPN
1000
480
51
مواد نفتي
TPH
01/ 0
600
52
تخم انگل
-
0
600
53
شوري
Ec
توضيح 1
200
توضيح 1: تخليه با غلظت بيش از ميزان مشخص شده در جدول در صورتي مجاز خواهد بود كه پساب خروجي، غلظت كلرايد، سولفات و مواد محلول منبع پذيرنده را در شعاع 200 متري بيش از ده درصد افزايش ندهد.
توضيح 2: درجه حرارت بايد به ميزاني باشد كه بيش از 3 درجه سانتيگراد در شعاع 200 متري محل ورود آن، درجه حرارت منبع پذيرنده را افزايش يا كاهش ندهد.
جدول شماره 3: درجه بندي حساسيت تالاب
رديف
طبقه بندي تالاب
درجه حساسيت
1
تالاب هاي آب شور يا لب شور فصلي
4
2
تالاب هاي آب شور يا لب شور دائمي
6
3
تالاب هاي ساحلي / دريايي
8
4
تالاب هاي آب شيرين فصلي
10
5
درياچه ها و تالاب هاي آب شيرين دائمي
12
6
تالاب هاي ثبت شده در كنوانسيون رامسر و تالاب هاي با سطح حفاظتي پارك ملي و پيت زارها
14
جدول شماره 4: طبقه بندي مواد زائد و خسارات آلودگي ناشي از تخليه پسماند به تالاب ها و حريم آن ها
گروه
كد
بين المللي
نوع مواد زائد
شاخص آلايندگي
واحد
ضريب ريالي
1
Y10
مواد و اشيا حاوي يا آلوده به بي فنيل هاي چند كلره (PCBS)
وزن
PCB-
PBB-PCT
Kg
1000000
Y43
تركيبات گروه دي – بنزو – پي – دي اكسين هاي چندكلره
وزن دي اكسيدها
Kg
1000000
Y44
تركيبات گروه دي – بنزو – پي – دي اكسين هاي چندكلره
وزن دي اكسيدها
Kg
1000000
Y41
حلال هاي آلي هالوژن دار
وزن ماده
Kg
1000000
Y29
جيوه، تركيبات جيوه
وزن جيوه
Kg
1000000
Y5
مواد زائد حاصل از توليد، فرمولاسيون و استفاده از مواد شيميايي نگهدارنده چوب
وزن ماده
Kg
1000000
Y45
تركيبات آلي هالوژن دار علاوه بر مواردي كه در فوق اشاره شد
وزن ماده
Kg
50000
2
Y26
كادميوم، تركيبات كادميوم
وزن كادميوم
Kg
500000
Y24
آرسنيك و تركيبات آرسنيك
وزن آرسنيك
Kg
500000
Y21
تركيبات كروم شش ظرفيتي
وزن كروم
Kg
500000
Y30
تاليوم و تركيبات تاليوم
وزن كروم
Kg
500000
Y19
كربونيل هاي فلزي
وزن ماده
Kg
500000
Y20
برليوم تركيبات برليوم
وزن برليوم
Kg
500000
Y28
تلوريوم و تركيبات تلوريم
وزن تلوريوم
Kg
500000
Y27
آنتيموان، تركيبات آنتيموان
وزن آنتيموان
Kg
500000
Y25
سلنيوم و تركيبات سلنيوم
وزن سلنيوم
Kg
500000
Y17
مواد زائد حاصل از پرداخت سطح فلزات و پلاستيك
وزن ماده
Kg
200000
3
Y15
ضايعاتي كه ماهيت انفجاري دارند و مشمول ساير مقررات نيستند
وزن ماده
Kg
1000000
Y34
اسيدها به اشكال محلول يا جامد
وزن اسيد آزاد
Kg
1000000
Y35
بازها به اشكال محلول يا جامد
وزن باز آزاد
Kg
1000000
4
Y4
مواد زائد حاصل از توليد، فرمولاسيون و كاربرد داروهاي گياهي و مواد كشنده ميكروارگانيسم ها
وزن ماده
Kg
