Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.
مقدمه
نقشه تحول نظام سلامت و دستورالعمل برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع در مناطق شهري مصوب 1391,01,16 با اصلاحات و الحاقات بعدي هيئت وزيران در جلسه مورخ ۱۶ /۱ /۱۳۹۱ بنا به پيشنهاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران تصويب نمود: ۱ - نقشه تحول نظام سلامت به شرح پيوست كه تأييد شده به مهر "دفتر هيئت دولت" است تعيين مي شود. ۲ - وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي موظف است ظرف دو سال از تاريخ ابلاغ نسخه (۰۲) برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع به شرح پيوست كه تأييد شده به مهر "دفتر هيئت دولت" است و اصلاحات بعدي آن كه به تصويب ستاد اجرايي كشوري مي رسد، نسبت به توسعه برنامه مذكور در كليه مناطق شهري اقدام نمايد. همه وزارتخانه ها، سازمانها و دستگاههاي مربوط موظف به تأمين زير ساختها و همكاري لازم جهت استقرار برنامه ياد شده مي باشند. ۳ - وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي موظف است ظرف شش ماه سامانه جامع اطلاعات بهداشت محيط كشور را راه اندازي نمايد. كليه مؤسسات و سازمانهاي دولتي از جمله سازمان حفاظت محيط زيست، وزارتخانه هاي نيرو، جهاد كشاورزي، راه و شهرسازي، صنعت، معدن و تجارت، شهرداريها و دانشگاهها موظفند داده هاي خود را در اختيار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي قرار دهند تا در اين سامانه مورد استفاده قرار گيرد. ۴ - دستگاههاي ذي ربط نسبت به اجراي كامل مقررات بهداشتي بين المللي مصوب سال (۲۰۰۵) ميلادي تا پايان دي ماه ۱۳۹۱ اقدام نموده و برنامه عملياتي سازمان متبوع خود را در چارچوپ راهبردها و اهداف مندرج در آن تدوين و جهت اجرا به ادارات استاني خود ابلاغ نمايند. وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي بر حسن اجراي اين بند نظارت مي نمايد. ۵ - وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي با همكاري وزارتخانه هاي جهاد كشاورزي، صنعت، معدن و تجارت و ساير سازمانهاي ذي ربط نسبت به تدوين سند ملي ايمني و سلامت روغنهاي خوراكي و اصلاح الگوي مصرف اقدام نمايد. ۶ - وزارت بهداشت، درمان و آموزش.پزشكي موظف است ساختار و منابع مالي لازم براي تجهيز مركز تحقيقات حلال را با هماهنگي معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رييس جمهور به عنوان يك طرح ملي در سازمان غذا و دارو فراهم نمايد. محمد رضا رحيمي معاون اول رييس جمهور جمهوري اسلامي ايران وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي وزارت تعاون كار و رفاه اجتماعي معاونت بهداشت معاونت رفاه اجتماعي معاونت درمان سازمان ها و صندوق هاي بيمه دستورالعمل برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع در مناطق شهري نسخه ۰۲
مقدمه
در راستاي سياست هاي ابلاغي مقام معظم رهبري در ارتباط با سلامت و به منظور اجراي بندهاي جيم و دال ماده۳۲ و الف ماده ۳۵ قانون برنامه پنجم و با عنايت تدوين، تصويب و ابلاغ دستورالعمل پزشك خانواده و نظام ارجاع در مناطق شهري (نسخه ۰۱) و انجام پايلوت برنامه در برخي از شهرهاي۲۰ هزار تا۵۰ هزار نفر سه استان خوزستان، چهارمحال و بختياري و سيستان و بلوچستان مشكلات و نارسائي هاي برنامه با همكاري نزديك مسئولين مربوطه در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي و ساير صاحب نظران احصاء و طي جلسات و مطالعات كارشناسي راهكارهاي مناسب جهت حل آن مشكلات و روان تر كردن نحوه اجراي برنامه طراحي و توافق كارشناسي صورت پذيرفت و در موارديكه كارشناسان و مديران دو وزارت به اجماع نمي رسيدند موضوع در جلسه معاونين و مديران ارشد مرتبط در دو وزارت مطرح و تصميم لازم اخذ مي شد. دستورالعمل حاضر نتيجه فرآيند فوق بوده و تحت عنوان نسخه۰۲ براي اجرا در كل مناطق شهري كشوري در تاريخ ۲۷ /۱۲ /۱۳۹۰ به تصويب شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي رسيد. تبصره: ضروريست بسته خدمت روستايي متناسب با توسعه اين برنامه به گونه اي اصلاح شود كه خدمات و منافع روستايان با رعايت سطح بندي كمتر از برنامه شهري نباشد. بديهي است در سال ۱۳۹۱ تصويب تعرفه هاي خدمات سلامت بايد منطبق بر نظام پرداخت برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع باشد. همچنين براي انطباق عملكرد دانشگاه هاي علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني مقرر شد موارد در اولين جلسه هيأت هاي امناي دانشگاههاي درگير اين برنامه مطرح و تصويب گردد. بديهي است تا زمان برگزاري جلسه شوراي عالي بيمه و هيأت امناي دانشگاه ها اجراي اين دستورالعمل با ابلاغ وزراي محترم انجام خواهد شد. فصل اول . تعاريف و تكاليف عمومي ۱ . نظام سلامت نظام سلامت عبارت است از تمام سازمان ها، موسسات و منابعي كه به ارائه