بخشنامه
بخشنامه سازمان امور مالیاتی کشور در خصوص ابلاغ آیین نامه اجرایی ماده 95 قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی مصوب 1394/4/31 با اصلاحات و الحاقات بعدی
بخشنامه سازمان امور مالياتي كشور در خصوص ابلاغ آيين نامه اجرايي ماده 95 قانون مالياتهاي مستقيم اصلاحي مصوب 1394/4/31
مصوب 1394,12,09
با اصلاحات و الحاقات بعدي
ب. ت. ب.
قسمت اخير ماده 95 اصلاحي مصوب31 /4 /1394 قانون مالياتهاي مستقيم، به پيوست آيين نامه اجرايي مربوط به نوع دفاتر، اسناد و مدارك و روشهاي نگهداري آنها اعم از ماشيني(مكانيزه) و دستي و نمونه اظهارنامه مالياتي و نيز نحوه ارائه آنها براي رسيدگي و تشخيص درآمد مشمول ماليات كه طي شماره 230761 مورخ 4 /12 /1394 به تصويب وزير محترم امور اقتصادي و دارائي رسيده است، جهت اطلاع و اقدام لازم ابلاغ مي گردد.
مقررات اين آيين نامه براي عملكرد سال 1395 لازم الاجرا مي باشد و نسبت به اشخاص حقوقي كه سال مالي آن ها از 1 /1 /1395 و به بعد آغاز مي گردد، جاري است و نسبت به اشخاصي كه شروع سال مالي آنها قبل از تاريخ مزبور مي باشد مفاد آيين نامه قبلي مجري خواهد بود.
سيدكامل تقوي نژاد
رييس كل سازمان امور مالياتي كشور
شماره: ۲۳۰۷۶۱
تاريخ:۰۴ /۱۲ /۱۳۹۴
وزارت امور اقتصادي و دارايي
بسمه تعالي
وزير امور اقتصادي و دارايي به پيشنهاد شماره ۲۳۰۱۳ مورخ ۲۸ /۱۱ /۱۳۹۴ سازمان امور مالياتي كشور و به استناد ماده ۹۵ اصلاحيه قانون ماليات هاي مستقيم مصوب ۳۱ /۰۴ /۱۳۹۴ آيين نامه اجرايي اين ماده را به شرح زير تصويب نمود:
آيين نامه اجرايي مربوط به نوع دفاتر، اسناد و مدارك و روش هاي نگهداري آنها اعم از ماشيني (مكانيزه) و دستي و نمونه اظهارنامه مالياتي و نيز نحوه ارائه آنها براي رسيدگي و تشخيص درآمد مشمول ماليات موضوع ماده ۹۵ اصلاحي مصوب ۳۱ /۰۴ /۱۳۹۴ قانون ماليات هاي مستقيم»
با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل اول - تعاريف
ماده ۱ - در اين آيين نامه اصطلاحات زير در معاني مشروح ذيل، به كار مي روند:
سازمان : سازمان امور مالياتي كشور.
قانون : قانون ماليات هاي مستقيم مصوب سال ۱۳۶۶ و اصلاحيه هاي بعدي آن.
دفتر روزنامه : دفتر روزنامه دفتري است كه كليه معاملات و رويدادهاي مالي و محاسباتي با رعايت اصول و ضوابط مربوط به تنظيم دفاتر تجاري مربوط به تنظيم دفاتر تجاري موضوع قانون تجارت، اصول و ضوابط و استانداردهاي حسابداري، در آن ثبت مي گردد. دفتر مذكور مي تواند به صورت دستي يا ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) باشد.
دفتر كل : دفتري است كه عمليات ثبت شده در دفتر يا دفاتر روزنامه برحسب سرفصل يا كدگذاري حسابها در صفحات مخصوص آن ثبت مي شود به ترتيبي كه تنظيم صورت هاي مالي لازم از آن امكان پذير باشد. دفتر مذكور مي تواند به صورت دستي يا ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) باشد.
دفتر روزنامه و كل مشترك : دفتري است كه داراي ستون هايي براي سرفصل حساب هاي متفاوت باشد، به طوري كه اشخاص حقوقي و حقيقي با ثبت و نگهداري دفتر مذكور بر طبق اصول و ضوابط و استانداردهاي حسابداري بتوانند نتايج عمليات خود را از آن استخراج و صورت هاي مالي لازم تهيه نمايند.
دفتر معين : دفتري است دستي يا ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) كه براي تفكيك و مجزا ساختن هر يك از حساب هاي دفتر كل برحسب مقتضيات و شرايط حساب ممكن است نگهداري شود. كارت هاي حساب در حكم دفاتر معين است.
ساير دفاتر : دفاتري كه به استناد مقررات قانوني مربوط از جمله قانون محاسبات عمومي و قانون شهرداري ها به عنوان دفاتر مورد استفاده قرار مي گيرند.
اظهارنامه مالياتي : اظهارنامه مالياتي فرمي است به منظور اظهار درآمدها، هزينه ها، دارايي ها، بدهي ها، سرمايه، معافيت ها، درآمد مشمول ماليات، ماليات، بخشودگي مالياتي و همچنين اطلاعات هويتي و مكاني حسب مورد كه براي صاحبان مشاغل و اشخاص حقوقي موضوع قانون ماليات هاي مستقيم، برحسب نوع و حجم فعاليت اشخاص مذكور مطابق نمونه هايي كه توسط سازمان، تهيه و اعلام مي شود.
سند حسابداري : فرمي است كاغذي يا ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) كه يك يا چند رويداد مالي و محاسباتي طبق اصول و ضوابط حسابداري در آن ثبت و حاوي تجزيه حساب ها و توضيحات مربوط، متكي به مدارك بوده و با تأييد اشخاص مجاز، قابل ثبت در دفاتر مي باشد.
مدارك حساب : عبارت از مستنداتي است دستي يا ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) كه بيانگر وقوع يك يا چند فعاليت يا رويداد مالي يا محاسباتي بوده و اسناد حسابداري يا دفاتر بر مبناي آنها تنظيم و تحرير مي گردد.
صورتحساب :red;">فروش كالا يا ارائه خدمات: فرمي است داراي شماره منحصر به فرد مالياتي كه در نوع الكترونيكي آن، اطلاعات در حافظه مالياتي ذخيره مي شود. مشخصات و اقلام اطلاعاتي صورتحساب، متناسب با نوع كسب و كار توسط سازمان تعيين و اعلام مي شود. در مواردي كه از دستگاه كارتخوان بانكي يا درگاه پرداخت الكترونيكي به عنوان پايانه فروشگاهي استفاده مي شود، يا گزارش الكترونيكي پرداخت خريد صادره در حكم صورتحساب است.
سامانه صندوق فروش (صندوق ماشيني (مكانيزه)(منسوخه 22ˏ01ˏ1401) فروش): پايانه اي است شامل سخت افزار و نرم افزار با امكان اتصال به سامانه سازمان، كه قابليت لازم از قبيل، ثبت خريد و فروش كالا و خدمات و هزينه ها را حسب نوع و اندازه فعاليت واحد كسب و كار دارد.
مصرف كننده نهايي : شخص حقيقي است كه كالا و خدمات را متناسب با نياز خود براي مصارف شخصي خريداري كند و از آن براي عرضه كالاها و خدمات به ديگران استفاده ننمايد.
فصل دوم - گروه بندي مؤديان صاحبان مشاغل
تبصره ۱ - در مواردي كه صرفا ارائه خدمات باشد، ۵۰ ٪ مبالغ تعيين شده ملاك عمل مي باشد.
تبصره ۲ - در مشاركت مدني جمع مبلغ فروش كالا و خدمات و يا درآمد مشمول ماليات قطعي شده كليه شركاء ملاك عمل مي باشد.
تبصره ۳ - مجموع مبلغ فروش كالا و خدمات سال قبل بر اساس فعاليت مودي در سال قبل مي باشد.
تبصره ۱ - مؤديان مالياتي كه در هر گروه قرار مي گيرند تا سه سال بعد، از نظر انجام تكاليف قانوني در طبقات پايين تر قرار نخواهند گرفت.
تبصره ۲ - در دو سال اول شروع فعاليت صاحبان مشاغل به استثنا مؤدياني كه بر اساس نوع فعاليت در گروه اول قرار مي گيرند، انتخاب گروه و انجام تكاليف قانوني مربوط به انتخاب مؤدي خواهد بود.
تبصره ۳ - صاحبان مشاغلي كه در گروه هاي دوم يا سوم قرار مي گيرند، مي توانند در هر سال مالياتي نسبت به انجام تكاليف گروه بالاتر اقدام نمايند. در اين صورت مكلف به رعايت مقررات مربوط خواهند بود.
