آییننامه
ضوابط ارزیابی، ثبت و گزارشدهی پرتوگیری شغلی در مراکز ارائه دهنده خدمات دزیمتری فردی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ضوابط ارزيابي، ثبت و گزارشدهي پرتوگيري شغلي در مراكز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي
مصوب 1405,02,01
با اصلاحات و الحاقات بعدي
فهرست مطالب
-عنوان
شماره صفحه
۱- هدف............................................
۱
۲- دامنه كاربرد...............................
۱
۳- تعاريف...............................
۱
۴- مسئوليت اصلي...............................
۴
۵- مقررات كلي...............................
۴
۶- آستانهها
۶
۷- ثبت اطلاعات پرتوگيري شغلي در سامانه نرمافزاري مركز ارائه دهنده خدمات...............................
۷
۸- انتقال اطلاعات پرتوگيري شغلي به سامانه واحد قانوني...............................
۹
۹- گزارشدهي نتايج ارزيابي پرتوگيري شغلي به مراكز مشترك خدمات...............................
۱۱
۱۰- نگهداري و ذخيرهسازي سوابق پرتوگيري شغلي...............................
۱۲
۱۱- مستندات مرتبط...............................
۱۴
۱۲- سوابق...............................
۱۴
۱۳- تاريخچه...............................
۱۵
-پيوست - راهنماي انتقال اطلاعات پرتوگيري شغلي (كانورت) به سامانه واحد قانوني...............................
۱۶
۱ - هدف
هدف اين مدرك، ارائه الزاماتي است كه براساس قانون حفاظت در برابر اشعه مصوب ۱۳۶۸ مجلس شوراي اسلامي، آيين نامه اجرايي آن مصوب ۱۳۶۹ هيئت وزيران و اصلاحيههاي مورخ 1386/07/15 و 1396/11/01 آن و ”مقررات پايه حفاظت در برابر پرتوهاي يونساز و ايمني منابع پرتو“ به منظور ارزيابي، ثبت و گزارشدهي پرتوگيري شغلي توسط مراكز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي و نحوه انتقال اطلاعات به سامانه واحد قانوني تدوين شده است.
۲ - دامنه كاربرد
كليه مراكز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي خارجي و داخلي مورد تائيد واحد قانوني ملزم به رعايت الزامات اين مدرك هستند.
۳ - تعاريف
۳ - ۱ - آستانه بررسي:
مقداري از يك كميت مانند دز مؤثر، ورود مواد پرتوزا به بدن يا آلودگي در واحد سطح يا حجم است كه براي مقادير برابر يا بيشتر از آن بايد بررسي لازم انجام گيرد.
۳ - ۲ - آستانه ثبت:
مقداري از دز، پرتوگيري يا ورود مواد پرتوزا به بدن است كه توسط واحد قانوني تعيين ميگردد و اگر ميزان دز، پرتوگيري و يا ورود مواد پرتوزا به بدن افراد بيش از آن باشد، مقادير مربوطه بايد در گزارش پرتوگيري فرد درج گردد.
۳ - ۳ - ارزيابي دز:
ارزيابي دز (دزهاي) يك فرد يا يك گروه از افراد است.
۳ - ۴ - پرتو:
در اين مدرك، منظور پرتوهاي يونساز است.
۳ - ۵ - پرتوكار:
به شخص حقيقي اطلاق مي گردد كه حسب وظيفه با منابع مولد اشعه بهطور مستمر و فيزيكي در ارتباط باشد كه شامل پرتوكاران گروه الف و ب ميباشد.
۳ – ۶ - پرتوگيري:
عمل يا شرايط قرار گرفتن در معرض تابش پرتو.
پرتوگيري خارجي: پرتوگيري از منابع پرتو خارج از بدن.
پرتوگيري داخلي: پرتوگيري از منابع پرتو داخل بدن.
۳ - ۷ - پرتوگيري شغلي:
پرتوگيري كاركنان كه حين كار آنها وقوع يافته است.
۳ - ۸ - حد دز:
مقداري از دز مؤثر يا دز معادل افراد در وضعيت پرتوگيري برنامهريزي شده كه نبايد از آن تجاوز شود.
۳ - ۹ - حداقل دز قابل اندازهگيري (MMD):[پاورقي1]
كمترين مقدار دز است كه سيستم دزيمتري ميتواند با سطح اطمينان مشخصي (۳δ) اندازهگيري كند.
پاورقي1- Minimum Measurable Dose (MMD)
۳ - ۱۰ - خدمات دزيمتري فردي:
به مجموعه فرآيندهاي دورهاي شامل ارسال و دريافت دزيمترهاي فردي خارجي، ارزيابي پرتوگيري شغلي و گزارشدهي به مشتركين خدمات گفته ميشود.
۳ - ۱۱ - دارندة پروانه اشتغال:
شخص حقوقي است كه پروانه را از واحد قانوني براساس الزامات «ضوابط دريافت پروانه اشتغال ارائه خدمات دزيمتري فردي خارجي» يا «ضوابط دريافت پروانه اشتغال ارائه خدمات دزيمتري داخلي» جهت اقدامات لازم مندرج در آن دريافت ميدارد.
۳ - ۱۲ - دز:
معياري براي انرژي منتقل شده در يك هدف توسط پرتو است. برحسب مورد بهصورت دز جذبي، دز معادل اجباري، دز مؤثر اجباري، دز مؤثر، دز معادل يا دز اندام به كار ميرود.
۳ - ۱۳ - دز سالانه:
مجموع دز ناشي از پرتوگيري خارجي در يك سال و دز اجباري ناشي از ورود هستههاي پرتوزا به بدن در همان سال.[پاورقي2]
پاورقي2- مبدا محاسبه دز سالانه ابتداي سال شمسي در نظر گرفته مي شود.