يا توليد اقدامات سلامت اختصاص دارند و Health action عبارت است از هر گونه تلاشي كه خواه در مراقبت سلامت فردي، خدمات بهداشت عمومي و يا از طريق برنامه هاي يبن بخشي انجام مي گيرد و هدف اصلي آن ارتقاي سلامت باشد بدين ترتيب نظام سلامت از اجزايي تشكيل مي شود كه با يكديگر ارتباط دارند و مجموعه آنها بر سلامت مردم در خانه، محل كار و مكان هاي عمومي اثر مي گذارد. مردم، دولت و سازمان هاي ارائه كننده ي خدمات بهداشت و درمان در بخش هاي دولتي، خصوصي، و غير دولتي، و سازمان هاي بيمه گر هر يك بخشي از نظام سلامت را تشكيل مي دهند. نظام سلامت معمولأ در سطح هاي متفاوت شكل مي گيرد و از روستا تا شهر، و از مراقبت هاي اوليه تا خدمات پيچيده تخصصي و فوق تخصصي را عرضه مي كند. ۲ . پرشك خانواده : پزشكي است كه حداقل داراي مدرك دكتري حرفه اي پزشكي و مجوز معتبر فعاليت حرفه اي پزشكي در محل ارائه خدمت باشد. پزشك خانواده، در نخستين سطح خدمات، عهده دار ارائه و مديريت خدمات سلامتي سطح اول است و مسووليت هاي زير را برعهده دارد: تامين جامعيت خدمات، تداوم خدمات، مديريت سلامت، تحقيق، و هماهنگي با ساير بخش ها، پزشك خانواده مسئوليت دارد خدمات سلامت را در محدوده بسته ي خدمات تعريف شده؛ بدون تبعيض سني، جنسي، ويژگي هاي اقتصادي اجتماعي و ريسك بيماري در اختيار فرد، خانواده، جمعيت و جامعه ي تحت پوشش خود قرار دهد. پزشك خانواده مي تواند براي حفظ و ارتقاي سلامت، برابر اين دستورالعل از ارجاع فرد به ساير ارائه كنندگان خدمات سلامت و سطوح بالاتر استفاده كند، ولي مسئوليت تداوم خدمات با او خواهد بود. يكي از وظلايف پزشك خانواده مديريت و نظارت بر عملكرد تيم سلامت تحت سرپرستي خود است. تبصره متخصصين پزشكي خانواده، متخصصين پزشكي اجتماعي، متخصصين داخلي، عفوني و متخصصين اطفال مي توانند با گذراندن دوره كوتاه مدت باز آموزي تطبيقي كه با نظر معاونت بهداشت طراحي و اجرا مي شود مشروط به انجام كليه وظايف پزشك خانواده و داشتن ساير شرايط مندرج در اين دستورالعمل به عنوان پزشك خانواده خدمت نمايند. ۳ . پزشك خانواده مسئول (مسئول سلامت محله) پزشك خانواده اي است كه علاوه بر وظايف فوق مسئوليت مديريت و نظارت بر عملكرد پزشكان خانواده و تيم سلامت محله خود را بر عهده داشته و مسئول ارائه خدمات سلامت محيط و كار و نظارت برآن را بر عهده دارد و به طور كلي رهبري سلامت جامعه تحت پوشش، مديريت سلامت، هماهنگي با ساير بخشها و پيگيري SDH را برعهده دارد 4 . بسته خدمات سلامت (Health Services Package) : خدمات بهداشتي، درماني، يا توانبخشي پايه و داراي اولويت مانند مراقبتهاي بهداشتي برابر برنامه هاي سلامت كشوري (مجموعه پيوست كه توسط وزارت بهداشت تهيه شده و حسب نياز بازنگري و تكميل مي شود)، خدمات پزشكي شامل كليه اقدامات درماني سرپائي، تجويز داروهاي لازم و انجام آزمايشات تشخيص طبي، درخواست مشاوره و پي گيري مراقبت هاي انجام شده يا قابل انجام براي جمعيت تحت پوشش و همچنين خدمات توانبخشي پايه و داراي اولويت كه بايد توسط پزشك خانواده يا تيم سلامت ارائه يا فراهم شود. و نيز كالاها يا خدماتي كه در پوشش فهرست ملي انواع مراقبت ها، چه پيشگيرانه و چه درماني، قرار دارند و هزينه ي آنها به سبب اساسي بودن يا برخورداري از اولويت توسط جامعه پرداخت مي شود در حالي كه هزينه ي ساير خدمات بايد توسط فرد يا طرح هاي بيمه مكمل و به طور اختياري تامين شود. بديهي است تعهد بيمه ها در قبال بسته بيمه پايه كه با هماهنگي دو وزارت تعيين و برابر مقررات به تصويب مي رسد، خواهد بود. 5 . نظام پرداخت به ارائه كنندگان خدمات (provide payment Mechanism) شيوه خريد يا جبران مالي خدمات و مراقبت هايي كه پزشكان خانواده يا تيم هاي سلامت در اختيار جمعيت يا جامعه مي گذارند. پرداخت سرانه : روشي از شيوه خريد خدمت است كه در آن براي جبران خدماتي كه تيم سلامت ارائه مي نمايد متناسب با جمعيت تحت پوشش اعم از سالم يا بيمار، صورت مي گيرد. پرداخت كارانه : روشي از شيوه خريد خدمت است كه در آن پرداخت به ازاي خدمت ارائه شده به مراجعه كنندگان صورت مي پذيرد. پاداش: درصدي از مبلغ سرانه است كه مازاد بر سرانه به سبب رسيدن به كيفيتي خاص در ارزشيابي به پزشك خانواده و تيم سلامت تعلق مي گيرد. جريمه: كسر درصدي از سرانه است كه به علت كسب امتياز پائين تر از حد مورد انتظار به پزشك خانواده و تيم سلامت تحميل مي شود پرداخت موردي: پرداخت مبلغي مشخص كه بخاطر انجام اقدامات خاص در راستاي تحقق اهداف نظام سلامت، انجام خدمات ويژه در مورد افراد تحت پوشش ( تشخيص بيماريهاي نادر، مسري، تهديد كننده حيات در مراحل اوليه بيماريي و... مانند شناسايي، تشخيص، پي گيري و درمان كامل هر مورد از بيماري سل) به پزشك خانواده و تيم سلامت صورت مي پذيرد. ۶ . سرانه پرداختي به پزشك خانواده و عوامل مؤثر بر آن پرداخت براي جبران خدمت