آییننامه
آئین نامه لایحه قانونی حفاظت فنی ـ قسمت حفاظت و بهداشت عمومی کارگاهها با اصلاحات و الحاقات بعدی
آئين نامه لايحه قانوني حفاظت فني ـ قسمت حفاظت و بهداشت عمومي كارگاهها
مصوب 1336,01,11
با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل اول ـ ساختمان
ماده 1 ـ اشخاصيكه بخواهند كارخانه يا كارگاهي تاسيس نموده و با[يا] توسعه بدهند بايستي قبلا[قبلاً] نقشه و مشخصات ساختماني كارخانه يا كارگاه را با رعايت مفاد اين آئين نامه تهيه و براي اخذ پروانه حفاظت و بهداشت صنعتي بوزارت كار تسليم نمايند.
ماده ۲ ـ ساختمان كارخانه يا كارگاه بايد مطابق نقشه مصوبه و مفاد اين آئين نامه باشد و پس از اتمام ساختمان و قبل از شروع بكار صاحب كارخانه يا كارگاه مكلف باخذ گواهي نامه رعايت مقررات اين آئين نامه از وزارت كار ميباشد.
ماده ۳ ـ ساختمان كارگاهها و كارخانهها بايد با وضع آب و هواي محل متناسب باشد.
ماده ۴ ـ ارتفاع داخلي محل كار بايد حداقل ۳ متر باشد مگر در موارديكه بنا بملاحظات فني ارتفاع كمتري را لازم داشته باشد
ماده ۵ ـ براي هر كارگر در كارگاه حداقل بايد ده متر مكعب فضا منظور گردد.
ماده ۶ ـ فضاي اشغال شده بوسيله ماشين لات [آلات] يا ابزار و اثاثيه مربوط بكار همچنين فضاي بالاتر از ارتفاع ۳ متر جزء فضاي مزبور حساب نمي شود.
ماده ۷ ـ سقف و بدنه كارگاه بايد با مصالحي ساخته و اندود شود كه از نفوذ رطوبت بداخل جلوكيري[جلوگيري] نمايد و حتي الامكان مانع نفوذ گرما يا سرماي خارج گردد.
ماده ۸ ـ كف كارگاه و راهرو بايد بنحو مناسبي مفروش شود كه توليد كرد [گرد] و غبار ننموده وقابل شستشو باشد و همچنين موجب لغزيدن كارگران نگردد . و در موارديكه در محل كار آب ريخته مي شود كف سالن داراي شيب مناسب ومجراي مخصوص خروج آب باشد بطوريكه آب در كف سالن جمع نشود.
ماده ۹ ـ در كارگاهيكه راهرو كف پلكان واطاق كار از سطح زمين پائين تر است بايد با وسائل لازم از نفوذ رطوبت جلوگيري گردد.
ماده ۱۰ ـ در محلهائيكه مواد شيميائي و سمي بكار ميبرند بايد بدنه ديوار تا ارتفاع يكمتر و شصت سانتيمتر از كف زمين قابل شستشو باشد.
ماده ۱۱ ـ كليه حفرههائيكه ممكن است توليد خطر سقوط اشخاص را نمايد بايد بوسيله طارمي بارتفاع حداقل ۶۰ سانتيمتر با پنجرههاي مشبك و يا پوششهاي فلزي محكم محصور و محافظت گردد.
ماده ۱۲ ـ پلكانهاي عمومي كارگاه بايد داراي پا كردهائي باشد كه عرض آن كمتر از يكمتر و ۲۰ سانتيمتر نباشد و همچنين دو طرف پله با ميله دستگيره و عنداللزوم با طارمي محفوظ گردد.
تبصره ـ هيچ مانعي در مسير پلكانها نبايد وجود داشته باشد.
ماده ۱۳ ـ دركليه كارگاهها بايد باندازه كافي در و پنجره نصب شود و بطور كلي سطح پنجرهها بايد يكدهم سطح كف محل كار باشد و هر سالن كار بايد لااقل مجموعاً داراي دو در ورودي و خروجي باشد.
ماده ۱۴ ـ سقف كارگاه هائي كه وسائل كار و نوع محصول آن طوري است كه بيشتر در معرضخطر حريق واقع ميشود حتيالامكان از مصالح نسوزباشد.
فصل دوم ـ روشنائي
ماده ۱۵ ـ در هر كارگاه بايستي روشنائي كافي (طبيعي و يا مصنوعي) متناسب با نوع كار و محل پيش بيني شود
در صورتيكه براي روشنائي از نور مصنوعي قوي استفاده شود بايد براي دريافت ممانعت از خيرگي چشم حبابهاي مخصوصي نصب گردد.
ماده ۱۶ ـ كليه پنجرههاي بدنه و سقف كه جهت روشنائي اطاقها تعبيه شده و كليه چراغها و حبابها بايد نظيف نگاهداشته شود.
فصل سوم ـ تهويه و حرارت
ماده ۱۷ ـ محل كاردر هر كارگاه بايد بخوبي تهويه شود بقسمي كه كارگران هميشه هواي سالم تنفس نمايند و براي محلهاي كار پوشيده مقدار حداقل هواي لازم براي هر كارگر بر حسب نوع كار در هر ساعت۲۰ الي۵۰ متر مكعب ميباشد.
