آییننامه
ضوابط اجرایی استانداردهای اجباری و تشویقی و طرز بکار بستن علائم آنها با اصلاحات و الحاقات بعدی
ضوابط اجرايي استانداردهاي اجباري و تشويقي و طرز بكار بستن علائم آنها
مصوب 1375,07,04
با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده 1 - استانداردهاي اجباري و تشويقي
1 - منظور از استاندارد اجباري استانداردي است كه اجراي تمام يا بخشي از آن در كشور به ترتيبي كه در قانون اصلاح قوانين و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران كه از اين پس در اين آيين نامه مؤسسه ناميده مي شود مقرر شده و جهت توليد براي مصرف داخلي، صادرات و يا واردات اجباري مي گردد.
2 - به غير از مورد بند 1 (استانداردهاي اجباري) پروانه كاربرد علامت استاندارد به صورت تشويقي به ديگر فرآورده ها و خدمات داراي استاندارد مليا عطا مي گردد.
3 - ورود فرآورده هايي كه استاندارد اجباري آنها در داخل كشور به موقع اجرا گذاشته مي شود وقتي مجاز است كه مشخصات آنها پايين تر از استاندار رسمي بوده و يا لااقل مشخصات آنها با استاندارد رسمي كشور مبدا يا استاندار مورد قبول مؤسسه منطبق باشد.
4 - ورود فرآورده هايي كه توليد آنها در داخل كشور استاندارد اجباري نداشته ولي واردات آنها توسط شوراي عالي استاندارد اجباري اعلام گرديده بايد با استانداردهاي ملي جمهوري اسلامي ايران و يا استانداردهاي مورد قبول مؤسسه منطبق باشد.
تبصره 1 - مؤسسه موظف است ليست استانداردهاي معتبر و مورد قبول خود در خصوص فرآورده هاي مذكور و همچنين فهرست كالاهاي مربوطه به بند 4 ماده 1 را به اداره كل مقررات صادرات و واردات وزارت بازرگاني و گمركات كشور اعلام نمايد.
تبصره 2 - در موارد خاص و با اعلام نوع كالا از طرف مؤسسه به مراجع مذكور واردكنندگان موظفند قبل از ورود كالا به كشور تأييديه هاي لازم را از مؤسسات صادركنندگان گواهي نامه كيفيت و يا شركت هاي بازرسي اوليه (سورويانس) مورد تأييد مؤسسه دريافت و جهت ترخيص كالا به مؤسسه و يا ادارات كل تابعه ارائه نمايند.
تبصره 3 - در مواردي كه استاندارد ملي وجود ندارد و يا متقاضي تقاضاي تطبيق ويژگي كالا و خدمات خود با ساير استانداردها را بنمايد مؤسسه مي تواند حسب مورد گواهي كيفيت صادر نمايد و در مورد كالاهاي وارداتي كه جهت انجام آزمون به مؤسسه ارجاع مي گردد حسب تبصره 2 ماده 6 قانون اصلاح قوانين و مقررات مؤسسه با استاندارد ملي ايران و يا استاندارد مبداء و يا استاندارد قابل قبول مؤسسه مقايسه و اعلام نتيجه مي شود و در مواردي كه استانداري در دسترس نباشد با مشخصات فني و يا برگ اعتبار اسنادي مقايسه به عمل مي آيد.
ماده 2 - پروانه كاربرد علامت استاندارد
علامت گذاري فرآورده هاي مشمول استانداردهاي اجباري و تشويقي مستلزم اخذ پروانه كاربدر علامت استاندارد به شرح زير مي باشد.
1 - براي هر فرآورده واجد شرايط كه داراي استاندارد مستقل مل باشد كميته علائم و كنترل كالا يك پروانه كاربرد صادر خواهد نمود مدت اعتبار پروانه كاربرد اعم از استاندارد اجباري و تشويقي يك سال خواهد بود و در صورت تداوم كيفيت و استمرار شرايط و پرداخت تعرفه هاي قانوني براي سال هاي بعد قابل تمديد مي باشد.
