شوراي عالي حفاظت محيط زيست در جلسه مورخ 1389/1/29 كميسيون امور زير بنايي، صنعت و محيط زيست بنا به پيشنهاد شماره 44245-1 مورخ 1388/7/23 سازمان حفاظت محيط زيست و به استناد ماده (11) قانون مديريت پسماندها- مصوب 1383- ، ضوابط و روش هاي مديريت اجرايي پسماندهاي كشاورزي را به شرح زير موافقت نمود:
ضوابط و روش هاي مديريت اجرايي پسماندهاي كشاورزي
مصوب 1389,01,29
با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده 1 - واژه ها و اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:
الف- قانون : قانون مديريت پسماندها - مصوب 1383-.
ب - سازمان : سازمان حفاظت محيط زيست.
پ - ضوابط پسماند پزشكي: ضوابط و روش هاي مديريت اجرايي پسماندهاي پزشكي و پسماندهاي وابسته موضوع تصويبنامه شماره 15871/ت38459 ك مورخ 1387/2/8.
ت - پسماند عادي كشاورزي: پسماندهايي كه به صورت معمول از فعاليت هاي كشاورزي و صنايع وابسته به آن در شهرها و روستاها توليد مي شود.
ث- پسماندهاي ويژه كشاورزي : پسماندهاي كشاورزي كه داراي يكي از خواص خطرناك از قبيل سمي بودن، بيماري زايي، قابليت انفجار يا اشتعال، خورندگي و مشابه آن باشند و يا نياز به مديريت خاص دارند.
ج – بي خطرسازي : اقداماتي كه ويژگي خطرناك بودن پسماندهاي كشاورزي را رفع نمايد.
چ- تفكيك پسماند كشاورزي: جدا سازي بخش قابل استفاده پسماند جهت بازيافت.
ح - توليدكننده پسماند: افراد حقيقي و حقوقي كه در نتيجه فعاليت هاي آنان پسماندهاي عادي و ويژه كشاورزي ايجاد مي شود.
تبصره - ساير تعاريف مندرج در اين ضوابط همان تعاريف قانون و آيين نامه اجرايي آن موضوع تصويبنامه شماره 28488/ت32561هـ مورخ 1384/5/1 مي باشد.
ماده 2 - وزارت جهاد كشاورزي موظف است با رعايت قوانين و مقررات مربوط نسبت به اجراي موارد زير اقدام نمايد:
الف - ترويج و آموزش توليدكنندگان و روستائيان در راستاي كاهش پسماند كشاورزي با همكاري مديريت اجرايي پسماند موضوع ماده (7) قانون و با استفاده از خدمات فني بخش خصوصي و تعاوني.
ب - تدوين و ابلاغ دستورالعمل حمل و نقل (شرايط نگهداري بهداشتي و پيش سرمادهي) انواع محصولات كشاورزي جهت كاهش توليد پسماند مربوط به حمل و نقل محصولات كشاورزي با همكاري وزارتخانه هاي راه و ترابري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي.
پ - تدوين استانداردهاي بسته بندي محصولات كشاورزي با همكاري مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران.
تبصره - نحوه نگهداري محصولات كشاورزي بايد در برچسب هاي بسته بندي به صورت نوشتاري و تصويري درج شود.
ت - تدوين، اجرا و نظارت بر برنامه جامع اصلاح روش ها و شرايط نگهداري محصولات كشاورزي.
ث - پيش بيني راهكار در مرحله توليد محصولات كشاورزي درجهت توليد محصولات با قابليت نگهداري و عمر مفيد بيشتر و كاهش توليد پسماند.
ج - راه اندازي نظام تضمين كيفيت محصولات كشاورزي با همكاري وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران به منظور كاهش توليد پسماند.
چ - برنامه ريزي لازم جهت خريد و مصرف كردهاي كمپوست حاصله.
ح - نظارت بر اجراي ضوابط و روش هاي مصوب.
ماده 3 - وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي موظف است به منظور كاهش توليد پسماند نسبت به تدوين نظام ارتقاي دانش تغذيه و اصلاح الگوي مصرف محصولات كشاورزي اقدام نمايد.
ماده 4 - وزارت بازرگاني موظف است با همكاري وزارتخانه هاي جهاد كشاورزي و صنايع و معادن در راستاي كاهش توليد پسماند كشاورزي، سياست ها و راهكارهاي اجرايي زير را اجرا نمايد:
الف - توسعه امكانات ذخيره سازي، قيمت گذاري خدمات ذخيره سازي و ايجاد ظرفيت بهينه براي صنعت ذخيره سازي از جمله سردخانه براي محصولات فساد پذير و سيلو براي محصولات كمتر فساد پذير.