ماده ۱۸ ـ در هر كارگاههائيكه دود ويا گاز ويا گرد و غبار ايجاد مي شود بايد با وسائل فني مۇثر اين مواد از محل توليد بخارج كارگاه هدايت شود بطوريكه مزاحمت و خطري براي كارگران ايجاد ننمايد.
ماده ۱۹ ـ هر گاه وضعيت كارگاه بنحوي باشد كه تهويه آن بطور طبيعي كافي نباشد بايد از وسائل تهويه مصنوعي استفاده نمود.
ماده ۲۰ ـ هر كارگاه بايد داراي وسائلي باشد كه در زمستان و تابستان درجه حرارت داخلي آن را بوضع قابل تحملي نگاهدارد.
فصل چهارم ـ جلوگيري از آتش سوزي
قسمت اول ـ درهاي خروج و راهروها
ماده ۲۱ ـ بين درهاي هر سالن كار يكي از آنها درب احتياطي تلقي و بايد رو بخارج باز شود.
ماده ۲۲ ـ درهاي خروجي احتياطي هيچوقت نبايد قفل باشد و بايد بوسيله علايم و يا چراغهاي مشخص نشان داده شود
ماده ۲۳ ـ پلكان هاي كارگاه بايد با مصالح ساختماني نسوز ويا فلزي ويا طارمي ساخته شود.
ماده ۲۴ ـ درهائيكه بجانب پلكان باز ميشود بايد لااقل فاصله اي باندازه عرض در تا نخستين پله براي توقف داشته باشد.
قسمت دوم ـ وسائل مبارزه با آتش سوزي
ماده ۲۵ ـ كليه كارخانهها و كارگاهها بايد داراي وسائل عادي آتشنشاني باشند و نيز بايد دائما مقدار لازم آب و شن براي خاموش كردن آتش سوزيهاي ساده و معمولي دردسترس داشته باشند.
ماده ۲۶ ـ كارخانههائيكه بمناسبت وسائل كار ونوع محصول بيشتر در معرض خطر حريق هستند علاوه بر وسائل مندرج درماده فوق بايد داراي مأمورين ورزيده آتش نشاني و وسائل كافي از قبيل لوله كشي آب تحت فشار با شيرهاي متعدد و نردههاي نجات وغيره باشند و اين وسايل بايد لااقل ماهي يكبار بازديد شوند تا در موقع لزوم قابل استفاده فوري باشند.
قسمت سوم ـ وسائل اعلام خطر و تمرين آتش نشاني.
ماده ۲۷ ـ كليه كارگاهها بايد با وسائل كافي اعلام خطر مجهز شوند بطوريكه وقوف بر آن در همه جاي محوطه كار مقدور گردد.
ماده ۲۸ ـ تمرين و خروج كارگران اقلا [اقلاً] يكمرتبه در هر سه ماه بايد انجام گيرد تا در موقع حدوث خطر تخليه كارگاه از كارگران بآساني و بدون ازدحام صورت گيرد.
ماده ۲۹ ـ انجام تمرينات ضد آتش سوزي در محلهائيكه دستههاي مرتب آتش نشاني موجود است حداقل هر سه ماه يكبار لازم است.
ماده ۳۰ ـ در كارخانههائيكه مامورين[مأمورين] آتش نشاني وجود ندارد بايد بعدهاي از كارگران دائمي سرايدارها و نگهبانان بكاربردن وسائل ضدآتش سوزي و شناسائي انواع آتش سوزي را تعليم داد.
قسمت چهارم ـ مواد منفجره و محترقه
ماده ۳۱ ـ مقررات موضوعه آئين نامه طرز نگهداري و حمل و نقل و استعمال مواد محترقه وزارت پيشه و هنر مصوب مردادماه۱۳۱۷ مراعات شود.
ماده ۳۲ ـ كار فرما موظف است كه مواد محترقه مورد نياز كارخانه در مخازني كه حتي المقدور زيرزمين تعبيه ميشود يا در ساختمان هاي نسوز كارخانه را نگا هداري نمايد و در هر حال اين مخازن بايد از محل كار بهاندازه كافي فاصله داشته باشد.
ماده ۳۳ ـ استعمال دخانيات ـ روشن كردن يا حمل كبريت ـ فندك و مانند آن ها در انبار مواد منفجره و محترقه و كارگاههائيكه با مواد فوق كار ميكنند مخصوصاً (در پالايشگاههاي نفت) اكيداً ممنوع است.
قسمت پنجم ـ رعد و برق
ماده ۳۴ ـ در موارد زير تعبيه و نصب برق گير الزامي است .
الف ـ ساختمان هائيكه در آن مواد محترقه ومنفجره توليد و يا ذخيره و انبار ميشوند.
ب ـ تانكها و مخازنيكه بنزين نفت و روغن و يا مواد قابل اشتعال ديگر در آنها نگهداري ميشود.
ج ـ كورههاي مرتفع و دود كشهاي بلند
فصل پنجم ـ ماشين آلات
روپوش و حفاظ ماشين آلات
ماده ۳۵ ـ كليه قسمتهاي انتقال دهنده نيرو (ترانسميسيون) ازقبيل تسمه فلكه زنجير و چرخ دنده و امثال آن و همچنين قسمتهائي آزماشينها[از ماشين ها] كه امكان ايجاد سانحه براي كارگر داشته باشند بايد داراي روپوش و يا حفاظ باشند.
تعميرات ماشين
ماده ۳۶ ـ هنگام تعمير ماشينها نكات زير را بايد در نظر گرفت.