۳ -
۱۴ - دز مؤثر:
كميت E كه بهصورت مجموع حاصلضرب دزهاي معادل هر اندام يا بافت در ضريب وزني بافت مربوطه تعريف ميشود:
كه در آن HT دز معادل اندام يا بافت Tوضريب وزني بافت براي اندام يا بافت T است. از تعريف دز معادل رابطه زير حاصل ميشود:
كه در آن wR ضريب وزني پرتو R و DT,R ميانگين دز جذبي از پرتو R در اندام يا بافت T است.
در سيستم يكاهاي بينالمللي (SI)، يكاي دزمؤثر ژول بر كيلوگرم (J/kg) است كه سيورت (Sv) ناميده ميشود.
۳ -
۱۵ - دز مؤثر اجباري:
كميت E(τ) كه به صورت زير تعريف ميشود:
كه در آن HT(τ) دز معادل اجباري در بافت T در مدت زمان τ و wT ضريب وزني بافت T است. اگر τ مشخص نباشد، مقدار آن را براي بزرگسالان ۵۰ سال و براي كودكان ۷۰ سال در نظر مي گيرند.
۳ -
۱۶ - دزيمتري دست، پا:
منظور دزيمتري اكستريميتي [پاورقي3]است كه تخمين دز سطحي قابل اعتمادي از پرتوهاي يونساز در اندامهاي انتهايي بدن (مانند دست ها و پاها) است و با كميت (۰.
۰۷)Hp بيان مي شود.
پاورقي3- Extremities
۳ -
۱۷ - دزيمتر فردي:
در اين مدرك، ابزار قرائت غيرمستقيم اندازه گيري دز است كه براي اندازه گيري ميزان پرتوگيري خارجي پرتوكاران به كار رود، نظير: فيلم بج، TLD و دزيمترهاي ردپاي هستهاي.
۳ -
۱۸ - دوره دزيمتري:
به بازه زماني مشخصي گفته ميشود كه در آن بازه، پرتوگيري شغلي ارزيابي و ثبت ميشود.
۳ -
۱۹ - سانحه:
هر رويداد ناخواسته شامل خطاهاي عملياتي، نقص تجهيزات، رويدادهاي آغازگر، پيشدرآمد حادثه، موارد در آستانه وقوع يا ساير رخدادها يا اقدامات غيرمجاز (از روي بدخواهي يا غيربدخواهانه) كه پيامدها يا پيامدهاي احتمالي آن ها، از نقطهنظر حفاظت و ايمني قابل چشمپوشي نباشد.
۳ -
۲۰ - شخص مسئول:
شخص حقيقي است كه برابر الزامات «ضوابط دريافت پروانه اشتغال ارائه خدمات دزيمتري فردي خارجي» يا «ضوابط دريافت پروانه اشتغال ارائه خدمات دزيمتري داخلي» واجد صلاحيت علمي و فني و شرايط لازم براي تصدي و نظارت بر كليه فعاليتها در محدوده پروانه مربوطه باشد.
۳ -
۲۱ - كارشناس دزيمتري:
فرد واجد شرايط كه در مركز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي خارجي/داخلي جهت انجام كليه فرآيندهاي اجراي دزيمتري، كاليبراسيون، تعيين و ارزيابي دز زير نظر شخص مسئول فعاليت مينمايد.
۳ -
۲۲ - كاليبراسيون:
به سنجهبندي دزيمترها نسبت به يك ميدان پرتو مرجع با انرژي و نرخ دز معلوم، گفته ميشود.
۳ -
۲۳ - متقاضي اشتراك خدمات/مشترك خدمات:
متقاضي اشتراك خدمات، مركزي است كه به لحاظ الزامات واحد قانوني (نظير دريافت/تمديد/اصلاح پروانه اشتغال يا مجوز كار با اشعه) نيازمند دريافت خدمات دزيمتري فردي خارجي/داخلي است و بايد توسط يكي از مراكز ارائه دهنده خدمات تحت پوشش قرار گيرد. فرد/مركز تحت پوشش خدمات دزيمتري فردي خارجي/داخلي به عنوان مشترك خدمات شناخته ميشود.
۳ -
۲۴ - مركز ارائه دهنده خدمات:
مركزي است كه داراي پروانه اشتغال ارائه خدمات دزيمتري فردي خارجي/داخلي از واحد قانوني است.
۳ -
۲۵ - مشترك خدمات:
رجوع شود به تعريف ۳-۲۳.
۳ -
۲۶ - معادل دز فردي:
معادل دز در بافت نرم زير يك نقطه مشخص روي بدن در عمق مناسب d.
نكته ۱: در مونيتورينگ پرتوگيري خارجي فردي، اين پارامتر بهعنوان جايگزيني با قابليت اندازهگيري مستقيم براي دز معادل اندام يا بافت يا (اگر dبرابر۱۰ميليمتر باشد) دز مؤثر به كار ميرود.
نكته ۲: براي مونيتورينگ تمام بدن، مقادير توصيه شده براي dعبارتند از ۱۰ ميليمتر براي پرتوهاي با نفوذ بالا و ۰.۰۷ ميليمتر براي پرتوهاي با نفوذ كم.
نكته ۳: Hp(۰.
۰۷) براي مونيتورينگ دست و پا براي همه انواع پرتوها بهكار ميرود.
نكته ۴: Hp(۳) براي مونيتورينگ پرتوگيري عدسي چشم بهكار ميرود.
نكته ۵: معمولاً بافت نرم بهعنوان كره ICRU تفسير ميگردد.
۳ -
۲۷ - مونيتورينگ فردي:
انجام مونيتورينگ با استفاده از تجهيزات اندازهگيري كه بهصورت فردي بهكار برده ميشود، يا اندازهگيري مقدار مواد پرتوزاي داخل يا روي بدن، يا وارد شده به بدن افراد، يا اندازهگيري مقدار مواد پرتوزاي دفع شده از بدن.
