ملاک تعیین سوءرفتار موجب عسر و حرج

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 93/6/4 آقای س.ه. ر.ه. وکیل پایه 1 دادگستری به وکالت از خانم ن. الف. بطرفیت آقای …. ن.گ. دادخواستی به خواسته طلاق و صدور گواهی عدم امکان سازش بلحاظ سوء رفتار خوانده و تخلف او از شرایط ضمن عقد در محاکم حقوقی تبریز مطرح نموده که به شعبه 45 شورای حل اختلاف خانواده ارجاع شده است در متن دادخواست وکیل خ. ب. ا. به سند نکاحیه ... تنظیمی در دفترخانه ازدواج شماره ... تبریز که در مورخ 92/1/8 عقد زوجیت بین موکلش و خوانده با مهریه 314 عدد سکه بهار آزادی منعقد شده و شروط ضمن العقد و کلیه موارد 12 گانه را زوجین پذیرفته اند ن. ب. ا. خوانده موکله را تهدید به اسید پاشی نموده و به موجب دادنامه 151/93 شعبه 109 جزایی تبریز محکوم به تحمل 30 ضربه شلاق تعزیری شده است که این رأی در شعبه اول تجدیدنظر نیز مورد تأیید قرار گرفته و تخلف زوج از شرایط ضمن عقد نکاح محقق گردیده است علیهذا مستنداً به <a class="artref" href="/ماده/ماده-1119-a_0815110236776">ماده 1119 قانون مدنی</a> ناظر به شرایط ضمن عقد نکاح صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق م. ا. . چون در شورای حل اختلاف هیچگونه سازش و اصلاحی میسر نگردیده است شورا به شایستگی دادگاه خانواده قرار عدم صلاحیت صادر نموده است پرونده به شعبه 27 خانواده ارجاع شده است دادگاه برای روز 93/8/26 وقت رسیدگی تعیین نموده است در جلسه دادرسی 93/8/26 زوجه لایحه ای با امضاء و مهر وکیلش تقدیم نموده در این لایحه ضمن استناد به دادنامه 158/93 دادگاه کیفری تخلف زوج را از بند 2 مواد 12 گانه مندرج در سند نکاحیه محرز دانسته و گفته است طلاق را که 314 سکه بهار آزادی مهریه ام م. ب. و ده عدد آن را بذل می نمایم با نفقه خودم که برابر دادنامه اصداری شعبه 45 شورای حل اختلاف خانواده در شعبه 27 حقوقی به تأیید رسیده است مطالبه می نمایم جهیزیه ندارم فاقد فرزند مشترک هستم صدور گواهی عدم امکان سازش را خواستارم در شعبه دادرسی خوانده حضور نداشته وکلای خواهان گفته اند موکله 1/5 سال قبل به عقد نکاح دائم خوانده درآمده و بین آنها نزدیکی و مواقعه صورت نگرفته و موکله غیر مدخوله و در دوران نامزدی است ب. ت. ب. سوء رفتار و اذیت های مستمر خوانده نسبت به خواهان و خانواده است به حدی که تهدید جدی به اسید پاشی به صورت موکله کرده که از دادگاه کیفری حکم قطعی بر محکومیت وی صادر شده اخیراً نیز مادر موکله را شدیداً در کلانتری مورد ضرب و جرح قرار داده است لذا ادامه این زندگی برای موکل سخت و مشقت بار بوده و قابل تحمل نمی باشد ب. ت. ب. تحقق بند 2 شروط ضمن العقد صدور حکم نقض را تقاضا دارد موکله تعداد 10 قطعه سکه تمام بهار آزادی از مهریه اش را به اضافه نحله در قبال طلاق بذل می کند و الباقی مهریه و نفقه معوقه اش را وفق دادنامه اصداری از شعبه 45 شورای حل اختلاف مطالبه می کند موکله جهیزیه ای نزد خوانده ندارد دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده است از الف. ن.