الف ـ قسمتهاي متحرك ماشين را كه ممكن است ايجاد خطر نمايد قبل از شروع بتعمير بايد متوقف گردد و جريان برق را بطور اطمينان بخش قطع نمود و يا هر نوع وسيله محركه ديگر را از كار انداخت.
ب ـ قبل از پايان تعمير و كارگذاشتن حفاظهاي مربوطه نبايد ماشين را بكار انداخت.
فصل ششم ـ وسائل الكتريكي
ماده ۳۷ ـ وسائل و ادوات الكتريكي بايد داراي حفاظ بوده و طوري ساخته و نصب و بكاربرده شود كه خطر برقزدگي و آتش سوزي ايجاد نكند.
ماده ۳۸ ـ مسئول فني كارگاه موظف است اشخاصي را كه صلاحيت فني آنها محرز باشد در نصب و امتحان و يا تنظيم وسائل ادوات الكتريكي بكار گمارد.
ماده ۳۹ ـ هنگاميكه نصب هر دستگاه الكتريكي پايان يابد با تعميرات و اصلاحات و يا تعميرات كلي در آن انجام شده باشد بايد ستگاه[دستگاه] مزبور توسط متخصصين قبل از شروع بكار مورد آزمايش قرار گيرد.
ماده ۴۰ ـ ابزار وسائل تعمير دستگاههاي الكتريكي بايد از هر حيث قابل اطمينان باشد و قبل از استعمال از طرف متخصصين مربوط آزمايش گردد.
ماده ۴۱ ـ مسير جريان برق متناوب (غير از فشار قوي) بايد از لولههاي مخصوص عايق دار عبور داده شود و بطوري نصب گردند كه اشخاص بسهولت به آن ها دسترسي نداشته باشند ضمناً محل نصب ترانسفورمارتورها و كندانساتورها خارج از دستر[دسترس]عموم قرار گيرد
ماده ۴۲ ـ از بكار بردن كابلها و سيمهاي متحرك و آزاد با فشارهاي بالاتر از ۱۱۰ولت از قبيل كابل متههاي دستي و غيره بايد حتي الامكان خودداري ودر صورت ضرورت فقط بايد توسط اشخاص صلاحيتدار و مجاز بكار برده شود. اين قبيل كابل ها بايد قبل از بكار بردن معاينه دقيق شده و در مسير عبور اشخاص قرار نگيرد.
تبصره ـ براي جلوگيري از ازدياد طول سيمهاي متحرك و آزاد لازم است بمقدار كافي پريز در محلهاي مناسب نصب گردد تا بسهولت بتوان از آنها استفاده نمود.
ماده ۴۳ ـ در هر كارگاه مسير سيمهاي برق و همچنين كليدها و جعبه تقسيمها و پريزها بايد برنك [برنگ]معين و با طريق ديگر بهمين نحو مشخص كرد تا از ايجاد خطر جلوگيري شود.
ماده ۴۴ ـ در انجام كارهاي الكتريكي و غيره الكتريكي كه از جريان برق استفاده ميشود بدنه دستگاههاي الكتريكي بايد داراي اتصال زميني باشد.
ماده ۴۵ ـ سيمهاي پل گردان (جراثقال) و ساير سيم هائي را كه نميتوان عايق نمود بايد طوري در حفاظ قرار داد كه از اتصال احتمالي جلوگيري شود.
ماده ۴۶ ـ ساير سيمها و كابل هاي برق بايد داراي روپوش عايق مناسب با فشار و سايرشرايط موجود (رطوبت و گرما و غيره) بوده و از روي اصول فني نصب و حتي الامكان در لوله يا كانال قرار گرفته باشند.
ماده 47 ـ فيوزها و كليدها بايد كامل و متناسب با جريان و بيعيب باشد.
ماده ۴۸ ـ دستگاههاي كنترل كه با فشارهاي ۵۰ولت ببالا كار ميكنند بايد بوسيله جعبههاي ثابت در بسته محفوظ باشد و سرپوش آنها را فقط اشخاص مجاز ميتوانند باز كنند.
ماده ۴۹ ـ در كارگا هائيكه مواد منفجره و يا گازهاي قابل احتراق و مواد قابل اشتعال توليد مي شوند بايستي جريان و كيفيت اتصال هاي برقي بنحوي باشند كه ايجاد احتراق ننموده و از موتورهائيكه طبق اصول فني براي اين قبيل كارگاهها ساخته شده استفاده كنند.
ماده ۵۰ ـ دستگا ههاي باطري آكومولاتور كه اختلاف پتانسيل بين دو قطب آنها بيشتر از ۱۵۰ ولت باشد و يا آنكه ظرفيت آن براي يك دشارژ ( ) ۸ ساعته متجاوز از ۱۵ كيلو وات ساعت باشد بايد در محلهاي مخصوصي قرار گيرند كه داراي دستگاه تهويه قوي و كافي بوده و ضمناً كف محلي كه اين باطريها قرار دارد طوري مجهز شود كه داراي مقاومت كافي در مقابل اسيدها بوده و از آسيب كاملا مصمون باشند.
ماده ۵۱ ـ در صورتيكه دستگاههاي باطري در محلي قرار گرفته باشند كه از اين محل استفاده ديگري نيز بشود بايد
الف ـ داراي روپوش و يا دستگاه حفاظتي لازم مربوطه باشد.
ب ـ داراي وسايلي باشد كه از تراكم گازهاي قابلاشتغال [اشتعال]جلوگيري نمايد.