500000
Y7
مواد زائد حاصل از تصفيه حرارتي و آبكاري فلزات بوسيله سيانيدها
وزن سيانيد
Kg
10000000
Y37
تركيبات آلي فسفره
وزن فسفره
Kg
500000
Y33
سيانيدهاي غيرآلي
وزن سيانيد
Kg
1000000
Y38
سيانيدهاي آلي
وزن سيانيد
Kg
1000000
5
Y18
بقاياي حاصل از عمليات دفع مواد زائد صنعتي
وزن ماده
Kg
2000000
Y47
بقاياي حاصل از ذباله ها سوزهاي زباله منازل
وزن ماده
Kg
2000000
Y39
فنل ها، تركيبات فنل از جمله كلروفنل ها
وزن فنل ها
Kg
500000
Y40
اترها
وزن اتر
Kg
500000
Y42
حلال هاي آلي بدون هالوژن
وزن ماده
Kg
500000
Y6
مواد زائد حاصل از توليد، فرمولاسيون و كاربرد حلال هاي آلي
وزن ماده
Kg
500000
Y8
ضايعات روغن هاي معدني كه براي استفاده هاي رايجه مناسب نيستند
وزن ماده
Kg
500000
Y9
مخلوط هاي زائد روغن با آب، هيدروكربن ها با آب و امولسيون ها
وزن ماده
Kg
500000
Y11
مواد قيري زائد حاصل از پالايش، تقطير و تصفيه حرارتي
وزن ماده
Kg
500000
6
Y36
آزبست (پودر يا الياف)
وزن آزبست
Kg
2000000
7
Y1
مواد زائد حاصل از مراقبت هاي پزشكي بيمارستان ها، مراكز درماني
وزن ماده
Kg
5000000
Y2
مواد زائد حاصل از توليد و تهيه فرآورده هاي دارويي
وزن ماده
Kg
5000000
Y3
دوا و داروهاي زائد و كودهاي شيميايي
وزن ماده
Kg
5000000
8
Y12
موا زائد حاصل از توليد، فرمولاسيون و كاربرد جوهرها، رنگ ها، پيگمنت ها، مواد رنگرزي، لاك و الكل و روغن هاي جلا
وزن ماده
Kg
2000000
Y16
مواد زائد حاصل از توليد، فرمولاسيون و كاربرد مواد شيميايي مورد استفاده در عكاسي
وزن ماده
Kg
2000000
Y32
تركيبات غيرآلي فلوئور غير از كلسيم فلورايد
وزن ماده
Kg
2000000
Y14
مواد زائد شيميايي حاصل از فعاليت هاي تحقيقاتي، عمراني يا آموزشي كه ماهيت شناخته شده ندارند و يا جديد بوده و اثرات شان بر روي انسان و محيط ناشناخته است.
وزن ماده
Kg
2000000
9
Y13
سرب، تركيبات سرب
وزن سرب
Kg
200000000
Y22
تركيبات مس
وزن مس
Kg
100000000
Y23
تركيبات روي
وزن روي
Kg
100000000
10
Y46
ساير پسماندها
وزن ماده
Kg
10000
جدول شماره 5 –اقدامات منجر به تخريب و آلودگي غيرقابل جبران تالاب ها و ضريب ريالي متناسب آن
رديف
اقدام
واحد
ضريب ريالي
1
خاك برداري
مترمكعب
400000
2
خاك ريزي
مترمكعب
50000
3
تغيير وضع طبيعي
متر مكعب
200000
(ساخت و ساز، تخريب و تغيير كاربري)
مترمربع
200000
4
برداشت غيرمجاز آب يا ممانعت از ورود آب به تالاب و يا زهكش كردن آن
مترمكعب
100000
5
برداشت پيت
كيلوگرم
1000
6
وارد كردن گونه هاي غيربومي مضرگياهي و جانوري متناسب با ميزان خسارت زايي گونه به تشخيص سازمان حفاظت محيط زيست
مساحتي از تالاب كه تحت گسترش گونه غيربومي مضر قرار گرفته است (هكتار)