گ. نیز لایحه ای واصل شده که در برگ 53 پرونده اعلام کرده است در پرونده موضوع محکومیت بابت دادنامه 930097 شعبه 109 جزایی که در شعبه اول تجدیدنظر تأیید شده درخواست اعاده دادرسی داده است که نقض شده است درخواست استعلام این شماره پرونده را نموده است . در اوراق 51 و 52 پرونده دادنامه های 934/93 صادره از شعبه 108 جزایی تبریز که در رابطه با شکایت آقای …. ن.گ. و خانم گ. ط. علیه خانم که الف. خ. دایر بر توهین پس از رسیدگی دادگاه مستنداً به ماده 608 قانون مجازات اسلامی خانم ک. الف. خ. را ظاهراً به جزای نقدی محکوم کرده است و همچنین دادنامه 942/92 و 953 صادره از شعبه 103 جزایی تبریز که مفاداً حاکی است حسب شکایت خانم ف. ن.گ. بر علیه خانم ک. الف. خ. دائر بر توهین و اهانت دادگاه اتهام متهم را ثابت دانسته و او را از بابت توهین و اهانت با رعایت ماده 134 قانون مجازات اسلامی به 74 ضربه شلاق تعزیری محکوم و از بابت افترا به تحمل دو سال حبس تعلیق محکوم نموده است داوران زوجین معرفی شده اند نظریه داور خوانده ارائه نشده است دادگاه با تلقی عدم سازش فیمابین زوجین بلحاظ اینکه نظر داور زوج اعلام نشده و با اعلام ختم دادرسی بشرح دادنامه 1183/93 در تاریخ 93/6/16 رأی خود را بدین شرح صادر نموده است « رأی دادگاه »; در خصوص دعوی خانم ن. ب.الف. با وکالت آقای ر. و آقای و. بطرفیت آقای …. ن.گ. به خواسته صدور حکم بر احراز تحقق شرایط اعمال وکالت مندرج در سند نکاحیه به جهت سوء رفتار خوانده و سوء معاشرت وی با خواهان به حدی که خواهان را تهدید به پاشیدن اسید به صورتش نموده است شرح دعوی و مدارک ابرازی خواهان بر این سیاق است که خواهان و خوانده حدود بیست ماه قبل به عقد دائم همدیگر در آمده اند که بین آنها نزدیکی و مواقعه صورت نگرفته و خواهان غیر مدخوله م. ب. و در دوران نامزدی هستند حال به علت سوء معاشرت خوانده به خواهان به حدی که تهدید جدی به اسید پاشی به صورت خواهان کرده است ، ادامه این زندگی برای خواهان سخت و مشقت آمیز بوده قابل تحمل نمی باشد و ب. ت. ب. تحقق بند دوم شروط ضمن العقد نکاح اینکه خواهان قصد متارکه دارد و خواستار حکم بشرح خواسته گردیده است ب. ت. ب. دادخواست تقدیمی خواهان و ضمائم پیوست آن خصوصاً برابر اصل سند نکاحیه و با احراز رابطه زوجیت دائم بین طرفین و عنایتاً به اینکه دادنامه قطعی صادره از شعبه 109 دادگاه جزایی تبریز که حکم بر محکومیت خوانده به اتهام تهدید به اسیدپاشی به تحمل سی ضربه شلاق صادر و در دادگاه تجدیدنظر تأیید شده دلالت بر صحت ادعای خواهان دارد خواهان تعداد ده قطعه سکه ی تمام بهار آزادی از مهریه و نحله را در قبلا طلاق به زوج بذل می کند و اینکه مساعی دادگاه و داوران منتخب در اصلاح ذات البین مثمر ثمر واقع نگردید و زوجه اصرار بر متارکه دارد لذا دادگاه دعوی مطروحه را محول بر صحت تشخیص و به استناد مواد 1119 و 1143 و 1145 قانون مدنی و 27 و 26 و 34 قانون حمایت خانواده حکم بر احراز تحقق