پزشك خانواده به طور عمده به صورت « سرانه » است. سرانه مبلغي است كه به ازاي هر بيمه شده بطور ماهانه در برابر ارائه ي بسته ي خدمت سلامت مطابق اين دستورالعمل پرداخت مي شود. سرانه ي متعلقه به پزشك خانواده به تعداد، سن، جنس و ....... افرادي كه در پوشش او قرار مي گيرند بستگي دارد. در سال جاري اين مبلغ به ميزاني است كه در ادامه اين دستورالعمل مي آيد و در آينده حسب نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و وزارت تعاون كار و رفاه اجتماعي و با تصويب شوراي عالي بيمه خدمات درماني تعيين و ممكن است هر سال يا هر چند سال يك بار، تغيير يابد. ريسك بيماري: هر بيماري (و حتي هر درمان) مخاطرات خاص خود را دارد. در شرايط معمول مراكز و افراد عرضه كننده ي خدمات پزشكي ترجيح مي دهند كساني را در پوشش مراقبت خود بگيرند كه خطر (ريسك) كمتر دارند. از پزشك خانواده انتظار مي رود از نظر ريسك بيماري ميان افراد تحت پوشش خود تبعيض قايل نشود. براي برآورده شدن اين انتظار، سازوكارهايي در نظر گرفته شده است. از جمله تفاوت در ميزان سرانه گروه هاي سني و جنسي مختلف . سابقه كار پزشك خانواده: در عقد قرارداد با پزشك خانواده سابقه پزشك به شرحي كه در فصل نظام پرداخت آمده است محاسبه مي شود ۷ . تيم سلامت (Heaith Team) : گروهي از صاحبان دانش و مهارت در حوزه خدمات بهداشتي درماني يا توانبخشي كه بسته ي خدمات سطح اول را در اختيار فرد، خانواده و جامعه تعريف شده قرار مي دهند و مسئوليت آنان با پزشك خانواده است. كليه افراد جامعه براي دريافت خدمات بهداشتي و درماني بايد از طريق اين تيم وارد زنجيره ارايه خدمات سلامت شوند در غير اينصورت موظف است صد در صد هزينه هاي درماني مربوط را شخصا پرداخت نمايد ۸ . نظام ارايه خدمات سلامت : شامل تمام خدمات پيگيري، درماني و توانبخشي مورد تاييد وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشكي است كه اين خدمات در نظام سلامت در سه سطح ارايه مي شود. ۹ . سطح بندي خدمات (Rationnig of Health Services) چيدمان خاص واحدهاي تامين كننده خدمات ومراقبت هاي سلامت براي آنكه دسترسي مردم به مجمومه ي خدمات تا جايي كه ممكن است سهل و سريع ، عادلانه ، با كمترين هزينه و با بيشترين كيفيت باشد. خدمات و مراقبت هاي سلامت در سه سطح در اختيار جمعيت و جامعه گذارده مي شود : 1 سطح يك : شامل پايگاه پزشك خانواده (مطب تطابق يافته پزشك عمومي از نظر استاندارد فضا، نيروي انساني، محتواي خدمت، تجهيزات، ساعت كار و ...) مركز بهداشتي درماني مجري برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع (محل استقرار پزشك خانواده مسئول و قسمت بهداشت عمومي تيم سلامت مثل كاردان/ كارشناس بهداشت محيط، مبارزه با بيماريها و ... و پايگاه پزشك خانواده ضميمه بوده) كه به طور معمول در جايي نزديك به محل زندگي مردم (جمعيت تحت پوشش) قرار دارد، و در آن نخستين تماس فرد با نظام سلامت از طريق پزشك خانواده يا تيم سلامت اتفاق مي افتد. خدمات ارتقاي سلامت، پيشگيري و درمانهاي اوليه، ثبت اطلاعات در پرونده سلامت و ارجاع و پي گيري بيمار، اجراي برنامه هاي آموزشي جهت ارتقاي سلامت عمومي عمده ي خدمات اين سطح را تشكيل مي دهد كه در چارچوب خدمت هاي واحد پزشكي خانواده اقدامات پشگيرانه، ارائه درمانهاي اوليه، تجويز دارو، درخواست انجام خدمات پاراكلينيك، درخواست مشاوره، ارجاع بيماران و پيگيري بيماران ارجاعي و همچنين ثبت و ضبط اطلاعات بيماران در پرونده الكترونيك سلامت آنها مي باشد كه در چارچوب خدمات تيم سلامت و پزشك خانواده شكل مي گيرد. هر پزشك خانواده جمعيتي مشخص را (كه نمي بايست از حدي معين تجاور كند) در پوشش خود دارد. جمعيت تحت پوشش هر پزشك بايستي حداقل ۵۰۰ نفر باشد (سه ماهه اول بدون در نظر گرفتن حداقل مجاز سرانه پرداخت مي شود). تقريبا به ازاي هر ۱۰۰۰۰ نفر جمعيت تحت پوشش يك مركز مجري برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع كه فضاي فيزيكي آن مي تواند متعلق به وزارت بهداشت و يا ساير ارگانها وسازمانهاي بيمه و بخش خصوصي باشد، وجود خواهد داشت كه يك يا چند پزشك (در موارديكه پزشكان بخش خصوصي داوطلب ارائه خدمات خود در اين مركز باشند) به همراه تعدادي از اعضاي تيم سلامت در مركز بهداشي درماني منطقه مستقر مي گردند. پزشك مستقر در آن مركز به عنوان مدير سلامت منطقه و مسئول فني شناخته مي شود. در دستورالعمل حداقل افرادي كه بايد همراه پزشك خانواده كار كنند مشخص شده است. براي مركز خدمات سلامت مجري برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع شرايطي از نظر حداقل هاي فضا، تجهيزات و ساعت هاي كار تعيين شده است. بدين ترتيب ساير پزشكان خانواده اي كه از بخش خصوصي وارد برنامه پزشك خانواده شده اند در همان محل مطب خود كه به پايگاه مجري برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع تغيير نام خواهد داد، به ارائه خدمت به جمعيت تحت پوشش خواهند پرداخت.