100000000
7
اقدامات منجر به مرگ و مير حيات وحش و آبزيان
تعداد
مطابق جداول مطالبه ضرر و زيان شكار و صيد
8
بريدن، ريشه كن كردن و سوزاندن گياهان
تعداد
مطابق جرايم مندرج در قانون حفاظت و بهره برداري از جنگلها و مراتع كشور
9
چراي غيرمجاز دام
واحد دامي
20 % ارزش متوسط واحد دامي در سال
10
برداشت غيرمجاز علوفه
كيلوگرم
75 % قيمت مصوب جو در بازار
11
آتش سوزي عمدي
هكتار
10000000
12
تصرف اراضي تالابي و حريم قانوني
متر مربع
650000
13
برداشت مرجانها (اعم از سخت و نرم)، اسفنجها، شقايقهاي دريايي، صخره هاي زنده (بايوراك)، خيارهاي دريايي
كيلوگرم
مطابق جداول مطالبه ضرر
14
سيست (تخم) آرتميا
گرم
10000
توضيح 1: تمامي تالابهاي طبيعي داخل خشكي (موارد ستاره دار جدول) در اولويت دستور كار وزارت نيرو براي تعيين حد بستر و حريم قرار دارند.
توضيح 2: مسئوليت تعيين حد بستر و حريم تالابهاي ساحلي دريايي به عهده سازمان حفاظت محيط زيست مي باشد.
توضيح 3: مطابق ماده (16) قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست و ماده (1) قانون حفاظت، احياء و مديريت تالابها، مرجع و مسئول مديريت و تشخيص تخريب و آلودگي تالابها، سازمان حفاظت محيط زيست مي باشد و در مورد نحوه بهره برداري از منابع آبي سد تالابها (تالابهايي كه با ايجاد بند يا سد تغيير تراز آب يافته اند) و در ستون ششم جدول درج شده اند و لايروبي آب بندانها (تالابهاي مندرج در ستون پنجم جدول) وزارت نيرو هماهنگي لازم با سازمان حفاظت محيط زيست را صورت خواهد داد.
توضيح 3: در خصوص تالاب هاي ساحلي – درياي، مقادير حد مجاز تخليه به تالاب ها و آبهاي پذيرنده، براساس -جدول (1) استاندارد تخليه به درياهاي ايران (خليج فارس، درياي عمان و درياي خزر) مصوب 1399 سازمان حفاظت محيط زيست تعيين مي گردد.
توضيح 4: در خصوص رديف (45) جدول شماره (2)، ارزيابي ميزان آلايندگي مواد پرتوزا و تعيين حدود مربوطه در چارچوب قانون حفاظت در برابر اشعه – مصوب 1368-، مقررات و ضوابط مرتبط توسط سازمان انرژي اتمي ايران صورتي مي پذيرد.
توضيح - در خصوص رديف هاي 7، 8، 9، 10 و 13 اين جداول، جهت محاسبه خسارات، بدون لحاظ ضريب حساسيت تالاب انجام ميگيرد.
تبصره 4(الحاقي 17ˏ04ˏ1405) - درصورت وقوع تخليه ناگهاني آلايندهها به تالاب به صورت عمدي يا غيرعمدي، محاسبه خسارات وارده بر اساس حجم كل ماده آلاينده تخليه شده (برحسب مترمكعب) در الگوي (فرمول) محاسباتي لحاظ مي گردد.
تبصره 5(الحاقي 17ˏ04ˏ1405) - درخصوص رديف هاي (7)، (8)، (9)، (10) و (13) جدول شماره (5)، محاسبه خسارات بدون لحاظ ضريب حساسيت تالاب انجام مي گيرد.