ماده ۵۲ ـ ظروف باطريهاي الكتريكي بايد روي تكيه گا ههاي عايق قرار گيرند مگر آنكه از شيشه و يا كائوچوو يا اشياء عايق ديگر ساخته شده باشند.
ماده ۵۳ ـ سيم هاي برقي غير ثابت و نرم در صورتيكه در معرض رطوبي و سائيدگي واقع باشند بايد روپوش محكم و لاستيكي داشته باشند كه در مقابل ضربت مقاومت كند و يا با سلاح فلزي قابل انعطاف مجهز باشند و هيچوقت پريزها و اتصالات معيوب بكار برده نشوند.
ماده ۵۴ ـ استعمال چراغهاي دستي برقي در صورتي مجاز است كه داراي حفاظ محكم سيمي بوده و سيم جريان آن داراي روپوش عايقدار و سر پيچ آن كاملا[كاملاً] محفوظ باشد.
ماده ۵۵ ـ انبردست ـ آچار ـ فيوزكش . روغندان ـ پرس و ساير ابزاريكه براي پاك كردن دستگاههاي الكتريكي و يا تعمير آنها استعمال ميشوند بايد دستههاي عايق متناسب داشته و از طرف متصدي مسئول معاينه شوند.
ماده ۵6 ـ در محلي كه جريان برق موجود است وسائل آتش نشاني نبايد از نوع موادهادي جريان برق (مانند آب و ساير مايعات) باشد بلكه بايد از دستگا ههاي مجهز بمواد مخصوص كه براي آتش نشاني برق لازم است از قبيل انيدريد كربنيك و غيره استفاده نمود ضمناً نيز براي اطفاء اين حريقها ميتوان خاك و شن را بكار برد..
ماده ۵۷ ـ تعميرات را نبايد روي رشتههاي حامل برق صورت داد مگر در موارد خيلي ضروري و در اينصورت بايد طبق دستور مستقيم از طرف شخص صلاحيتداري بوسيله متخصص انجام شود.
ماده ۵۸ ـ قبل از شروع بتعميرات دستگاههاي برق متصدي كار بايد اطمينان حاصل كند كه سيم با دستگاه و يا ماشين قطعاً در يك نقطه و در صورت امكان در بيشتراز يك نقطه از شبكه برق جدا شده باشد و كليدهائيكه دستگاه را كنترل ميكند در وضعيت قطع در جريان باشد و تمام اقدامات لازم از لحاظ پيش بيني بمنظور جلوگيري از امكان جريان مجدد برق در حين تعميرات بعمل آمده باشد بعلاوه بايد در تابلوئيكه در محل قطع جريان برق نصب ميشود با خط درشت نوشته شده باشد (خطر:وصل جريان برق ممنوع است.
الكتريسته ساكن.
ماده ۵۹ ـ در محيطي كه خطر حريق وجود دارد و يا در نزديكي مواد قابل اشتعال بايد پيش بينيهائي براي خنثي نمودن و از بين بردن جرقههاي الكتريسته ساكن كه توليدآتش سوزي مينمايد بعمل آورده شود.
ماده ۶۰ ـ براي جلوگيري ازتجمع الكتريسته ساكن در كارخانجات بايد دستگاهها را مستقيماً بزمين اتصال دهند.
ماده ۶۱ ـ درهر كارگاه كارفرما مكلف است تعميرات و رسيدگي بامور الكتريكي مربوطه را باشخاصي كه صلاحيت فني ندارند واگذار ننمايند.
فصل هفتم
ماده ۶۲ ـ بكارانداختن هر نوع جراثقال اعم ازبرقي ومكانيكي و دستي مستلزم تحصيل برك [برگ]معاينه ازمؤسسات صلاحيت داري كه شوراي عالي حفاظت فني تعيين خواهد كرد مي باشد برك [برگ]معاينه بايد حاوي حداكثر قدرت مجاز جراثقال در شرايط معين بر حسب كيلوگرم و اجازه بكار انداختن آن باشد بعلاوه اين معاينه ميبايد هر سال يكبار تجديد شود هر نوع تغيير و تبديلي در دستگاه جراثقال مستلزم تحصيل برك معاينه جديد ميباشد.
دستگا ههاي مزبور بايد در حين كار مرتباً تميز و هفته اي يكبار از طرف شخص صلاحيتدار كارگاه معاينه گردد..
ماده ۶۳ ـ حداكثربارمجاز درشرايط معيني كه جراثقال ميتواند تحمل نمايد بايد بر حسب كيلوگرم و يا خط درشت و خوا نا در روي قسمت نمايان جراثقال نوشته شود بطوريكه از كف كارگاه بتوان آنرا بآساني خواند.
ماده ۶۴ ـ الف هيچگاه جراثقال و ساير دستگاههاي انتقال نبايد اضافه بر بار مجاز بارگيري شود.
ب ـ بلند كردن و پائين آوردن بار بايد بآهستگي انجام گيرد و همچنين از بلند كردن و نگاه داشتن و پائين آوردن ناگهاني خودداري شود.
ماده ۶۵ ـ سرطناب و يا كابل نقاله بايد بطورمحكم ازداخل قرقره جراثقال بسته شده وموقعيكه قلابهاي بارگيري درپائين ترين نقطه ميباشند روي قرقره اقلا دو دورطناب وبا كابل پيچيده شده باشد و همچنين محل اتصال طناب يا كابل يا قفل ق ب[قلاب]بايد محكم و هرماه يكبار ازطرف متصدي مربوطه باز و پس ازمعاينه و اطمينان ازسالم بودن آن مجدداً بسته شود.
