آییننامه
آیین نامه مربوط به بستر و حریم رودخانه ها ، انهار، مسیلها ، مردابها ، برکه های طبیعی و شبکه های آبرسانی، آبیاری و زهکشی با اصلاحات و الحاقات بعدی
هيأت وزيران در جلسه مورخ 11/8/1379 بنابه پيشنهاد شماره 100/31/48556 مورخ 3/8/ 1379وزارت نيرو و به استناد ماده (51) قانون توزيع عادلانه آب ـ مصوب 1361 ـ، آييننامه مربوط به بستر و حريم رودخانهها، انهار، مسيلها، مردابها، بركههاي طبيعي و شبكههاي آبرساني، آبياري و زهكشي را به شرح زير تصويب نمود:
آييننامه مربوط به بستر و حريم رودخانهها، انهار، مسيلها، مردابها، بركههاي طبيعي و شبكههاي آبرساني، آبياري و زهكشي
مصوب 1379,08,11
با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده 1 ـ اصطلاحات مندرج در اين آييننامه از نظر اجراي مقررات آن در معاني ذيل به كار ميرود:
الف ـ رودخانه : مجرايي است طبيعي كه آب به طور دايم يا فصلي در آن جريان داشته باشد.
ب ـ نهر طبيعي : مجرايي است كه آب به طور دايم يا فصلي در آن جريان داشته و داراي حوضه آبريز مشخصي نباشد.
پ ـ نهر سنتي : مجراي آبي است كه به وسيله اشخاص به صورت غير مدرن احداث شده باشد.
ت ـ مرداب : زمين باتلاقي، مسطح و پستي است كه داراي يك يا تعدادي آبراهه باشد و معمولاً در مد بزرگ دريا زير آب رود، همچنين اراضي پستي كه در مناطق غيرساحلي در فصول بارندگي و سيلا ب غرقاب شده و معمولاً در تمام سال حالت باتلاقي داشته باشد.
ث ـ بركه: اراضي پستي است كه در اثر جريان سطحي و زير زميني آب در آنها جمع شده و باقي مي ماند.
ج ـ مسيل متروك : مجرايي طبيعي است كه تحت تأثير عوامل طبيعي يا غيرطبيعي، امكان حدوث سيلاب در آن وجود نداشته باشد.
چ ـ شبكههاي آبياري و زهكشي و كانالها: مجاري مستحدثهاي هستند كه به منظور آبرساني، سالم سازي اراضي و يا انتقال آب ايجاد شده يا مي شوند.
ح ـ بستر : آن قسمت از رودخانه، نهر يا مسيلاست كه در هر محل ب. ت. ب. آمار هيدرولوژيك و داغاب و حداكثر طغيان با دوره برگشت 25 ساله به وسيله وزارت نيرو يا شركتهاي آب منطقهاي تعيين مي شود. در مناطقي كه ضرورت ايجاب مينمايد سيلاب با دوره برگشت كمتر يا بيشتر از 25 ساله ملاك محاسبه قرار گيرد، سازمانهاي آب منطقهاي حسب مورد با ارايه نقشههاي مربوط و توجيهات فني از حوزه ستادي وزارت نيرو مجوز لازم را اخذ خواهند نمود. تغييرات طبيعي بستر رودخانهها، مسيلها يا انهار طبيعي در بستر سابق تأثيري نداشته و بستر سابق كماكان در اختيار حكومت اسلامي است، ليكن حريم براي آن منظور نخواهد شد.
خ ـ حريم: آن قسمت از اراضي اطراف رودخانه، مسيل، نهر طبيعي يا سنتي، مرداب و بركه هاي طبيعي است كه بلافاصله پس از بستر قراردارد و به عنوان حق ارتفاق براي كمال انتفاع و حفاظت كمي و كيفي آنها لازم است و طبق مقررات اين آييننامه توسط وزارت نيرو يا شركتهاي آب منطقهاي تعيين مي گردد.
حريم انهار طبيعي، رودخانهها و مسيلها (اعم از اينكه آب دائم يا فصلي داشته باشند) و مردابها و بركه هاي طبيعي براي عمليات لايروبي و بهرهبرداري، از يك تا بيست متر و براي حفاظت كيفي آب رودخانهها، انهار طبيعي و بركهها تا يكصد و پنجاه متر (تراز افقي) از منتهياليه بستر خواهد بود كه بنا به مورد و نوع مصرف و وضع رودخانه، نهر طبيعي و بركه به وسيله وزارت نيرو يا شركتهاي آب منطقهاي تعيين ميگردد.