فصل سوم - اظهارنامه مالياتي و نحوه ارائه آن
ماده 3 (اصلاحي 14ˏ08ˏ1399) - فرم اظهارنامه هاي مالياتي براي اشخاص حقوقي و صاحبان مشاغل (گروه هاي اول، دوم و سوم) موضوع اين آيين نامه بايد حداقل شامل موارد زير باشد:
گروه اول :
۱ - اطلاعات هويتي:
۱ – ۱ - اطلاعات هويتي و مكاني.
۲ – ۱ - مجوزهاي فعاليت اقتصادي.
۲ - درآمد مشمول ماليات، بخشودگي هاي مالياتي، معافيت هاي قانوني و ماليات متعلق.
۳ - موجودي مواد و كالا در اول و پايان دوره.
۴ - واردات و صادرات كالاها و خدمات.
۵ - صورت حساب سود و زيان.
۶ - ترازنامه.
۷ - اطلاعات شركاء.
۸ - اطلاعات حساب هاي بانكي مربوط به فعاليت شغلي.
گروه دوم :
۱ - اطلاعات هويتي:
۱ – ۱ - اطلاعات هويتي و مكاني.
۲ – ۱ - مجوزهاي فعاليت اقتصادي.
۲ - درآمد مشمول ماليات، بخشودگي هاي مالياتي، معافيت هاي قانوني و ماليات متعلق.
۳ - موجودي مواد و كالا در اول و پايان دوره.
۴ - صورت درآمد و هزينه (اطلاعات خريد و فروش كالا و خدمات و هزينه هاي مربوط).
۵ - اطلاعات اموال و دارايي ها مربوط به فعاليت شغلي.
۶ - اطلاعات شركاء.
۷ - اطلاعات حساب هاي بانكي مربوط به فعاليت شغلي.
گروه سوم :
1 - اطلاعات هويتي:
1 – 1 - اطلاعات هويتي و مكاني.
2 – 1 - مجوزهاي فعاليت اقتصادي.
2 - درآمد مشمول ماليات ،بخشودگي هاي مالياتي، معافيت هاي قانوني و ماليات متعلق.
2 – 1 - خلاصه درآمد و هزينه (اطلاعات خريد و فروش كالا و خدمات و هزينه هاي مربوط).
2 – 2 - اطلاعات شركاء.
3 – 2 - اطلاعات حساب هاي بانكي مربوط به فعاليت شغلي.
تبصره (اصلاحي 14ˏ08ˏ1399) - در مواردي كه هر يك از اقلام اطلاعاتي فرم اظهارنامه مالياتي اشخاص حقوقي و صاحبان مشاغل براي هر يك از موديان فاقد موضوعيت باشد، عدم تكميل آن خللي به اعتبار اظهارنامه وارد نخواهد كرد.
ماده 4 - موديان موضوع اين آيين نامه مكلفند اظهارنامه مالياتي خود را براي هر سال مالياتي (بصورت انفرادي يا مشاركت) در موعد مقرر قانوني بصورت الكترونيكي از طريق درگاه هاي الكترونيكي سازمان تسليم نمايند. سازمان مي تواند در مواردي كه مقتضي بداند تسليم اظهارنامه غيرالكترونيكي را بپذيرد.
تبصره تسليم اظهارنامه در اجراي ماده ۱۷۸ قانون مورد پذيرش مي باشد.
فصل چهارم - مشخصات دفاتر:
ماده ۵ - انواع دفاتر موضوع اين آيين نامه عبارتند از:
۱ - دفتر روزنامه.
۲ - دفتركل.
۳ - دفتر روزنامه و كل مشترك.
۴ - دفتر معين.
۵ - ساير دفاتر.
فصل پنجم - تكاليف مؤديان در خصوص نگهداري دفاتر و يا اسناد و مدارك
ماده ۶ - مقررات مربوط به روش هاي نگهداري دفاتر و اسناد و مدارك:
الف - صاحبان مشاغلي كه در گروه اول قرار مي گيرند و كليه اشخاص حقوقي مكلف به نگهداري دفاتر روزنامه و كل يا ساير دفاتر حسب مورد دستي يا ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) متكي به اسناد و مدارك با رعايت موارد زير مي باشند:
۱ - رويدادهاي مالي بايد بر اساس استانداردهاي حسابداري و روزانه به ترتيب تاريخ وقوع در دفتر روزنامه ثبت و حداكثر تا پانزدهم ماه بعد به دفتر كل منتقل گردد.
۲ - مؤدياني كه دفاتر دستي نگهداري مي نمايند، مكلفند براي هر سال مالياتي فقط از دفاتري كه طي سال مالياتي قبل نزد مراجع قانوني ذي ربط ثبت شده استفاده نمايند. در مواردي كه دفاتر ثبت شده مذكور در هر سال براي ثبت عمليات مالي موديان تا پايان سال مالياتي كفايت ننمايد، مجاز به استفاده از دفاتر ثبت شده طي همان سال مي باشند.
۳ - موديان براي استفاده از سيستم الكترونيكي (نرم افزار) جهت ثبت رويدادهاي مالي خود، مكلفند از نرم افزارهاي مورد قبول كه داراي ويژگي ها، معيارها و ضوابط اعلامي سازمان باشد استفاده نمايند. سازمان موظف است ويژگي ها، معيارها و ضوابطي كه نرم افزار بايد دارا باشد را اعلان عمومي كند.
۱ – ۳ - استفاده از نرم افزارهاي قبلي تا مدت سه سال از لازم الاجرا شدن اصلاحيه قانون (۱ /۱ /۱۳۹۵) مجاز خواهد بود. استفاده از نرم افزارهاي مذكور بعد از مهلت فوق الذكر منوط به مطابقت آن با ويژگي ها، معيارها و ضوابط اعلامي از سوي سازمان است.
موديان مكلفند تا قبل از مطابقت نرم افزار مورد استفاده با ويژگي ها، معيارها و ضوابط اعلامي از سوي سازمان، حداقل ماهي يك بار خلاصه عمليات داده شده به ماشين هاي الكترونيكي را در دفتر روزنامه ثبت و حداكثر تا پانزدهم ماه بعد به دفتر كل منتقل كنند.
در اجراي اين بند، سازمان مي تواند به منظور بررسي انجام وظايف محوله از ظرفيت علمي و تخصصي اشخاص حقوقي دولتي و غيردولتي استفاده نمايد.
۴ - نگهداري دفتر روزنامه واحد براي ثبت كليه عمليات و يا دفاتر روزنامه متعدد براي هر بخش از عمليات مجاز است.
۵ - اشتباه در شماره گذاري صفحات و همچنين اشتباهات ناشي از ثبت دفاتر در مراجع قانوني ذي ربط در صورت احراز، خللي به اعتبار دفاتر وارد نخواهد كرد.
۶ - نوشتن دفاتر با وسايلي كه به سهولت قابل محو است (مانند مواد گرافيت) در دفاتر دستي ممنوع است.
۷ - دفاتر و اسناد حسابداري مي بايست بر اساس واحد پول رايج كشور و همچنين به زبان فارسي تحرير گردد.
۸ - در مواردي كه دفاتر موضوع اين آيين نامه توسط مقامات قضايي يا ساير مراجع قانوني و يا به عللي خارج از اختيار مودي از دسترس مودي خارج شود صاحب دفاتر مي بايد از تاريخ وقوع اين امر حداكثر ظرف دو ماه دفاتر جديد ثبت و عمليات آن مدت را در دفاتر جديد تحرير كند و تاخير تحرير عمليات در اين مدت به اعتبار دفاتر خللي وارد نخواهد كرد.
۹ - تاخير تحرير دفاتر در مورد اشخاص حقوقي جديدالتاسيس از تاريخ ثبت شخص حقوقي و در مورد ساير اشخاص از تاريخ شروع فعاليت تا دو ماه مجاز خواهد بود.
10 - اشخاصي كه داراي شعبه هستند مكلفند ب. ت. ب. روش هاي حسابداري مورد عمل، خلاصه عمليات شعبه يا شعب خود را در صورتي كه داراي دفاتر ثبت شده باشند، لااقل سالي يكبار (تا قبل از بستن حساب ها) و در غير اين صورت عمليات هر ماه را تا پايان ماه بعد در دفاتر مركز ثبت كنند.
۱۱ - ثبت دفاتر ضمن سال مالي مشروط بر اينكه تا تاريخ ثبت هيچگونه فعاليت مالي و پولي صورت نگرفته باشد، مجاز است.
۱۲ - ارائه دفاتر سفيد و نانويي در حكم عدم ارائه دفاتر محسوب مي شود.