يك ماما / پرستار (پرستار يا مامائي كه بتواند خدمات پرستاري سرپايي را به همراه مراقبت هاي مادران و گروههاي سني انجام دهد) به همراه پزشك در پايگاه مجري برنامه به ارائه خدمت مي پردازد. نظارت بر عملكرد پايگاهها توسط مركز مجري برنامه پزشك خانواده انجام خواهد شد. مديريت سلامت : از پزشك خانواده مسئول مستقر در مركز خدمات سلامت مجري برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع انتظار مي رود براي اجراي برنامه هاي سلامت كشوري، ارزيابي، مديريت و كاهش عوامل خطر سلامتي در سطح فردي، خانوادگي و جامعه و نيز انجام وظايف محوله به عنوان مسئول سلامت محله برنامه ريزي كند، بر اجراي اين برنامه ها نظارت كند و هدايت (رهبري) تيم سلامت مستقر در مركز و پايگاههاي مجري برنامه پزشك خانواده تحت پوشش را برعهده گيرد. مجموعه ي اين كارها به مديريت سلامت تعبير مي شود. 2 سطح دو : واحدي تخصصي در نظام سلامت كه خدمات درماني و توانبخشي تخصصي سرپايي يا بستري را در اختيار ارجاع شدگان از سطح يك قرار مي دهد و سپس پزشك خانواده ي ارجاع كننده را از نتيجه كار خويش مطلع مي سازد. خدمات تخصصي سرپايي، خدمات بستري، تجويز دارو و ديگر محصولات پزشكي و درخواست انجام خدمات پاراكلينيك از فعاليت هاي اين سطح است. 3 سطح سه : شامل خدمات درماني و توانبخشي فوق تخصصي سرپايي يا بستري، تأمين دارو و ديگر اقلام پزشكي و خدمات پاراكلينيك مي باشد. بازخورد خدمات اين سطح در اختيار سطح ارجاع كننده و پزشك خانواده وي قرار مي گيرد ۱۰ . خدماث سلامتي اورژانس معاونت هاي درمان دانشگاه / شبكه موظف هستند دسترسي به خدمات اورژانس (اعم از پيش بيمارستاني و....) را در تمام ساعات شبانه روز برابر نظام سطح بندي براي كليه ساكنين هر شهرستان تأمين نمايند . وضعيت اورژانس: داراي دو تعريف عمومي و باليني مي باشد: تعريف باليني بيمار اورژانسي: به بيماري گفته مي شود كه بايد بدون فوت وقت و در حداقل زمان ممكن نسبت به ارائه خدمات تشخيصي درماني براي او اقدام نمود و براي بيمار اورژانسي سرعت عمل و زمان در ارائه خدمات درماني نقشي اساسي دارد (نظير زايمان، MI،ضربه مغزي، شكستگيهاي باز، مسموميت و ....). تعريف عمومي بيمار اورژانسي: هر وضعيتي كه باعث شود تا بيمار شخصاً و يا توسط افراد ديگر به بخش اورژانس مراجعه نمايد. بنابراين تعريف وضعيت اورژانس با تصور شخص بيمار يا همراهان او قابل تعريف بوده و بايد هر بيمار مراجعه كننده پذيرش و تحت مراقبتهاي اوليه قرار گيرد. بيمار الكتيو: بيماري كه فوريت زماني براي دريافت خدمات تشخيصي، درماني و توانبخشي ندارد و مي تواند جهت دريافت خدمات سلامت بر اساس نوبت مراجعه نمايد. كليه افراد در صورتي كه احساس كنند وضعيت اورژانس دارند مي توانند به پزشك خانواده خود و يا بدون رعايت نظام ارجاع به مراكز اورژانس مراجعه و اين مراكز بايد آنان را بپذيرند. بدين ترتيب فوريت ها از قاعده الزام ارجاع مستثني هستند و مراجعه مستقيم افراد دچار فوريت به واحدهاي اورژانس يا بيمارستان ها مانعي ندارد. خدمات اورژانس۱۱۵ كلاً رايگان بوده ليكن هزينه خدمات اورژانس بيمارستاني بصورت في فورسرويس پرداخت مي گردد و سهم بيمه ها در پرداخت اين هزينه ها در موارد تحت نظر ۹۰% بستري در بيمارستان ۹۵ % و مراجعات غير ضروري به اورژانس۷۰ % تعرفه بخش دولتي خواهد بود. اما در صورتيكه فرد مراجعه كننده به اورژانس نيازمند خدمات اورژانس نباشد حداقل اقدامات تشخيصي (جهت R/O حالات اورژانس) و حداقل اقدامات درماني (جهت تسكين درد و مشكل) براي او انجام مي شود (در اين موارد۷۰ % درصد از هزينه دارو و ساير اقدامات تشخيصي درماني (بجز ويزيت) از طريق بيمه پرداخت خواهد شد) و به پزشك خانواده خودش هدايت مي شود. ميزان مراجعات غير اورژانس افراد تحت پوشش هر پزشك به اورژانس كه مي تواند نشانه عدم حمايت پزشك از فرد باشد در پايش عملكرد پزشك خانواده لحاظ مي گردد. كليه ارجاعات و مشاوره هاي درخواست شده توسط پزشك اورژانس فقط در خصوص بيماران تحت نظر و بستري نافذ خواهد بود. در موارد غير بستري نمي تواند به سطوح۲ و۳ ارجاع دهد ۱۱ . ارائه خدمات پزشكي عمومي درروزهاي تعطيل وساعت غير اداري : 1 مشاوره (تلفني) : پزشك خانواده موظف است در تمام ساعت شبانه روز ( بجز ساعات ۱۰ شب تا۷ صبح كه با درخواست ستاد استاني و ،تأئيد ستاد كشوري قابل تغيير است) با در اختيار گذاردن تلفن ثابت و همراه خود به كليه تماس هاي تلفني افراد تحت پوشش پاسخ داده و نسبت به ارائه مشاوره و راهنمايي لازم اقدام نمايد. 