مصوب 1397/11/17 هیات وزیران
هیات وزیران در جلسه 17/ 11/ 1397 به پیشنهاد سازمان حفاظت محیط زیست و به استناد تبصره ماده (1) قانون حفاظت، احیا و مدیریت تالاب های کشور - مصوب 1396 - آییننامه جلوگیری از تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب ها را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده 1(اصلاحی 1400/10/29) - در این آییننامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
ت- تالاب: تالاب های موضوع جدول شماره (1) پیوست این آییننامه که تایید شده به مهر دفتر هیات دولت است و تمامی صخره های مرجانی، علف های دریایی، خورها، پهنه های گلی، سواحل صخره ای، جنگل های حرا و مصب رودخانه های حوضه خلیج فارس و دریای عمان و مصب رودخانه های حوضه دریای خزر.
ث- نیاز آبی محیط زیستی: آب مورد نیاز برای حفظ ویژگی های تنوع زیستی و تامین پایداری کارکردها و خدمات زیست بومی هر تالاب.
ح- تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب: هرگونه فعالیت های انسانی در بستر و حریم بوم شناختی که منجر به تنزل برگشت ناپذیر ارزش های بوم شناختی و کارکردهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیستگاهی تالاب شود.
ماده 2 - به منظور ایجاد هماهنگی در دستگاه های اجرایی ذی ربط و جلوگیری از خسارات ناشی از توسعه ناهماهنگ و ناپایدار بر تالاب ها و تضمین کارکرد پایدار تالاب ها، ستاد ملی هماهنگی و مدیریت تالابهای کشور به ریاست معاون اول رئیس جمهور و عضویت رئیس سازمان (دبیر)، وزیران نیرو، کشور، جهاد کشاورزی، صنعت، معدن و تجارت، راه و شهرسازی و امور خارجه و رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، استانداران استان های ذی ربط حسب مورد، رئیس کمیته ملی کنوانسیون رامسر، مرجع ملی کنوانسیون بین المللی مبارزه با بیابان زایی، یک نماینده از شبکه سمن های تالابی و دو نفر صاحب نظر با معرفی سازمان و تصویب ستاد تشکیل میشود.
ماده 3(اصلاحی 1400/10/29) - وظایف ستاد به شرح زیر است:
ب - نظارت بر تامین نیاز آب محیط زیستی تالاب ها.
پ - تایید نقشه راه و راهبردها و برنامه عمل ملی حفاظت و احیای تالاب ها که توسط سازمان و با هدف حفظ و احیای تالاب های کشور تهیه میشود.
تبصره (اصلاحی 1400/10/29) - شیوهنامه تعیین حریم بوم شناختی تالاب ها ظرف سه ماه پس از ابلاغ این آییننامه، توسط سازمان با همکاری وزارت جهاد کشاورزی تهیه و بعد از تصویب ستاد، ابلاغ میگردد. حریم موضوع ماده (2) آییننامه اجرایی تبصره (2) ماده (2) قانون اراضی مستحدثات و ساحلی - مصوب 1354 - موضوع تصویب نامه شماره 3279 /ت36256ک مورخ 1387/1/19 به قوت خود باقی است. تعیین حد بستر و حریم صخره های مرجانی و علف های دریایی و خورها بر عهده سازمان است.
ماده 4(اصلاحی 1398/01/28) - وزارت نیرو به منظور تامین نیاز آبی محیط زیستی تالاب ها که توسط سازمان اعلام میشود، میزان سهم تالاب از ظرفیت آبی حوضه آبریز را با کمیت و کیفیت مناسب و متناسب با شرایط اقلیمی مختلف، با توزیع زمانی معین و در اولویت دوم پس از تامین آب شرب تخصیص می دهد که با همکاری دستگاه های ذی ربط و نظارت سازمان تامین میشود.
تبصره 1 (اصلاحی 1400/10/29) - صدور پروانه اکتشاف و بهره برداری معدنی در تالاب های موضوع بند (الف) ماده (3) قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست - مصوب 1353 - با رعایت بند (چ) ماده (24) اصلاحی قانون معادن - مصوب 1390 - مستلزم مجوز شورای عالی حفاظت محیط زیست م. ب. و در مورد سایر تالاب ها الزاماً منوط به اخذ تاییدیه سازمان م. ب..