13 - مؤديان مكلف به نگهداري دفاتر، بايد نسبت به نگهداري دفاتر و اسناد و مدارك اقدام و در صورت درخواست اداره امور مالياتي ارائه نمايند. در مورد نگهداري دفاتر و اسناد و مدارك به صورت ماشيني، اطلاعات بايد به همان قالبي (فرمتي) كه توليد، ارسال يا دريافت شده، نگهداري شود.
ب - صاحبان مشاغلي كه در گروه دوم قرار مي گيرند، مكلفند براي هر سال مالياتي اسناد و مدارك مربوط به معاملات خود از قبيل اسناد درآمدي فروش كالا يا ارائه خدمات و ساير درآمدها و اسناد خريد كالا، خدمات و دارايي و ساير اسناد هزينه هاي انجام شده را به تفكيك و به ترتيب تاريخ وقوع هر يك از رويدادهاي مالي نگهداري و صورت درآمد و هزينه خود را ماهانه به شرح فرم پيوست (1) بر اساس آن تنظيم نمايند.
پ – صاحبان مشاغلي كه در گروه سوم قرار مي گيرند مكلفند براي هر سال مالياتي اسناد و مدارك مربوط به معاملات خود از قبيل اسناد درآمدي فروش كالا يا ارائه خدمات و ساير درآمدها و اسناد خريد كالا و خدمات و ساير اسناد هزينه هاي انجام شده را نگهداري و خلاصه درآمد و هزينه سالانه خ. ر. ب. شرح فرم پيوست (2) بر اساس آن تنظيم نمايند.
ت - مؤدياني كه رويدادهاي مالي خ. ر. ب. صورت ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) ثبت و نگهداري مي نمايند (به استثناي مؤديان گروه اول)، نيازي به ارائه دفاتر به صورت دستي ندارند. نگهداري اسناد و مدارك حساب به صورت ماشيني يا دستي الزامي است.
فصل ششم - تكاليف صاحبان مشاغلي كه از سامانه صندوق فروش (صندوق ماشيني) (مكانيزه) فروش) استفاده مي نمايند:
ماده ۷ (منسوخه 22ˏ01ˏ1401) - صاحبان مشاغلي كه نسبت به نصب و استفاده از سامانه صندوق فروش (صندوق ماشيني (مكانيزه) فروش) اقدام مي نمايند در صورت رعايت آيين نامه اجرايي موضوع تبصره ۲ ماده ۱۶۹ قانون در نگهداري و ارائه اطلاعات مربوط، تكليفي براي نگهداري دفاتر موضوع اين آيين نامه نخواهند داشت. اشخاص حقوقي مشمول حكم اين ماده نمي باشند.
فصل هفتم : صورتحساب فروش و نحوه صدور و ارائه آن
تبصره - در صورت فروش به مصرف كننده نهايي درج مشخصات خريدار از نظر اين آيين نامه الزامي نمي باشد.
فصل هشتم - ساير مقررات
ماده ۹ - تغيير روش نگهداري دفاتر، اسناد حسابداري از ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) به دستي و بالعكس طي سال مالياتي يا دوره مالي حسب مورد مجاز نخواهد بود.
ماده ۱۰ – هر يك از دفاتر مزبور مي تواند به صورت ماشيني (مكانيزه الكترونيكي) و دستي نگهداري شود و مؤدياني كه از هر يك از روش هاي فوق استفاده مي نمايند مكلف به رعايت الزامات مربوط طبق اين آيين نامه در هر يك از روش هاي مذكور حسب مورد مي باشند.
ماده ۱۱ - سازمان مي تواند تمام يا برخي از موديان موضوع اين آيين نامه را طبق اعلام كتبي به مؤدي ذيربط حداكثر تا شش ماه پس از پايان هر سال مالياتي جهت اجرا از ابتداي سال مالي بعد به نگهداري دفاتر و اسناد حسابداري به صورت ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) مكلف نمايد.
ماده ۱۲ - اشخاصي كه دفاتر و اسناد حسابداري خ. ر. ب. صورت ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) نگهداري مي نمايند مكلفند حسب درخواست كتبي ماموران مالياتي ذي ربط، هنگام رسيدگي ضمن ارائه دستورالعمل نحوه كار با نرم افزار مالي و حسابداري مربوط، رمز دسترسي لازم به اطلاعات نرم افزار را ارائه نمايند، در غير اينصورت در حكم عدم تسليم دفاتر خواهد بود.
ماده ۱۳ - مؤدياني كه از دفاتر و اسناد حسابداري ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) استفاده مي نمايند مكلفند حسب درخواست كتبي ماموران مالياتي ذيربط، اطلاعات مورد نياز براي رسيدگي را در لوح فشرده، به ماموران ياد شده ارائه نمايند.
ماده
۱۴ - مؤدياني كه از دفاتر و اسناد حسابداري دستي استفاده مي نمايند مكلفند حسب درخواست كتبي ماموران مالياتي ذي ربط دفاتر و اسناد و مدارك را براي رسيدگي به ماموران مالياتي ياد شده ارائه نمايند.
فصل نهم : نحوه ارائه دفاتر و اسناد و مدارك
ماده
۱۵ - دفاتر، صورت درآمد و هزينه ماهانه، خلاصه درآمد و هزينه سالانه و اسناد و مدارك حسب مورد با درخواست كتبي اداره امور مالياتي و يا گروه رسيدگي در روز و محل تعيين شده در برگ درخواست ارائه دفاتر و يا اسناد و مدارك (محل اقامتگاه قانوني مودي و يا محلي كه قبلا به صورت مكتوب به اداره امور مالياتي اعلام شده است و يا محل اداره امور مالياتي حسب مورد ب. ت. ب. نوع حسابرسي مالياتي) تحويل و توسط اداره امور مالياتي صورت مجلس مي گردد.
فصل دهم : موارد رد دفاتر
ماده
16 - تخلف از تكاليف مقرر در اين آئين نامه در موارد زير موجب رد دفاتر مي باشد:
۱ - در صورتي كه دفاتر ارائه شده نزد مراجع ذي ربط به ثبت نرسيده باشد يا فاقد يك يا چند برگ باشد.
۲ - عدم ثبت يك يا چند فعاليت مالي در دفاتر به شرط احراز.
۳ - تأخير تحرير دفاتر روزنامه بيش از ۱۵ روز و تأخير تحرير دفتر كل زايد بر حد مجاز مندرج در اين آئين نامه.
۴ - عدم ثبت عمليات شعبه يا شعب در دفاتر مركز طبق مقررات اين آئين نامه.
۵ - در مواردي كه دفاتر مزبور به ادعاي مؤدي از دسترس وي خارج شده باشد و غير اختياري بودن موضوع مورد تأييد بالاترين مسئول اداره امور مالياتي ذيربط قرار نگيرد.
6 (اصلاحي 20ˏ03ˏ1396) - عدم تطبيق مندرجات دفاتر قانوني با اطلاعات موجود در سيستم هاي ماشيني (مكانيزه – الكترونيكي) و يا سامانه ثبت بر خط معاملات در مورد اشخاصي كه از سيستم هاي مذكور استفاده و يا مكلف به استفاده از سامانه ياد شده مي باشند.
۷ - جاي سفيد گذاشتن بيش از حد معمول در دفتر روزنامه.
۸ - عدم ارائه يك يا چند جلد از دفاتر ثبت شده اعم از تحرير شده و نانويي.
۹ - تغيير نرم افزار حسابداري مورد استفاده در طي سال مالياتي بدون اطلاع قبلي اداره امور مالياتي ذي ربط.
۱۰ - تغيير روش نگهداري دفاتر، اسناد حسابداري از ماشيني (مكانيزه - الكترونيكي) به دستي و بالعكس طي سال مالياتي يا دوره مالي.
۱۱ - تحرير دفاتر به غير از پول رايج كشور و زبان فارسي.
۱۲ - حذف برخي از عمليات در دفاتر الكترونيكي.
تبصره - در مورد بند ۸ اين ماده چنانچه سفيد ماندن براي ثبت تراز افتتاحي باشد موجب رد دفاتر نخواهد بود و همچنين سفيد ماندن ذيل صفحات دفتر در آخر هر روز يا هر هفته يا هر ماه به شرطي كه اسناد داراي شماره رديف بوده و قسمت سفيد مانده با خط بسته شود، به اعتبار دفتر خللي وارد نمي آورد.
ماده
۱۷ - هيات سه نفري حسابرسان موضوع بند ۳ ماده ۹۷ قانون ماليات هاي مستقيم (اصلاحيه مورخ ۲۷ /۱۱ /۱۳۸۰)، در صورتي كه ب. ت. ب. دلايل توجيهي مؤدي و نحوه تحرير دفاتر و رعايت استانداردهاي حسابداري و درجه اهميت ايرادات مطروحه از سوي اداره امور مالياتي و رعايت واقعيت امر، احراز نمايند كه ايرادات مزبور به اعتبار دفاتر خللي وارد نمي نمايد، مكلف است نظر خود را مبني بر قبولي دفاتر و اسناد و مدارك اعلام نمايند.