حريم كيفي براي رودخانهها، انهار طبيعي و بركههاي تأمين كننده آب شرب مقطوعاً يكصد و پنجاه متر خواهد بود. سياهه رودخانههاي يادشده توسط سازمانهاي آب منطقهاي تعيين و براي اطلاع عموم اعلام خواهد شد.
تشخيص موارد كمال انتفاع و عدم تضرر در حريم موضوع اين بند به موجب دستورالعملي خواهد بود كه وزارت نيرو تدوين و جهت اجرا به شركتهاي آب منطقهاي ابلاغ مينمايد. دستورالعمل يادشده در بخش حريم كيفي با همكاري سازمان حفاظت محيط زيست تدوين خواهد شد.
ماده 2 ـ شركتهاي آب منطقهاي مكلفند ب. ت. ب. امكانات، حد بستر و حريم رودخانهها، انهار، مسيلها، مردابها و بركههاي طبيعي موجود در حوزه فعاليت خود را با برنامه ريزي مشخصي و با اعزام كارشناس يا كارشناسان ذي صلا ح طبق مقررات اين آييننامه تعيين نمايند.
ماده 3 ـ شركت آب منطقه اي در هر مورد كه بستر و حريم رودخانه، نهر طبيعي، مسيل، مرداب و بركه طبيعي را تعيين مي نمايد، مراتب را به طرق مقتضي به طور كتبي به متقاضي اعلام و درمورد تعيين بستر و حريم سرتاسري، موضوع از طريق پخش اطلاعيههاي محلي (براي يك نوبت) به اطلاع اشخاص ذي نفع ميرسد كه بستر و حريم رودخانه، نهر (طبيعي ـ سنتي)، مسيل، مرداب و بركه طبيعي مورد نظر تعيين گرديده و اشخاص مي توانند براي كسب اطلاع از حدود بستر و حريم تعيين شده به شركت آب مربوط مراجعه و چنانچه اعتراضي داشته باشند ظرف يك ماه از تاريخ انتشار اطلاعيه، اعتراض خ. ر. ب. شركت مربوط تسليم و رسيد دريافت دارند. چنانچه اعتراضي نسبت به بستر و حريم تعيين شده در مهلت مذكور در فوق واصل شود، شركت آب منطقه اي مربوط اعتراض را به كميسيوني مركب از دو نفر كارشناس فني ذي صلاح و يك نفر كارشناس حقوقي كه از بين مجربترين كارشناسان شركت با ابلاغ مديرعامل منصوب مي شوند، ارجاع مي نمايد.
ماده 4 ـ كميسيون مذكور در ماده (3) پس از وصول پرونده مورد اعتراض، گزارش كارشناس يا كارشناسان را بررسي ميكند و درصورتي كه با بستر و حريم تعيين شده موافق باشد، آن را تأييد ميكند والا بعد از اخذ توضيحات از كارشناس يا كارشناسان ذي ربط، نظر خ. ر. ب. شركت اعلام خواهد نمود. چنانچه توضيحات مذكور براي كميسيون قانع كننده نباشد، كميسيون مي تواند رأساً يا به وسيله كارشناسان ديگري محل را بازديد كند و سپس نظر خود را در مورد بستر و حريم به شركت اعلام دارد. نظر اين كميسيون قطعي و به منزله نظر وزارت نيرو است.
ماده 5 ـ پس از اعلا م نظر كميسيون موضوع ماده (3) اين آييننامه، شركت آب منطقهاي نسبت به علامت گذاري نهايي حد بستر و حريم تعيين شده به نحو مقتضي اقدام خواهد نمود و نسخهاي از نقشه مربوط به بستر و حريم را براي اطلاع به اداره ثبت اسناد واملاك، بخشداري و شهرداري حوزه عمل ارسال و نيز مراتب را به نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران اعلام خواهد داشت و از تجاوز اشخاص به بستر و حريم با همكاري مأموران انتظامي جلوگيري خواهد كرد.