ماده ۶۶ ـ كليه قسمتهاي مورد كشش وفشاردستگاه جراثقال بايد هرروز كه جراثقال بكار برده ميشود از طرف متصدي مربوطه معاينه دقيق شده واطمينان حاصل گردد كه تمام قطعات بدون عيب ومحكم ومستقر باشند.
ماده ۶۷ ـ پائين آوردن وجابجا كردن بارجراثقال بايد باعلائم مشخص كه خوب تمرين شده باشند انجام گيرد براي هرعمل بايد علامت مقتضي بكاربرده شود وعلائم بهتراست بوسيله اشاره دست باشد.
ماده ۶۸ ـ متصديان جراثقال بايد حتي المقدور از بردن بار از بالا سر اشخاص احترازنموده وموقعيكه باربه جراثقال آويخته است متصدي جرثقيل نبايد آنرا ترك نمايد.
فصل هشتم ـ مواد خطرناك و محترق
ماده ۶۹ ـ درمورد عمليات خطرناك كه موجب احتراق يا انفجار وتصاعد گازها ويا دود سمي ميگردد بايد از كارگران خبره استفاده كرد وپيش بيني حفاظت كارگران بتناسب نوع موادگازهاي سمي ومحترقه بعمل آيد تا خطري متوجه آنان نگردد و همچنين از تماس اشخاص متفرقه باگازها ممانعت و ازسرايت دود بخارج جلوگيري شود.
ماده ۷۰ ـ گردـ دود و گازهاي سمي حتي الامكان بايد توسط دستگاههاي مكنده بخارج هدايت شوند و درصورت اجباراستعمال ادوات حفاظت ازقبيل ماسك ولباسهاي مخصوص ضروري است
ماده ۷۱ ـ پوشش كف و ديوارهاي اطاقهائيكه انواع گازهاي مضردر آنها وجود دارد بايد همواره غيرقابل نفوذ باشد.
ماده ۷۲ ـ درموقع تعميرتانكها و مخازن مواد خطرناك و قابل احتراق ازقبيل مخازن بنزين و نفت و روغن وغيره بايد مخازن تخليه وسپس بخوبي شستشو شود بطوريكه هرگونه مواد زائد و خطرناك از جدار داخلي آن زائل گردد و براي آنكه گازهاي موجوده احتمالي بكلي خارج گردد بايد دريچههاي مخازن بازبوده و بوسائل لازم تهوبه [تهويه] گردد.
ماده ۷۳ ـ كارگران مخصوص تعمير تانكها و مخازنيكه گازهاي خطرناك ممكن است درآنها ايجاد شود با وسائل مقتضي مجهز باشند و همچنين داراي لباس مخصوض [مخصوص ] كمربندي باشند كه بخارج از تانك ارتباط داشته باشد و براي جلوگيري از وقوع خطر بايد شخص مورد اطميناني در خارج تانك مراقب اعمال كارگر داخلي باشد تا در صورت لزوم اقدامات احتياطي را انجام دهد و ضمناً بايد هواي مناسب بقدر كافي بكارگري كه درون تاك [تانك]است داده شود.
ماده 74 ـ در صورتيكه براي كار در مخازن و تانكها جريان برق مورد استفاده قرار گيرد بايد دقت كرد كه اختلاف سطح جريان برق از 50 ولت تجاوز ننمايد و همواره از چراغ دستي مخصوصي استفاده شود و در صورتيكه براي هر نوع كاري در روي وسائل فلزي ولتاژ بيش از پنجاه ولت لازم باشد وسائل استحفاظي لازم را از نظر حفاظت كارگر بكار برد.
فصل نهم ـ آب آشاميدني
رفاه و بهداشت
ماده ۷۵ ـ در كليه كارگاهها كارفرما مكلف است آب آشاميدني گوارا و سالم بمقدار كافي در ظروف سر بسته و محفوظ در دسترس كارگران بگذارند.
ماده ۷۶ ـ در كارگاههائي كه كارگران مدت مديدي در مجاورت حرارت يا نقاطي كه تعريق فوق العاده است كار ميكنند كار فرما بايد قرصهاي نمك طعام در دسترس كارگران بگذارند.
ماده ۷۷ ـ استعمال ليوان عمومي براي آشاميدن آب اكيداً ممنوع است.
ماده ۷۸ ـ آب غير آشاميدنيكه براي مصرف صنعتي و يا آتش نشاني بكار ميرود بايد بوسيله تابلوهاي مخصوص عدم قابليت شرب آب اعلان شده باشد.
ماده ۷۹ ـ در صورتيكه براي آب آشاميدني از چاههاي سطحي استفاده ميشود بايد چاه آب از مجاري و چاههاي فاضل آب و مستراحها بمسافت كافي دورباشد بطوريكه از آلودگي آن جلوگيري بعمل آيد.
ماده ۸۰ ـ مخازن آب آشاميدني بايد پيوسته تميز نگاهداشته شود.
فصل دهم ـ نظافت و نظم
ماده ۸۱ ـ معابر انبارها و سالنهاي كار بايد مطابق اصول صحي[صحيح] تميز گردد.