تبصره - در اجراي مقررات تبصره ماده ۹۷ قانون، مفاد اين فصل به مدت سه سال (عملكرد سال ۱۳۹۵ لغايت ۱۳۹۷) و صرفا در ادارات امور مالياتي كه طرح جامع مالياتي به صورت كامل اجرا نشده است، جاري مي باشد.
اين آيين نامه در اجراي ماده ۹۵ قانون ماليات هاي مستقيم مصوب ۳۱ /۴ /۱۳۹۴ به پيشنهاد سازمان امور مالياتي كشور در ده فصل و ۱۷ ماده و ۱۰ تبصره به تصويب و مقررات آن از ۱ /۱ /۱۳۹۵ لازم الاجرا بوده و نسبت به اشخاص حقوقي كه سال مالي آنها با سال شمسي منطبق نباشد، در مورد سال مالي كه از ۱ /۱ /۱۳۹۵ به بعد آغاز مي گردد جاري بوده و نسبت به سال مالي قبل از آن مفاد آئين نامه قبلي مجري مي باشد.
علي طيب نيا
سامانه ثبت برخط معاملات؛ پايانه اي فروشگاهي و متصل به سامانه موديان است كه بر اساس اعلام سازمان، برخي موديان ملزم به استفاده از آن هستند.
ماه 2(جایگزین 1399/08/14) - صاحبان مشاغل بر اساس شاخص ها و معيارهايي از قبيل نوع و حجم فعاليت به شرح ذيل گروه بندي مي شوند:
1- گروه اول؛
2- گروه دوم؛
3- گروه سوم.
الف(اصلاحي 22ˏ01ˏ1401) - گروه اول:
اشخاص ذيل از لحاظ انجام تكاليف موضوع اين آيين نامه جزو مؤديان گروه اول محسوب مي شوند.
1- كليه واردكنندگان و صادركنندگان.
2- صاحبان كارخانه ها و واحدهاي توليدي و بهره برداران معادن داراي پروانه بهره برداري از وزارتخانه ها يا مراجع ذيربط.
3- صاحبان هتل هاي سه ستاره و بالاتر.
4- صاحبان بيمارستان ها، زايشگاه ها، درمانگاه ها، كلينيك هاي تخصصي.
5- صاحبان مشاغل صرافي.
6- صاحبان فروشگاه هاي زنجيره اي داراي مجوز فعاليت از وزارتخانه و يا مراجع ذيربط.
7- صاحبان مؤسسات حسابرسي، حسابداري و دفترداري،خدمات مالي و ارائه دهندگان خدمات مديريتي، مشاوره اي، انفورماتيك و طراحي سيستم.
8- صاحبان مؤسسات حمل و نقل موتوري، زميني، دريايي و هوايي اعم از مسافري و يا باربري.
9- ساير صاحبان مشاغل و حرفي كه درآمد ابرازي (فروش كالا يا فروش توأم كالا و ارائه خدمت) بر اساس اظهارنامه مالياتي عملكرد دو سال قبل (اظهارنامه تسليمي خرداد ماه هر سال مبناي تعيين گروه بندي سال بعد از تسليم اظهارنامه عملكرد مي باشد. به عنوان مثال، مبلغ فروش و ساير درامدهاي مندرج در اظهارنامه مالياتي عملكرد سال 1397 مبناي گروه بندي سال 1399 مي باشد) يا آخرين درآمد قطعي شده (فروش كالا يا فروش توأم كالا و ارائه خدمت) آن ها بيش از مبلغ مبلغ يكصد و پنجاه ميليارد ريال باشد. (مشروط به ابلاغ برگ قطعي حداكثر تا پايان دي ماه سال قبل به شخص مؤدي يا نماينده قانوني وي.)
ب(اصلاحي 22ˏ01ˏ1401) - گروه دوم:
ساير صاحبان مشاغل و حرفي كه درآمد ابرازي (فروش كالا يا فروش توأم كالا و ارائه خدمت) دوسال قبل آنها و يا آخرين درآمد قطعي شده آنها( فروش كالا يا فروش توأم كالا و ارائه خدمت) بيش از مبلغ پنجاه ميليارد ريال و مساوي يا كمتر ازمبلغ مبلغ يكصد و پنجاه ريال باشد. (مشروط به ابلاغ برگ قطعي حداكثر تا پايان دي ماه سال قبل به شخص مودي يا نماينده قانوني وي.)
ج(الحاقي 14ˏ08ˏ1399) : گروه سوم:
صاحبان مشاغلي كه در گروه هاي اول و دوم قرار نمي گيرند جزو گروه سوم محسوب مي شوند.
تبصره 1 (الحاقي 14ˏ08ˏ1399) - سازمان مي تواند در صورت تشخيص ضرورت تا پايان دي ماه هر سال فهرست مشاغل افزوده شده به گروه اول براساس نوع فعاليت را تهيه و از طريق درج آگهي در روزنامه رسمي كشور و يكي از روزنامه هاي كثيرالانتشار و يا از طريق تشكل هاي صنفي و حرفه اي ذي ربط به موديان مالياتي اعلام نمايد. موديان اخيرالذكر از ابتداي سال مالياتي بعد از اعلام مكلف به اجراي تكاليف تعيين شده مربوط به گروه اول خواهند بود.
تبصره 2 (الحاقي 14ˏ08ˏ1399) - در مواردي كه موديان صرفا به فعاليت ارائه خدمت اشتغال داشته باشند، پنجاه درصد ( 50%) نصاب هاي تعيين شده مبناي گروه بندي مي باشد.
تبصره 3 (الحاقي 14ˏ08ˏ1399) - در مشاغل مشاركتي اعم از اختياري يا قهري، درآمد ابرازي و يا قطعي شده مشاركت ملاك عمل مي باشد.
تبصره 4 (الحاقي 14ˏ08ˏ1399) - صاحبان مشاغل و حرف موضوع اين آيين نامه در اولين سال ايجاد(تأسيس) به استثناء مودياني كه به واسطه موضوع فعاليت جزو گروه اول طبقه بندي شده اند، جزو گروه سوم محسوب و از سال سوم فعاليت به بعد مي بايست بر اساس نصاب هاي مقرر طبقه بندي شده و نسبت به انجام تكاليف قانوني عمل نمايند.
تبصره 5 (الحاقي 14ˏ08ˏ1399) - تسليم اظهارنامه گروههاي بالاتر توسط صاحبان مشاغلي كه در گروه هاي پايين تر قرار دارند (صاحبان مشاغل گروه سوم اظهارنامه گروه اول يا دوم ارائه نمايند يا صاحبان مشاغل گروه دوم اظهارنامه گروه اول تسليم نمايند) منعي ندارد، لكن صرف انجام اين امر مودي را در گروه هاي بالاتر قرار نخواهد داد.
شماره منحصر به فرد مالياتي(الحاقي 22ˏ01ˏ1401) : شماره اي شامل بيست و دو كاراكتر، و داراي چهار بخش است، شناسه حافظه مالياتي (شش كاراكتر،) تاريخ صورتحساب (پنج كاراكتر) سريال صورتحساب (ده كاراكتر) و ارقام كنترلي ( يك كاراكتر ) كه به هر صورتحساب اختصاص داده مي شود.
پايانه فروشگاهي(الحاقي 22ˏ01ˏ1401) : رايانه، دستگاه كارتخوان بانكي (pos)، درگاه پرداخت الكترونيكي يا هر وسيله ديگري كه امكان اتصال به شبكه هاي الكترونيكي پرداخت رسمي كشور و سامانه موديان را داشته و از قابليت صدور صورتحساب الكترونيكي برخوردارباشد.
سامانه موديان(الحاقي 22ˏ01ˏ1401) : سامانه اي است تحت مديريت سازمان كه در آن به هر مودي كار پوشه اي ويژه اختصاص يافته و تبادل اطلاعات ميان موديان و سازمان منحصراً از طريق آن كارپوشه انجام مي شود. موديان مي توانند با استفاده از هرگونه سخت افزار يا نرم افزار اعم از رايانه شخصي، پايانه فروشگاهي، سامانه هاي ابري يا هر وسيله ديگري كه حافظه به آن متصل شده باشد، به سامانه موديان متصل شوند. مرجع نهايي ثبت، صدور و استعلام صورتحساب الكترونيكي، سامانه موديان است.