۳ -
۲۸ - واحد قانوني:
براساس قانون حفاظت در برابر اشعه، واحد قانوني موظف به نظارت بر اجراي مقررات، آييننامهها و استانداردهاي مربوطه ميباشد. اين مسئوليت از طرف سازمان انرژي اتمي ايران، بهعنوان واحد قانوني، به مركز نظام ايمني هستهاي كشور تفويض شده است.
۴ - مسئوليت اصلي
مسئوليت اجراي الزامات اين مدرك برعهده دارنده پروانه اشتغال ارائه خدمات دزيمتري فردي خارجي/داخلي است.
۵ - مقررات كلي
۵ - ۱ - تصدي و نظارت بر كليه امور مربوط به ارزيابي، ثبت و گزارشدهي پرتوگيري شغلي با روش مورد تقاضا طبق ضوابط دريافت پروانه اشتغال ارائه خدمات دزيمتري فردي خارجي/داخلي[پاورقي4] بر عهده شخص مسئول است.
پاورقي4- در ضوابط حاضر، «ضوابط دريافت پروانه اشتغال ارائه خدمات دزيمتري فردي خارجي/داخلي» اشاره دارد به: «ضوابط دريافت پروانه اشتغال ارائه خدمات دزيمتري فردي خارجي» و «ضوابط دريافت پروانه اشتغال ارائه خدمات دزيمتري داخلي»
۵ - ۲ - مركز ارائه دهنده خدمات بايد قبل از ارائه خدمات دزيمتري فردي به مراكز متقاضي اشتراك خدمات، از داشتن كد پرتوكاري آن مراكز كه توسط واحد قانوني صادر ميگردد، اطمينان حاصل كند.
۵ - ۳ - مركز ارائه دهنده خدمات بايد قبل از اضافه كردن اشتراك يك مركز جديد، از عدم اشتراك آن مركز توسط خدمات دهندگان ديگر براي خدمات دزيمتري درخواست شده اطمينان حاصل كند. اين اطمينان ميتواند از طريق استعلام از واحد قانوني حاصل شود. در صورت ايجاد اشتراك براي يك مركز در سامانه واحد قانوني توسط خدمات دهندههاي متعدد جهت برقراري يك خدمت دزيمتري يكسان، فقط امكان انتقال (كانورت) نتايج دزيمتري براي يك خدمات دهنده وجود خواهد داشت.
۵ - ۴ - مركز ارائه دهنده خدمات بايد در اسرع وقت پس از دريافت درخواست مركز متقاضي اشتراك خدمات، نسبت به ثبت اشتراك آن مركز و مشخصات فردي مشتركين خدمات و نتايج دزيمتري در سامانه نرمافزاري مركز و سامانه واحد قانوني براساس مفاد اين مدرك و پيوست ۴ «ضوابط دريافت پروانه اشتغال ارائه خدمات دزيمتري فردي خارجي» (الزامات برقراري اشتراك خدمات دزيمتري فردي) اقدام نمايد.
۵ - ۵ - مركز ارائه دهنده خدمات دزيمتري خارجي بايد فرآيند ارسال و دريافت دزيمترهاي فردي را بهصورت منظم و بهموقع در بازههاي زماني دو ماهه براي مشتركين خدمات با روشهاي قابل رهگيري (مانند اخذ كد رهگيري در پست سفارشي) انجام دهد.
تبصره - بازه زماني دوره هاي دزيمتري بنا به تشخيص واحد قانوني براي شرايط ويژه، ميتواند بيشتر از 2 ماه تعيين شود.
۵ - ۶ - مركز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي خارجي بايد ساختار قاب (بج) و فيلترهاي مورد استفاده و همچنين سيستم دزيمتري را بهگونهاي انتخاب نمايد كه الزامات مورد نياز بندهاي ۵-۵ و ۵-۶ «ضوابط دريافت پروانه اشتغال ارائه دزيمتري فردي خارجي» را برآورده سازد.
۵ - ۷ - مركز ارائه دهنده خدمات بايد نتايج ارزيابي كليه كميتهاي مورد استفاده در اندازهگيري (از جمله دزيمتري دست و پا، دزيمتري عدسي چشم و دز داخلي، در صورت وجود) را در سامانه واحد قانوني ثبت كرده و به مراكز مشترك خدمات نيز اعلام نمايد.
تبصره - نتايج دزيمتري دست و پا و نتايج دزيمتري پوست حاصل از دزيمتر تمام بدن بايد بهصورت جداگانه در سامانه واحد قانوني ثبت گردد و از تجميع نتايج آنها با يكديگر خودداري شود.
۵ - ۸ - مركز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي خارجي بايد عودت بهموقع و صحيح دزيمترها را پيگيري كند و فهرست مراكز يا مشتركين خدمات را كه دزيمترهاي فردي خود را بهطور منظم و در موعد مقرر طبق دستورالعمل مربوطه عودت نميدهند، به واحد قانوني اعلام كنند. در صورت عدم عودت دزيمترها توسط مشترك، مركز ارائه دهنده خدمات اقدامات ذكر شده در بند ۵-۱۷ «ضوابط دريافت پروانه اشتغال ارائه خدمات دزيمتري فردي خارجي» را بايد انجام دهد.
۵ - ۹ - مركز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي خارجي بايد درصورت مفقود شدن دزيمتر توسط مشترك خدمات، دزيمتر جديد را جايگزين كرده و همزمان، با ارسال نامه واحد قانوني را مطلع نمايد.
۵ - ۱۰ - مركز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي خارجي بايد قبل از هرگونه اقدامي جهت قرائت دزيمترها، دزيمترهاي برگشتي از مراكز كار با چشمههاي باز نظير پزشكي هستهاي و تهيه و توليد راديوايزوتوپ را با استفاده از يك آشكارساز مناسب از نظر آلودگي سطحي به مواد پرتوزاي باز بررسي كرده و درصورت آلوده بودن، اقدامات لازم را نسبت به جداسازي و رفع آلودگي آنها انجام دهد.