2 - صدور كليه پروانه هاي استاندارد و نقل و انتقال آنها بايد در دفتر مخصوص ثبت گردد. در مورد نقل و انتقال پروانه ها امضاء متعاملين يا نماينده قانوني آنها در دفتر مذكور الزامي است هرگونه نقل و انتقال پروانه ها كه شرايط توليد فرآورده مربوط را تغيير دهد از درجه اعتبار ساقط است.
3 - پروانه كاربرد علامت استانداردهاي اجباري و تشويقي در حكم اسناد رسمي است و جعل يا هر گونه دخل و تصرف در آن مشمول پيگرد قانوني مي باشد.
ماده 3 - مسئوليت استفاده كنندگان از علائم استاندارد
استفاده از علامت استفاده در هر حال رافع مسئوليت هاي حقوقي و جزايي ناشي از عدم رعايت مقررات استاندارد توسط اشخاص مذكور در ماده 11 قانون اصلاح قوانين و مقررات مؤسسه نبوده و متخلفين طبق مفاد مواد مقرر در اين قانون مورد تعقيب و مجازات قرار خواهند گرفت.
ماده 4 - نشانه گذاري
توليدكنندگان كالاهاي مشمول استانداردهاي اجباري مكلفند فرآورده هاي خود را با علامت استاندارد و نام شركت يا نام علامت تجاري ثبت شده و ساير مشخصات مندرج در بند نشانه گذاري استاندارد ملي ذيربط با رعايت دستورالعمل صادره از سوي مؤسسه نشانه گذاري نمايند.
تبصره 1 - دارندگان پروانه كابرد علامت استاندارد تشويقي در صورت استفاده از علامت استاندارد مفاد مندرج در بند فوق را رعايت نمايند.
تبصره 2 - دارندگان پروانه كاربرد علامت استاندارد معتبر مي توانند با اجازه مؤسسه از علامت استاندارد بر روي سر برگ نامه ها، تابلوهاي سردرب و امثال آن استفاده نمايند.
ماده
5 - برقراري سيستم كنترل كيفيت
كارخانه ها و كارگاه هاي مشمول اجراي استانداردهاي اجباري و تشويقي مكلفند براي كنترل فرآورده ها و تطبيق مشخصات و كيفيت آنها با استاندارد آزمايشگاه كنترل كالاي خود را كه زير نظر مسئول كنترل كيفيت كارخانه يا كارگاه اداره خواهد شد با وسايل مورد لزوم براي انجام آزمايشات لازم تأسيس نمايند. در موارد خاص كارخانجات مي توانند با موافقت مؤسسه براي انجام بعضي از آزمايشات لازم از امكانات ساير آزمايشگاه ها استفاده كنند.
تبصره 1 - براي تجهيز آزمايشگاه و كنترل فرآورده و برقراري سيستم كنترل كيفيت به منظور تطبيق آن با استاندارد توليدكننده مي تواند از مؤسسه تقاضاي تهيه طرح هاي لازم و اعزام كارشناسان ناظر به كارخانه يا كارگاه خود را نمايد. در اين حالت توليد كننده مكلف است قبلاً هزينه تهيه طرح و حق الزحمه كارشناس را ب. ط. ت. تعيين شده به حسابي كه مؤسسه تعيين مي كند، در بانك واريز نموده و اعلاميه بانكي را ضميمه درخواست خود نمايد.
تبصره 2 - مؤسسه موظف است از كارخانه ها و كارگاه هاي مشمول اجراي استانداردهاي اجباري بازرسي و از فرآورده هاي آنها نمونه برداري نموده و نتايج را حداكثر ظرف يكماه از تاريخ بازرسي به توليدكننده ابلاغ نمايد.
ماده
6 - شرايط و مدارك لازم جهت صدور پروانه كاربرد علامت استاندارد.
استفاده از علامت استاندارد براي توليد فرآورده مشمول استاندارد اجباري الزامي مي باشد. شرايط و مدارك لازم براي صدور پروانه كاربرد علامت استاندارد اجباري و تشويقي به شرح زير است:
1- درخواست پروانه كاربرد علامت استاندارد.