ماده 8 (جایگزین 1401/01/22) - كليه مودياني كه به عرصه كالا و يا ارائه خدمات اشتغال دارند مكلفند صورتحساب معاملات خ. ر. ب. شرح زيرصادر و نگهداري نمايند:
1 (الحاقي 22ˏ01ˏ1401) – صورتحساب الكترونيكي: صورتحسابي است داراي شماره منحصر به فرد مالياتي، كه در سه قالب زير صادر مي شود:
1(الحاقي 22ˏ01ˏ1401) -1- صورتحساب الكترونيكي نوع اول يا «صورتحساب با اطلاعات كامل»، شامل نوع فروش (شامل مواردي از قبيل بروس كالا، بورس انرژي، سامانه تدارك الكترونيكي دولت، حق العمل كاري، پيمانكاري؛ داخلي، صادراتي و نظير آن)، نوع خريدار ( مصرف كننده نهايي حقيقي يا فعال اقتصادي) تاريخ و زمان صدور ( ساعت، دقيقه و ثانيه) و حداقل دربرگيرنده اطلاعات هويتي شامل نام، نام خانوادگي يا نام شخص حقوقي، شماره اقتصادي، شناسه يا كدملي يا شناسه فراگير اتباع خارجي، نشاني كامل و شماره پستي؛ شماره شعبه، براي هر دو شخص فروشنده و خريدار و مشخصات كالا يا خدمات ارائه شده، شامل شناسه كالا يا خدمت، شرح كالا يا خدمت، واحد سنجش، مقدار يا تعداد، مبلغ واحد (في) ومبلغ كل، تحقيقات، ماليات برارزش افزوده، شرح ساير عوارض و مبلغ ساير عوارض آن و مقدار پرداخت نقدي و مقدار نسيه آن حسب مورد، باشد.
تبصره 1 (الحاقي 22ˏ01ˏ1401) – در صورتي كه نوع خريدار مصرف كننده نهايي است، درج كامل اطلاعات هويتي خريدار الزامي نبوده و كل مبلغ صورتحساب نقدي تلقي مي شود.
تبصره 2(الحاقي 22ˏ01ˏ1401) - در خصوص انواع معاملات طلا، جواهر و پلاتين و امثال آن، علاوه بر اقلام صورتحساب الكترونيكي، ارزش اصل طلا، جواهر و پلاتين، اجرت ساخت، حق العمل و سود فروشنده به تفكيك به اقلام الزامي صورتحساب اضافه مي شود.
تبصره 3 (الحاقي 22ˏ01ˏ1401) – در فعاليت حق العمل كاري علاوه بر اقلام صورتحساب الكترونيكي، شماره يكتاي ثبت قرارداد حق العمل كاري در سامانه موديان، هنگام ارسال صورتحساب به اطلاعات ارسالي اضافه مي شود.
تبصره 4(الحاقي 22ˏ01ˏ1401) - موارد زير درحكم صورتحساب تلقي مي شود:
- قبوض آب، برق، گاز و مخابرات (تلفن)، درج شماره يكتاي قبض (شماره اشتراك يا شناسه قبض) در اين نوع صورتحساب ها الزامي است.
- بليط هواپيما؛ در اين حالت نوع پرواز (داخلي، خارجي) و شماره گذرنامه مسافر براي پروازهاي خارجي، بايد در صورتحساب درج شود.
- بارنامه؛ در اين نوع صورتحساب ها اقلام مرتبط با بارنامه به صورتحساب اضافه مي شود.
- درمواردي كه بنا براقتضاي شغل، صورتحساب خاصي براي فروش كالا يا عرضه خدمات صادر مي شود، صورتحساب هاي مزبور با تشخيص سازمان امور مالياتي كشور، در حكم صورتحساب الكترونيكي تلقي خواهد شد.
تبصره 5 (الحاقي 22ˏ01ˏ1401) – در مواردي كه صورتحساب با مبالغ ارزي صادر مي شود ( از جمله صادرات)، مبلغ ارز، نوع ارز، نرخ برابري آن با ريال به اقلام صورتحساب اضافه مي شود چنانچه براي صادرات پروانه گمركي وجود داشته باشد، شماره پروانه گمركي و كد گمرك محل اظهار به اقلام صورتحساب اضافه مي شود.
تبصره 6 (الحاقي 22ˏ01ˏ1401) – درحالت هايي كه صورتحساب به قرارداد مربوط است، شماره يكتاي قرار داد ثبت شده در سامانه موديان به اقلام صورتحساب اضافه مي شود.
تبصره 7 (الحاقي 22ˏ01ˏ1401) – در صورتي كه اقلام تعيين شده صورتحساب، بنا برنوع فعاليت مودي موضوعيت ندارد، الزامي به درج آن در صورتحساب وجود ندارد.
1 (الحاقي 22ˏ01ˏ1401) -2 – صورتحساب الكترونيكي نوع دوم صورتحسابي با اطلاعات كامل فروشنده و اطلاعات كامل كالا و خدمات و بدون اطلاعات خريدار است، اين صورتحساب نقدي تلقي شده، از بابت آن اعتبار مالياتي براي خريدار قابل احتساب نمي باشد.
1 (الحاقي 22ˏ01ˏ1401) -3 – صورتحساب الكترونيكي نوع سوم: اين نوع از صورتحساب ها همان "رسيد پرداخت وجه" صادره از دستگاه كارتخوان بانكي و يا درگاه الكترونيكي پرداخت كه حسب مقررات اعلامي سازمان امورمالياتي كشور، به عنوان پايانه فروشگاهي فروشنده (مودي) پذيرفته مي شوند، مي باشند. در اين نوع از صورتحساب صرفاً مبلغ پرداختي و شماره سوييچ پرداخت، شماره پذيرنده فروشگاهي، شماره پايانه، شماره پيگيري، تاريخ و زمان پرداخت و حداقل مشخصات فروشنده وجود داشته و از بابت آن ها اعتبار مالياتي براي خريدار قابل احتساب نمي باشد.
2 (الحاقي 22ˏ01ˏ1401) – صورتحساب غيرالكترونيكي (كاغذي): اين نوع صورتحساب براي اشخاصي كه حسب مقررات قانوني امكان صدور صورتحساب غيرالكترونيكي را دارند موضوعيت داشته و اقلام اطلاعاتي آن شامل كليه اقلام صورتحساب الكترونيكي است به استثناي اقلام اطلاعاتي كه از طريق سامانه موديان نظير شماره منحصر به فرد مالياتي به صورتحساب اضافه مي شود. اين نوع صورتحساب به استثناي صورتحساب هاي موضوع تبصره (2) اين بند نقدي تلقي شده و اطلاعات پرداخت نسيه در اين صورتحساب ها وجود ندارد.
تبصره 1 (الحاقي 22ˏ01ˏ1401) – چنانچه فروشنده حق العمل كار است، ارسال شماره يكتاي ثبت قرارداد حق العمل كاري به سازمان امورمالياتي كشور الزامي است.
تبصره 2 (الحاقي 22ˏ01ˏ1401) - به منظور پوشش حوادث و موارد نقص فني و ساير موارد ذكر شده در مواد (12) و (13) قانون پايانه فروشگاهي و سامانه موديان، در ابتداي هردوره مالي، با تشخيص سازمان امورمالياتي كشور، تعدادي شماره منحصر به فرد مالياتي در اختيار مودي قرار مي گيرد. مودي مي تواند درخواست افزايش شماره منحصر به فرد در اختيار را از طريق كارپوشه يا شركت معتمد به سازمان امورمالياتي كشور ارائه نمايد. اقلام اطلاعاتي اين نوع از صورتحساب هاي كاغذي منطبق با صورتحساب الكترونيكي بوده و شماره فوق بر روي آن درج مي گردد تا پس از امكان پذيرشدن صدور صورتحساب الكترونيكي نسبت به ثبت و ارسال آن ها اقدام شود.
بخشنامه سازمان امور مالیاتی کشور در خصوص ابلاغ آییننامه اجرایی ماده 95 قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی مصوب 1394/04/31
مصوب 1394/12/09 سازمان امور مالیاتی
ب. ت. ب.
قسمت اخیر ماده 95 اصلاحی مصوب1394/4/31 قانون مالیاتهای مستقیم، به پیوست آییننامه اجرایی مربوط به نوع دفاتر، اسناد و مدارک و روشهای نگهداری آنها اعم از ماشینی(مکانیزه) و دستی و نمونه اظهارنامه مالیاتی و نیز نحوه ارائه آنها برای رسیدگی و تشخیص درآمد مشمول مالیات که طی شماره 230761 مورخ 1394/12/4 به تصویب وزیر محترم امور اقتصادی و دارائی رسیده است، جهت اطلاع و اقدام لازم ابلاغ میگردد.
مقررات این آییننامه برای عملکرد سال 1395 لازم الاجرا م. ب. و نسبت به اشخاص حقوقی که سال مالی آن ها از 1395/1/1 و به بعد آغاز میگردد، جاری است و نسبت به اشخاصی که شروع سال مالی آنها قبل از تاریخ مزبور م. ب. مفاد آییننامه قبلی مجری خواهد بود.
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
وزیر امور اقتصادی و دارایی به پیشنهاد شماره 23013 مورخ 1394/11/28 سازمان امور مالیاتی کشور و به استناد ماده 95 اصلاحیه قانون مالیات های مستقیم مصوب 1394/04/31 آییننامه اجرایی این ماده را به شرح زیر تصویب نمود:
سند حسابداری : فرمی است کاغذی یا ماشینی (مکانیزه - الکترونیکی) که یک یا چند رویداد مالی و محاسباتی طبق اصول و ضوابط حسابداری در آن ثبت و حاوی تجزیه حساب ها و توضیحات مربوط، متکی به مدارک بوده و با تایید اشخاص مجاز، قابل ثبت در دفاتر م. ب..
صورتحساب فروش کالا یا ارائه خدمات: فرمی است دارای شماره منحصر به فرد مالیاتی که در نوع الکترونیکی آن، اطلاعات در حافظه مالیاتی ذخیره میشود. مشخصات و اقلام اطلاعاتی صورتحساب، متناسب با نوع کسب و کار توسط سازمان تعیین و اعلام میشود. در مواردی که از دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه پرداخت الکترونیکی به عنوان پایانه فروشگاهی استفاده میشود، یا گزارش الکترونیکی پرداخت خرید صادره در حکم صورتحساب است.
سامانه صندوق فروش (صندوق ماشینی (مکانیزه)(منسوخ 1401/01/22) فروش): پایانه ای است شامل سخت افزار و نرم افزار با امکان اتصال به سامانه سازمان، که قابلیت لازم از قبیل، ثبت خرید و فروش کالا و خدمات و هزینه ها را حسب نوع و اندازه فعالیت واحد کسب و کار دارد.
سامانه ثبت برخط معاملات(منسوخ 1401/01/22) : سامانه ای است که فروشنده از طریق ورود به آن اقدام به صدور صورتحساب الکترونیکی نموده و خریدار با ورود به سامانه مزبور در صورت تایید آن (صورتحساب مربوطه)، صورتحساب، نهایی شده و برای آن کد رهگیری صادر میگردد.
شماره منحصر به فرد مالیاتی(الحاقی 1401/01/22) : شماره ای شامل بیست و دو کاراکتر، و دارای چهار بخش است، شناسه حافظه مالیاتی (شش کاراکتر،) تاریخ صورتحساب (پنج کاراکتر) سریال صورتحساب (ده کاراکتر) و ارقام کنترلی (یک کاراکتر) که به هر صورتحساب اختصاص داده میشود.
پایانه فروشگاهی(الحاقی 1401/01/22) : رایانه، دستگاه کارتخوان بانکی (pos)، درگاه پرداخت الکترونیکی یا هر وسیله دیگری که امکان اتصال به شبکه های الکترونیکی پرداخت رسمی کشور و سامانه مودیان را داشته و از قابلیت صدور صورتحساب الکترونیکی برخوردارباشد.
سامانه مودیان(الحاقی 1401/01/22) : سامانه ای است تحت مدیریت سازمان که در آن به هر مودی کار پوشه ای ویژه اختصاص یافته و تبادل اطلاعات میان مودیان و سازمان منحصراً از طریق آن کارپوشه انجام میشود. مودیان میتوانند با استفاده از هرگونه سخت افزار یا نرم افزار اعم از رایانه شخصی، پایانه فروشگاهی، سامانه های ابری یا هر وسیله دیگری که حافظه به آن متصل شده باشد، به سامانه مودیان متصل شوند. مرجع نهایی ثبت، صدور و استعلام صورتحساب الکترونیکی، سامانه مودیان است.
فصل دوم - گروه بندی مودیان صاحبان مشاغل
ماه 2 - صاحبان مشاغل بر اساس شاخص ها و معیارهایی از قبیل نوع و حجم فعالیت به شرح ذیل گروه بندی میشوند:
ماده 2 (اصلاحی 1399/08/14) - صاحبان مشاغل بر اساس شاخص ها و معیارهایی از قبیل نوع و یا حجم فعالیت به شرح ذیل گروه بندی میشوند:
الف(اصلاحی 1401/01/22) - گروه اول:
اشخاص ذیل از لحاظ انجام تکالیف موضوع این آییننامه جزو مودیان گروه اول محسوب میشوند.
7- صاحبان موسسات حسابرسی، حسابداری و دفترداری،خدمات مالی و ارائه دهندگان خدمات مدیریتی، مشاوره ای، انفورماتیک و طراحی سیستم.
8- صاحبان موسسات حمل و نقل موتوری، زمینی، دریایی و هوایی اعم از مسافری و یا باربری.
9- سایر صاحبان مشاغل و حرفی که درآمد ابرازی (فروش کالا یا فروش توام کالا و ارائه خدمت) بر اساس اظهارنامه مالیاتی عملکرد دو سال قبل (اظهارنامه تسلیمی خرداد ماه هر سال مبنای تعیین گروه بندی سال بعد از تسلیم اظهارنامه عملکرد م. ب.. به عنوان مثال، مبلغ فروش و سایر درامدهای مندرج در اظهارنامه مالیاتی عملکرد سال 1397 مبنای گروه بندی سال 1399 م. ب.) یا آخرین درآمد قطعی شده (فروش کالا یا فروش توام کالا و ارائه خدمت) آن ها بیش از مبلغ مبلغ یکصد و پنجاه میلیارد ریال باشد. (مشروط به ابلاغ برگ قطعی حداکثر تا پایان دی ماه سال قبل به شخص مودی ی. ن. ق. وی.)
ب(اصلاحی 1401/01/22) - گروه دوم:
سایر صاحبان مشاغل و حرفی که درآمد ابرازی (فروش کالا یا فروش توام کالا و ارائه خدمت) دوسال قبل آنها و یا آخرین درآمد قطعی شده آنها(فروش کالا یا فروش توام کالا و ارائه خدمت) بیش از مبلغ پنجاه میلیارد ریال و مساوی یا کمتر ازمبلغ مبلغ یکصد و پنجاه ریال باشد. (مشروط به ابلاغ برگ قطعی حداکثر تا پایان دی ماه سال قبل به شخص مودی ی. ن. ق. وی.)
ج(الحاقی 1399/08/14) : گروه سوم:
تبصره 1 (الحاقی 1399/08/14) - سازمان میتواند در صورت تشخیص ضرورت تا پایان دی ماه هر سال فهرست مشاغل افزوده شده به گروه اول براساس نوع فعالیت را تهیه و از طریق درج آگهی در روزنامه رسمی کشور و یکی از روزنامه های کثیرالانتشار و یا از طریق تشکل های صنفی و حرفه ای ذی ربط به مودیان مالیاتی اعلام نماید. مودیان اخیرالذکر از ابتدای سال مالیاتی بعد از اعلام مکلف به اجرای تکالیف تعیین شده مربوط به گروه اول خواهند بود.
تبصره 2 (الحاقی 1399/08/14) - در مواردی که مودیان صرفا به فعالیت ارائه خدمت اشتغال داشته باشند، پنجاه درصد (50%) نصاب های تعیین شده مبنای گروه بندی م. ب..
تبصره 3 (الحاقی 1399/08/14) - در مشاغل مشارکتی اعم از اختیاری یا قهری، درآمد ابرازی و یا قطعی شده مشارکت ملاک عمل م. ب..
تبصره 4 (الحاقی 1399/08/14) - صاحبان مشاغل و حرف موضوع این آییننامه در اولین سال ایجاد(تاسیس) به استثناء مودیانی که به واسطه موضوع فعالیت جزو گروه اول طبقه بندی شده اند، جزو گروه سوم محسوب و از سال سوم فعالیت به بعد میبایست بر اساس نصاب های مقرر طبقه بندی شده و نسبت به انجام تکالیف قانونی عمل نمایند.
تبصره 5 (الحاقی 1399/08/14) - تسلیم اظهارنامه گروههای بالاتر توسط صاحبان مشاغلی که در گروه های پایین تر قرار دارند (صاحبان مشاغل گروه سوم اظهارنامه گروه اول یا دوم ارائه نمایند یا صاحبان مشاغل گروه دوم اظهارنامه گروه اول تسلیم نمایند) منعی ندارد، لکن صرف انجام این امر مودی را در گروه های بالاتر قرار نخواهد داد.