ماده ۸۲ ـ سطح ديوارها ـ كف سالنها ـ سقف ـ پنجرهها ـ درها و شيشهها در كارگاهها بايد پاكيزه باشند.
ماده ۸۳ ـ انداختن اخلاط و آب دهان در روي زمين و پلكان و دبوارا[ديوارا]اكيداً ممنوع است.
ماده ۸۴ ـ در هر محل كار بايد بتعداد كافي ظروف مخصوص زباله و همچنين ظروفي براي اخلاط و آب دهان موجود باشد اين ظروف بايد قابل پاك كردن بوده ودر شرايط مناسب بهداشتي نگهداري شوند.
ماده ۸۵ ـ براي دفع آبهاي مصرف شده و فضولات نكر بايد در داخل و خارج از كارخانجات فاضل آبها (اگو) در نظر گرفته شود اين فاضل آب ها بايستي از مصالح غير قابل نفوذ تعبيه و قطر داخلي و شيب آنها طوري منظور شود كه با كمال سهولت و بدون وقفه ور كود آبهاي مصرف شده و فضولات را بچاهها و يا حوضچههاي تصفيه دفع نمايد.
تبصره 1 ـ در محلهائيكه شيب كافي وجود ندارد بوسايل مكانيكي با يستي حسن جريان فاضل آب تامين كردد.
تبصره 2 ـ درصورت لزوم براي تسريع و تسهيل دفع فضولات مزبور بايد در محلهاي لازم بوسائل مناسب جريان آب از خارج پيشبيني شود(مثلا شاش دو و غيره
ماده ۸۶ ـ كارخانجات ميتوانند فقط آبهاي بيضرر خ. ر. ب. مسير رودخانهها و مسير سيلها و مجاري آب و محل آبهاي راكد بريزند
ماده ۸۷ ـ در كارخانجاتيكه فضولات حاصله آنها ممكن است موجب مسموميت يا بروز بيماريها گردد بايد فضولات مزبور با فعل و انفعالات فيزيكي يا شيميائي در حوضچههاي مخصوص تصفيه گردد در هر حال در دفع فضولات بايد از نظر حفظ سلامت و بهداشت و جلوگيري از خطرات ممكنه نهايت دقت و پيش بينيهاي لازم بعمل آيد.
ماده ۸۸ ـ مواد اوليه و محصول كارگاه بايد طوري در داخل انبارها و يا كارگاه گذارده شود كه معبري براي خروج و عبور كارگران و وسائط نقليه وجود داشته باشد و ضمناً از برخورد كارگران به آنها كه موجب سقوط و بروز سوانحي ممكنست جلوگيري بعمل آيد.
ماده ۸۹ ـ وضعيت محل كار بايد بنحوي باشد كه كارگر بتواند براحتي و بآساني كار خود انجام دهد
فصل يازدهم ـ شستشو و نظافت
ماده ۹۰ ـ در هر كارگاه بايد لااقل براي هر ۳۵ نفر يك مستراح ساخته شود و مستراح زنها بايد مجزا باشد در ساختمان مستراحها بايد رعايت اصول بهداشتي بعمل آيد وسايل تهويه براي آن فراهم و بوسيله هواكش يا وسائل ديگري از عفونت آن جلوگيري شود مرتباً بايد شستشو و بوسائل شيميائي ضد عفوني كردند و آب مستراحها بوسيله شيرآب تامين و آفتابه بايد در مستراحها بحد كافي موجود باشد.
ماده ۹۱ ـ در هر كارگاه بايد يكدستگاه وسيله روشوئي با آب جاري براي هر۲۰ نفر كاركرد در دسترس كارگران گذارده شود و روشوئيها بايد هميشه طبق اصول بهداشتي تميز باشند
ماده ۹۲ ـ كار فرما مكلف است حداقل در ماه معادل ۲۰۰ گرم صابون در اختيار هر كارگر براي تامين نظافت آنها بگذارد.
ماده ۹۳ ـ كار فرما مكلف است وسائل خشك كردن دست و رو را مجانا[مجاناً] براي كارگران تهيه نمايد.
ماده ۹۴ ـ براي كارگرانيكه در محلهاي آلوده بگرد و خاك با مواد سمي و كثافات از قبيل كارخانجات چرمسازي روده پاك كني و معادن ذغال وغيره كارميكنند كار فرما مكلف است حداقل براي هر بيست نفر از اين قبيل كارگران يك دستگاه وش باآب گرم و سرد ساخته و در دسترس آنها بگذارد باين قبيل كارگران ماهيانه معادل ۲۰۰ گرم صابون و دومتر پارچه داده شود.
فصل دوازدهم ـ ناهارخوري
ماده ۹۵ ـ در هر كارگاه بايد محلي متناسب با تعداد كارگران بمنظور صرف غذا اختصاص داده شود.
ماده ۹۶ ـ ناهار خوري بايد داراي تعداد كافي ميز و صندلي و يا نيمكت باشد.
ماده ۹۷ ـ ناهار خوري بايد كاملا تميزو روشن بوده و ساير اصول بهداشت در آن رعايت شده باشد
ماده ۹۸ ـ در كارگاههائيكه بوفه و آشپزخانه وجود دارد نكات زير بايد رعايت شود
الف ـ كاركنان نهارخوري و همچنين بوفه چيها و آشپزها بايد اراي روپوش تميز بوده و در هر ماه معاينه پزشكي شوند و نسبت به نظافت شخصي آنها مراقبت كافي بعمل آيد.