ماده 6 ـ پس از تعيين و تشخيص ميزان بستر و حريم رودخانه، نهر، مسيل، مرداب و بركه طبيعي در صورتي كه شركت آب منطقهاي قلع و قمع اعياني اعم از اشجار و غير آن واقع در بستر و حريم را براي استفاده از امور مربوط به آب و برق لا زم بداند، براساس مقررات مربوط اقدام خواهد نمود.
تبصره ـ هرگاه اعياني موجود در بستر و حريم به صورت كشت موقت باشد، پس از برداشت محصول مقررات ماده فوق اعمال خواهد شد.
ماده 7 ـ كشت موقت در آن قسمت از بستر رودخانه، نهر و مسيل كه براي بهره برداري از آب مزاحمتي ايجاد ننمايد، با موافقت كتبي و قبلي شركت آب منطقهاي ذيربط به صورت اجاره و رعايت اولويت براي مجاوران بلامانع است، ولي مستأجر به هيچ وجه حق ايجاد اعياني و غرس نهال و درخت (بجز زراعت سطحي) را ندارد. در صورت تخلف اراضي مسترد و از فعاليت وي جلوگيري خواهد شد. شركت آب منطقهاي ذي ربط بايد در اجاره نامه قيد كند كه درصورت بروز هرگونه خسارت ناشي از سيل و نظاير آن هيچگونه مسؤوليتي نخواهد داشت.
تبصره ـ استفاده از مقررات اين ماده در مورد اراضي بستر بالادست سدها شمول ندارد.
ماده 8 ـ چنانچه بستر رودخانه، نهر طبيعي و مسيل به صورت طبيعي تغيير نمايد و باقيمانده بستر كه بستر مرده ناميده مي شود و كماكان در اختيار دولت است، براي اجراي طرحهاي آب و برق قابل استفاده باشد، با حدود مشخصي از طريق وزارت نيرو به دستگاه متقاضي به صورت اجاره واگذار و نحوه آماده سازي، كناره بندي و ساير شرايط مربوط در سند واگذاري قيد خواهد گرديد.
ماده 9 ـ چنانچه افراد يا شهرداريها يا ادارات ثبت اسناد و املاك به صورت موردي تقاضاي تعيين حد بستر و حريم رودخانه، انهار يا مسيل يا مرداب و يا بركه طبيعي را كه در مجاورت ملكي واقع است، بنمايند، شركت آب منطقه اي مكلف است با اخذ هزينه كارشناسي كه تعرفه آن از طرف وزارت نيرو تعيين خواهدشد، نسبت به تعيين حد بستر وحريم هر يك از موارد يادشده به ترتيب مقرر در اين آييننامه اقدام نمايد، مشروط بر اينكه تصرفات قانوني اشخاص نسبت به املاك موردنظر احراز و توسط مراجع ذيصلاح تأييد شده باشد.
ماده 10 ـ چنانچه امكان ديواره سازي و استفاده از اراضي مازاد بستر براي مجاوران وجود داشته باشد، شركت آب منطقه اي ضمن مشخص كردن مجاوران رودخانه يا نهر يا مسيل يا مرداب يا بركه طبيعي، مشخصات ديواره و مقدار زمينهايي را كه در اثر ديواره سازي حاصل مي شود، معلوم و به مجاوران اعلام خواهد نمود تا در صورت تمايل به شركت مراجعه و با قبول شرايط و مشخصات ديواره سازي براي اخذ اجازه مربوط اقدام نمايند. بستر واقع در پشت ديواره احداثي در اختيار دولت جمهوري اسلا مي ايران است. شركت مي تواند پس از تأمين ميزان حريم كه بلافاصله بعد از ديواره احداثي شروع مي شود، باقيمانده بستر را به سازنده ديوار يا درصورت عدم تمايل سازنده به ديگران اجاره دهد.
ماده 11 ـ شركتهاي آب منطقهاي با همكاري شهرداريها و ادارات ثبت اسناد و املاك، مسيلهاي متروك را شناسايي خواهند نمود. تشخيص متروك بودن مسيلها درخارج محدوده قانوني شهرها با شركت آب منطقهاي است، ولي در داخل محدوده قانوني شهرها، شركت مزبور با همكاري شهرداريها تصميم لازم را اتخاذ خواهد نمود. در صورت بروز اختلا ف نظر، تشخيص وزارت نيرو معتبر ميباشد.