2- تكميل فرم پرسشنامه فني ارائه شده توسط مؤسسه.
3- در صورتي كه متقاضي شخص حقوقي باشد يك نسخه از آگهي ثبت شركت در روزنامه رسمي.
4- رونوشت پروانه تأسيس يا معادل آن از وزارتخانه هاي صنعتي و جهاد سازندگي و يا پروانه صنعتي و صنفي از شهرداري و يا از سنديكاها و اتحاديه هاي مربوطه.
5- معرفي مسئول كنترل كيفيت واجد شرايط.
6- آگهي ثبت علامت تجارتي (در صورتي كه به تشخصي دفتر حقوقي و امور مجلس مؤسسه نياز به ثبت نام تجارتي براي فرآورده هاي خاصي وجود نداشته باشد پروانه كاربرد علامت استاندارد اعم از اجباري يا تشويقي بدون ذكر نام تجارتي صادر خواهد شد).
7- اعلاميه بانكي مبني بر پرداخت كارمزد بازرسي اوليه به حساب بانكي مؤسسه.
ماده 7 - اعطاء، تعليق يا ابطال پروانه كاربرد علامت استاندارد
اعطاء، تعليق يا ابطال پروانه كاربرد علامت استاندارد اجباري و يا تشويقي بر اساس پيشنهاد واحدهاي اجرايي ذيربط در مركز و يا استان ها در كميته اي به نام كميته علائم و كنترل كالا مورد رسيدگي و تصويب قرار مي گيرد.
تركيب اعضاي كميته مذكور و نحوه عمل آن طبق دستورالعملي خواهد بود كه توسط مؤسسه تهيه و پس از تأييد آن توسط رئيس مؤسسه به مرحله اجرا در مي آيد.
ماده
8 - بازرسي و نمونه برداري
مؤسسه مكلف است ظرف 15 روز از تاريخ وصول درخواست استفاده از علامت استاندارد تشويقي، كارخانه يا كارگاه را بازديد نموده و راهنمايي هاي لازم را انجام و در صورت لزوم از فرآورده هاي آن نمونه برداري نمايد.
ماده
9 - رسيدگي به گزارش بازرسي اوليه در مورد استانداردهاي تشويقي
گزارش كارشناس در مورد بازرسي اوليه از كارخانه يا كارگاه و همچنين نتايج آزمايش نمونه فرآورده و اظهارنظر آزمايشگاه در كميته علائم و كنترل كالا رسيدگي و نظريه نهايي كميته براي تأييد و ابلاغ به متقاضي، جهت رئيس مؤسسه يا نماينده مجاز او ارسال مي شود كه حداكثر ظرف ده روز ابلاغ گردد.
ماده
10 - استفاده از علائم استاندارد تشويقي
استفاده از علائم استاندارد تشويقي پس از امضاء قرارداد و صدور پروانه كاربرد علامت استاندارد مجاز مي باشد.
ماده
11 - پرداخت كارمزد
صدور پروانه استفاده از علامت استاندارد تشويقي موكول به پرداخت كارمزد و هزينه هايي است كه از طرف مؤسسه براي استاندارد كردن فرآورده انجام مي شود.
توليدكننده يا واحد خدماتي موظف است كارمزد خدماتي كه مؤسسه در اجراي ماده 16 قانون اصلاح قوانين و مقررات مؤسسه انجام مي دهد ب. ط. ت. مندرج در ماده مذكور پرداخت كند.
تبصره - تجديد پروانه تشويقي و تمديد ساليانه پروانه كاربرد علامت استاندارد اجباري منوط به تداوم كيفيت توليد و پرداخت كارمزد خدماتي خواهد بود.
ماده
12 - آگهي بكار بردن علائم استاندارد
مؤسسه مكلف است صدور يا تمديد يا تجديد يا ابطال پروانه بكار بردن علائم استاندارد را در مورد هر يك از فرآورده هاي استاندارد شده از طريق وسايل تبليغاتي و حداقل در دو روزنامه كثيرالانتشار جهت اطلاع عموم آگهي نمايد.