ب ـ ظروف مورد استعمال در غذا خوري بايد لااقل با آب گرم و صابون مرتباً تميز شوند.
ج ـ تهيه و فروش و مصرف هر نوع نوشابه الكلي در كارگاه ممنوع است.
فصل سيزدهم ـ وسائل استحفاظي فردي
ماده ۹۹ ـ كار فرما موظف است در هر سال دو دست لباس كار مجاناً دراختيار هر كارگر بگذارد لباس كار بايد مناسب با نوع كار باشد و طوري تهيه شود كه كارگر بتواند براحتي وظائف خود را انجام دهد و موجب بروز سوانح نگردد.
ماده ۱۰۰ ـ بكارگراني كه با مواد شيميائي كار ميكنند بنابر احتياج علاوه بر لباس كار بايد وسائل استحفاظي از قبيل پيشبند مخصوص ـ دستكش ـ عينك و غيره داده شود كه آنانرا از آسيب مواد مزبور مصون دارد.
ماده ۱۰۱ ـ بكارگراني كه در مجاورت كورههاي ذوب فلزات و آهنگري كار ميكنند بايد لباس با پيش بند نسوز نقاب با عينك داده و به كارگراني كه مستقيماً با مواد گداخته كار ميكنند بايد اضافه بر وسائل فوق دستكش و كفش نسوز داده شود.
ماده ۱۰۲ ـ بكارگراني كه بكارهاي از قبيل سيم كشي ـ پي سازي و بطور كلي در معرض خطر سقوط ميباشند بايد كمربند اطمينان داده شود.
ماده 103 ـ كار فرما مكلف است لباس كار كارگراني را كه با مواد سمي كار ميكنند هر هفته شستشو و بي خطر نمايد و محل مخصوصي براي لباس اينگونه كارگران جداً[جدا] از محل لباس كن عمومي تهيه نمايد.
ماده ۱۰۴ ـ براي كارگراني كه در معرض سقوط اجسام قرار گيرند بايد كلاه مخصوص لبه دار از فلز و يا ماده سخت ديگري تهيه گردد.
ماده ۱۰۵ ـ كار فرما مكلف است مراقبت نمايد كارگراني كه در نزديكي قسمتهاي گردنده ماشين آلات مشغول ميباشند موهاي خود را كوتاه نموده و يا بوسيله سربند نگهداري نمايند.
ماده ۱۰۶ ـ براي كارگراني كه نوع كار آنها طوري باشد كه احتمال خطراتي براي چشم آنها ايجاد نمايد (از قبيل سمباده و يا جوشكاري و ماشينهاي تراش و نظائر آن) كارفرما مكلف است عينكهاي مخصوص متناسب با همان كار در دسترس كارگران بگذارد.
ماده ۱۰۷ ـ در محيطهاي آلوده بگرد و خاك با مواد شيميائي كه مضر براي ريهها باشد كار فرما موظف است ماسك و يا وسائل ديگري تهيه و در دسترس كارگران مربوطه قرار دهد.
ماده ۱۰۸ ـ در محيطهاي مرطوب يا كارهائي كه در آب انجام ميشود كار فرما بايد به تناسب نوع كار كفش يا چكمههاي لاستيكي غير قابل نفوذ و غيره تهيه و در دسترس كارگران بگذارد.
ماده ۱۰۹ ـ كليه لوازم استحفاظي بايد هر چند مدت يكبار بوسيله سرويسهاي بهداشتي و بازرسي كار كنترل شود.
ماده ۱۱۰ ـ در هر كارگاه كار فرما مكلف است محل معيني را براي رخت كن اختصاص دهند تا كارگران بتوانند لباس و يا كفش و يا اشياء شخصي خود را در آن محفوظ دارند محل رخت كن كارگران زن بايد مجزا باشد.
فصل چهاردهم ـ پست امدادي
ماده ۱۱۱ ـ دركليه كارگاهها كارفرما مكلف است يك قفسه حاوي دارو و لوازم براي كمكهاي اوليه در قسمتي از كارگاه كه تعداد كارگران از همه قسمتها بيشتر و احتمال خطر و آسيب ديدن كارگران زيادتر است نصب نمايد و شخصي را كه در كار كمكهاي اوليه آشنائي داشته باشد معين نمايد تا در صورت لزوم مورد استفاده قرار دهد.
تبصره 1 ـ صورت داروها و لوازم پست امدادي را سازمان بيمههاي اجتماعي كارگران تعين خواهد نمود.
تبصره 2 ـ محل پست امدادي و شخص مسئول را بايد بنحو مقتضي باطلاع كارگران رسانيده و در راهروها با علامت مخصوص (فلش) محل اين قفسه مشخص گردد.
تبصره ۳ ـ در كارگاههائي كه داراي ساختمان متعدد بوده و فاصله آنها با هم زياد باشد در ساختمان بايد قفسه مزبور جداگانه تهيه شود.
ماده ۱۱۲ ـ دركارگاههائي كه تعداد كارگران آن بيش از ۵۰ نفر ميباشد پست امدادي بايد بوسيله يكنفر پزشكيار تصدي گردد و اطاق مخصوص مجهز (حداقل يك تختخواب درنظرگرفته شود و ترتيبي داده شود كه يك نفر پزشكيار مسئول در تمام مدت كار در كارگاه حاضر باشد.