ماده 12 ـ عبور لوله نفت و گاز و غيره از بستر و حريم رودخانهها، انهار طبيعي، مسيلها، مردابها و بركههاي طبيعي با موافقت وزارت نيرو بلامانع است، ولي مسؤوليت حفاظت آنها با دستگاههاي ذي ربط خواهد بود.
ماده 13 ـ وزارتخانهها، مؤسسات و شركتهاي دولتي، شهرداريها و همچنين سازمانها و نهادهاي وابسته به دولت مكلفند قبل از اجراي طرحهاي مربوط به خود و صدور پروانه لازم بستر و حريم رودخانهها، انهار، مسيلها، مردابها و بركههاي طبيعي را استعلام نمايند. هر نوع تصرف در بستر و حريم منوط به موافقت كتبي و قبلي وزارت نيرو است. متخلفان از اين ماده طبق مقررات موضوعه تعقيب و مجازات خواهند شد.
ماده 14 ـ هرگاه حريم رودخانهها، انهار، مسيلها، مردابها، بركههاي طبيعي و راههاي اصلي و فرعي موجود تداخل نمايند، قسمت مورد تداخل براي تأسيسات طرفين به طور مشترك مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
ماده 15 ـ حريم كانالها، انهار احداثي و سنتي و شبكههاي آبياري و زهكشي ب. ت. ب. ظرفيت آنها طبق جدول زير از طرف وزارت نيرو يا شركتهاي تابع آن براي هر طرف تعيين مي گردد و اين حريم از منتهياليه ديواره آنها مي باشد:
ظرفيت كانالها، انهار مستحدثه و شبكههاي آبياري و زهكشي:
الف ـ آبدهي (دبي) بيش از 15 متر مكعب در ثانيه ـ ميزان حريم از هر طرف 12 تا 15 متر
ب ـ آبدهي (دبي) از 10 تا 15 متر مكعب در ثانيه ـ ميزان حريم از هر طرف 8 تا 12 متر
پ ـ آبدهي (دبي) از 5 تا 10 متر مكعب در ثانيه ـ ميزان حريم از هر طرف 6 تا 8 متر
ت ـ آبدهي (دبي) از 2 تا 5 متر مكعب در ثانيه ـ ميزان حريم از هر طرف 4 تا 6 متر
ث ـ آبدهي (دبي) ازيكصدوپنجاه ليترتا 2مترمكعب درثانيهـميزان حريم ازهرطرف 1 تا 2 متر
ج ـ آبدهي (دبي) كمتر از يكصد و پنجاه ليتر در ثانيه ـ ميزان حريم از هر طرف 1 متر
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
الف ـ حريم لوله آبرساني تا قطر پانصد ميليمتر كلاً 6 متر (3 متر از هر طرف نسبت به محور لوله)
ب ـ حريم لوله از پانصد تا هشتصد ميليمتر كلاً 8 متر (4 متر از هر طرف نسبت به محور لوله)
پ ـ حريم لوله از هشتصدتا يكهزارودويست ميليمتر كلاً 10 متر (5 متر از هر طرف نسبت به محور لوله)
ت ـ حريم لوله از يكهزار و دويست ميليمتر به بالا كلاً 12 متر (6 متر از هر طرف نسبت به محور لوله) در صورتيكه لولههاي آبرساني به موازات و در حريم يكديگر نصب گردند، حد خارجي حريم به اعتبار قطر آخرين لوله منظور مي شود.
تبصره 1 ـ كانال، انهار، شبكههاي آبياري و زهكشي و انهار طبيعي و احداثي واقع در داخل مزارع و باغها تا مساحت يكصد هكتار كه براي آبياري همان مزارع و باغها مورد استفاده است، داراي حريم نيستند.
تبصره 2 ـ در مواردي كه در طراحي كانال، تأسيسات تبعي (راه سرويس، گل انداز، زهكش و غيره) در يك طرف يا طرفين آن منظور شده باشد، حريم مرتبط به فاصله (2) متر از منتهي اليه تأسيسات مذكور براي حفاظت آنها در نظر گرفته مي شود، ولي درهر حال فاصلهاي كه تأسيسات تبعي مذكور به انضمام دو متر حريم مقرر در فوق در آن قرار دارد، نبايد از ميزان حريم مقرر در اين ماده كمتر باشد.