مجموع مبلغ فروش کالا و خدمات سال قبل یا ده برابر درآمد مشمول مالیات قطعی شده (قبل از کسر معافیت) طبق آخرین برگ مالیات قطعی (مجموع اصلی و متمم) عملکرد سال 1391 و به بعد که تا تاریخ پایان دی ماه سال قبل از شرون سال مالیاتی ابلاغ شده باشد، هر کدام بیشتر از مبلغ سی میلیارد و بیشتر باشد.
مجموع مبلغ فروش کالا و خدمات سال قبل یا ده برابر درآمد مشمول مالیات قطعی شده (قبل از کسر معافیت) طبق آخرین برگ مالیات قطعی (مجموع اصلی و متمم) عملکرد سال 1391 و به بعد که تا تاریخ پایان دی ماه سال قبل از شرون سال مالیاتی ابلاغ شده باشد. هر کدام بیشتر از مبلغ ده میلیارد و تا سی میلیارد ریال باشد.
مودیانی که در گروه های اول و دوم قرار نمی گیرند، جز گروه سوم محسوب میشوند.
اشخاص ذیل فارغ از حجم فعالیت موضوع بند الف فوق از لحاظ انجام تکالیف موضوع این آییننامه جزء مودیان گروه اول محسوب میشوند.
1 - دارندگان کارت بازرگانی (واردکنندگان و صادرکنندگان)؛
2 - صاحبان کارخانه ها و واحدهای تولیدی و بهره برداران معادن دارای جواز تاسیس و پروانه بهره برداری از وزارتخانه ذی ربط؛
4 - صاحبان بیمارستان ها، زایشگاه ها، کلینیک های تخصصی؛
6 - فروشگاه های زنجیره ای دارای مجوز فعالیت از وزارتخانه ذی ربط؛
ماده 3 (اصلاحی 1399/08/14) - فرم اظهارنامه های مالیاتی برای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل (گروه های اول، دوم و سوم) موضوع این آییننامه باید حداقل شامل موارد زیر باشد:
تبصره (اصلاحی 1399/08/14) - در مواردی که هر یک از اقلام اطلاعاتی فرم اظهارنامه مالیاتی اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل برای هر یک از مودیان فاقد موضوعیت باشد، عدم تکمیل آن خللی به اعتبار اظهارنامه وارد نخواهد کرد.
ماده 4 - مودیان موضوع این آییننامه مکلفند اظهارنامه مالیاتی خود را برای هر سال مالیاتی (به صورت انفرادی یا مشارکت) در موعد مقرر قانونی به صورت الکترونیکی از طریق درگاه های الکترونیکی سازمان تسلیم نمایند. سازمان میتواند در مواردی که مقتضی بداند تسلیم اظهارنامه غیرالکترونیکی را بپذیرد.
تبصره تسلیم اظهارنامه در اجرای ماده 178 قانون مورد پذیرش م. ب..
فصل پنجم - تکالیف مودیان در خصوص نگهداری دفاتر و یا اسناد و مدارک
2 - مودیانی که دفاتر دستی نگهداری می نمایند، مکلفند برای هر سال مالیاتی فقط از دفاتری که طی سال مالیاتی قبل نزد مراجع قانونی ذی ربط ثبت شده استفاده نمایند. در مواردی که دفاتر ثبت شده مذکور در هر سال برای ثبت عملیات مالی مودیان تا پایان سال مالیاتی کفایت ننماید، مجاز به استفاده از دفاتر ثبت شده طی همان سال میباشند.
1 - 3 - استفاده از نرم افزارهای قبلی تا مدت سه سال از لازم الاجرا شدن اصلاحیه قانون (1395/1/1) مجاز خواهد بود. استفاده از نرم افزارهای مذکور بعد از مهلت فوق الذکر منوط به مطابقت آن با ویژگی ها، معیارها و ضوابط اعلامی از سوی سازمان است.
13 - مودیان مکلف به نگهداری دفاتر، باید نسبت به نگهداری دفاتر و اسناد و مدارک اقدام و در صورت درخواست اداره امور مالیاتی ارائه نمایند. در مورد نگهداری دفاتر و اسناد و مدارک به صورت ماشینی، اطلاعات باید به همان قالبی (فرمتی) که تولید، ارسال یا دریافت شده، نگهداری شود.
ت - مودیانی که رویدادهای مالی خ. ر. ب. صورت ماشینی (مکانیزه - الکترونیکی) ثبت و نگهداری می نمایند (به استثنای مودیان گروه اول)، نیازی به ارائه دفاتر به صورت دستی ندارند. نگهداری اسناد و مدارک حساب به صورت ماشینی یا دستی الزامی است.
ماده 7 (منسوخ 1401/01/22) - صاحبان مشاغلی که نسبت به نصب و استفاده از سامانه صندوق فروش (صندوق ماشینی (مکانیزه) فروش) اقدام می نمایند در صورت رعایت آییننامه اجرایی موضوع تبصره 2 ماده 169 قانون در نگهداری و ارائه اطلاعات مربوط، تکلیفی برای نگهداری دفاتر موضوع این آییننامه نخواهند داشت. اشخاص حقوقی مشمول حکم این ماده نمیباشند.
ماده 8 - کلیه مودیانی که به عرصه کالا و یا ارائه خدمات اشتغال دارند مکلفند صورتحساب معاملات خ. ر. ب. شرح زیرصادر و نگهداری نمایند:
1 (الحاقی 1401/01/22) - صورتحساب الکترونیکی: صورتحسابی است دارای شماره منحصر به فرد مالیاتی، که در سه قالب زیر صادر میشود:
1(الحاقی 1401/01/22) -1- صورتحساب الکترونیکی نوع اول یا «صورتحساب با اطلاعات کامل»، شامل نوع فروش (شامل مواردی از قبیل بروس کالا، بورس انرژی، سامانه تدارک الکترونیکی دولت، حق العمل کاری، پیمانکاری؛ داخلی، صادراتی و نظیر آن)، نوع خریدار (مصرف کننده نهایی حقیقی یا فعال اقتصادی) تاریخ و زمان صدور (ساعت، دقیقه و ثانیه) و حداقل دربرگیرنده اطلاعات هویتی شامل نام، نام خانوادگی یا نام شخص حقوقی، شماره اقتصادی، شناسه یا کدملی یا شناسه فراگیر اتباع خارجی، نشانی کامل و شماره پستی؛ شماره شعبه، برای هر دو شخص فروشنده و خریدار و مشخصات کالا یا خدمات ارائه شده، شامل شناسه کالا یا خدمت، شرح کالا یا خدمت، واحد سنجش، مقدار یا تعداد، مبلغ واحد (فی) ومبلغ کل، تحقیقات، مالیات برارزش افزوده، شرح سایر عوارض و مبلغ سایر عوارض آن و مقدار پرداخت نقدی و مقدار نسیه آن حسب مورد، باشد.
تبصره 1 (الحاقی 1401/01/22) - در صورتی که نوع خریدار مصرف کننده نهایی است، درج کامل اطلاعات هویتی خریدار الزامی نبوده و کل مبلغ صورتحساب نقدی تلقی میشود.
تبصره 2(الحاقی 1401/01/22) - در خصوص انواع معاملات طلا، جواهر و پلاتین و امثال آن، علاوه بر اقلام صورتحساب الکترونیکی، ارزش اصل طلا، جواهر و پلاتین، اجرت ساخت، حق العمل و سود فروشنده به تفکیک به اقلام الزامی صورتحساب اضافه میشود.
تبصره 3 (الحاقی 1401/01/22) - در فعالیت حق العمل کاری علاوه بر اقلام صورتحساب الکترونیکی، شماره یکتای ثبت قرارداد حق العمل کاری در سامانه مودیان، هنگام ارسال صورتحساب به اطلاعات ارسالی اضافه میشود.
تبصره 4(الحاقی 1401/01/22) - موارد زیر درحکم صورتحساب تلقی میشود:
تبصره 5 (الحاقی 1401/01/22) - در مواردی که صورتحساب با مبالغ ارزی صادر میشود (از جمله صادرات)، مبلغ ارز، نوع ارز، نرخ برابری آن با ریال به اقلام صورتحساب اضافه میشود چنانچه برای صادرات پروانه گمرکی وجود داشته باشد، شماره پروانه گمرکی و کد گمرک محل اظهار به اقلام صورتحساب اضافه میشود.
تبصره 6 (الحاقی 1401/01/22) - درحالت هایی که صورتحساب به قرارداد مربوط است، شماره یکتای قرار داد ثبت شده در سامانه مودیان به اقلام صورتحساب اضافه میشود.
تبصره 7 (الحاقی 1401/01/22) - در صورتی که اقلام تعیین شده صورتحساب، بنا برنوع فعالیت مودی موضوعیت ندارد، الزامی به درج آن در صورتحساب وجود ندارد.