ب - بسترسازي براي ايجاد تشكل هاي خصوصي و تعاوني در زمينه خدمات فني، پشتيباني، تأمين وعرضه نهاده ها، بازار يابي، بازار رساني در راستاي يك جريان مكانيزه و تعريف شده به صورت زنجيره اي پس از برداشت تا مصرف با رويكرد كاهش توليد پسماند.
پ - همكاري در راه اندازي پايانه هاي روستايي حمل و نقل محصولات كشاورزي با تشكل هاي بخش خصوصي و دستگاه هاي اجرايي مربوط.
ت - اندازه گيري و تعيين سهم هر يك از نقاط زنجيره عمليات پس از برداشت در توليد پسماند به تفكيك محصول و اجراي برنامه اصلاح آن.
ث - حمايت از گسترش صنايع تبديلي و تكميلي بخش كشاورزي به منظور افزايش درصد محصولات فرآوري شده و كاهش توليد پسماند.
ماده 5 - مديريت اجرايي پسماندهاي عادي و ويژه موظف است ب. ت. ب. شرايط آب و هوايي نسبت به تهيه دستورالعمل هاي تفكيك پسماندهاي عادي و ويژه بر اساس خصوصيات تجزيه پذيري فيزيكي و شيميايي و قابليت هاي تبديل آنها اقدام نمايد و خصوصيات پسماند عادي كشاورزي را به تأييد وزارت جهاد كشاورزي و خصوصيات پسماند ويژه كشاورزي را به تأييد سازمان برساند.
ماده 6 - توليدكنندگان، مديريت اجرايي پسماندهاي كشاورزي و اشخاص حقيقي و حقوقي موضوع تبصره ماده (7) قانون موظفند نسبت به تفكيك پسماندهاي عادي و ويژه، جداسازي پسماندهاي بازيافتي (فسادپذير، خشك، ويژه) از پسماندهاي غير بازيافتي و دفني اقدام نمايند.
ماده 7 - توليد كننده پسماندهاي ويژه كشاورزي در بخش هاي پسماند عفوني، پسماند تيز و برنده و پسماند شيميايي و دارويي موظف است از ضوابط پسماندهاي پزشكي به منظور مديريت اين پسماندها استفاده نمايد.
تبصره 1 - نظارت بر حسن اجراي اين ماده حسب مورد به عهده سازمان هاي مربوط در وزارت جهاد كشاورزي مي باشد و بايد به صورت سالانه به سازمان گزارش دهند.
تبصره 2 - برنامه مديريت اجرايي پسماندهاي موضوع اين ماده بايد به تأييد وزارت جهاد كشاورزي برسد.
ماده 8 - توليد كننده محصولات بازيافتي و كمپوست حاصل از پسماندهاي عادي كشاورزي قبل از ارايه به بازار مصرف بايد به تأييد اداره كل استاندارد و تحقيقات صنعتي استان برسد.
ماده 9 - هر روش تبديل پسماند ويژه كشاورزي به عادي از طريق تدوين دستورالعمل هاي مرتبط با هر پسماند توسط توليد كننده در چارچوب قوانين و مقررات مربوط و تأييد سازمان مشخص و تعيين مي گردد.
ماده 10 - مديريت اجرايي پسماند و اشخاص حقيقي و حقوقي داراي مجوز استقرار سيستم دفع پسماند ويژه، موظفند ضمن دريافت مجوز از سازمان، ملاحظات زيست محيطي را رعايت نمايند.
ماده 11 - واحدهاي كوچك دامپروري و آبزي پروري موظفند مطابق ضوابط پسماندهاي پزشكي عمل نمايند و گزارش مديريت پسماندهاي ويژه را هرسال به ادارات كل محيط زيست و جهاد كشاورزي استان ارائه نمايند.
ماده 12 - توليد كنندگان و وارد كنندگان كود و سم موظفند :
الف- جنس ظروف مورد استفاده را به گونه اي انتخاب نمايند كه با روش تصفيه يا امحائي كه از سوي وزارت جهاد كشاورزي با همكاري سازمان تهيه و اعلام مي گردد مطابقت داشته باشد.
ب - از طريق ساز وكارهاي تشويقي و يا دريافت وديعه نسبت به برگرداندن ظروف سم و كود مصرف شده و يا كود و سم هاي سنواتي و تاريخ گذشته اقدام نموده و نسبت به امحاء علمي متناسب با نوع پسماند مطابق ضوابط زيست محيطي اقدام نمايند.