2 براي ارائه خدمات در روزهاي تعطيل و ساعات غير فعال برنامه پزشك خانواده ۱ - درمانگاه هاي فعلي روزها حسب نياز و آمادگي به عنوان مركز يا پايگاه ها مجري برنامه پزشك خانواده خدمت خواهند كرد در اينصورت در اين ساعات تابع مقررات پزشك خانواده هستند ۲ - به ازاء هر ۳۰ هزار نفر جمعيت اين مراكز (فقط ساعت غير برنامه پزشك خانواده و روز هاي تعطيل) با حضور حداقل يك پزشك و دو پرستار / بهيار در درمانگاه هاي فوق ارائه خدمت خواهند كرد برابر نظر ستاد شهرستان ۳ - انتخاب كليه پزشكان شاغل در اين مراكز با تأئيد ستاد شهرستان خواهد بود، ترجيحا اين گروه از پزشكان نبايد پزشك خانواده باشند و بايد اصول معاينه، تشخيص و تجويز دارو را رعايت كنند و بر اين اساس ارزشيابي و دريافتي آنان تعديل گردد، اين پزشكان بايد واجد پروانه دائم بوده و پزشكان خانواده در صورت تأئيد ستاد عملياتي شهرستان مي توانند در اين مراكز خدمت نمايند (حداكثر۳ شب درماه) . اين مراكز بايد حداقل امكانات درمانگاه اورژانس را داشته باشند ۴ - پرداخت به اين مراكز براي كشيك شب و روزهاي تعطيل به صورت روزهاي FFS خواهد بود. ۵ - در موارد استثنا اگر بيمار اجازه دسترسي به پرونده سلامت الكترونيك او را ندارد فقط اقدامات اورژانس دريافت مي كند ۶ - دركشيكهاي فوق بابت هزينه هاي خدمات پاراكلينيك، دارو و ويزيت بيماران سهم بيمه برابر ۷۰ درصد تعرفه دولتي خواهد بود 7 - درمان در اين مراكز براي حداكثر ۴۸ ساعت (اولين دسترسي بعدي به پزشك خانواده بوده مگر آنكه مدت تعطيلات بيش از ۴۸ ساعت باشد كه حداكثر برابر اين مدت خواهد بود بقيه ادامه درمان به عهده پزشك خانواده فرد مي باشد ۱۲ . ارجاع 1 شبكه ارجاع (نظام ارجاع) : كلية پزشكان خانواده همراه با مراكزي (دولتي يا غير دولتي) كه در سطر دوم و سوم به ارائه خدمات بهداشتي، تشخيصي، درماني و توانبخشي بصورت سرپائي يا بستري مي پردازند، شبكة ارجاع را مي سازند. كلية اين مراكز بعنوان همكاران (اعضاء) شبكة ارجاع خوانده مي شوند و ارجاع مجموعه فرايندهايي است كه مسير حركت و ارتباط فرد را در سطوح سه گانه براي دريافت خدمات مورد نياز به منظور تامين جامعيت و تداوم خدمات سلامت تعيين مي كند. اطلاعات راجع به استفاده فرد از خدمات نظام سلامت نهايتاً در پرونده سلامت الكترونيك شخص نزد پزشك خانواده يا تيم سلامت از طريق ارسال پس خوراند از سطوح تخصصي تر ثبت مي شود. بديهي است برابر برنامه زماني اي كه بعدا ارائه خواهد شد كليه ارائه دهندگان خدمت بايد اقدامات خود و نتايج حاصل را راساً و بطور مستقيم در پرونده سلامت الكترونيك فرد درج نمايد تبصره بيماران خاص و شيمي درماني و صعب العلاج (برابر ليست مورد تأئيد ستاد اجرايي كشوري) جهت خدمات درماني بيماري خاص خود نياز به ارجاع مكرر نخواهند داشت فرم (كاغذي يا فرم الكترونيك) ارجاع: منظور برگه يا فرمي است كه مشخصات، مشكل بيمار، مداخلات انجام شده و اقدامات درخواستي در آن ثبت و به استناد آن بيمار به سطوح بالاتر يا فراهم كننده ديگري(در همان سطح) براي دريافت خدمات سلامت مورد نياز مراجعه مي كند. 2 ارجاع عمودي : حركت بيمار از يك سطح به سطه بالاتر يا پائين تر مهمترين ارجاعات : ارجاع پزشك خانواده به پزشك متخصص / بيمارستان عمومي، ارجاع از متخصص به فوق تخصص : ارجاع مستقيم پزشك متخصص به پزشك فوق تخصص مقدور نبوده مگر با اعلام و موافقت (تلفني) پزشك خانواده يا با بازگشت از ارجاع و اخذ موافقت حضوري پزشك خانواده. يادآور مي شود در ارجاعات فوري و يا در ارجاع به مراكز دولتي و عمومي، بستري بيمار در بيمارستان به صورت اورژانس و الكتيو در مسير ارجاع برابر اين دستورالعمل مقدور خواهد بود . مشاوره گروهي (معمولاً بصورت كميسيون هاي پزشكي) مي تواند افقي يا عمودي و يا تركيبي از هر دو باشد. مشاوره متخصص با ساير تخصص هاي پزشكي (ارجاي افقي) ارجاع بيمار به داروخانه و پاراكلينيك شامل : آزمايشگاه، تصويربرداري، فيزيوتراپي و ... (ارجاع افقي) ارجاع بيمار توسط پزشك خانواده به مراكز پيرا پزشكي كه نيروي ارائه دهنده خدمت آن برابر اين دستورالعمل در تيم سلامت وجود ندارد (شامل: شنوايي سنجي و بينايي سنجي ، تغذيه و روانشناس باليني ) ارجاع بيمار به توانبخشي اعم از: كار درماني، روان درماني، گفتار درماني، رفتار درماني ، فيزيوتراپي مي تواند هم توسط پزشك خانواده و هم توسط پزشك متخصص براي بيمار ارجاعي از طرف پزشك خانواده انجام شود. مشاورۀ درماني : استفاده و بهره گيري پزشك از نقطه نظرات و ايده هاي تخصصي يا فوق تخصصي يك يا چند متخصص ديگر طي فرايند تشخيص، درمان و بازتواني بيمار مي باشد. جهت مشاوره لزوماً بيمار ارجاع نمي گردد و شايد فقط اطلاعات بيمار مورد نظر به پزشك مشاور منتقل مي شود. بديهي است در مشاورة درماني مسئوليت استفاده يا عدم استفاده از نظرات پزشك مشاور بر عهدة پزشك مشاوره كننده مي باشد. مشاورۀ پزشكي اجتماعي : مواقعي است كه به منظور بهبود شاخص هاي سلامت اجتماعي، يا به هدف رفع مشكل سلامت عمومي، پزشك خانواده موضوع را به پزشك خانواده مسئول منتقل و از آن طريق حسب ضرورت از مداخلات تخصصي، بصورت حضوري يا غيرحضوري استفاده مي نمايد. اين مشكلات مي تواند