ماده
13 - بازرسي فرآورده با علامت استاندارد
توليدكننده موظف است پس از اخذ پروانه حداقل هفت روز قبل از شروع به توليد انبوه فرآورده استاندارد شده و علامت گذاري آنها مراتب را كتباً به مؤسسه اعلام و درخواست نمايد كارشناس براي بازرسي و بازديد وضع توليد فرآورده و علامت گذاري و بسته بندي و انبار كردن آنها به كارخانه يا كارگاه متقاضي اعزام گردد و مؤسسه مكلف است از تاريخ وصول درخواست حداكثر ظرف 4 روز كارشناس يا كارشناسان بازرس را به كارخانه يا كارگاه متقاضي اعلام دارد.
ماده
14 - توليد فرآورده استاندارد شده
كارشناس يا كارشناسان بازرس بايد نتيجه بازرسي و مشاهدات خود و همچنين تاريخ شروع به توليد فرآورده استاندارد شده و علامت گذاري آن را به حضور توليدكننده يا نماينده قانوني او صورت مجلس نموده و مراتب را به ضميمه يك نسخه از آن كتباً و حداكثر ظرف 48 ساعت از تاريخ تنظيم به مؤسسه گزارش نمايد.
ماده
15 - علائم اختصاصي فرآورده هاي استاندارد شده
فرآورده هايي كه بر طبق استاندارد توليد و علامت گذاري مي شود بايد به تشخيص و به ترتيبي كه مؤسسه موافقت مي نمايد داراي تاريخ و شماره سري توليد به صورت رمز باشد. علامت رمز بايد به عنوان اسرار تجارتي محسوب و در مؤسسه به طور محرمانه نگهداري شود و هنگام بازرسي كارشناسان مؤسسه در اختيار آنها گذارده شود.
ماده
16 - نمونه برداري و آزمايش نمونه ها
توليدكننده مكلف است از فرآورده هاي استاندارد شده به ترتيبي كه مؤسسه تعيين مي نمايد حين توليد نمونه برداري كرده و آنها را در آزمايشگاه كارخانه يا كارگاه آزمايش كند. نتايج آزمايش بايد در فرم هائيكه به تأييد مؤسسه رسيده است ثبت و در بايگاني توليدكننده نگهداري شود و هنگام بازرسي كارشناسان مؤسسه در اختيار آنها گذارده شود. مدت نگهداري فرم هاي مذكور يا نمونه و يا هر دو طبق نظر مؤسسه تعيين خواهد شد.
ماده
17 - نمونه برداري مداوم و آزمايش فرآورده ها
مؤسسه مي تواند به منظور مطابقت مشخصات فرآورده با استاندارد مربوطه از فرآورده هاي استاندارد شده موجود در تمام يا يكي از محل هاي تهيه، توليد، انبار، توزيع و فروش نمونه برداري نمايد.
نمونه هاي مزبور بايد در آزمايشگاه هاي مؤسسه يا آزمايشگاه هايي كه به تشخيص مؤسسه داراي صلاحيت فني هستند بر طبق روشي كه در استاندارد مربوطه پيش بيني شده است آزمايش شده و مشخصات فرآورده با استاندارد تطبيق و نتايج بدست آمده به توليد كننده ابلاغ گردد.
تبصره 1 - بهاي خريد نمونه و هزينه آزمون نمونه هاي خريداري شده از مراكز توزيع، نگهداري و عرضه و فروش فرآورده هاي داراي علامت استاندارد ايران از محل ودايع واحد توليدي نزد مؤسسه تأمين خواهد شد.
تبصره 2 - مؤسسه مي تواند هنگام اعطاي پروانه كاربرد علامت استاندارد به واحدهاي توليدي و به اقتصادي نوع توليد و حداكثر تا ميزان ده برابر هزينه تمام شده فرآورده و هزينه آزمون آن به عنوان وديعه وصول و در حساب مخصوص نگهداري نموده و بهاي خريد نمونه ها و هزينه آزمون موضوع تبصره 1 اين ماده را از اين محل به فروشنده پرداخت و به حساب خزانه داري كل واريز مي نمايند.