تبصره 1 - مصرف كنندگان و كشاورزان موظفند نسبت به تحويل ظروف سم و كود مصرف شده و كود و سم هاي مصرف نشده تاريخ گذشته و يا فاسد شده به توزيع كننده يا فروشنده و يا عاملين آنها اقدام نمايند.
تبصره 2 - وزارت جهاد كشاورزي موظف است در پايان هر سال مقادير سموم فاسد و سنواتي كه به عنوان پسماند ويژه محسوب مي گردند، به سازمان اعلام نمايد.
ماده 13 - مراجع قضايي به موجب شكايت وزارت جهاد كشاورزي، سازمان و مدعي العموم در مورد تخلفات مرتبط به مديريت پسماند كشاورزي موضوع اين آيين نامه بر اساس گزارشات تسليمي دستگاه هاي مذكور در جرايم مشهود رسيدگي مي نمايند.
ماده 14 - مديريت اجرايي پسماند و سازمان مكلفند نسبت به ارايه گزارش تخلفات مرتبط با مديريت پسماند كشاورزي به دادستاني محل وقوع اقدام نمايند و پس از دريافت مجوز قضايي با همكاري نيروي انتظامي نسبت به پيشگيري از ادامه تخلف اقدام و با هزينه متخلف آثار تخريبي بوجود آمده را برطرف نمايند. درصورت انجام نشدن اقدامات اصلاحي، مديريت اجرايي پسماند و سازمان مي توا نند رأساً اصلاحات لازم را انجام و هزينه هاي مترتب را با نظر كارشناس رسمي دادگستري از متخلف وصول نمايند.
ماده 15 - مديريت اجرايي پسماندهاي كشاورزي موظف است با رعايت قوانين و مقررات مربوط نسبت به اجراي موارد زير اقدام نمايد:
الف - انتخاب يك يا تلفيقي از روش هاي تصفيه، دفع و امحاي پسماندهاي ويژه كشاورزي و اجراي آن پس از تأييد سازمان.
ب - تدوين سالانه برنامه مديريت اجرايي و برنامه آموزشي براساس آمار پسماند توليدي و ارايه آن به نمايندگان سازمان يا وزارت جهاد كشاورزي.
تبصره 1 - سازمان بنادر و دريانوردي و مديران صنايع مرتبط با بخش كشاورزي موظفند با همكاري دستگاه هاي ذي ربط آمار پسماند عادي را به مديريت اجرايي ارايه نموده و برنامه عملياتي مديريت پسماند ويژه را به تأييد اداره كل محيط زيست استان رسانده و مطابق آن اقدام نمايند.
تبصره 2 - برنامه آموزشي پسماند عادي بايد به تأييد سازمان جهاد كشاورزي استان و پسماند ويژه به تأييد سازمان برسد.
پ - تدوين و اجراي برنامه هاي حمايتي تشويقي كشاورزان جهت همكاري در مديريت پسماند كشاورزي با همكاري سازمان جهاد كشاورزي استان.
ت - ارائه گزارش عملكرد مجموعه تحت مديريت خود به اداره كل حفاظت محيط زيست و سازمان جهاد كشاورزي استان در پايان هر سال.
ث - شناسايي ابزارها و فناوري هاي جديد كه باعث تفكيك بهينه پسماند از مبدأ خواهد شد.
ج - آموزش جداسازي پسماندهاي عادي و ويژه در بخش كشاورزي با همكاري وزارت جهاد كشاورزي.
چ - احداث واحدهاي پردازش پسماند با تأكيد بر تفكيك مفيد و ب. ت. ب. امكان سنجي و رعايت اصول زيست محيطي به منظور كاهش حجم فيزيكي پسماند غير بازيافتي و دفني
ح - برچسب گذاري پسماندهاي ويژه كشاورزي با رعايت موارد زير:
1- هيچ پسماندي نبايد بدون داشتن برچسب و تعيين نوع محتواي كيسه و يا ظروف از محل توليد خارج شود.
2- برچسب ها با اندازه قابل خواندن بايد بر روي ظرف يا كيسه چسبانده و يا به صورت چاپي درج شوند.
3- برچسب در اثر تماس يا حمل، نبايد به آساني جدا يا پاك شود.
4- برچسب بايد از هر طرف قابل مشاهده باشد.