شرایط اعمال وکالت مندرج در سند نکاحیه فیمابین به نفع خواهان صادر و اعلام می دارد زوجه با استفاده از این حکم با حضور در یکی از دفاتر رسمی ثبت طلاق نسبت به مطلقه نمودن خود به طلاق بائن خلعی غیر مدخوله اقدام خواهد نمود مدت اعتبار این حکم سه ماه از تاریخ ابلاغ رأی قطعی یا قطعی شدن رأی است عدم حضور زوج مانع اجرای صیغه طلاق ب. ت. ب. وکالت تفویضی به زوجه نخواهد بود زوجه الباقی مهریه و نفقه معوقه اش را وفق دادنامه اصداری شعبه 45 شورای حل اختلاف تبریز مطالبه می کند از این رأی آقای ک. ع.ز. وکیل پایه 1 دادگستری تجدیدنظرخواهی نموده است موارد اعتراض او در لایحه پیوست به دادخواست تجدیدنظر این است که زوجین تنها دو ماه بعنوان دوره نامزدی با هم ارتباط و معاشرت داشته اند که هیچگونه اختلافی بین آنان موجود نبوده اختلافات بعدی منشأ آن غیر از رابطه زوجین با همدیگر بوده از دخالت های بی مورد مادر زوجه در امور خانوادگی زوجین حاصل گردیده و به استثنای شکایت واهی اسید پاشی که به تحریک اطرافیان صورت گرفته در بقیه موارد اختلاف با اطرافیان و بین اطرافیان بوده است نه اختلاف زوجین و معاشرتی بعد از 2 ماه نداشته اند تا موجب تحقق سوء معاشرت شود پرونده اسیدپاشی که حاصل حوادث چند ماه گذشته است پرونده در معاونت محترم قوه قضائیه در جریان رسیدگی برای اعاده دادرسی است . که دادگاه محترم بدوی در آن هیچگونه تحقیقی بعمل نیاورده است و دادگاه محترم بدوی در این پرونده آنرا مطالبه و ملاحظه نکرده است تا از کم و کیف قضیه مطلع شود به فرض صحت تهدید به اسید پاشی این تنها یک مورد خطا و یک رفتار آنی بوده است که منقضی شده است و سوء معاشرت محسوب نمی شود چرا که استمرار در رفتار زوج نبوده و تکرار نگردیده است دادگاه محترم بدون اظهارنظر داور زوج و عدم تعیین داور برای زوج از خود رفع تکلیف کرده لذا نقض رأی را خواستار شده است پس از تبادل لوایح پرونده به شعبه 13 تجدیدنظر ارجاع شده است که داور زوج د. ا. م. نظریه خود را در برگ 78 پرونده به دادگاه ارائه کرده است که پیوست پرونده شده است دادگاه در تاریخ 93/11/25 در وقت فوق العاده که زوج در معیت والدین خودش حضور داشته است اظهارات او را در برگ 86 پرونده بدین صورت منعکس نموده که او گفته است ب. ت. ب. اینکه من غیر مدخوله و باکره ام مستحق 157 سکه بهار آزادی هستم از این تعداد یکصد سکه را در قبلا طلاق به زوج بذل و به اعتبار وکالت قبول بذل می نمایم شوهرم محکومیت یافته و محکومیت او برخلاف شئونات خانوادگی م. ب. درخواست طلاق دارم عرض دیگری ندارم دادگاه تجدیدنظر در تاریخ 93/11/26 با اعلام ختم دادرسی بشرح دادنامه 1512/93 ضمن اینکه تجدیدنظرخواهی بعمل آمده از رأی بدوی را واجد اعتراض مؤثر در نقض رأی که وفق موازین قانونی و با رعایت اصول و قواعد دادرسی صادر شده ندانسته لکن رأی را بدین شرح اصلاح می نماید 1ـ برابر نظریه پزشکی قانونی زوجه غیر مدخوله م. ب. و نوع طلاق بائن خلفی غیر مدخوله خواهد بود 2ـ مدت اعتبار این حکم شش ماه از تاریخ ابلاغ رأی فرجامی یا انقضاء مهلت فرجامی خواهد بود و مدت سه ماه از دادنامه بدوی حذف می گردد . 