ماده
18 - حق اعتراض در مورد نتايج آزمايشات
هر گاه توليدكننده به نتيجه آزمايشات انجام شده توسط مؤسسه معترض باشد مي تواند حداكثر ظرف مدت 5 روز از تاريخ وصول نتيجه آزمايش اعتراضات خ. ر. ب. مؤسسه اعلام و تقاضاي تجديد آزمايش كند. تقاضاي توليدكننده در كميته فني رسيدگي به اعتراضات كه مركب از 7 نفر كارشناسان و متخصصان فرآورده مربوطه مي باشند با حضور توليدكننده يا نمايندگان او رسيدگي و نظر كميته به متقاضي ابلاغ خواهد شد.
اعضاي كميته فني رسيدگي به اعتراضات و حدود وظايف آنان و همچنين ترتيب تشكيل جلسات و اجراي تصميمات كميته مزبور توسط رئيس مؤسسه تعيين خواهد شد.
ماده
19 - عدم رعايت استاندارد اجباري
هرگاه در مورد فرآورده هاي مشمول استانداردهاي اجباري نتايج حاصله از آزمايش هاي انجام شده با مشخصات مربوط تطبيق نكند مؤسسه مراتب را به توليدكننده، واردكننده، نگهدارنده كالا، انجام دهنده جمع آوري فرآورده هاي خارج از استاندارد يا توقف ارائه خدمات ضروري است گزارش كار به انضمام بررسي هاي انجام يافته و نتايج آزمايشگاه هاي مربوط به طور محرمانه در كميسيوني مركب از رئيس مؤسسه يا نماينده وي، كارشناس مربوط و نماينده اداره حقوقي مؤسسه طرح و دستور شروع اقدامات اوليه قانوني جهت جمع آوري و توقيف فرآورده هاي خارج از استاندارد صادر مي گردد.
ماده
20 - اقدامات اوليه جهت جمع آوري و توقيف فرآورده هاي خارج از استاندارد
دستور اقدامات قانوني جهت جمع آوري و توقيف فرآورده هاي خارج از استاندارد توسط رئيس مؤسسه يا مقام تفويض اختيار شده صادر و به ترتيب زير عمل مي گردد:
1 - كارشناسان بايد فوراً به محل هاي وجود فرآورده هاي خارج از استاندارد و يا فاقد علامت استاندارد مراجعه و از آنها به قدر كافي نمونه برداري نموده و از بقيه نيز با مشخصات كامل از نظر تعداد، وزن آنها، بسته بندي و غيره صورت برداري نمايند.
2 - برحسب اقتضاي زمان و مكان فرآورده مزبور را در محل مطمئن و امني گذارده و پس از الصاق مهر فلزي يا لاكي استاندارد صورت مجلس مشروحي با ذكر دلايل، علت و تعيين مشخصات دارنده فرآورده و تعداد مهرهايي كه لاك شده است تنظيم مي گردد و سپس به شخص يا بنگاه دارنده فرآورده با حضور مأمورين نيروي انتظامي تحويل و مراتب صورت جلسه، امضاء و ضميمه صورت مجلس مذكور مي شود.
3 - كارشناسان بايد فوراً گزارشي به ضميمه صورت مجلس مزبور كه در حكم اسناد رسمي است به رئيس مؤسسه يا نماينده وي تسليم نمايند.
4 - رئيس مؤسسه يا نماينده وي يك نسخه از صورت مجلس مزبور را با ذكر دلايل و اينكه فرآورده و موضوع صورت مجلس براي مصارف ديگري قابل استفاده بوده و يا قابل مصرف نمي باشند به مرجع قضايي مربوط فرستاده و بر طبق حكم ماده 9 قانون اصلاح قوانين و مقررات مؤسسه درخواست تعقيب مجرم و صدور حكم و توقيف فرآورده هاي خارج از استاندارد را مي نمايد.