مثل اقدامات لازم در كنترل يك اپيدمي، تغيير عادات تغذيه اي و اصلاح شيوه هاي زندگي براي ارتقاء شاخص هاي سلامتي، بهسازي منابع آب، پژوهشهاي كاربردي و ... باشد. اعتبارات و هزينه هاي اين دسته از اقدامات بايد توسط دانشگاه علوم پزشكي و از محل منابع HSR با اولويت تأمين گردد. برگشت ارجاع (بازخوراند) : انتقال اطلاعات لازم از نحوه ارائه خدمات و پبگيري بيمار از سطح ارجاع شده به ارجاع دهنده را برگشت ارجاع (بازخوراند ارجاع) مي نامند. اين اطلاعات بايد شامل شرح بيماري، اقدامات انجام شده، داروهاي تجويز شده، خدمات پاراكلينيكي مورد نياز، اقداماتي كه احياناً پزشك خانواده بايد انجام دهد، نحوه پيگيري، تعيين تاريخ مراجعه مجدد بيمار و........ باشد. برگشت مشاوره : در مواردي كه مشاورة درماني با مشاوره پزشكي اجتماعي انجام مي يابد انتقال و ثبت اطلاعات مشاوره اي از نحوة حل مشكل بيمار يا جامعه را، برگشت مشاوره مي ناميم. اين اطلاعات مي تواند شامل اقدامات لازم براي حل مشكل فرد يا جامعه، يا لزوم ارجاع فرد، نحوة پيگيري موضوع و....... باشد. ارزشيابي مراكز ارائه كننده خدمات سلامت: برآورد وضعيت عملكرد مراكز ارائه كننده خدمات سلامت به صورت مقطعي و با استفاده از چك ليست هاي ارزيابي مبتني بر شاخص هاو مورد انتظار مي باشد. ۱۳ . مركز هدايت و راهنمايي بيماران callcenter : درهر شهرستان با داشتن شماره تلفن ترجيحا۳ يا ۴ رقمي منحصر بفرد با تعداد خطوط و اپراتور كافي در تمام مدت ۲۴ ساعت پاسخگوي مردم بوده و در كليه مراحل انتخاب پزشك خانواده تا استفاده از خدمات اورژانس و حتي كمك به دريافت خدمات ويژه آنان را راهنمايي كرده و نقش هماهنگ كننده را در موارديكه ناهماهنگي به هر دليل وجود دارد بين ارائه كننده خدمت و دريافت كننده خدمت به عهده خواهد داشت، راه اندازي اين مركز از وظايف دانشگاه / شبكه بهداشت و درمان بوده و مسئوليت دريافت شكايت مردم ، ارائه آن به واحد مربوطه و دريافت و ارائه پاسخ به شاكي از وظايف اين مركز است. اين مركز با نظر مركز مديريت، مشاوره و راهنمايي پزشكان خانواده، وظيفة حل مشكلات بيماران را در ارجاع به سطرح بالاتر بطور شبانه روزي بر عهده دارد. منابع مورد نياز اجراي اين قسمت بايد توسط دانشگاه علوم پزشكي تأمين گردد. ۱۴ . مركز مديريت،مشاوره و راهنمايي پزشكان خانواده : اين مركز سخنگوي رسمي ستاد عملياتي است در سه سطح شهرستاني، استاني و كشور و با حضور و همكاري كليه صاحبان فرآيند در برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع ايجاد شده و با داشتن خطوط تلفن، حداقل در كليه ساعت كاري مسئوليت هدايت و راهنمايي رده هاي زير مجوعه خود را بر عهده دارد به گونه اي كه واحد شهرستاني اين مركز مسئوليت راهنمايي و هدايت ارائه دهندگان خدمت را بر عهده داشته مسئوليت رسيدگي به شكايات ارائه كنندگان از صاحبان فرآيند را بر عهده دارد منابع مورد نياز اجراي اين قسمت بايد توسط دانشگاه هاي علوم پزشكي تامين گردد . تبصره تلفيق مركز هدايت و راهنمايي بيماران callcenter و مركز مديريت، مشاوره و راهنمايي پزشكان خانواده در سطح شهرستان بلامانع است ۱۵ . نحوه ارائه خدمات سلامت به مسافران مسافران در موارد اورژانس مانند ساير بيماران اورژانسي بدون الزام به رعايت نظام ارجاع به مراكز اورژانس مراجعه خواهند نمود ليكن ساكنين موقت و مسافران مي توانند بطوريكه در اين دستورالعمل(ماده۲۰ ) آمده براي دريافت خدمات با راهنمايي callcenter از خدمات پزشكان خانواده يا كشيك تيم سلامت محل سفر استفاده نمايند كه در اين حالات ۳۰% فرانشيز را بيمار و ۷۰% آن را بيمه به پزشك مذكور پرداخت مي نمايند. ۱۶ . استحقاق درماني افراد بيمه شده (و افراد تحت سرپرستي آنان) در برابر حق بيمه اي كه ماهانه پرداخت مي كنند، استحقاق برخوردار شدن از حمايت سازمان بيمه گر در درمان خويش يا ديگر مزيت هاي مربوط را مي يابند. استحقاق درمان محدوده ي زماني مشخصي دارد كه در حال حاضر با تاريخ اعتبار دفترچه هاي بيمه تعيين مي شود. ۱۷ . پزشك جانشين و پزشك جايگزين هر پزشك خانواده در هنگام عقد قرارداد بايد پزشك خانواده ديگري را به عنوان جانشين خويش معرفي كند تا در شرايط خاص به جاي او مراجعان تحت پوشش را پذيرفته و خدمات سلامتي لازم را برابر دستورالعمل به ايشان ارائه دهد. پزشك جانشين بايد از بين پزشكان خانواده همان محله معرفي شود. در صورت نبود پزشك واجد شرايط در همان محله با كسب موافقت ستاد عملياتي شهرستان پزشك جانشين مي تواند از بين پزشكان خانواده محله مجاور براساس اين دستورالعمل انتخاب گردد. تا آنجا كه ممكن است فاصله ي جفرافيايي پزشك خانواده و پزشك جانشين او بايد كم باشد تا مراجعه به پزشك جانشين براي مردم دشواري پديد نياورد. ستاد عملياتي شهرستان نظارت بر اين امر را برعهده دارد. استفاده پزشك خانواده از پزشك جانشين بطور ميانگين ۲.