حسن حبيبي ـ معاون اول رييس جمهور
تبصره (الحاقي 13ˏ12ˏ1382) ـ كليه مراجع تعيين كننده كاربري و صادر كننده پروانه استقرار فعاليت، مكلفند قبل از تعيين كاربري و يا صدور هرگونه مجوزي در حريم موضوع بند (خ) ماده (1) اين آييننامه، نسبت به كسب نظريه شركت آب منطقهاي مربوطه در رابطه با كمال انتفاع و عدم ضرر براي موضوع موردنظر اقدام نمايند.
مصوب 1379/08/11 هیات وزیران
هیات وزیران در جلسه مورخ 1379/8/11 بنابه پیشنهاد شماره 14855/31/006 مورخ 3/8/ 1379وزارت نیرو و به استناد ماده (51) قانون توزیع عادلانه آب - مصوب 1361 -، آییننامه مربوط به بستر و حریم رودخانهها، انهار، مسیلها، مردابها، برکههای طبیعی و شبکههای آبرسانی، آبیاری و زهکشی را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1 - اصطلاحات مندرج در این آییننامه از نظر اجرای مقررات آن در معانی ذیل به کار میرود:
الف - رودخانه: مجرایی است طبیعی که آب به طور دایم یا فصلی در آن جریان داشته باشد.
ب - نهر طبیعی: مجرایی است که آب به طور دایم یا فصلی در آن جریان داشته و دارای حوضه آبریز مشخصی نباشد.
پ - نهر سنتی: مجرای آبی است که به وسیله اشخاص به صورت غیر مدرن احداث شده باشد.
ت - مرداب: زمین باتلاقی، مسطح و پستی است که دارای یک یا تعدادی آبراهه باشد و معمولاً در مد بزرگ دریا زیر آب رود، همچنین اراضی پستی که در مناطق غیرساحلی در فصول بارندگی و سیلا ب غرقاب شده و معمولاً در تمام سال حالت باتلاقی داشته باشد.
ث - برکه: اراضی پستی است که در اثر جریان سطحی و زیر زمینی آب در آنها جمع شده و باقی می ماند.
ج - مسیل متروک: مجرایی طبیعی است که تحت تاثیر عوامل طبیعی یا غیرطبیعی، امکان حدوث سیلاب در آن وجود نداشته باشد.
چ - شبکههای آبیاری و زهکشی و کانالها: مجاری مستحدثهای هستند که به منظور آبرسانی، سالم سازی اراضی و یا انتقال آب ایجاد شده یا میشوند.
ح - بستر: آن قسمت از رودخانه، نهر یا مسیلاست که در هر محل ب. ت. ب. آمار هیدرولوژیک و داغاب و حداکثر طغیان با دوره برگشت 25 ساله به وسیله وزارت نیرو یا شرکتهای آب منطقهای تعیین میشود. در مناطقی که ضرورت ایجاب مینماید سیلاب با دوره برگشت کمتر یا بیشتر از 25 ساله ملاک محاسبه قرار گیرد، سازمانهای آب منطقهای حسب مورد با ارایه نقشههای مربوط و توجیهات فنی از حوزه ستادی وزارت نیرو مجوز لازم را اخذ خواهند نمود. تغییرات طبیعی بستر رودخانهها، مسیلها یا انهار طبیعی در بستر سابق تاثیری نداشته و بستر سابق کماکان در اختیار حکومت اسلامی است، لیکن حریم برای آن منظور نخواهد شد.
خ - حریم: آن قسمت از اراضی اطراف رودخانه، مسیل، نهر طبیعی یا سنتی، مرداب و برکه های طبیعی است که بلافاصله پس از بستر قراردارد و به عنوان حق ارتفاق برای کمال انتفاع و حفاظت کمی و کیفی آنها لازم است و طبق مقررات این آییننامه توسط وزارت نیرو یا شرکتهای آب منطقهای تعیین میگردد.
حریم کیفی برای رودخانهها، انهار طبیعی و برکههای تامین کننده آب شرب مقطوعاً یکصد و پنجاه متر خواهد بود. سیاهه رودخانههای یادشده توسط سازمانهای آب منطقهای تعیین و برای اطلاع عموم اعلام خواهد شد.
ماده 2 - شرکتهای آب منطقهای مکلفند ب. ت. ب. امکانات، حد بستر و حریم رودخانهها، انهار، مسیلها، مردابها و برکههای طبیعی موجود در حوزه فعالیت خود را با برنامه ریزی مشخصی و با اعزام کارشناس یا کارشناسان ذی صلا ح طبق مقررات این آییننامه تعیین نمایند.
تبصره (الحاقی 1382/12/13) - کلیه مراجع تعیین کننده کاربری و صادر کننده پروانه استقرار فعالیت، مکلفند قبل از تعیین کاربری و یا صدور هرگونه مجوزی در حریم موضوع بند (خ) ماده (1) این آییننامه، نسبت به کسب نظریه شرکت آب منطقهای مربوطه در رابطه با کمال انتفاع و عدم ضرر برای موضوع موردنظر اقدام نمایند.
ماده 3 - شرکت آب منطقه ای در هر مورد که بستر و حریم رودخانه، نهر طبیعی، مسیل، مرداب و برکه طبیعی را تعیین می نماید، مراتب را به طرق مقتضی به طور کتبی به متقاضی اعلام و درمورد تعیین بستر و حریم سرتاسری، موضوع از طریق پخش اطلاعیههای محلی (برای یک نوبت) به اطلاع اشخاص ذی نفع میرسد که بستر و حریم رودخانه، نهر (طبیعی - سنتی)، مسیل، مرداب و برکه طبیعی مورد نظر تعیین گردیده و اشخاص میتوانند برای کسب اطلاع از حدود بستر و حریم تعیین شده به شرکت آب مربوط مراجعه و چنانچه اعتراضی داشته باشند ظرف یک ماه از تاریخ انتشار اطلاعیه، اعتراض خ. ر. ب. شرکت مربوط تسلیم و رسید دریافت دارند. چنانچه اعتراضی نسبت به بستر و حریم تعیین شده در مهلت مذکور در فوق واصل شود، شرکت آب منطقه ای مربوط اعتراض را به کمیسیونی مرکب از دو نفر کارشناس فنی ذی صلاح و یک نفر کارشناس حقوقی که از بین مجربترین کارشناسان شرکت با ابلاغ مدیرعامل منصوب میشوند، ارجاع می نماید.
ماده 4 - کمیسیون مذکور در ماده (3) پس از وصول پرونده مورد اعتراض، گزارش کارشناس یا کارشناسان را بررسی میکند و درصورتی که با بستر و حریم تعیین شده موافق باشد، آن را تایید میکند والا بعد از اخذ توضیحات از کارشناس یا کارشناسان ذی ربط، نظر خ. ر. ب. شرکت اعلام خواهد نمود. چنانچه توضیحات مذکور برای کمیسیون قانع کننده نباشد، کمیسیون میتواند راساً یا به وسیله کارشناسان دیگری محل را بازدید کند و سپس نظر خود را در مورد بستر و حریم به شرکت اعلام دارد. نظر این کمیسیون قطعی و به منزله نظر وزارت نیرو است.
ماده 5 - پس از اعلا م نظر کمیسیون موضوع ماده (3) این آییننامه، شرکت آب منطقهای نسبت به علامت گذاری نهایی حد بستر و حریم تعیین شده به نحو مقتضی اقدام خواهد نمود و نسخهای از نقشه مربوط به بستر و حریم را برای اطلاع به اداره ثبت اسناد واملاک، بخشداری و شهرداری حوزه عمل ارسال و نیز مراتب را به نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران اعلام خواهد داشت و از تجاوز اشخاص به بستر و حریم با همکاری ماموران انتظامی جلوگیری خواهد کرد.
ماده 6 - پس از تعیین و تشخیص میزان بستر و حریم رودخانه، نهر، مسیل، مرداب و برکه طبیعی در صورتی که شرکت آب منطقهای قلع و قمع اعیانی اعم از اشجار و غیر آن واقع در بستر و حریم را برای استفاده از امور مربوط به آب و برق لا زم بداند، براساس مقررات مربوط اقدام خواهد نمود.
تبصره - هرگاه اعیانی موجود در بستر و حریم به صورت کشت موقت باشد، پس از برداشت محصول مقررات ماده فوق اعمال خواهد شد.