5 - مؤسسه همچنين مراتب را نيز به توليدكننده ابلاغ مي نمايد و نامبرده ملزم است بلافاصله اقدام به جمع آوري بقيه فرآورده هاي توليد شده نمونه و مراتب را به مؤسسه گزارش دهد در غير اين صورت فرآورده هاي مزبور حكم اجناس ممنوعه را داشته و طبق مقررات نسبت به بقيه فرآورده هاي مذكور رفتار خواهد شد.
ماده
21 - جمع آوري و توقيف فرآورده هاي خارج از استاندارد
مقامات قضايي ضمن صدور كيفر خواست حكم ضبط فرآورده هاي خارج از استاندارد يا فاقد علامت استاندارد را صادر و حسب مورد و براساس درخواست مؤسسه دستور معدوم شدن يا مصرف ثانويه و يا فروش فرآورده هاي غيراستاندارد و يا فاقد علامت استاندارد را صادر مي نمايند.
1 - در مواردي كه بر طبق دستور مقام قضايي فروش فرآورده قابل مصرف تجويز گرديده باشد فرآورده توقيفي با ذكر علت و توسط تعاوني هاي مصرف يا ديگر اشخاص حقيقي يا حقوقي مورد تأييد مؤسسه به فروش رسيده و وجوه حاصله به حساب خزانه داري كل واريز خواهد شد.
2 - مؤسسه مكلف است مراتب توقيف و جمع آوري فرآورده هاي خارج از استاندارد را جهت اطلاع عموم و به نحو مقتضي آگهي نمايد.
ماده
22 - تجديدنظر در استاندارد
اصلاحات و تغييراتي كه در استانداردهاي اجباري و تشويقي به عمل مي آيد پس از تصويب در كميته ملي استاندارد مربوط و با رعايت مدتي كه از طرف كميته براي اصلاحات و تغييرات مزبور تعيين و آگهي مي گردد لازم الاجرا است.
ماده
23 - تبليغات گمراه كننده
انجام هرگونه تبليغات گمراه كننده در زمينه استفاده از مهر استاندارد ممنوع خواهد بود و طرح هاي تبليغاتي مربوط با نظر مؤسسه تهيه و در اختيار توليدكنندگان فرآورده هاي مشمول استانداردهاي اجباري و تشويقي قرار خواهد گرفت.
ماده
24 - لغو پروانه
مؤسسه مي تواند در موارد زير قرارداد مربوط به پروانه كاربرد علامت استاندارد تشويقي را لغو و در جرايد آگهي نمايد.
1- عدم مطابقت مشخصات فرآورده با استاندارد رسمي مربوطه.
2- عدم پرداخت مطالبات مؤسسه ظرف سي روز از تاريخ مطالبه و ابلاغ رسمي.
3- عدم اجراي دستورالعمل هاي فني و اجرايي كه به نحوي از انحاء در كيفيت توليد مؤثر باشد.
4- تخلف تبليغاتي حسب مفاد ماده 23 اين آيين نامه.
ماده
25 - نشاني توليدكننده
نشاني توليدكننده همان است كه در پروانه كاربرد علامت استاندارد ايران قيد خواهد شد مگر اينكه توليدكننده نشاني ديگري را كتباً به مؤسسه اعلام كند.
ارسال نامه ها و اخطاريه ها به وسيله پست سفارشي به نشاني مذكور در بند بالا به منزله ابلاغ رسمي به توليدكننده خواهد بود.
ماده
26 - آيين كار
مقررات اين آيين نامه بر حسب مورد درباره آيين كار اجباري و تشويقي لازم الاجرا مي باشد.
ماده
27 - دستورالعمل هاي اجرايي
دستورالعمل هاي اجرايي كه براي اجراي اين آيين نامه لازم باشد به وسيله مؤسسه تهيه و پس از تأييد رئيس مؤسسه به موقع اجرا گذارده خواهد شد
ماده
28 - ضوابط اجرايي فوق مشتمل بر 28 ماده و 10 تبصره در تاريخ 4 /7 /1375 به تصويب شوراي عالي استاندارد رسيد و از تاريخ تصويب لازم الاجرا مي باشد.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