۵ - ۱۱ - مركز ارائه دهنده خدمات جهت تغيير و اصلاح اطلاعات دزيمتري پرتوكار درسامانه واحد قانوني (در صورت نياز)، بايد موارد را بهصورت كتبي به واحد قانوني اعلام نمايد.
۵ - ۱۲ - مركز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي خارجي چنانچه در تحليل كارشناسي[پاورقي5] قرائت دزيمترها مواردي مانند استفاده نادرست از دزيمتر، آلودگي دزيمتر به مواد پرتوزا و ... را تشخيص دهد، بايد مراتب را هنگام گزارشدهي به مشترك خدمات و همچنين هنگام انتقال به سامانه واحد قانوني در ستون مربوطه درج نمايد.
پاورقي5- در اين ضوابط منظور از «تحليل كارشناسي»، تفسير كارشناسي پرتوگيري دزيمتر براساس شواهد و قرائن ثبت شده مرتبط با دزيمتر است، مانند بررسي تصوير فيلترها بر روي فيلم ظاهرشده در دزيمتري فيلم بج و يا بررسي نتايج جانبي مانند بررسي منحني درخشندگي و تفسير آن در دزيمتري TLD.
۵ - ۱۳ - در صورتي كه هر يك از مشتركين، درخواست قطع دريافت خدمات، به منظور تغيير مركز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي خارجي خود را داشته باشند، مركز ارائه دهنده خدمات بايد مطابق با «الزامات برقراري اشتراك خدمات دزيمتري فردي» مندرج در پيوست ۴ «ضوابط دريافت پروانه اشتغال ارائه خدمات دزيمتري فردي خارجي» عمل نمايد.
۵ - ۱۴ - دارنده پروانه اشتغال بايد از در اختيار قرار دادن و انتشار هرگونه اطلاعات و گزارش درخصوص مراكز كار با پرتو كشور و پرتوكاران آن، خودداري نمايد.
تبصره ۱ - گزارش سوابق دزيمتري جهت ارائه به مراجع قانوني ذيصلاح، صرفاً از طرف واحد قانوني صادر ميگردد.
تبصره ۲ - اطلاعات پرتوگيري شغلي مشتركين هر مركز ميتواند صرفاً در اختيار واحد قانوني و مشترك خدمات قرار گيرد.
۶ - آستانهها
۶ - ۱ - آستانه ثبت
۶ - ۱ - ۱ - آستانه ثبت براي مراكز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي خارجي نبايد بيش از ۱/۰ ميليسيورت باشد. اين مقدار بايد در مدارك ارسالي جهت دريافت پروانه اشتغال ارائه خدمات دزيمتري فردي خارجي اعلام شود و به تأييد واحد قانوني برسد. مقادير دز كمتر از آستانه ثبت، در گزارشها و در سامانه بايد صفر درج شود و لازم است اين موضوع در گزارشهاي ارسالي به مراكز توضيح داده شود.
تبصره - توصيه ميشود كمترين مقدار دز قابل اندازهگيري (MMD) را بهعنوان آستانه ثبت در نظر گرفته شود.
۶ - ۱ - ۲ - آستانه ثبت (RL) براي ورود يك ماده پرتوزا به بدن، دز مؤثر اجباري يك ميليسيورت در سال است. بنابراين مراكز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي داخلي بايد براي مونيتورينگ دورهاي، ب. ت. ب. نوع ماده پرتوزا (j)، تعداد دفعات مونيتورينگ در يك سال (N) و ضريب دز براي بلع/استنشاق ()، نسبت به تعيين آستانه ثبت () اقدام نمايند.
در صورت كار با بيش از يك ماده پرتوزا، سهم هريك از انواع پرتو يا هر يك از مواد پرتوزا، در انتخاب آستانه ثبت براي هر سهمِ دز دريافتي، پرتوگيري و يا ورود ماده پرتوزا بايد در نظر گرفته شود.
۶ - ۲ - آستانه بررسي
۶ - ۲ - ۱ - ب. ت. ب. نوع فعاليت مراكز كار با پرتو، مقادير متفاوتي براي آستانه بررسي در نظر گرفته ميشود. مقادير آستانه بررسي تعيين شده توسط واحد قانوني براي فعاليتهاي پرتوي در دورههاي دزيمتري خارجي دو ماهه در جدول ۱ ارائه شده است. براي مقادير مساوي يا بالاتر از آستانه بررسي، پرسشنامه توسط مركز مربوطه تكميل و به واحد قانوني ارسال ميگردد. پس از دريافت فرم تكميل شده و بررسي آن توسط واحد قانوني، در صورت نياز به تصحيح دز ثبت شده، مراتب به مركز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي اعلام ميشود.
جدول ۱ - آستانه بررسي تعيين شده توسط واحد قانوني براي فعاليتهاي پرتوي در دورههاي دزيمتري خارجي دوماهه.
نوع فعاليت
كميت دزيمتري
آستانه بررسي (mSv)
پرتونگاري صنعتي
دز مؤثر
۴
پزشكي هستهاي و آنژيوگرافي
دز مؤثر و دز عدسي چشم
۳
ساير فعاليتها
دز مؤثر
۱
كليه فعاليتها
دز پوست
۵۰
ساير فعاليتها
دز عدسي چشم
۱
۶ - ۲ - ۲ - آستانه بررسي (IL) در دزيمتري داخلي براي همه مواد پرتوزا در فرآيند كاري روتين، پنج ميليسيورت در سال است، بنابراين مراكز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي داخلي بايد براي هر نوبت مونيتورينگ دورهاي، ب. ت. ب. نوع ماده پرتوزا (j)، تعداد دفعات مونيتورينگ در يك سال (N) و ضريب دز براي بلع/استنشاق ()، نسبت به تعيين آستانه بررسي () اقدام نمايند.