1 (الحاقی 1401/01/22) -2 - صورتحساب الکترونیکی نوع دوم صورتحسابی با اطلاعات کامل فروشنده و اطلاعات کامل کالا و خدمات و بدون اطلاعات خریدار است، این صورتحساب نقدی تلقی شده، از بابت آن اعتبار مالیاتی برای خریدار قابل احتساب نمیباشد.
1 (الحاقی 1401/01/22) -3 - صورتحساب الکترونیکی نوع سوم: این نوع از صورتحساب ها همان "رسید پرداخت وجه" صادره از دستگاه کارتخوان بانکی و یا درگاه الکترونیکی پرداخت که حسب مقررات اعلامی سازمان امورمالیاتی کشور، به عنوان پایانه فروشگاهی فروشنده (مودی) پذیرفته میشوند، میباشند. در این نوع از صورتحساب صرفاً مبلغ پرداختی و شماره سوییچ پرداخت، شماره پذیرنده فروشگاهی، شماره پایانه، شماره پیگیری، تاریخ و زمان پرداخت و حداقل مشخصات فروشنده وجود داشته و از بابت آن ها اعتبار مالیاتی برای خریدار قابل احتساب نمیباشد.
2 (الحاقی 1401/01/22) - صورتحساب غیرالکترونیکی (کاغذی): این نوع صورتحساب برای اشخاصی که حسب مقررات قانونی امکان صدور صورتحساب غیرالکترونیکی را دارند موضوعیت داشته و اقلام اطلاعاتی آن شامل کلیه اقلام صورتحساب الکترونیکی است به استثنای اقلام اطلاعاتی که از طریق سامانه مودیان نظیر شماره منحصر به فرد مالیاتی به صورتحساب اضافه میشود. این نوع صورتحساب به استثنای صورتحساب های موضوع تبصره (2) این بند نقدی تلقی شده و اطلاعات پرداخت نسیه در این صورتحساب ها وجود ندارد.
تبصره 1 (الحاقی 1401/01/22) - چنانچه فروشنده حق العمل کار است، ارسال شماره یکتای ثبت قرارداد حق العمل کاری به سازمان امورمالیاتی کشور الزامی است.
تبصره 2 (الحاقی 1401/01/22) - به منظور پوشش حوادث و موارد نقص فنی و سایر موارد ذکر شده در مواد (12) و (13) قانون پایانه فروشگاهی و سامانه مودیان، در ابتدای هردوره مالی، با تشخیص سازمان امورمالیاتی کشور، تعدادی شماره منحصر به فرد مالیاتی در اختیار مودی قرار میگیرد. مودی میتواند درخواست افزایش شماره منحصر به فرد در اختیار را از طریق کارپوشه یا شرکت معتمد به سازمان امورمالیاتی کشور ارائه نماید. اقلام اطلاعاتی این نوع از صورتحساب های کاغذی منطبق با صورتحساب الکترونیکی بوده و شماره فوق بر روی آن درج میگردد تا پس از امکان پذیرشدن صدور صورتحساب الکترونیکی نسبت به ثبت و ارسال آن ها اقدام شود.
1 - صورتحساب نوع اول باید دارای شماره سریال چاپی یا ماشینی حسب مورد، تاریخ و حداقل در برگیرنده اطلاعات هویتی شامل نام، نام خانوادگی یا نام شخص حقوقی، شماره اقتصادی، نشانی کامل و کدپستی فروشنده و خریدار و مشخصات کالا یا خدمات ارائه شده، مقدار و مبلغ آن باشد.
2 - صورتحساب نوع دوم که صرفاً در موارد استفاده از سامانه صندوف فروش (صندوق ماشینی (مکانیزه) فروش) صادره میشود باید دارای شماره سریال ماشینی، تاریخ و حداقل در برگیرنده اطلاعات هویتی شامل نام، نام خانوادگی یا نام شخص حقوقی، شماره اقتصادی، نشانی کامل و کدپستی فروشنده و مشخصات کالا یا خدمات ارائه شده، مقدار و مبلغ آن باشد.
در مورد بندهای 1 و 2 فوق تا زمانی که شماره اقتصادی صادر نشده است درج شماره یا شناسه ملی در صورتحساب الزامی است.
3 (اصلاحی 1396/03/20) - صورتحساب نوع سوم (صورتحساب الکترونیکی) که دارای شماره سریال ماشینی، تاریخ و حداقل دربرگیرنده اطلاعات هویتی شامل نام، نام خانوادگی یا نام شخص حقوقی، شماره اقتصادی، نشانی کامل و کد پستی فروشنده و خریدار و مشخصات کالا یا خدمات ارائه شده، مقدار و مبلغ بوده و از طریق سامانه ثبت بر خط معاملات صادر و دارای کد رهگیری سازمان امور مالیاتی کشور م. ب..
ماده 10 - هر یک از دفاتر مزبور میتواند به صورت ماشینی (مکانیزه الکترونیکی) و دستی نگهداری شود و مودیانی که از هر یک از روش های فوق استفاده می نمایند مکلف به رعایت الزامات مربوط طبق این آییننامه در هر یک از روش های مذکور حسب مورد میباشند.
ماده 11 - سازمان میتواند تمام یا برخی از مودیان موضوع این آییننامه را طبق اعلام کتبی به مودی ذیربط حداکثر تا شش ماه پس از پایان هر سال مالیاتی جهت اجرا از ابتدای سال مالی بعد به نگهداری دفاتر و اسناد حسابداری به صورت ماشینی (مکانیزه - الکترونیکی) مکلف نماید.
ماده 13 - مودیانی که از دفاتر و اسناد حسابداری ماشینی (مکانیزه - الکترونیکی) استفاده می نمایند مکلفند حسب درخواست کتبی ماموران مالیاتی ذیربط، اطلاعات مورد نیاز برای رسیدگی را در لوح فشرده، به ماموران یاد شده ارائه نمایند.
ماده 14 - مودیانی که از دفاتر و اسناد حسابداری دستی استفاده می نمایند مکلفند حسب درخواست کتبی ماموران مالیاتی ذی ربط دفاتر و اسناد و مدارک را برای رسیدگی به ماموران مالیاتی یاد شده ارائه نمایند.
ماده 16 - تخلف از تکالیف مقرر در این آیین نامه در موارد زیر موجب رد دفاتر م. ب.:
3 - تاخیر تحریر دفاتر روزنامه بیش از 15 روز و تاخیر تحریر دفتر کل زاید بر حد مجاز مندرج در این آیین نامه.
4 - عدم ثبت عملیات شعبه یا شعب در دفاتر مرکز طبق مقررات این آیین نامه.
5 - در مواردی که دفاتر مزبور به ادعای مودی از دسترس وی خارج شده باشد و غیر اختیاری بودن موضوع مورد تایید بالاترین مسئول اداره امور مالیاتی ذیربط قرار نگیرد.
6 (اصلاحی 1396/03/20) - عدم تطبیق مندرجات دفاتر قانونی با اطلاعات موجود در سیستم های ماشینی (مکانیزه - الکترونیکی) و یا سامانه ثبت بر خط معاملات در مورد اشخاصی که از سیستم های مذکور استفاده و یا مکلف به استفاده از سامانه یاد شده میباشند.
11 - تحریر دفاتر ب. غ. از پول رایج کشور و زبان فارسی.
ماده 17 - هیات سه نفری حسابرسان موضوع بند 3 ماده 97 قانون مالیات های مستقیم (اصلاحیه مورخ 1380/11/27)، در صورتی که ب. ت. ب. دلایل توجیهی مودی و نحوه تحریر دفاتر و رعایت استانداردهای حسابداری و درجه اهمیت ایرادات مطروحه از سوی اداره امور مالیاتی و رعایت واقعیت امر، احراز نمایند که ایرادات مزبور به اعتبار دفاتر خللی وارد نمی نماید، مکلف است نظر خود را مبنی بر قبولی دفاتر و اسناد و مدارک اعلام نمایند.
تبصره - در اجرای مقررات تبصره ماده 97 قانون، مفاد این فصل به مدت سه سال (عملکرد سال 1395 لغایت 1397) و صرفا در ادارات امور مالیاتی که طرح جامع مالیاتی به صورت کامل اجرا نشده است، جاری م. ب..
این آییننامه در اجرای ماده 95 قانون مالیات های مستقیم مصوب 1394/4/31 به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور در ده فصل و 17 ماده و 10 تبصره به تصویب و مقررات آن از 1395/1/1 لازم الاجرا بوده و نسبت به اشخاص حقوقی که سال مالی آنها با سال شمسی منطبق نباشد، در مورد سال مالی که از 1395/1/1 به بعد آغاز میگردد جاری بوده و نسبت به سال مالی قبل از آن مفاد آیین نامه قبلی مجری م. ب..
دریافت فایل پیدیاف
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 3
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