۵ روزدر ماه معادل۲۰ ساعت كاري با هماهنگي ستاد عملياتي است. و در هر نوبت و در هر ۶ ماه نمي تواند بيش از۱۵ روز از پزشك جانشين استفاده نمايد. در صورتيكه به هر علت پزشك خانواده نخواهد و يا نتواند بيش از۱۵ روز در محل كار خود به ارائه خدمت بپردازد با هماهنگي ستاد عملياتي از يك پزشك واجد شرايط بطور موقت به عنوان پزشك جايگزين در همان محل استفاده خواهد شد. مدت استفاده از پزشك جايگزين حداكثر دو ماه در هر سال خواهد بود. چنانچه پزشك خانواده بيش از اين مدت (دو ماه در سال) در محل ارائه خدمت حضور نداشته باشد، در صورت وجود پزشك واجد شرايط ستاد عملياتي بايد ايشان را از برنامه حذف نموده، و پزشك جديد را به برنامه وارد نمايد، در غير اينصورت بايد به گونه اي كه ارائه خدمات به مردم مختل نشود حسب صلاحديد و مقررات تصميم گيري نمايد. هر پزشك خانواده مي تواند حداكثر به عنوان جانشين دو پزشك خانواده معرفي شود. با اينحال هر پزشك خانواده (جانشين) در هر زمان مي تواند فقط به جانشيني از يك پزشك خانواده ارائه خدمت نمايد و عدم حضور دو پزشك خانواده كه يك پزشك را به عنوان پزشك جانشين معرفي كرده اند مقدور نمي باشد. از آنجا كه در زمان مجاز استفاده از خدمت پزشك جانشين و جايگزين همچنان سرانه به پزشك اصلي پرداخت مي گردد لذا جبران خدمت بزشكان جانشين و جايگزين در اين مدت به عهده پزشك خانواده اصلي خواهد بود. ۱۸ . تداوم خدمات و جامعيت خدمات ارتباط دو سويه و مستمر ميان پزشك خانواده و كسي كه او را به عنوان پزشك خويش انتخاب كرده است سبب مي شود كه مراقبت از او پيوستگي يابد و بسادگي قطع نشود. حفظ تداوم خدمات از مسئوليت هاي پزشك خانواده و از جمله انتظارات مهمي امت كه از او مي رود. رابطه مبتني بر اعتماد متقابل بين پزشك و بيمار كه پايه، تشخيص و درمان است در مراجعات متعدد، صرف زمان و با اقدامات حرفه اي پزشكي ايجاد مي شود. از جمله اقداماتي كه به اين تداوم خدمت كمك كرده و از وظايف پزشك است عبارتند از: ارائه مشاوره تلفني به افراد تحت پوشش با ثبت موارد آن در پرونده الكترونيك بيمار، دقت در تكميل پرونده الكترونيك سلامت و استفاده از آن در هر ويزيت و مراقبت به منظور ارتقاء كيفيت خدمات، نظارت بر ارائه خدمات سلامت توسط ساير اعضاي تيم سلامت و نيز پيگيري فعال بيماران ارجاعي، ارائه كليه خدمات سلامتي برابر برنامه هاي سلامت كشور به افراد تحت پوشش بطور فعال با استفاده از تلفن و سيستم پيام كوتاه و در صورت عدم مراجعه فرد پيگيري از طريق callcenter و ... نظام سلامت بايد هرسه نوع خدمت پيشگيري، درمان و توانبخشي را فراهم كند تا بتوان از جامعيت خدمات سخن گفت. براي تامين اين مقصود از سازوكار ارجاع استفاده مي شود. معناي ديگر جامعيت آنست كه علاوه بر درمان بيماري جسمي، نيازها ي رواني و اجتماعي شخص نيز در نظر گرفته شود. ۱۹ . ثبت نام در هر شهري كه برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع اجرا مي شود هر يك از افراد تحت پوشش يكي از بيمه هاي پايه حق دارند يكي از پزشكان خانواده را كه توسط ستاد عملياتي معرفي مي شوند (شرايط و فرآيند شناسايي و معرفي پزشكان توسط بيمه ها و ستاد در ادامه خواهد آمد) به عنوان پزشك خانواده خود انتخاب كنند و با ثبت نام نزد آن پزشك، علاقه مندي خود را اعلام دارند. شخص مي تواند تا دو بار در سال نظر خود را تغيير دهد و پزشك خانواده خود را عوض كند. فاصله دوبار تغيير پياپي هيچ گاه نبايد كمتر از سه ماه باشد. در شرايط خاص با نظر ستاد شهرستان اين مدت قابل كاهش است. ۲۰ . محله، محدوده دسترسي و جامعه تحت پوشش 1 محله : محدوده خاص جغرافيايي از شهر است كه جمعيت آن حدود ده هزار نفر باشد و امكانات و توانمندي هاي حوزه سلامت (اعم از خصوصي، دولتي، عمومي و... ) در آن براي ارائه خدمت در قالب پزشك خانواده و نظام ارجاع حداقل در سطح يك كفايت كند. بديهي است در صورت عدم كفايت افراد مي توانند در كوتاه مدت از خدمات محدوده هاي مجاور برخوردار شده ليكن سياستهاي تشويقي به گونه اي خواهد بود كه توزيع عادلانه منابع رخ دهد. محدوده دسترسي به پزشك خانواده: خانوار ها بايد پزشك خانواده خود را از بين پزشكانيكه حداكثر در فاصله 1.5كيلومتري محلي زندگي يا كار ايشان مستقر هستند انتخاب نمايند. ستاد شهرستان با هماهنگي ستاد استان مي تواند در صورت ضرورت اين فاصله را تعديل كند و مردم موظف به انتخاب پزشك خانواده خود در همان شعاع هستند. همچنين در شرايطي كه در محدوده ۱.