ماده 7 - کشت موقت در آن قسمت از بستر رودخانه، نهر و مسیل که برای بهره برداری از آب مزاحمتی ایجاد ننماید، با موافقت کتبی و قبلی شرکت آب منطقهای ذیربط به صورت اجاره و رعایت اولویت برای مجاوران بلامانع است، ولی مستاجر به هیچ وجه حق ایجاد اعیانی و غرس نهال و درخت (به جززراعت سطحی) را ندارد. در صورت تخلف اراضی مسترد و از فعالیت وی جلوگیری خواهد شد. شرکت آب منطقهای ذی ربط باید در اجاره نامه قید کند که درصورت بروز هرگونه خسارت ناشی از سیل و نظایر آن هیچگونه مسوولیتی نخواهد داشت.
تبصره - استفاده از مقررات این ماده در مورد اراضی بستر بالادست سدها شمول ندارد.
ماده 8 - چنانچه بستر رودخانه، نهر طبیعی و مسیل به صورت طبیعی تغییر نماید و باقیمانده بستر که بستر مرده نامیده میشود و کماکان در اختیار دولت است، برای اجرای طرحهای آب و برق قابل استفاده باشد، با حدود مشخصی از طریق وزارت نیرو به دستگاه متقاضی به صورت اجاره واگذار و نحوه آماده سازی، کناره بندی و سایر شرایط مربوط در سند واگذاری قید خواهد گردید.
ماده 9 - چنانچه افراد یا شهرداریها یا ادارات ثبت اسناد و املاک به صورت موردی تقاضای تعیین حد بستر و حریم رودخانه، انهار یا مسیل یا مرداب و یا برکه طبیعی را که در مجاورت ملکی واقع است، بنمایند، شرکت آب منطقه ای مکلف است با اخذ هزینه کارشناسی که تعرفه آن از طرف وزارت نیرو تعیین خواهدشد، نسبت به تعیین حد بستر وحریم هر یک از موارد یادشده به ترتیب مقرر در این آییننامه اقدام نماید، مشروط بر اینکه تصرفات قانونی اشخاص نسبت به املاک موردنظر احراز و توسط مراجع ذیصلاح تایید شده باشد.
ماده 10 - چنانچه امکان دیواره سازی و استفاده از اراضی مازاد بستر برای مجاوران وجود داشته باشد، شرکت آب منطقه ای ضمن مشخص کردن مجاوران رودخانه یا نهر یا مسیل یا مرداب یا برکه طبیعی، مشخصات دیواره و مقدار زمینهایی را که در اثر دیواره سازی حاصل میشود، معلوم و به مجاوران اعلام خواهد نمود تا در صورت تمایل به شرکت مراجعه و با قبول شرایط و مشخصات دیواره سازی برای اخذ اجازه مربوط اقدام نمایند. بستر واقع در پشت دیواره احداثی در اختیار دولت جمهوری اسلا می ایران است. شرکت میتواند پس از تامین میزان حریم که بلافاصله بعد از دیواره احداثی شروع میشود، باقیمانده بستر را به سازنده دیوار یا درصورت عدم تمایل سازنده به دیگران اجاره دهد.
ماده 11 - شرکتهای آب منطقهای با همکاری شهرداریها و ادارات ثبت اسناد و املاک، مسیلهای متروک را شناسایی خواهند نمود. تشخیص متروک بودن مسیلها درخارج محدوده قانونی شهرها با شرکت آب منطقهای است، ولی در داخل محدوده قانونی شهرها، شرکت مزبور با همکاری شهرداریها تصمیم لازم را اتخاذ خواهد نمود. در صورت بروز اختلا ف نظر، تشخیص وزارت نیرو معتبر م. ب..
ماده 12 - عبور لوله نفت و گاز و غیره از بستر و حریم رودخانهها، انهار طبیعی، مسیلها، مردابها و برکههای طبیعی با موافقت وزارت نیرو بلامانع است، ولی مسوولیت حفاظت آنها با دستگاههای ذی ربط خواهد بود.
ماده 13 - وزارتخانهها، موسسات و شرکتهای دولتی، شهرداریها و همچنین سازمانها و نهادهای وابسته به دولت مکلفند قبل از اجرای طرحهای مربوط به خود و صدور پروانه لازم بستر و حریم رودخانهها، انهار، مسیلها، مردابها و برکههای طبیعی را استعلام نمایند. هر نوع تصرف در بستر و حریم منوط به موافقت کتبی و قبلی وزارت نیرو است. متخلفان از این ماده طبق مقررات موضوعه تعقیب و مجازات خواهند شد.