5 - بر روي برچسب بايد مشخصات زير ذكر گردد :
نام، نشاني و شماره تماس توليد كننده / وارد كننده، تاريخ تحويل، نوع ماده شيميايي (حداقل مقادير تضمين شده)، احتياط، كمك هاي اوليه، روش هاي مديريت پسماند (مورد تأييد سازمان)
ماده 16 - اشخاص حقيقي و حقوقي داراي مجوز از سازمان موظفند براي حمل و نقل و نگهداري پسماندهاي ويژه مطابق ضوابط پسماند پزشكي عمل نمايند.
تبصره - حمل و نقل فرامرزي پسماند ويژه، تابع قوانين و ضوابط كنوانسيون بازل مي باشد.
ماده 17 - پس از بي خطر سازي پسماندهاي ويژه كشاورزي، پسماند مورد نظر مشمول مقررات پسماندهاي عادي خواهد بود.
تبصره - تشخيص تبديل پسماند ويژه به پسماند عادي با تأييد اداره كل حفاظت محيط زيست استان و با هزينه توليد كننده خواهد بود.
ماده 18 - دستگاه هاي اجرايي موظفند به منظور توسعه فعاليت ها و تشويق بخش غير دولتي در امر آموزش و ترويج، شناسايي، اصلاح مديريت پسماند، زمينه هاي لازم براي سرمايه گذاري اين بخش را در برنامه هاي توسعه پنج ساله پيش بيني نمايند.
ماده 19 - سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران و رسانه هاي اطلاع رساني وابسته به دستگاه هاي دولتي موظفند نسبت به تهيه و پخش برنامه هاي آموزشي موضوع اين آيين نامه با نظارت سازمان و وزارت جهاد كشاورزي اقدام نمايند.
تبصره - سازمان و وزارتخانه هاي صنايع و معادن، علوم و تحقيقات فناوري، جهاد كشاورزي، كشور و آموزش و پرورش موظفند نسبت به اجراي آموزش هاي مورد نياز به منظور مديريت پسماند كشاورزي، اقدامات لازم را به عمل أورند.
ماده 20 - وزارت جهاد كشاورزي موظف است سالانه گزارش اقدامات انجام شده در اجراي اين ضوابط را به سازمان ارائه دهد.
ماده 21 - مديريت اجرايي پسماند، سازمان و وزارت جهاد كشاورزي موظفند دستورالعمل هاي نحوه اجرا و مراحل عملياتي پسماندهاي بخش كشاورزي مرتبط با وظايف سازماني خود را ظرف شش ماه پس از ابلاغ اين مصوبه تهيه و ابلاغ نمايند.
تبصره - وزارت نيرو موظف است به منظور تدوين دستورالعمل هاي مربوط، اطلاعات مربوط به حساسيت و آسيب پذيري منابع آب (اسامي، موقعيت و پراكنش كليه منابع آب زيرزميني و سطحي) را به اشخاص حقيقي و حقوقي موضوع اين ماده ارائه نمايد.
ماده 22 - وزارتخانه هاي كشور و جهاد كشاورزي و سازمان و ساير دستگاه هاي ذي ربط اعتبارات مورد نياز اجراي اين ضوابط و روش هاي اجرايي را در لوايح بودجه سنواتي پيش بيني نمايند.
معاون اول رييس جمهور ـ محمدرضا رحيمي
مصوب 1389/01/29 شورای عالی حفاظت محیط زیست
شورای عالی حفاظت محیط زیست در جلسه مورخ 1389/01/29 کمیسیون امور زیر بنایی، صنعت و محیط زیست بنا به پیشنهاد شماره 44245-1 مورخ 1388/07/23 سازمان حفاظت محیط زیست و به استناد ماده (11) قانون مدیریت پسماندها- مصوب 1383-، ضوابط و روش های مدیریت اجرایی پسماندهای کشاورزی را به شرح زیر موافقت نمود:
پ - ضوابط پسماند پزشکی: ضوابط و روش های مدیریت اجرایی پسماندهای پزشکی و پسماندهای وابسته موضوع تصویبنامه شماره 15871/ت38459 ک مورخ 1387/02/08.
تبصره - سایر تعاریف مندرج در این ضوابط همان تعاریف قانون و آییننامه اجرایی آن موضوع تصویبنامه شماره 28488/ت32561ه- مورخ 1384/05/01 م. ب..
پ - تدوین استانداردهای بسته بندی محصولات کشاورزی با همکاری موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران.
ج - راه اندازی نظام تضمین کیفیت محصولات کشاورزی با همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به منظور کاهش تولید پسماند.