تبصره 2 (اصلاحی 1400/10/29) - صدور پروانه جدید چرای دام در تالاب و حریم بوم شناختی تالاب هایی که در پارک های ملی و آثار طبیعی ملی قرار دارند، ممنوع است و در سایر تالاب ها، تجدید ممیزی و صدور پروانه جدید چرای دام در تالاب و حریم بوم شناختی آن توسط سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور منوط به تایید سازمان است.
الف (اصلاحی 1400/10/29) - خسارت آلودگی ماهانه ناشی از تخلیه فاضلاب در تالاب و آب های پذیرنده از حاصل ضرب عوامل زیر برای آلاینده ترین عامل به تشخیص سازمان محاسبه میشود:
2- میزان آلودگی که برابر است با غلظت هریک از آلاینده های اندازه گیری شده منهای حد مجاز تقسیم بر حد مجاز مذکور هر آلاینده (مطابق جدول شماره (2) پیوست که تایید شده به مهر دفتر هیات دولت است.)
4- درجه حساسیت (مطابق جدول شماره (3) پیوست که تایید شده به مهر دفتر هیات دولت است.)
ب (اصلاحی 1400/10/29) - میزان خسارت آلودگی ماهانه ناشی از دفع غیرصحیح مواد زاید جامد یا مایع از حاصل ضرب عوامل زیر به دست میآید:
2- ضریب ریالی (مطابق جدول شماره (4) پیوست که تایید شده به مهر دفتر هیات دولت است.)
پ - میزان خسارت تخریب حاصل از خاک برداری و خاک ریزی، برداشت غیرمجاز آب یا ممانعت از ورود آب به تالاب، زهکشی، چرای غیرمجاز و برداشت غیرمجاز علوفه، برداشت پیت، وارد کردن گونه های غیربومی مضر گیاهی و جانوری، اقدامات منجر به مرگ و میر حیات وحش و آبزیان و از بین رفتن رستنی ها، ایجاد حریق، از حاصل ضرب هر یک از عوامل تعیین شده در جدول شماره (5) پیوست که تایید شده به مهر دفتر هیات دولت است (فهرست اقدامات منجر به تخریب غیرقابل جبران تالاب ها و ضریب ریالی متناسب آنها) و ضریب حساسیت تالاب (مطابق جدول شماره (3) پیوست) تعیین میشود.
تبصره 1 (اصلاحی 1400/10/29) - تمامی خسارات در رابطه با آلاینده های ناشی از تخلیه فاضلاب و پسماند در حوضه آبخیز تالاب محاسبه میشود.
تبصره 2 - در صورت اصلاح استانداردهای آلودگی منابع آب (موضوع جدول شماره (2) پیوست)، استانداردهای مصوب جدید ملاک محاسبه خسارات خواهد بود.
تبصره 3 - ضریب ریالی موضوع جداول شماره (2)، (4) و (5) پیوست، هر دو سال بر اساس نرخ رسمی تورم اعلامی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و بررسی های کارشناسی از سوی سازمان تعدیل و اعلام میشود.
توضیح 2: مسئولیت تعیین حد بستر و حریم تالابهای ساحلی دریایی به عهده سازمان حفاظت محیط زیست م. ب..
توضیح 3: مطابق ماده (16) قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست و ماده (1) قانون حفاظت، احیاء و مدیریت تالابها، مرجع و مسئول مدیریت و تشخیص تخریب و آلودگی تالابها، سازمان حفاظت محیط زیست م. ب. و در مورد نحوه بهره برداری از منابع آبی سد تالابها (تالابهایی که با ایجاد بند یا سد تغییر تراز آب یافته اند) و در ستون ششم جدول درج شده اند و لایروبی آب بندانها (تالابهای مندرج در ستون پنجم جدول) وزارت نیرو هماهنگی لازم با سازمان حفاظت محیط زیست را صورت خواهد داد.
مواد زائد حاصل از تصفیه حرارتی و آبکاری فلزات به وسیله سیانیدها
دریافت فایل پیدیاف
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