ماده ۱۱۳ ـ كارفرما مكلف است بمحض اطلاع ابتلاي يكي از كارگران بامراض واگيردار مراتب را باولين پست وزارت بهداري و همچنين سازمان بيمههاي اجتماعي كارگران اطلاع دهد و در صورت تائيد بيماري واگيردار از آميزش او با ساير كارگران ممانعت بعمل آورند.
تبصره ـ در اينگونه موارد متصديان بهداري و پستهاي امدادي موظفند دستورهاي بهداشتي لازم را با خط درشت و خوانا براي اطلاع كارگران در جاهاي مناسب در كارگاه آگهي نمايند
ماده ۱۱۴ ـ كارفرما موظف است آمار بيماران و حادثه ديدگان كارگاه خود را در آخر هر ماه بادارات كار و شعب سازمان بيمههاي اجتماعي كارگران ارسال دارد.
ماده ۱۱۵ ـ در موقع استخدام كارگر جديد كار فرما بايد برك[برگ] گواهي تندرستي از سازمان بيمههاي اجتماعي كارگران يا پزشك معتمد كارگاه از كارگر بخواهد.
تبصره ـ گواهي مزبور بايستي در ظرف ۴۸ ساعت پس از مراجعه در اختيار كارگر گذاشته شود.
ماده ۱۱۶ ـ كار فرما مكلف است ترتيبي بدهد كه كارگران شاغل بكار از تاريخ تصويب اين آئين نامه بتدريج در مدت يك سال معاينه عمومي شوند و برك گواهي تندرستي كسب نمايند بطوريكه بهر كارگر پس از يك سال كارت بهداشتي بدهد.
ماده ۱۱۷ ـ بازرسان فني كار موظفند در بهداشت عمومي كارگاهها نطارت دقيق نموده وسائل رفاهيت كارگران را از قبيل آب آشاميدني ـ مستراحها و روشوئيها ـ سالن غذا خوري ـ لباس كني ـ ماسكها ـ لباس كار و عينكها و غيره را از نظر بهداشت مرتباً آزمايش و كنترل نمايند و نواقص را بكار فرماي مربوطه اطلاع دهند و كار فرما مكلف برفع نواقص خواهد بود.
ماده ۱۱۸ ـ كار فرما مكلف است يك نسخه از اين آئين نامه را براي استفاده كارگران هميشه در دسترس بگذارد.
ماده 119 ـ كارگا ههاي مشغول بكار در تاريخ تصويب اين آئين نامه بايد وضع كاركاه[كارگاه] را با مقررات اين آئين نامه در مهلتي كه توسط بازرسان كار كتباً اخطار ميشود و از يكماه الي 12 ماه بيشتر خواهد بود تطبيق نمايد پس از مهلت مقرره صاحبان كارگا ههائيكه مطابق دستور عمل نكرده باشند متخلف شناخته ميشوند
ماده ۱۲0 ـ در صورتيكه عمل ارتكابي علاوه بر تخلفات و جزاهاي نقدي مقرر در اين آئينن نامه مستلزم مجازات ديگري هم باشند مرتكب علاوه بر محكوميت در حدود اين آئين نامه بمجازات جرمي هم كه مرتكب شده محكوم خواهد شد
ماده ۱۲۱ ـ متخلفين از مواد ۸ ـ ۹ـ ۱۰ ـ ۱۱ ـ ۱۲ ـ ۱۳ ـ ۱۸ ـ ۲۱ ـ ۲۲ ـ ۲۳ ـ ۲۸ ـ ۲۹ ـ ۳۰ ـ ۳۴ ـ ۳۸ ـ ۳۹ ـ ۴۰ ـ ۴۳ ـ ۴۴ ـ ۴۶ ـ ۴۷ ـ ۴۸ ـ ۵۲ ـ ۵۳ ـ ۵۴ ـ ۵۵ ـ ۵۶ ـ ۵۷ ـ ۵۸ ـ ۶۳ ـ ۶۴ ـ ۶۵ ـ ۶۶ ـ ۶۸ ـ ۷۱ ـ ۷۲ ـ ۷۴ ـ ۷۵ ـ ۷۶ ـ ۷۷ ـ ۷۸ ـ ۸۰ ـ ۸۱ ـ 72 ـ ۸۳ ـ ۸۴ ـ ۸۵ ـ ۸۶ ـ ۸۸ ـ ۹۰ ـ ۹۱ ـ ۹۲ ـ ۹۳ ـ ۹۴ ـ ۹۵ ـ ۹۶ ـ ۹۷ ـ ۹۸ ـ ۹۹ ـ ۱۰۰ ـ۱۰۱ ـ ۱۰۲ ـ ۱۰۳ ـ ۱۰۴ ـ ۱۰۵ ـ ۱۰۶ ـ ۱۰۷ ـ ۱۰۸ ـ ۱۱۰ ـ ۱۱۱ ـ ۱۱۲ ـ114اين آئين نامه بتجويز ماده سوم لايحه مربوط بمحا فظت فني مصوب ۸مرداد ماه۳۴كميسونهاي مشترك مجلسين كه بموجب آن متخلفين از ماده مزبور طبق آئين نامهاي كه وزارت كار تهيه و بتصويب وزارا دادگستري برسد مجازات خواهند شد و باستناد ماده ۱۱ قانون كيفر عمومي بحبس تكديري از سه روز تا ده روز با غرامت از پنجاه ريال تا دويست ريال محكوم ميشوند
وزير دادگستري – وزير كار
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