3ـ به لحاظ تخلف زوج از شرط ضمن عقد دادگاه به زوجه اجازه می دهد با مراجعه به یکی از دفاتر طلاق با بذل تمامی حق و حقوق خودش حتی مهریه به استثنای پنجاه هفت سکه تمام بهار آزادی که بصورت عندالمطالبه در ذمه زوج است در قبال طلاق و قبول بذل به اعتبار وکالت با داشتن حق توکیل ب. غ. جهت اجرای صیغه طلاق خود را مطلقه به طلاق خلعی غیر مدخوله نماید و لازم به ذکر است که محکومیت زوج علاوه از اینکه با بند دوم سند ازدواج مطابقت دارد با بند نهم سند ازدواج نیز مطابق است دادنامه معترض عنه را با رد اعتراض بعمل آمده مستنداً به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی تأیید نموده است اکنون از این رأی ز. ف. خ. نموده که هنگام شور لایحه وی با گزارش پرونده قرائت می شود . هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر صدور رأی شایسته ب. ت. ب. محتویات پرونده مدورد استدعاست. در خصوص دادنامه شماره 1512/93 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور الفاظ بکار برده شده در بند 2 مواد 12 گانه مندرج در سند نکاحیه که مورد توجه طرفین عقد نکاح بوده است « درجات و سوء رفتار و سوء معاشرت زوج بحدی که ادامه زندگی را برای زوجه غیر قابل تحمل نماید »; ناظر بر آنچنان رفتار و معاشرتی است که زوج با عملکرد غیر متعارف خ. ن. ب. زوجه موجبات اضطراب درونی او را در تداوم زندگی مشترک فراهم ساخته باشد اینکه فردی به کسی با تهدید بگوید من تو رامی کشم یا اسید می پاشم و مخاطب حاضر نبوده و خطری او را تهدید نکند بلکه امنیت فکری او لحظه ای دچار تزلزل شود چون چنین رفتاری معلوم نیست تداوم داشته یا خواهد داشت نمی تواند مصداق بند 2 شروط ضمن عقد بین زوجین محسوب شود عرفاً نیز زن و شوهری که زندگی مشترک را زیر یک سقف شروع نکرده اند تهدیدات تلفنی آنان نسبت به هم باید مستمر باشد تا سوء رفتار تلقی شود پرونده موضوع تهدید ادعایی زوجه که توسط زوج مورد تهدید واقع شده مورد ملاحظه دادگاه قرار نگرفته است تا مشخص شود تهدید ادعایی به چه کیفیت بوده است آیا می تواند مصداق بند 2 موارد 12 گانه مندرج در سند نکاحیه باشد یا خیر ؟ غیر قابل تحمل بودن این رفتار ز. ن. ب. زوجه ب. ت. ب. اصرار او بر حفظ حقوقش در ابتدا و نهایتاً بیش از یک ششم مهریه اش در حالیکه هنوز زندگی مشترک را شروع نکرده است خواستار شده و باکره است و از طرفی اختلافات خانوادگی بین دو خانواده آنان است مورد ارزیابی دادگاه قرار نگرفته لذا بلحاظ نقص تحقیقات قابل تأیید نمی باشد با نقض رأی مستنداً به بند 5 ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی پرونده جهت رسیدگی به شعبه دادگاه صادر کننده رأی فرجام خواسته ارجاع می شود. شعبه 41 دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار و عضو معاون علی رازینی - عبدالعلی ناصح - محسن یکتن خدایی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی