تصویبنامه
مصوبه کمیته دائمی پدافند غیرعامل کشور در خصوص سند راهبردی پدافند غیرعامل صنعت آب کشور با اصلاحات و الحاقات بعدی
به استناد تبصره 1 قانون تشكيل پدافند غيرعامل كشور - مصوب مجلس شوراي اسلامي - و ماده 8 اساسنامه اين سازمان - مصوب مقام معظم رهبري (مد ظله العالي) - هشتاد و دومين جلسه كارگروه (كميته) دائمي پدافند غيرعامل كشور در تاريخ 1402/12/22 تشكيل گرديد و پيشنهاد وزارت نيرو و سازمان پدافند غيرعامل كشور با موضوع سند راهبردي پدافند غيرعامل صنعت آب را بررسي و به شرح زير تصويب كرد:
سند راهبردي پدافند غيرعامل صنعت آب كشور
مصوب 1402,12,22
با اصلاحات و الحاقات بعدي
مقدمه
و جعلنا من الماء كل شيء حي و هر چيز زنده اي را از آب پديد آورديم (سوره انبياء - آيه 30)
منابع آب در دسترس از الزامات اساسي و مهم توسعه و پيشرفت در زمينه هاي مختلف هر كشوري به شمار مي رود. همين قدر كه آب حيات بخش و مهم است، منابع، تأسيسات و فرآيندهاي استحصال، انتقال و كاربرد آن در بخش هاي مختلف مصرف نيز واجد نقشي اساسي در پايداري اجتماعي هستند. اقليم خشك و نيمه خشك كشورمان همراه با رخداد تغييرات اقليمي، گرمايش عمومي زمين، تغيير رژيم بارش و بروز رويدادهاي مرتبط مانند خشكسالي و سيل موجب ايجاد بحران آب در بسياري از مناطق كشور شده است. از طرف ديگر با وجود كم آبي، توسعه مصرف در بخش هاي مختلف مانند كشاورزي، شرب و صنعت، فشار بر منابع آب را افزايش داده كه همين امر سبب شده است تا صنعت آب به يكي از مهم ترين و پر چالش ترين بخش هاي كشور تبديل شده و روز به روز نيز چالش هاي اين صنعت افزايش يابد. علاوه بر اين، منابع، تأسيسات و زيرساخت هاي صنعت آب مي تواند بستري براي اعمال تهديدات انسان ساخت از سوي دشمن و ايجاد آسيب پذيري براي جامعه باشد. علي رغم تناقض با قوانين و عهدنامه هاي بين المللي، دشمنان ايران اسلامي نشان داده اند كه تهديد زيرساخت هاي بخش آب را به عنوان راهبردي براي كاهش ظرفيت تاب آوري جامعه مورد توجه و عمل قرار مي دهند. اين مهم، نشان دهنده آن است كه موضوع آب، يكي از مسائل مهم اثرگذار در آستانه تحمل مردم است. مناقشات بين حوضه اي و تنش منطقه اي بر سر آب نيز بر عملكرد صنعت آب مؤثر بوده كه نيازمند توجه جدي و ارائه برنامه هاي اساسي مي باشد.
از اين منظر، لزوم به كارگيري اقدامات پدافند غيرعامل در صنعت آب بيش از پيش مورد توجه است و اين سند در قالب راهبردهاي اساسي پدافند غيرعامل در صنعت آب كشور براي كاهش آسيب پذيري، مصون سازي و توان ادامه فعاليت و ارتقاء تاب آوري آن در شرايط بروز تهديد دشمن و مديريت بحران در شرايط اضطراري، با همكاري متخصصان حوزه آب و پدافند غيرعامل كشور تدوين شده است.
ماده 1 – تعاريف و اختصارات
اصطلاحات و واژگان به كار رفته در اين سند، داراي معاني مشروح زير است،
1) سازمان: سازمان پدافند غيرعامل كشور
2) پدافند غيرعامل: مجموعه اقدامات غيرمسلحانه اي كه موجب افزايش بازدارندگي، كاهش آسيب پذيري، تداوم فعاليت هاي ضروري، ارتقاء پايداري ملي و تسهيل مديريت بحران در مقابل تهديدات و اقدامات نظامي دشمن مي شود.
3) صنعت آب: شامل مجموعه فرآيندهاي حكمراني، بهره برداري، فرآيندهاي مديريتي، برنامه ريزي، توسعه فناوري، تحقيقات، طراحي، ساخت و نگهداري در حوزه هاي تأمين و استحصال، تصفيه، ذخيره سازي، انتقال و توزيع آب، جمع آوري و تصفيه فاضلاب و رواناب و استفاده مجدد از پساب، در هر دو بخش دولتي و خصوصي مي باشد.
4) تأمين آب: فرايند توليد، استحصال، انتقال، توزيع و در دسترس قراردادن آب براي مصارف مختلف با كميت و كيفيت مناسب را تأمين آب مي گويند.
5) منابع آب: كليه ظرفيت هاي آب طبيعي از قبيل آب هاي سطحي، آب هاي زيرزميني، منابع آب هاي غيرمتعارف مانند بخار آب در هوا و آب درياها كه صرف نظر از شكل و حالت آنها در كره زمين وجود داشته و قابليت استفاده براي مصارف مختلف را دارد.
6) آب اضطراري: به مقدار آب قابل قبول براي تأمين نيازهاي حياتي و ضروري در وضعيت غيرعادي ناشي از اختلال در خدمات آبرساني اطلاق مي گردد.
7) تاسيسات آب: مجموعه اي از تجهيزات سخت افزاري و نرم افزاري در فرايند توليد، استحصال، انتقال و توزيع و تصفيه آب كه وظيفه تأمين آب را انجام مي دهند.
8) حوضه آبريز: عرصه اي است كه روان آب ناشي از بارش بر روي آن توسط آبراهه ها جمع آوري و به يك خروجي نظير رودخانه، آب انباشت، تالاب، درياچه يا دريا هدايت مي شود. به عبارتي ديگر حوضه آبريز تمامي سطحي را در بر مي گيرد كه آب هاي سطحي در آن منطقه به سمت نقطه يا محل مشخصي جريان مي يابد.
9) آب سالم: آبي كه آلودگي هاي ميكروبي نداشته باشد و عوامل فيزيكي، شيميايي و بيولوژيكي آن در حد استانداردهاي تأييد شده باشد.
10) زيرساخت: به مجموعه اي از مراكز و تأسيسات زيربنايي و شريان هاي عمده اطلاق مي گردد كه خدمات و نيازهاي ضروري و اساسي كشور را به مردم و ساير مجموعه ها ارائه مي كند. زيرساخت مشتمل بر فرابخش (حوزه)، بخش، زيربخش، دارايي و اجزاء آن مي باشد.
11) تغيير اقليم: مجموعه تغييراتي كه بر اساس تحليل هاي آماري، در وضعيت اقليم يك منطقه به وجود مي آيد و بر مبناي تغييرات ناهنجار در ميانگين يا نوسانات نامعلول مشخصه هاي اقليمي شناسايي مي شود و اثرات آن طي مدت زماني طولاني (چند دهه يا بيشتر) ماندگار است.
12) بازچرخاني: به مجموعه اي از فرآيندها گفته مي شود كه هدف آن كاهش و جمع آوري مواد آلاينده و معلق در آب براي ساير مصارف مي باشد.
13) شرايط اضطراري: شرايطي است كه در پي وقوع مخاطرات، قريب الوقوع بودن تهديد يا بعد از وقوع آن ايجاد مي شود و نياز به اقدامات فوق العاده براي پاسخ دارد.
14) آبرساني اضطراري: به مجموعه فعاليت هايي كه منجر به فراهم نمودن و تأمين مقادير آب حياتي و ضروري در شرايط اضطراري از قبيل تانكر، آب بسته بندي، شيرين سازي و ساير ناشي از اختلال در خدمات آبرساني مي گردد گفته مي شود.
15) آسيب پذيري: ميزان خسارت و صدماتي كه از عوامل و پديده هاي بالقوه (تهديدات) يا بالفعل خسارت زا به نيروي انساني تجهيزات و تأسيسات با شدت صفر تا صد درصد ناشي مي گردد.
16) پيامد: تبعات و پيامدهاي حاصل از وقوع تهديد بر مركز ثقل زيرساخت كه موجب به هم خوردن نظام كاركردي آن شده و امكان بروز پيامدهاي متوالي، نارضايتي عمومي و اخلال در جامعه مي گردد.
17) تهديد: هر عنصر يا وضعيتي كه پيش شرط وقوع يك رويداد ناگوار، حادثه يا اضطرار باشد و موجوديت منافع، امنيت ملي و ارزش هاي حياتي كشور را به خطر اندازد، تهديد محسوب مي گردد.
18) تهديدات درون زا: به تهديداتي اطلاق مي گردد كه كاركنان يك سازمان يا شبكه هاي همكار (پيمانكاران و سايرين) به صورت فردي يا شبكه اي، خواسته يا ناخواسته با همكاري يا هدايت عوامل بيگانه يا بدون پشتيباني آنها از سطح دسترسي مجاز، دانش و اختيارات خود براي آسيب رساندن به سازمان استفاده كنند.
19) تاب آوري: عبارت است از توانايي تطبيق با شرايط و آمادگي، مقاومت، پايداري و بازيابي (ترميم) سريع پس از اختلال ايجاد شده ناشي از تهديدات يا مخاطرات مؤثر بر حوزه آب در شرايط اضطراري.
20) پدافند سايبري: مجموعه اقدامات سايبري و غيرسايبري است كه توانمندي رصد، پايش، تشخيص تهديد، استخراج آسيب پذيري، تجزيه و تحليل ميزان خطر، مديريت و واپايش تهاجم سايبري، بازيابي اطلاعات و توليد قدرت پاسخگويي به تهديد سايبري دشمن را ايجاد نمايد و موجب مصون سازي، كاهش آسيب پذيري و حفاظت از سرمايه هاي ملي سايبري و زيست بوم سايبري كشور شود و با توليد بازدارندگي امكان تهاجم سايبري را از كليه متخاصمان سلب كند.
21) مصون سازي: مجموعه اقدامات و تدابير پدافند غيرعامل اطلاق مي گردد كه به كارگيري آنها باعث كاهش عمده آسيب پذيري ها و يا بي اثرسازي تهديدات بر زيرساخت، جامعه و پيكره كشور، ايجاد پايداري، تاب آوري و دستيابي به امنيت كامل در برابر تهديدات مي شود.
22) تداوم كاركرد: توانايي ادامه توليد محصول يا ارائه خدمت توسط دارايي يك زيرساخت در چارچوب زماني مورد پذيرش، قابل قبول و در حد ظرفيت از پيش تعيين شده حين و پس از وقوع حادثه / تهديد.
ماده 2 – اسناد بالادستي
1) تدابير ابلاغي مقام معظم رهبري (مد ظله العالي) درباره مصرف بهينه و اصلاح الگوي مصرف آب، خشكسالي
2) سياست هاي كلي نظام در حوزه هاي پدافند غيرعامل، منابع آب و جمعيت
3) قانون تشكيل سازمان پدافند غيرعامل، 1402، مجلس شوراي اسلامي
4) اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل، 1393، مصوب مقام معظم رهبري (مدظله العالي)
5) قوانين برنامه پنج ساله توسعه جمهوري اسلامي ايران
6) قانون توزيع عادلانه آب
7) سند ملي توسعه منابع، 1390
8) تصويب نامه هيئت وزيران براي كارگروه ملي سازگاري با كم آبي مورخ 1396/12/6
9) آيين نامه اجرايي صيانت از آبخوان ها كشور مصوب هيئت وزيران مورخ 1401/03/16
ماده 3 – قلمرو
1) قلمرو كاربردي اين سند براي صنعت آب كشور در حوزه تأمين، انتقال و توزيع نيازهاي بخش شرب و بهداشتي، كشاورزي، صنعت و محيط زيست در عرصه هاي داخل و خارج از كشور مي باشد و دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده 5 قانون مديريت خدمات كشوري و ماده 29 قانون برنامه ششم توسعه كشور و بخش هاي غيردولتي و خصوصي را شامل مي شود.
2) قلمرو زماني اين سند تا سال 1414 است كه در صورت ضرورت به منظور حفظ كارآمدي، روزآمدي و اثربخشي پس از گذشت 3 سال از زمان ابلاغ، بازنگري مي شود .
3) كليه موضوعات مطرح شده در اين سند، در چارچوب پدافند غيرعامل صنعت آب بوده كه به منظور تعيين خط مشي ها، سياست ها، راهبردها و هدف گذاري پدافند غيرعامل در حوزه وزارت نيرو تنظيم شده و وزارت نيرو به عنوان مسئول اجراي پدافند غيرعامل در اين حوزه با اهميت بالا، موظف به راهبري اجرا و تحقق اين سند مي باشد.
ماده 4 – اصول و ارزش ها
اصول و ارزش هاي بنيادين حاكم بر اين سند عبارتند از:
الف – اصول:
1) مصونيت زيرساختي
6) پايش و واپايش آلودگي آب
2) صنعت آب تاب آور
7) تناسب امنيت با سطح اهميت
3) آب سالم، در دسترس و دائمي
8) بازچرخاني و حفاظت از منابع آب
4) تقدم مصرف شرب
9) مصرف بهينه
5) اصل آمادگي و پاسخ سريع
10) تنوع در مصارف و منابع آب
ب – ارزش ها:
1) صرفه جويي (اسراف نكردن)
4) مايع حياتي
2) حليت، بهداشت و پاكي آب
5)عدم آلودگي آب
3) قداست آب
6) استحباب سقاگري
ماده 5 – رسالت
مصونيت، پايداري و تاب آوري منابع، تأسيسات و زيرساخت هاي آب و تأمين آب پاك، سالم، به اندازه، به موقع و در دسترس براي مصارف شرب، بهداشت، كشاورزي، صنعت، خدمات و محيط زيست با حفظ و تضمين تداوم آبرساني، رصد و پايش آلودگي و حصول اطمينان از بهداشت و پاكيزگي آب، قابليت بازچرخاني و كسب آمادگي هاي لازم براي مقابله و پاسخ به شرايط اضطراري در برابر تهديدات و مخاطرات.
ماده 6 - چشم انداز
با اتكال به قدرت خداوند متعال و در پرتو اعتقاد به مباني ديني، تدابير مقام معظم رهبري (مدظله العالي) و بر پايه عزم ملي، باور عمومي مسئولان و آحاد مردم، ايران در افق 1414 كشوري است برخوردار از منابع آبي پايدار با زيرساخت هاي مصون و امن، تاب آور با قابليت تداوم كاركرد تضمين شده در شرايط اضطراي، رصد و پايش تهديدات و آلودگي ها ، حصول اطمينان از بهداشت و پاكيزگي آب با كميت در دسترس، كيفيت مطلوب و حليت با دستيابي به امنيت پايدار چرخه آب و داراي رتبه مناسب در سطح منطقه
ماده 7 - اهداف كلان پدافند غيرعامل صنعت آب
1) دستيابي به زيرساخت هاي حياتي مصون، حساس پايدار و مهم امن و ايمن قابل حفاظت صنعت آب در برابر تهديدات و مخاطرات در سطح قابل قبول
2) نهادينه سازي الزامات و ملاحظات پدافند غيرعامل در تكوين طرح هاي توسعه اي صنعت آب
3) حصول اطمينان از كاهش دائمي آسيب پذيري تأسيسات و زيرساخت هاي صنعت آب در برابر تهديدات و مخاطرات
4) دستيابي به سامانه رصد و پايش، تشخيص و هشدار و مقابله روزآمد تهديدات (با تأكيد بر زيستي و شيميايي و پرتوي) و مخاطرات اقليمي و آبي و حصول اطمينان از سلامت آب
5) آبرساني تاب آور با قابليت تداوم كاركرد به اندازه و به موقع تضمين شده در شرايط اضطراري در سطح قابل قبول
6) دستيابي به فناوري هاي هوشمند امن، بومي و پايدار مديريت منابع
7) دستيابي به شبكه موازي تأمين آب كشور و پشتيباني منابع آب با شيرين سازي و انتقال آب از دريا
8) آمادگي صنعت آب براي پاسخ به حوادث، مخاطرات و تهديدات در سطح قابل قبول
9) طراحي، استقرار ور اهبري نظام آموزش، تربيت منابع انساني و فرهنگ سازي پدافند غيرعامل در صنعت آب
ماده 8 - مأموريت
وزارت نيرو به عنوان مسئول پدافند غيرعامل صنعت آب در تعامل با سازمان و با همكاري ساير دستگاه هاي اجرايي ذي ربط در چارچوب وظايف قانوني، مأموريت دارد با استفاده از توانمندي هاي موجود و ارتقاء ظرفيت هاي تخصصي اقدامات ذيل را انجام دهد:
1) رصد و پايش دائمي، تشخيص، هشدار، مديريت و واپايش تهديدات و مخاطرات (با تأكيد بر تهديدات زيستي، شيميايي و پرتوي) درحوزه آب شرب و حصول اطمينان از سلامت آن
2) سطح بندي دارايي ها و تأسيسات و تجهيزات كليدي صنعت آب و به روزرساني مستمر
3) برآورد آسيب پذيري ها، نقاط ضعف و مخاطرات زيرساخت هاي صنعت آب ناشي از تهديدات و كاهش دائمي آنها
4) رصد و پايش مستمر تغييرات و دستكاري هاي اقليمي احتمالي
5) تاب آوري آبرساني در شرايط اضطراري با قابليت تداوم كاركرد به اندازه و به موقع تضمين شده
6) مصون سازي، امن و پايدار سازي زيرساخت هاي صنعت آب متناسب با سطح اهميت آنها در برابر انواع تهديدات با تأكيد بر تهديدات سايبري و تروريستي
7) تأمين آب اضطراري در شرايط اضطراري
8) سازماندهي، تجهيز، آموزش و رزمايش مداوم براي ارتقاء سطح آمادگي در برابر حوادث، مخاطرات و تهديدات صنعت آب
9) تدوين و اجراي مقررات، راهبردها، برنامه ها، آيين نامه ها، استانداردها و الزامات و ملاحظات فني پدافند غيرعامل براي طرح ها و زيرساخت هاي حياتي، حساس و مهم صنعت آب و به روز رساني آنها
10) آموزش و تربيت بدني انساني توانمند، آموزش ديده، بصير و قادر به ايفاي وظيف در شرايط اضطراري و تهديد
11) ايجاد تعامل، هماهنگي و هم افزايي بين ذي نفعان در حوزه پدافند غيرعامل صنعت آب
ماده 9 - راهبردها و راهكارهاي عملياتي پدافند غيرعامل
راهبرد اول) بازمهندسي وساماندهي مديريتي و سياست گذاري امور تخصصي حوزه صنعت آب از منظر پدافند غيرعامل از طريق:
1) اعمال سياست ها و راهبردهاي كلان پدافند غيرعامل در نظام حكمراني آب و لحاظ نمودن الزامات و ملاحظات پدافند غيرعامل در حوزه هاي مديريتي – فني و ساختاري
2) تقويت و تثبيت ساختار و جايگاه پدافند غيرعامل در دستگاه هاي اجرايي ذي ربط در حوزه صنعت آب و بهره گيري از نيروي انساني متخصص پدافند غيرعامل
3) لحاظ نمودن الزامات پدافند غيرعامل در تنظيم مقررات و ضوابط تأمين، توزيع و مصرف آب و اعمال آن براي شرايط عادل و اضطراري با مشاركت دستگاه هاي ذي ربط
4) ايجاد ساز و كار تسهيل مديريت بحران آب با تشكيل نهادهاي راهبردي و عملياتي در سطوح ملي، استاني و شهرستاني در راستاي مديريت شرايط اضطراري صنعت آب
5) تدوين، بازنگري و اعمال نظارت مديريت بازتخصيص آب از منظر پدافند غيرعامل متناسب با نيازهاي راهبردي كشور و تغييرات اقليمي، ظرفيت آبي حوضه ها و ميزان مصرف در بخش هاي مختلف
راهبرد دوم) رصد پايش، تشخيص، واپايش و هشدار تهديدات، آسيب پذيري و مخاطرات رايانيكي (سايبري) دشمن عليه زيرساخت هاي صنعت آب و امن سازي اضطراري و مصون سازي، ارتقاي تاب آوري وتداوم كاركرد و برگشت پذيري و حصول اطمينان از آمادگي سامانه ها در برابر تهديدات سايبري دشمن از طريق:
1) ايجاد ساختار مركز پدافند سايبري آب شامل نيروي انساني ماهر و آموزش ديده، تجهيزات امن و بومي سايبري و سامانه هاي امداد و نجات پدافند سايبري (cert)
2) توسعه سامانه هاي فرماندهي و واپايش هوشمند تهديدات و مخاطرات و مداخلات اقليمي در سطوح ملي، حوضه اي و استاني و شهري در صنعت آب و مديريت پيامدها
3) شناسايي و ارزيابي دارايي هاي سايبري صنعت آب و تعيين سطح اهميت آن ها
4) بومي كردن و امن سازي تجهيزات سايبري مورد استفاده در زيرساخت هاي حياتي، حساس و مهم صنعت آب
5) تهيه و اجراي طرح هاي عملياتي پدافند سايبري زيرساخت هاي آب
6) انجام ارزيابي امنيتي مداوم و برگزاري رزمايش هاي منظم دوره اي با سناريوهاي محتمل به منظور حصول اطمينان از آمادگي ها
7) تهيه و اجراي برنامه حفظ تداوم كاركرد و تاب آوري زيرساخت هاي صنعت آب در برابر تهديدات سايبري
8) استفاده از ظرفيت شركت هاي داخلي و بهره گيري از محصولات ايراني [پاورقي 1] امن، پايدار و ايمن براي كاهش آسيب پذيري ها و انجام ارزيابي امنيتي برابر استاندارهاي مصوب
1 - استفاده از تجهيزات خارجي در صورت عدم وجود محصول مشابه داخلي و اطمينان از امن سازي، با تشخيص سازي، بلامانع است.
راهبرد سوم) رصد، پايش، تشخيص، واپايش و هشدار تهديدات، آسيب پذيري ها و مخاطرات شيميايي، زيستي و پرتوي دشمن عليه زيرساخت هاي صنعت آب و امن سازي اضطراري، مصون سازي، ارتقاي تاب آوري و تداوم كاركرد و برگشت پذيري و حصول اطمينان از آمادگي سامانه ها در برابر تهديدات نوين دشمن از طريق:
1) راه اندازي سامانه امن و بومي رصد و پايش و تشخيص تهديدات و مخاطرات و آسيب پذيري هاي تهديدات نوين با تأكيد بر تهديدات و مخاطرات زيستي، شيميايي و پرتوي آب به صورت برخط و هوشمند
2) ايجاد ساختار مركز پدافند زيستي و شيميايي آب شامل نيروي انساني ماهر و آموزش ديده، تجهيزات امن و بومي شيميايي و زيستي
3) تهيه و اجراي طرح هاي مقابله با شرايط اضطراري در وضعيت هاي مختلف (قرمز- نارنجي- زرد- سفيد) با هدف تأمين آب شرب مورد نياز مردم در شرايط اضطراري و بحران در زيرساخت هاي آب و تأمين و تجهيز آن
4) راه اندازي شبكه آزمايشگاه تشخيصي تهديدات زيستي و شيميايي آب
5) متنوع سازي روش هاي تصفيه آب و كاهش استفاده از كلر ب. ت. ب. ماهيت پرخطر بودن آن
6) حصول اطمينان از آمادگي، ارتقاء ضريب پايداري، مصون سازي و افزايش توان بازدارندگي زيرساخت هاي حياتي و حساس صنعت آب در برابر تهديدات با برگزاري رزمايش هاي مستمر متناسب با سناريوهاي احتمالي دشمن
7) ايجاد ساز و كار بازرسي عملياتي، كشف مخاطرات و آسيب پذيري و رتبه بندي آنها، امن سازي اضطراري در مقابل تهديدات و مخاطرات در زيرساخت هاي صنعت آب
راهبرد چهارم) ارزيابي مداوم امنيتي و آسيب پذيري ها و مخاطرات ناشي از تهديدات نظامي، تروريستي و ريزپرنده هاي دشمن عليه تأسيسات صنعت آب و امن سازي و مصون سازي، حفظ تداوم كاركرد و تاب آوري و حصول اطمينان از آمادگي زيرساخت هاي حوزه آب در برابر تهديدات فوق به صورت نوبه اي با اجراي طرح راهبردي حفاظت از زيرساخت هاي كشور – مصوبه شماره 2922 كميته دائمي – از طريق:
1) بررسي و برآورد مخاطرات ناشي از تهديدات بر تأسيسات و زيرساخت هاي صنعت آب
2) سطح بندي زيرساخت هاي صنعت آب مبتني بر مؤلفه هاي ماهيت، اهميت، هوشمندي، كاركرد و خطرزايي با نظام روزآمد سطح بندي زيرساخت ها و دارايي ها
3) رعايت ملاحظات پدافند غيرعامل در مكان يابي و جانمايي مناسب تأسيسات و زيرساخت هاي جديد صنعت آب
4) امن سازي اضطراري كالبدي زيرساخت ها و تأسيسات صنعت آب به منظور حفظ تداوم كاركرد و ارتقاء تاب آوري در شرايط تهديد دشمن
5) تدوين و پياده سازي پدافند غيرعامل تأسيسات و مراكز در حال بهره برداري و طرح هاي توسعه اي حوزه آب با مقاوم سازي و مستحكم زيرساخت هاي حياتي، پايداري سازي زيرساخت هاي حساس و امن سازي زيرساخت هاي مهم و ايمن سازي زيرساخت هاي قابل حفاظت براي دستيابي به مصون سازي و حصول اطمينان از ميزان آمادگي ها با برگزاري رزمايش هاي مستمر
6) تدوين، پياده سازي و اجراي منظم و مداوم برنامه هاي عملياتي 7 گانه حفاظت از زيرساخت شامل:
- طرح كاهش آسيب پذيري
- طرح بازگشت پذيري از بحران
- طرح تداوم كاركرد
- طرح ارزيابي و ارتقاء آمادگي زيرساختي
- طرح مقابله با شرايط اضطراري
- طرح بهينه سازي وابستگي و وابستگي هاي متقابل
- طرح حفاظتي و امنيتي
7) اعمال و نهادينه سازي اصول، الزامات و ملاحظات پدافند غيرعامل حوزه صنعت آب در طرح هاي در دست مطالعه، اجرا و بهره برداري بخش آب بر اساس سطح اهميت زيرساخت ها، مخاطرات و پيامدهاي آن
8) بسط و گسترش مولدهاي برق اضطراري در زيرساخت هاي حياتي، حساس و مهم صنعت آب با هدف پايداري تأمين برق آنها در شرايط اضطراري
9) طراحي و نصب و پياده سازي سامانه مقابله با تهديد ريزپرنده در صنعت آب متناسب با سطح اهميت آنها
راهبرد پنجم) توسعه، گسترش و ارتقاي فرهنگ پدافند غيرعامل در بدنه مديران، كاركنان، كارشناسان و عناصر اجرايي، پيمانكاران صنعت آب با فرهنگ سازي، آموزش مداوم، ترويج مفاهيم تا تبديل به فرهنگ عمومي و تغيير رفتار كاركنان به فرهنگ پدافندي از طريق:
1) آموزش و ترويج مفاهيم و راهبردهاي حفاظت از زيرساخت هاي حياتي و الزامات تخصصي آن در صنعت آب كشور
2) توسعه، تعميق و ساماندهي آموزش هاي عمومي و تخصصي پدافند غيرعامل صنعت آب در سطوح مديريتي و كارشناسي با استفاده از ظرفيت هاي دانشگاهي و شركت هاي مشاور در دوره هاي طولي و عرضي
3) ايجاد قابليت ها و توانمندي هاي سازماني و منابع انساني و مشاركت مردمي براي ارتقاء آمادگي بر پايه نظام ظرفيت سازي و آموزش در حوزه پدافند غيرعامل آب
4) استفاده از ظرفيت دانشگاه ها و مراكز علمي و تحقيقاتي در دستيابي به دانش فناوري هاي نوين پدافند غيرعامل صنعت آب
5) تهيه و اجراي طرح حفاظتي – امنيتي صنعت آب با تمركز بر تهديد و نفوذ از داخل و ارزيابي مستمر آن، طبقه بندي مشاغل و جايگاه هاي كليدي كاركنان صنعت آب، پيمانكاران، مشاورين و تعيين صلاحيت آنها متناسب با مشاغل طبقه بندي شده در راستاي كاهش تهديدات درون زا
ماده 10 - وزارت نيرو مسئول اجراي راهبردها، مأموريت ها و وظايف تدوين شده در اين سند در زيرساخت هاي صنعت آب است و گزارش اجراي آن را به صورت سالانه به سازمان ارائه مي كند.
ماده 11 - سازمان مسئول هدايت و راهبري تهيه و تدوين نقش ها و وظايف ساير دستگاه ها، سازمان ها و مراكز ذي ربط و نظارت بر حسن اجراي اين سند مي باشد.
ماده 12 - اين سند در دوازده ماده در تاريخ بيست و دوم اسفندماه سال يكهزار و چهارصد و دو هجري شمسي در هشتاد و دومين جلسه كارگروه (كميته) دائمي به تصويب رسيد.
سند راهبردي پدافند غيرعامل صنعت آب كشور مشتمل بر دوازده ماده كه در تاريخ 1402/12/22 در هشتاد و دومين جلسه كارگروه (كميته) دائمي پدافند غيرعامل كشور به تصويب رسيد، به استناد تبصره 1 قانون تشكيل سازمان پدافند غيرعامل كشور و ماده 8 اساسنامه اين سازمان، مصوب مقام معظم رهبري (مدظله العالي) براي اجرا ابلاغ مي گردد./
رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح و كميته دائمي پدافند غيرعامل كشور
سرلشكر پاسدار محمد باقري
مصوبه کمیته دائمی پدافند غیرعامل کشور در خصوص سند راهبردی پدافند غیرعامل صنعت آب کشور
مصوب 1402/12/22 کمیته دائمی (شورای عالی) پدافند غیر عامل کشور
منابع آب در دسترس از الزامات اساسی و مهم توسعه و پیشرفت در زمینه های مختلف هر کشوری به شمار می رود. همین قدر که آب حیات بخش و مهم است، منابع، تاسیسات و فرآیندهای استحصال، انتقال و کاربرد آن در بخش های مختلف مصرف نیز واجد نقشی اساسی در پایداری اجتماعی هستند. اقلیم خشک و نیمه خشک کشورمان همراه با رخداد تغییرات اقلیمی، گرمایش عمومی زمین، تغییر رژیم بارش و بروز رویدادهای مرتبط مانند خشکسالی و سیل موجب ایجاد بحران آب در بسیاری از مناطق کشور شده است. از طرف دیگر با وجود کم آبی، توسعه مصرف در بخش های مختلف مانند کشاورزی، شرب و صنعت، فشار بر منابع آب را افزایش داده که همین امر سبب شده است تا صنعت آب به یکی از مهم ترین و پر چالش ترین بخش های کشور تبدیل شده و روز به روز نیز چالش های این صنعت افزایش یابد. علاوه بر این، منابع، تاسیسات و زیرساخت های صنعت آب میتواند بستری برای اعمال تهدیدات انسان ساخت از سوی دشمن و ایجاد آسیب پذیری برای جامعه باشد. علی رغم تناقض با قوانین و عهدنامه های بین المللی، دشمنان ایران اسلامی نشان داده اند که تهدید زیرساخت های بخش آب را به عنوان راهبردی برای کاهش ظرفیت تاب آوری جامعه مورد توجه و عمل قرار می دهند. این مهم، نشان دهنده آن است که موضوع آب، یکی از مسائل مهم اثرگذار در آستانه تحمل مردم است. مناقشات بین حوضه ای و تنش منطقه ای بر سر آب نیز بر عملکرد صنعت آب موثر بوده که نیازمند توجه جدی و ارائه برنامه های اساسی م. ب..
3) صنعت آب: شامل مجموعه فرآیندهای حکمرانی، بهره برداری، فرآیندهای مدیریتی، برنامه ریزی، توسعه فناوری، تحقیقات، طراحی، ساخت و نگهداری در حوزه های تامین و استحصال، تصفیه، ذخیره سازی، انتقال و توزیع آب، جمع آوری و تصفیه فاضلاب و رواناب و استفاده مجدد از پساب، در هر دو بخش دولتی و خصوصی م. ب..
4) تامین آب: فرایند تولید، استحصال، انتقال، توزیع و در دسترس قراردادن آب برای مصارف مختلف با کمیت و کیفیت مناسب را تامین آب می گویند.
6) آب اضطراری: به مقدار آب قابل قبول برای تامین نیازهای حیاتی و ضروری در وضعیت غیرعادی ناشی از اختلال در خدمات آبرسانی اطلاق میگردد.
7) تاسیسات آب: مجموعه ای از تجهیزات سخت افزاری و نرم افزاری در فرایند تولید، استحصال، انتقال و توزیع و تصفیه آب که وظیفه تامین آب را انجام می دهند.
9) آب سالم: آبی که آلودگی های میکروبی نداشته باشد و عوامل فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی آن در حد استانداردهای تایید شده باشد.
10) زیرساخت: به مجموعه ای از مراکز و تاسیسات زیربنایی و شریان های عمده اطلاق میگردد که خدمات و نیازهای ضروری و اساسی کشور را به مردم و سایر مجموعه ها ارائه می کند. زیرساخت مشتمل بر فرابخش (حوزه)، بخش، زیربخش، دارایی و اجزاء آن م. ب..
12) بازچرخانی: به مجموعه ای از فرآیندها گفته میشود که هدف آن کاهش و جمع آوری مواد آلاینده و معلق در آب برای سایر مصارف م. ب..
14) آبرسانی اضطراری: به مجموعه فعالیت هایی که منجر به فراهم نمودن و تامین مقادیر آب حیاتی و ضروری در شرایط اضطراری از قبیل تانکر، آب بسته بندی، شیرین سازی و سایر ناشی از اختلال در خدمات آبرسانی میگردد گفته میشود.
15) آسیب پذیری: میزان خسارت و صدماتی که از عوامل و پدیده های بالقوه (تهدیدات) یا بالفعل خسارت زا به نیروی انسانی تجهیزات و تاسیسات با شدت صفر تا صد درصد ناشی میگردد.
19) تاب آوری: عبارت است از توانایی تطبیق با شرایط و آمادگی، مقاومت، پایداری و بازیابی (ترمیم) سریع پس از اختلال ایجاد شده ناشی از تهدیدات یا مخاطرات موثر بر حوزه آب در شرایط اضطراری.
8) تصویب نامه هیات وزیران برای کارگروه ملی سازگاری با کم آبی مورخ 1396/12/06
9) آییننامه اجرایی صیانت از آبخوان ها کشور مصوب هیات وزیران مورخ 1401/03/16
1) قلمرو کاربردی این سند برای صنعت آب کشور در حوزه تامین، انتقال و توزیع نیازهای بخش شرب و بهداشتی، کشاورزی، صنعت و محیط زیست در عرصه های داخل و خارج از کشور م. ب. و دستگاه های اجرایی موضوع ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری و ماده 29 قانون برنامه ششم توسعه کشور و بخش های غیردولتی و خصوصی را شامل میشود.
3) کلیه موضوعات مطرح شده در این سند، در چارچوب پدافند غیرعامل صنعت آب بوده که به منظور تعیین خط مشی ها، سیاست ها، راهبردها و هدف گذاری پدافند غیرعامل در حوزه وزارت نیرو تنظیم شده و وزارت نیرو به عنوان مسئول اجرای پدافند غیرعامل در این حوزه با اهمیت بالا، موظف به راهبری اجرا و تحقق این سند م. ب..
مصونیت، پایداری و تاب آوری منابع، تاسیسات و زیرساخت های آب و تامین آب پاک، سالم، به اندازه، به موقع و در دسترس برای مصارف شرب، بهداشت، کشاورزی، صنعت، خدمات و محیط زیست با حفظ و تضمین تداوم آبرسانی، رصد و پایش آلودگی و حصول اطمینان از بهداشت و پاکیزگی آب، قابلیت بازچرخانی و کسب آمادگی های لازم برای مقابله و پاسخ به شرایط اضطراری در برابر تهدیدات و مخاطرات.
3) حصول اطمینان از کاهش دائمی آسیب پذیری تاسیسات و زیرساخت های صنعت آب در برابر تهدیدات و مخاطرات
4) دستیابی به سامانه رصد و پایش، تشخیص و هشدار و مقابله روزآمد تهدیدات (با تاکید بر زیستی و شیمیایی و پرتوی) و مخاطرات اقلیمی و آبی و حصول اطمینان از سلامت آب
7) دستیابی به شبکه موازی تامین آب کشور و پشتیبانی منابع آب با شیرین سازی و انتقال آب از دریا
وزارت نیرو به عنوان مسئول پدافند غیرعامل صنعت آب در تعامل با سازمان و با همکاری سایر دستگاه های اجرایی ذی ربط در چارچوب وظایف قانونی، ماموریت دارد با استفاده از توانمندی های موجود و ارتقاء ظرفیت های تخصصی اقدامات ذیل را انجام دهد:
1) رصد و پایش دائمی، تشخیص، هشدار، مدیریت و واپایش تهدیدات و مخاطرات (با تاکید بر تهدیدات زیستی، شیمیایی و پرتوی) درحوزه آب شرب و حصول اطمینان از سلامت آن
2) سطح بندی دارایی ها و تاسیسات و تجهیزات کلیدی صنعت آب و به روزرسانی مستمر
6) مصون سازی، امن و پایدار سازی زیرساخت های صنعت آب متناسب با سطح اهمیت آنها در برابر انواع تهدیدات با تاکید بر تهدیدات سایبری و تروریستی
7) تامین آب اضطراری در شرایط اضطراری
3) لحاظ نمودن الزامات پدافند غیرعامل در تنظیم مقررات و ضوابط تامین، توزیع و مصرف آب و اعمال آن برای شرایط عادل و اضطراری با مشارکت دستگاه های ذی ربط
1) راه اندازی سامانه امن و بومی رصد و پایش و تشخیص تهدیدات و مخاطرات و آسیب پذیری های تهدیدات نوین با تاکید بر تهدیدات و مخاطرات زیستی، شیمیایی و پرتوی آب به صورت برخط و هوشمند
3) تهیه و اجرای طرح های مقابله با شرایط اضطراری در وضعیت های مختلف (قرمز- نارنجی- زرد- سفید) با هدف تامین آب شرب مورد نیاز مردم در شرایط اضطراری و بحران در زیرساخت های آب و تامین و تجهیز آن
راهبرد چهارم) ارزیابی مداوم امنیتی و آسیب پذیری ها و مخاطرات ناشی از تهدیدات نظامی، تروریستی و ریزپرنده های دشمن علیه تاسیسات صنعت آب و امن سازی و مصون سازی، حفظ تداوم کارکرد و تاب آوری و حصول اطمینان از آمادگی زیرساخت های حوزه آب در برابر تهدیدات فوق به صورت نوبه ای با اجرای طرح راهبردی حفاظت از زیرساخت های کشور - مصوبه شماره 2922 کمیته دائمی - از طریق:
1) بررسی و برآورد مخاطرات ناشی از تهدیدات بر تاسیسات و زیرساخت های صنعت آب
2) سطح بندی زیرساخت های صنعت آب مبتنی بر مولفه های ماهیت، اهمیت، هوشمندی، کارکرد و خطرزایی با نظام روزآمد سطح بندی زیرساخت ها و دارایی ها
3) رعایت ملاحظات پدافند غیرعامل در مکان یابی و جانمایی مناسب تاسیسات و زیرساخت های جدید صنعت آب
4) امن سازی اضطراری کالبدی زیرساخت ها و تاسیسات صنعت آب به منظور حفظ تداوم کارکرد و ارتقاء تاب آوری در شرایط تهدید دشمن
5) تدوین و پیاده سازی پدافند غیرعامل تاسیسات و مراکز در حال بهره برداری و طرح های توسعه ای حوزه آب با مقاوم سازی و مستحکم زیرساخت های حیاتی، پایداری سازی زیرساخت های حساس و امن سازی زیرساخت های مهم و ایمن سازی زیرساخت های قابل حفاظت برای دستیابی به مصون سازی و حصول اطمینان از میزان آمادگی ها با برگزاری رزمایش های مستمر
8) بسط و گسترش مولدهای برق اضطراری در زیرساخت های حیاتی، حساس و مهم صنعت آب با هدف پایداری تامین برق آنها در شرایط اضطراری
ماده 10 - وزارت نیرو مسئول اجرای راهبردها، ماموریت ها و وظایف تدوین شده در این سند در زیرساخت های صنعت آب است و گزارش اجرای آن را به صورت سالانه به سازمان ارائه می کند.
ماده 11 - سازمان مسئول هدایت و راهبری تهیه و تدوین نقش ها و وظایف سایر دستگاه ها، سازمان ها و مراکز ذی ربط و نظارت بر حسن اجرای این سند م. ب..
رئیس ستاد کل نیرهای مسلح و کمیته دائمی پدافند غیرعامل کشور
دریافت فایل پیدیاف
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