۷ - ثبت اطلاعات پرتوگيري شغلي در سامانه نرمافزاري مركز ارائه دهنده خدمات
۷ - ۱ - مركز ارائهدهنده خدمات بايد مشخصات اشتراك مركز دريافتكننده خدمات و مشخصات فردي مشتركين خدمات دزيمتري را براساس موارد زير در سامانه نرمافزاري خود ثبت نمايد.
مشخصات اشتراك مراكز دريافت كننده خدمات
-نام مركز
-كد اشتراك مركز
-آدرس كامل (آدرس مكاتبات و آدرس شركت درصورت متفاوت بودن حتما ذكر گردد)
-كد پستي
-شماره تلفن
-فكس
-آدرس الكترونيكي
-نوع فعاليت مركز
مشخصات فردي مشتركين خدمات دزيمتري فردي خارجي
-نام و نام خانوادگي
-كد ملي
-شماره شناسنامه
-جنسيت
-تاريخ تولد
-نام پدر
-كد اشتراك مراكز شاغل در آن
-مركز خدماتگيرنده
-تاريخ نصب دزيمتر در دوره دزيمتري
-تاريخ برداشت دزيمتر در دوره دزيمتري
-عنوان فعاليتهاي پرتوي مشترك
مشخصات فردي مشتركين خدمات دزيمتري فردي داخلي
-نام و نام خانوادگي
-كد ملي
-شماره شناسنامه
-جنسيت
-تاريخ تولد
-نام پدر
-كد اشتراك مراكز شاغل در آن
-مركز خدمات گيرنده
-تاريخ مونيتورينگ
-روش مونتيورينگ
-عنوان فعاليتهاي پرتوي مشترك
۷ – ۲ – مركز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي خارجي بايد نتايج دزيمتري خارجي مشتركين خدمات را در سامانه نرمافزاري خود طبق موارد ذيل حداكثر طي مدت ۱۵ روزكاري از زمان دريافت دزيمترها ثبت نمايد.
ثبت نتايج دزيمتري مشتركين خدمات در سامانه نرمافزاري مركز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي خارجي
-نام و نام خانوادگي
-كد ملي
-كد دزيمتر مورد استفاده
-دوره دزيمتري
-كميت (۱۰)Hp: براي ميدانهاي فوتوني و الكتروني، مربوط به دزيمتر تمام بدن، براي تمامي دورههاي دزيمتري با ذكر دوره و تاريخ استفاده
-كميت (۰.
۰۷)Hp: براي دزيمتري پوست، مربوط به دزيمتر تمام بدن، براي تمامي دورههاي دزيمتري با ذكر دوره و تاريخ استفاده
-كميت (۱۰)Hp: براي ميدان نوتروني، مربوط به دزيمتر تمام بدن، براي تمامي دورههاي دزيمتري با ذكر دوره و تاريخ استفاده (صرفاً براي مشتركين نوترون)
-كميت (۳)Hp: با ذكر دوره و تاريخ استفاده، در صورت وجود
-معادل دز دست و پا (extremity): با ذكر دوره و تاريخ استفاده، در صورت وجود
-توضيحات: هرگونه توضيح مورد نياز يا تحليل كارشناسي دز.
۷ – ۳ - مركز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي داخلي بايد نتايج تخمين دز داخلي مشتركين خدمات را در سامانه نرمافزاري خود طبق موارد ذيل در اسرع وقت بعد از انجام مونيتورينگ ثبت نمايد.
ثبت نتايج دزيمتري مشتركين خدمات در سامانه نرمافزاري مركز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي داخلي
-نام و نام خانوادگي
-كد ملي
-ماده پرتوزا
-تركيب شيميايي ماده پرتوزا
-دوره مونيتورينگ
-روش مونتيورينگ
-مسير ورود ماده پرتوزا (استنشاق، بلع، زخم)
-زمان درنظر گرفته شده براي ورود ماده پرتوزا به بدن
AMAD-
-ضرايب دز استفاده شده براي تخمين دز
-دز داخلي
-توضيحات: هرگونه توضيح مورد نياز و فرضيات مورد استفاده يا تحليل كارشناسي دز.
۸ - انتقال اطلاعات پرتوگيري شغلي به سامانه واحد قانوني
۸ - ۱ - مركز ارائه دهنده خدمات صرفاً مجاز به انتقال اطلاعات پرتوگيري شغلي مشتركين خدمات و مراكز تحت پوشش خود (مراكز مورد تأييد واحد قانوني) به سامانه واحد قانوني هستند.
۸ - ۲ - مركز ارائه دهنده خدمات بايد درخصوص ثبت (حذف/اضافه) اشتراك مراكز متقاضي و مشتركين خدمات در سامانه واحد قانوني طبق موارد زير اقدام نمايد. حداكثر زمان اقدام در بستر شبكه اينترنتي حداكثر دو روزكاري و دربستر شبكه داخلي حداكثر ۱۵ روز كاري از زمان دريافت درخواست متقاضي است.
ثبت (حذف/اضافه) اشتراك مراكز در سامانه واحد قانوني
-كد مركز ارائه دهنده خدمات: PROVIDER_ ID
-كد اشتراك مركز: CENTER_ID
-عدد دز تايپ: DOSE_TYPE
-شروع اشتراك: FROM_DATE
-پايان اشتراك: TO_DATE
-توضيحات: ESHT_DESC
ثبت (حذف/اضافه) مشتركين خدمات در سامانه واحد قانوني
-كد مركز ارائه دهنده خدمات: PROVIDER_ID
-نام: FIRST_NAME
-نام خانوادگي:LAST_NAME
-شماره شناسنامه: IDENTIFICATNON_NO
-كد ملي:NATIONAL_NUMBER
-جنسيت:GENDER
-نام پدر:FATHER_NAME
-كد اشتراك مركز:CENTER_ID
-شروع اشتراك: FROM_DATE
-پايان اشتراك: TO_DATE
-عدد دز تايپ: DOSE_TYPE
-توضيحات:msht_desc
توضيح- دز تايپ (TYPE_DOSE) عددي است كه به انواع روش هاي دزيمتري اختصاص داده شده است و برحسب روش دزيمتري مورد استفاده، آن عدد بايد درستون نوع دزيمتري ثبت شود: براي گروه دزيمتري فيلم بج عدد 1، گروه دزيمتري ترمولومينسانس عدد 2، گروه دزيمتري نوترون عدد 3، گروه دزيمتري انگشتي/مچي عدد 4، گروه دزيمتري عدسي چشم عدد 5 و گروه دزيمتري داخلي عدد 6 ثبت ميشود.