ماده 14 - هرگاه حریم رودخانهها، انهار، مسیلها، مردابها، برکههای طبیعی و راههای اصلی و فرعی موجود تداخل نمایند، قسمت مورد تداخل برای تاسیسات طرفین به طور مشترک مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
ماده 15 - حریم کانالها، انهار احداثی و سنتی و شبکههای آبیاری و زهکشی ب. ت. ب. ظرفیت آنها طبق جدول زیر از طرف وزارت نیرو یا شرکتهای تابع آن برای هر طرف تعیین میگردد و این حریم از منتهیالیه دیواره آنها م. ب.:
الف - آبدهی (دبی) بیش از 15 متر مکعب در ثانیه - میزان حریم از هر طرف 12 تا 15 متر
ب - آبدهی (دبی) از 10 تا 15 متر مکعب در ثانیه - میزان حریم از هر طرف 8 تا 12 متر
پ - آبدهی (دبی) از 5 تا 10 متر مکعب در ثانیه - میزان حریم از هر طرف 6 تا 8 متر
ت - آبدهی (دبی) از 2 تا 5 متر مکعب در ثانیه - میزان حریم از هر طرف 4 تا 6 متر
ث - آبدهی (دبی) ازیکصدوپنجاه لیترتا 2مترمکعب درثانیه-میزان حریم ازهرطرف 1 تا 2 متر
ج - آبدهی (دبی) کمتر از یکصد و پنجاه لیتر در ثانیه - میزان حریم از هر طرف 1 متر
الف - حریم لوله آبرسانی تا قطر پانصد میلیمتر کلاً 6 متر (3 متر از هر طرف نسبت به محور لوله)
ب - حریم لوله از پانصد تا هشتصد میلیمتر کلاً 8 متر (4 متر از هر طرف نسبت به محور لوله)
پ - حریم لوله از هشتصدتا یکهزارودویست میلیمتر کلاً 10 متر (5 متر از هر طرف نسبت به محور لوله)
ت - حریم لوله از یکهزار و دویست میلیمتر به بالا کلاً 12 متر (6 متر از هر طرف نسبت به محور لوله) در صورتیکه لولههای آبرسانی به موازات و در حریم یکدیگر نصب گردند، حد خارجی حریم به اعتبار قطر آخرین لوله منظور میشود.
تبصره 1 - کانال، انهار، شبکههای آبیاری و زهکشی و انهار طبیعی و احداثی واقع در داخل مزارع و باغها تا مساحت یکصد هکتار که برای آبیاری همان مزارع و باغها مورد استفاده است، دارای حریم نیستند.
تبصره 2 - در مواردی که در طراحی کانال، تاسیسات تبعی (راه سرویس، گل انداز، زهکش و غیره) در یک طرف یا طرفین آن منظور شده باشد، حریم مرتبط به فاصله (2) متر از منتهی الیه تاسیسات مذکور برای حفاظت آنها در نظر گرفته میشود، ولی درهر حال فاصلهای که تاسیسات تبعی مذکور به انضمام دو متر حریم مقرر در فوق در آن قرار دارد، نباید از میزان حریم مقرر در این ماده کمتر باشد.
حسن حبیبی - معاون اول رئیس جمهور
موارد مرتبط 2
آرای مرتبط 1
-
رأی
ابطال
از این صفحه
رأی شماره540،539،538،537 با موضوع ابطال بند(خ)ماده یک، ماده 2، ماده 3، ماده 5، ماده 6، ماده 9، ماده 13 و ماده 15 تصویبنامه شماره 36046 /ت 23687 هـ مورخ 16/ 08 /1379 و بند یک و تبصر
رأی شماره540،539،538،537 با موضوع ابطال بند(خ)ماده یک، ماده 2، ماده 3، ماده 5، ماده 6، ماده 9، ماده 13 و ماده 15 تصویبنامه شماره 36046 /ت 23687 هـ مورخ 16/ 08 /1379 و بند یک و تبصر
دکترین 1
-
مقاله
ابطال
از این صفحه
مصوب ۱۳۳۹/۲/۲۱
دادنامه شماره 140431390000765418 مورخ 1404/04/03 هیئت تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست با موضوع عدم ابطال بند (ح) ماده 1 آیین نامه مربوط به بستر و حریم رودخانه ها، انها
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