ب - بسترسازی برای ایجاد تشکل های خصوصی و تعاونی در زمینه خدمات فنی، پشتیبانی، تامین وعرضه نهاده ها، بازار یابی، بازار رسانی در راستای یک جریان مکانیزه و تعریف شده به صورت زنجیره ای پس از برداشت تا مصرف با رویکرد کاهش تولید پسماند.
ماده 5 - مدیریت اجرایی پسماندهای عادی و ویژه موظف است ب. ت. ب. شرایط آب و هوایی نسبت به تهیه دستورالعمل های تفکیک پسماندهای عادی و ویژه بر اساس خصوصیات تجزیه پذیری فیزیکی و شیمیایی و قابلیت های تبدیل آنها اقدام نماید و خصوصیات پسماند عادی کشاورزی را به تایید وزارت جهاد کشاورزی و خصوصیات پسماند ویژه کشاورزی را به تایید سازمان برساند.
تبصره 1 - نظارت بر حسن اجرای این ماده حسب مورد به عهده سازمان های مربوط در وزارت جهاد کشاورزی م. ب. و باید به صورت سالانه به سازمان گزارش دهند.
تبصره 2 - برنامه مدیریت اجرایی پسماندهای موضوع این ماده باید به تایید وزارت جهاد کشاورزی برسد.
ماده 8 - تولید کننده محصولات بازیافتی و کمپوست حاصل از پسماندهای عادی کشاورزی قبل از ارایه به بازار مصرف باید به تایید اداره کل استاندارد و تحقیقات صنعتی استان برسد.
ماده 9 - هر روش تبدیل پسماند ویژه کشاورزی به عادی از طریق تدوین دستورالعمل های مرتبط با هر پسماند توسط تولید کننده در چارچوب قوانین و مقررات مربوط و تایید سازمان مشخص و تعیین میگردد.
ماده 14 - مدیریت اجرایی پسماند و سازمان مکلفند نسبت به ارایه گزارش تخلفات مرتبط با مدیریت پسماند کشاورزی به دادستانی محل وقوع اقدام نمایند و پس از دریافت مجوز قضایی با همکاری نیروی انتظامی نسبت به پیشگیری از ادامه تخلف اقدام و با هزینه متخلف آثار تخریبی بوجود آمده را برطرف نمایند. درصورت انجام نشدن اقدامات اصلاحی، مدیریت اجرایی پسماند و سازمان می توا نند راساً اصلاحات لازم را انجام و هزینه های مترتب را با نظر کارشناس رسمی دادگستری از متخلف وصول نمایند.
الف - انتخاب یک یا تلفیقی از روش های تصفیه، دفع و امحای پسماندهای ویژه کشاورزی و اجرای آن پس از تایید سازمان.
تبصره 1 - سازمان بنادر و دریانوردی و مدیران صنایع مرتبط با بخش کشاورزی موظفند با همکاری دستگاه های ذی ربط آمار پسماند عادی را به مدیریت اجرایی ارایه نموده و برنامه عملیاتی مدیریت پسماند ویژه را به تایید اداره کل محیط زیست استان رسانده و مطابق آن اقدام نمایند.
تبصره 2 - برنامه آموزشی پسماند عادی باید به تایید سازمان جهاد کشاورزی استان و پسماند ویژه به تایید سازمان برسد.
ث - شناسایی ابزارها و فناوری های جدید که باعث تفکیک بهینه پسماند از مبدا خواهد شد.
چ - احداث واحدهای پردازش پسماند با تاکید بر تفکیک مفید و با توجه. به امکان سنجی و رعایت اصول زیست محیطی به منظور کاهش حجم فیزیکی پسماند غیر بازیافتی و دفنی
نام، نشانی و شماره تماس تولید کننده / وارد کننده، تاریخ تحویل، نوع ماده شیمیایی (حداقل مقادیر تضمین شده)، احتیاط، کمک های اولیه، روش های مدیریت پسماند (مورد تایید سازمان)
تبصره - حمل و نقل فرامرزی پسماند ویژه، تابع قوانین و ضوابط کنوانسیون بازل م. ب..
تبصره - تشخیص تبدیل پسماند ویژه به پسماند عادی با تایید اداره کل حفاظت محیط زیست استان و با هزینه تولید کننده خواهد بود.
تبصره - سازمان و وزارتخانه های صنایع و معادن، علوم و تحقیقات فناوری، جهاد کشاورزی، کشور و آموزش و پرورش موظفند نسبت به اجرای آموزش های مورد نیاز به منظور مدیریت پسماند کشاورزی، اقدامات لازم را به عمل اورند.
معاون اول رئیس جمهور - محمدرضا رحیمی
دریافت فایل پیدیاف
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