۸ - ۳ - مركز ارائه دهنده خدمات بايد درخصوص ثبت نتايج دزيمتري فردي خارجي در سامانه واحد قانوني، طبق موارد زير، حداكثر طي مدت ۱۵ روزكاري از زمان دريافت دزيمترها اقدام نمايد.
ثبت نتايج دزيمتري خارجي مشتركين خدمات در سامانه واحد قانوني
-كد مركز ارائه دهنده خدمات: PROVIDER_ ID
-نام: FIRST_NAME
-نام خانوادگي: LAST_NAME
-كد ملي: NATIONAL_NUMBER
-شماره شناسنامه: IDENTIFICATNON_NO
-تاريخ تولد: BIRTH
-نام پدر: FATHER_NAME
-جنسيت: GENDER
-كد مركز: CENTER_ID
-دوره دزيمتري:PERIOD
-تاريخ شروع استفاده از دزيمتر توسط پرتوكار/مركز: FROM_DATE
-تاريخ پايان استفاده از دزيمتر توسط پرتوكار/مركز: TO_DATE
-دز تايپ: DOSE_TYPE
-كميت (۰.
۰۷)Hp: براي دزيمتري پوست، مربوط به دزيمتر تمام بدن، براي تمامي دورههاي دزيمتري با ذكر دوره و تاريخ استفاده DOSE _ SUPERFICIAL
-كميت (۱۰)Hp: براي ميدانهاي فوتوني و الكتروني، مربوط به دزيمتر تمام بدن، براي تمامي دورههاي دزيمتري با ذكر دوره و تاريخ استفادهDOSE_ EFFECTIVE
-كميت (۱۰)Hp: براي ميدان نوتروني، مربوط به دزيمتر تمام بدن، براي تمامي دورههاي دزيمتري با ذكر دوره و تاريخ استفاده (صرفاً براي مشتركين نوترون) DOSE_NOTRON
-معادل دز دست و پا (extremity): با ذكر دوره و تاريخ استفاده، درصورت وجود DOSE_ FINGER
-كميت (۳)Hp: با ذكر دوره و تاريخ استفاده، درصورت وجود DOSE_ EYES
-توضيحات: هرگونه توضيح مورد نياز يا تحليل كارشناسي دز desc _ dos
۸ – ۴ – مركز ارائه دهنده خدمات بايد درخصوص ثبت نتايج دزيمتري داخلي در سامانه واحد قانوني طبق موارد زير پس از انجام مونيتورينگ و محاسبات مربوطه اقدام نمايد.
ثبت نتايج دزيمتري داخلي مشتركين خدمات در سامانه واحد قانوني
-كد مركز ارائه دهنده خدمات: PROVIDER_ ID
-نام: FIRST_NAME
-نام خانوادگي: LAST_NAME
-كد ملي: NATIONAL_NUMBER
-شماره شناسنامه: IDENTIFICATNON_NO
-تاريخ تولد: BIRTH
-نام پدر: FATHER_NAME
-جنسيت: GENDER
-كد مركز: CENTER_ID
-ماده پرتوزا
-تركيب شيميايي ماده پرتوزا
-دوره مونيتورينگ:PERIOD
-تاريخ انجام مونيتورينگ
-روش مونتيورينگ
-مسير ورود ماده پرتوزا (استنشاق، بلع، زخم)
-زمان درنظر گرفتهشده براي ورود ماده پرتوزا به بدن
AMAD-
-ضرايب دز استفاده شده براي تخمين دز
-دز داخلي
-دز تايپ: DOSE_TYPE
-توضيحات: هرگونه توضيح مورد نياز يا تحليل كارشناسي دز desc _ dos
۸ - ۵ - مركز ارائه دهنده خدمات نبايد هرگونه اطلاعات آزمايشي، غيرمرتبط و غيرواقعي را در سامانه واحد قانوني منتقل نمايد.
۹ - گزارشدهي نتايج ارزيابي پرتوگيري شغلي به مراكز مشترك خدمات
۹ - ۱ - مركز ارائه دهنده خدمات بايد گزارش نتايج دزيمتري مشتركين را بعد از ارزيابي دز و ثبت در سامانه نرمافزاري خود، در اسرع وقت طبق موارد ذيل براي مراكز مشترك خدمات بهصورت قابل رهگيري ارسال نمايد.
گزارش نتايج دزيمتري مشتركين خدمات دزيمتري فردي خارجي به مراكز مشترك خدمات
-عنوان، لوگو و مشخصات مركز ارائه دهنده خدمات
-عنوان گزارش
-شماره گزارش: در همه صفحات گزارش درج شده باشد
-اطلاعات دوره دزيمتري، مدت زمان استفاده از دزيمتر
-زمان تهيه گزارش
-مشخصات مقصد دريافت كننده گزارش: نام، كد اشتراك و آدرس مركز دريافتكننده خدمات در بالاي گزارش درج گردد.
-نام و نام خانوادگي مشتركين خدمات دزيمتري فردي
-اطلاعات دز شامل: دز دوره
-آستانه ثبت
-نمادهاي خاص (*، # و +)[پاورقي6]براي مشخص كردن پرتوگيري بيش از آستانه بررسي، بيش از ۲۰ ميليسيورت و بيش از ۵۰ ميليسيورت در هر دوره
-نام و امضاي شخص تأييد كننده گزارش (براساس استاندارد IEC/ ISO ۱۷۰۲۵)
-عدم قطعيت در مقادير دز در صورت درخواست مراكز مشترك خدمات
گزارش نتايج دزيمتري مشتركين خدمات دزيمتري فردي داخلي به مراكز مشترك خدمات
-عنوان، لوگو و مشخصات مركز ارائه دهنده خدمات
-عنوان گزارش
-شماره گزارش: در همه صفحات گزارش درج شده باشد
-اطلاعات كلي: دوره مونيتورينگ، روش مونتيورينگ، مسير ورود ماده پرتوزا (استنشاق، بلع، زخم)، حداقل پرتوزايي قابل آشكارسازي، AMAD
-زمان تهيه گزارش
-مشخصات مقصد دريافت كننده گزارش: نام، كد اشتراك و آدرس مركز دريافتكننده خدمات در بالاي گزارش درج گردد
-نام و نام خانوادگي مشتركين خدمات دزيمتري فردي
-اطلاعات دز داخلي شامل: نتيجه تخمين دز دوره مونيتورينگ
-آستانه ثبت
-نام و امضاي شخص تأييدكننده گزارش (براساس استاندارد IEC/ISO ۱۷۰۲۵)
-عدم قطعيت در مقادير دز در صورت درخواست مراكز مشترك خدمات.
پاورقي6- به منظور يكسانسازي فرمت گزارشها، علامت * براي پرتوگيري بيش از آستانه بررسي، علامت # براي پرتوگيري بيش از ۲۰ ميليسيورت و علامت + براي پرتوگيري بيش از ۵۰ ميليسيورت در هر دوره بهكار ميرود.
۹ - ۲ - مركز ارائه دهنده خدمات، نتايج دزيمتري و تحليل كارشناسي دزهاي در محدوده ۲۰ تا ۵۰ ميليسيورت را بايد پس از ارزيابي دز حداكثر ظرف مدت سه روز كاري به سامانه واحد قانوني منتقل نمايد. ستون توضيحات را درصورت داشتن تحليل كارشناسي دزيمتري تكميل نمايد.
۹ - ۳ - مركز ارائه دهنده خدمات، نتايج و تحليل كارشناسي دزيمتري براي دزهاي بالاتر از ۵۰ ميليسيورت را بايد بلافاصله پس از ارزيابي دز به سامانه واحد قانوني منتقل نمايد و گزارش آن را همزمان به مشترك خدمات ارسال نمايد.
۹ - ۴ - مركز ارائه دهنده خدمات، براي مشتركين مراكز تحت پوشش خود كه بهعنوان سانحه ديده معرفي شدهاند، بايد بلافاصله ارزيابي دز را انجام دهد و نتيجه را به همراه تحليل كارشناسي دزيمتري، به واحد قانوني و مشترك خدمات اعلام نمايد.
۱۰ - نگهداري و ذخيرهسازي سوابق پرتوگيري شغلي
۱۰ - ۱ - مركز ارائه دهنده خدمات بايد نسبت به ثبت، نگهداري و ذخيره اطلاعات پرتوگيري شغلي شامل مشخصات مراكز، مشخصات افراد، دوره دزيمتري و نتايج دزيمتري مشتركين خدمات بهنحو قابل بازيابي در سامانه نرمافزاري با قابليتهاي زير اقدام نمايد:
-گزارش گيري اطلاعات مشتركين مراكز خدمات در دورههاي مختلف؛
-گزارش گيري دز مشتركين خدمات در دورههاي مختلف به همراه تحليلهاي كارشناسي ثبت شده؛
-گزارش گيري پرتوگيريهاي بالاتر از آستانه بررسي به همراه تحليلهاي كارشناسي ثبت شده؛
-گزارش گيري دز افراد درگير در سوانح پرتوي به همراه تحليلهاي كارشناسي ثبت شده؛
-گزارش گيري تعداد دزيمترهاي ارسالي و قرائت شده در دورههاي مختلف؛
-گزارش گيري دزيمترهاي عودت داده نشده؛
-ايجاد فايل انتقال حذف و اضافه مشتركين در فرمت مورد نياز، جهت انتقال به سامانه واحد قانوني؛
-ايجاد فايل انتقال دز مشتركين در فرمت مورد نياز، جهت انتقال به سامانه واحد قانوني.
۱۰ - ۲ - مركز ارائه دهنده خدمات بايد نمونههاي حاوي اطلاعات دزيمتري مانند فيلم و يا منحني درخشندگي دزيمترهاي TLD را كه دز برابر و يا بالاتر از آستانه بررسي داشتهاند را تا اطمينان از صحت نتايج دز توسط واحد قانوني نگهداري كند.
۱۰ - ۳ - مركز ارائه دهنده خدمات بايد در پايان هر سال كاري يه لوح فشرده حاوي كل اطلاعات مشتركين و نتايج دزيمتري در قالب فايل Access شامل اطلاعات مراكز، اطلاعات مشتركين و اطلاعات دزيمتري به واحد قانوني ارائه دهد.
۱۰ - ۴ - اگر تعيين دز در يك دوره دزيمتري به دليل گم شدن يا خراب شدن دزيمتر امكانپذير نباشد، يا بر پايه بررسي (براساس اطلاعات داده شده) مشخص شود كه دز اعلام شده صحيح نيست، سيستم نگهداري اطلاعات بايد اين امكان را داشته باشد كه دز تخميني و يا ارزيابي و تأييد شده واحد قانوني جايگزين دز ثبت شده اوليه گردد. دز ارزيابي شده اوليه بايد در قسمت توضيحات ذكر شود.
تبصره - تأييد دز تخميني برعهده واحد قانوني است و مراكز ارائه دهنده خدمات دزيمتري اجازه تغيير در دز ثبت شده بدون اطلاع واحد قانوني را ندارند.
۱۱ - مستندات مرتبط
۱ - قانون حفاظت در برابر اشعه، مصوب ۱۳۶۸ مجلس شوراي اسلامي.
۲ - آييننامه اجرايي قانون حفاظت در برابر اشعه مصوب ۱۳۶۹ هيئت وزيران، و اصلاحيههاي مورخ ۱۵/۰۷/۱۳۸۶ و ۰۱/۱۱/۱۳۹۶ آن.
۳ - «مقررات پايه حفاظت در برابر اشعه پرتوهاي يونساز و ايمني منابع پرتو»، مركز نظام ايمني هستهاي كشور، اداره كل حفاظت در برابر اشعه.
۴ - «الزامات عمومي براي احراز صلاحيت آزمايشگاههاي آزمون و كاليبراسيون»، استاندارد ملي ايران شماره ۱۷۰۲۵.
۵ - «ضوابط دريافت پروانه اشتغال ارائه خدمات دزيمتري فردي خارجي»، مركز نظام ايمني هستهاي كشور، اداره كل حفاظت در برابر اشعه، شناسه R-RE-۱۲.
۶ - «ضوابط دريافت پروانه اشتغال ارائه خدمات دزيمتري داخلي»، مركز نظام ايمني هستهاي كشور، اداره كل نظارت محيطي، پايش و فوريتهاي پرتوي.
۷ International Atomic Energy Agency, Occupational Radiation Protection, IAEA General Safety Guide, No.GSG-۷, ۲۰۱۸.
۱۲ - سوابق
اين مدرك جايگزين "ضوابط ارزيابي، ثبت و گزارشدهي پرتوگيري شغلي در مراكز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي خارجي" (بازنگري صفر) با شناسه INRA-RP-RE-۱۰۰-۸۱/۶۸-۰-Mor.۱۳۹۳ ميشود.
13 - تاريخچه
رديف
تغير از ويرايش ... به ويرايش ...
شرح تغييرات (صفحه/پاراگراف/تغيير)
تاريخ اجرا
از ويرايش صفر به ويرايش يك
-عنوان از ”ضوابط ارزيابي، ثبت و گزارش دهي پرتوگيري شغلي در مراكز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي خارجي“ به ”ضوابط ارزيابي، ثبت و گزارش دهي پرتوگيري شغلي در مراكز ارائه دهنده خدمات دزيمتري فردي“ تغيير يافت (”خارجي“ از عنوان حذف گرديد).
دامنه كاربرد نسخه جديد هر دو حوزه ارائه خدمات پرتوگيري خارجي و پرتوگيري داخلي را دربر ميگيرد.
دركليه بخشهاي مدرك موارد مرتبط با دزيمتري داخلي به تناسب اضافه گرديد.
تعاريف براساس مقررات پايه بهروز گرديد و چند تعريف حذف و چند تعريف اضافه شد.
بخش 5 نسخه صفر حذف گرديد.
الزامات بخش 5 در نسخه جديد اضافه شد.
نگهداري سوابق، ذخيرهسازي اطلاعات در بانك اطلاعاتي و گزارشدهي از يكديگر منفك و در نسخه جديد در بخشهاي مجزا ذكر شد و براساس سامانه واحد قانوني بهروز گرديد.
بخش مستندات مرتبط اصلاح شد.
-پيوست 1 نسخه صفر حذف شد.
-پيوست (راهنماي انتقال اطلاعات پرتوگيري) در نسخه يك اضافه شد
ارديبهشت 1405
پيوست
راهنماي انتقال اطلاعات پرتوگيري شغلي (كانورت) به سامانه واحد قانوني
-مركز ارائه دهنده خدمات بهمنظور انتقال اطلاعات اشتراك مراكز، مشتركين و نتايج دزيمتري در سامانه واحد قانوني بايد از طريق كارتابل خود در اين سامانه، در قسمت «مديريت درخواستها» گزينه «درخواستهاي دزيمتري و پايش پرتويي» و سپس گزينه «كانورت» را انتخاب نمايد. انتقال اطلاعات به تفكيك زير از طريق ۵ مسير در سامانه واحد قانوني قابل انجام است:
الف) كانورت اضافه نمودن اشتراك مركز
كانورت حذف نمودن اشتراك مركز
كانورت اضافه نمودن اشتراك پرتوكاران
كانورت حذف نمودن اشتراك پرتوكاران
كانورت دز مشتركين.
-مركز ارائه دهنده خدمات بايد فايل اطلاعات پرتوگيري شغلي مشتركين را دقيقاً مطابق فايل نمونه موجود در سامانه واحد قانوني به فرمت Excel تهيه و سپس به فرمت Unicode Textتبديل و متناسب با اطلاعات فايل در هر كدام از مسيرهاي فوق منتقل نمايد.
-مركز ارائه دهنده خدمات براي اضافه كردن اطلاعات مشتركين، ابتدا بايد اشتراك مركز را تعريف و سپس نسبت به انتقال اطلاعات اقدام نمايد. همچنين براي حذف اشتراك مركز نيز ابتدا بايد اشتراك مشتركين حذف و سپس اشتراك مركز حذف گردد.
-مركز ارائه دهنده خدمات براي اضافه كردن مشتركين در فايل مركز بايد تاريخ شروع به كار را درج و تاريخ پايان كار را خالي بگذارد. در فايل حذف مشتركين/مركز تاريخ پايان كار بايد درج گردد.
-مركز ارائه دهنده خدمات بايد براي هر دوره دزيمتري خارجي/مونيتورينگ داخلي، نتايج دزيمتري مشتركين را در فايلي شامل تمامي اطلاعات مانند (۱۰)Hp، (۰.
۰۷)Hp، ... تكميل كرده و سپس عمليات انتقال (كانورت) را انجام دهد و نبايد انتقال نتايج دزيمتري بهصورت مجزا صورت گيرد. درصورتي كه مشترك، تحت پوشش برخي از خدمات دزيمتري نباشد (بهعنوان مثال دزيمتري نوترون) ستون مربوط به آن بايد خالي باقي بماند و از ثبت عدد صفر خودداري شود.
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