۵ كيلومتري محل خانوار پزشك واجد شرايط وجود نداشته باشد با نظر ستاد شهرستان مي توان از محدوده مجاور پزشك را انتخاب نمود. پزشك خانواده مسئول، علاوه بر جمعيت تحت پوشش، مسووليت هايي [مسئووليتهايي ] در برابر سلامت عمومي از جمله سلامت محيط، مراكز تهيه و توزيع مواد غذايي، مدارس و ديگر اماكن عمومي نيز دارد كه از آنها به عنوان محله تحت پوشش پزشك خانواده مسئول ياد مي شود. 2 محدوده دسترسي به خدمات سطح دو و سه : معاونت درمان وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي طي دستورالعملي كه به تصويب ستاد اجرايي كشوري مي رسد، مسير مشخصي براي دسترسي حداكثري مردم براي ارجاع به سطح دو و سه را طراحي و ارائه نموده است 3 جمعيت تحت پوشش : در مناطق مجري، هر خانوار بر اساس نظر سرپرست خانوار، يكي از پزشكان خانواده مركز مجري برنامه پزشك خانواده يا پايگاه پزشك خانواده نزديك محل سكونت را به عنوان پزشك خانواده انتخاب و نزد او ثبت نام خواهد كرد. كساني كه نزد پزشك خانواده ثبت نام مي كنند جمعيت تحت پوشش او به حساب مي آيند. ب. ت. ب. واقعيت هاي جامعه، جمعيت تحت پوشش هر پزشك اندازه اي محدود دارد تا پزشك بتواند به همه مسووليت هاي خود در برابر آنان عمل كند. به صورت كلي پزشك خانواده، پزشك همه اعضاي خانوار يك فرد خواهد بود مگر در مواراي كه به دلايل خاص اين امر براي يك يا چند نفر از اعضاي خانوار مقدور نباشد، در اين موارد با نظر ستاد شهرستان يكي ديگر از پزشكان همان محدوده به عنوان پزشك خانواده فرد معذور انتخاب خواهد شد. هر فرد خارج از شهرستان محل استقرار پزشك خانواده خود در موارد اورژانس بدون هيچ مانع اي به اورژانس مراجعه و اگر بيماري او اورژانس بود همانند ساير مراجعه كنندگان از خدمات كامل استفاده مي كند و در موارد غير اورژانس و در صورت ضرورت مي تواند به پزشك سطح يك محل سفر (در پايگاه، مركز مجري، مركز كشيك) مراجعه و در اين شرايط توسط پزشك موقت نمي تواند به سطوح بالاتر ارجاع گردد (مگر ارجاع براي بستري به بخش دولتي و عمومي پس از تماس تلفني با پزشك خانواده فرد و دريافت فرم ارجاع الكترونيك) بديهي است در اين موارد ۷۰% هزينه هاي دولتي سطح يك توسط بيمه پرداخت خواهد شد. تعدادي از برگه هاي دفترچه بيمه به ترتيبي كه بيمه ها اعلام مي كنند به عنوان برگه سفر در نظر گرفته مي شود. در دفترچه هاي جديد كه در آينده صادر خواهد شد برگ سفر اختصاصي درج خواهد شد. ياد آور مي شود ارائه خدمات غير اورژانس به اين دسته از بيماران با كسب مجوز دسترسي (از بيمار) به پرونده الكترونيك فرد مقدور بوده و بايد كليه اقدامات گروه پزشكي در پرونده فرد منعكس گردد. ۲۱ . فرانشيز بخشي از هزينه و خدمات درماني ارائه شده توسط خود بيمار به ارائه كننده ي خدمت پرداخت مي شود. در برنامه پزشك خانواده فرانشيز دارو و ويزيت پزشك خانواده و تيم سلامت سطح يك رايگان خواهد بود. براي جلوگيري از تجويز غير متعارف دارو و پاراكلينيك عملكرد پزشك در اين زمينه در پايش او بطور محسوس لحاظ مي گردد. فصل دوم : بسته خدمات سلامت ۲۲ . بسته خدمات سلامت : بسته خدمات تيم سلامت (در سطح اول): در ادامه به آن اشاره شده است بسته خدمات سلامت سطح دوم: برابر با بسته خدمات بيمه پايه بسته خدمات سلامت سطح سوم:برابر با بسته خدمات بيمه پايه ۲۳ . گروه هدف : در سطح اول خدمات تمامي افراد جمعيت تحت پوشش در قالب گروههاي سني ذيل: - نوزادان و كودكان - نوجوانان و جوانان - ميانسالان - سالمندان - مادران باردار مي باشند و خدمات سلامت بايد بر اساس حيطه هاي محيط خانواده، محيط عمومي جامعه و محيط هاي جمعي به گروههاي هدف ارائه گردد. 2۴. راهنماي باليني ارائه خدمات استاندارد : 1 خدمات مورد نياز مراجعين با اختلالات و شكايات زير در قالب راهنماهاي مربوطه ارائه خواهد شد. آكنه رنيت آلرژيك اضطراب نارسايي قلب سر درد كم كاري تيروييد افسردگي درد گردن استئوآرتريت اوتيت گوش مياني پنوموني صرع سينوزيت سنكوپ خونريزي دستگاه گوارش فوقاني و ساير موارد مصوب وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي 2 راهنماي ارجاع بين سطوح سه گانه : - ارجاع درون سطح اول و بين ارائه كنندگان خدمات در اين سطح و از سطح اول به سطح دوم: در مراقبتهاي تعيين شده بر اساس منابع معرفي شده بسته هاي خدمات به گروههاي هدف و راهنماهاي باليني تدوين شده، زمان و شرايط ارجاع مشخص شده و ارائه كنندگان خدمت غير پزشك بايد بر اين اساس به پزشك و پزشك به سطح دوم ارجاع دهند. در مورد خدماتي كه در اين بسته ها تعريف نشده اند، ارجاع بر اساس تشخيص پزشك صورت خواهد گرفت. - ارجاع به سطح دوم و سطح سوم بر اساس ضوابط ذكر شده دستورالعمل مصوب ستاد اجرايي كشوري خواهد بود. ۲۵ . بسته خدمات تيم سلامت الزا مات بسته خدمت: رويكرد بسته خدمت: آموزش پيشگيري اوليه، مراقبت، غر بالگري، درمان سرپايي عمومي، ارجاع و دريافت پس خوراند از سطح بالاتر و انجام اقدامات مورد نياز بر اساس پس خوراند حفظ جامعيت و يكپارچگي خدمات در ارائه و دسترسي به بسته خدمت: گيرنده خدمت بايد به كليه خدمات (به جز خدمات پاراكلينيك و داروخانه) به گونه اي دسترسي داشته باشد كه كليه خدمات پيش بيني شده سطح يك را در حداقل زمان ممكن در پايگاه مجري برنامه پزشك خانواده (مطب تطابق يافته با الزامات) يا مركز مجري برنامه پزشك خانواده بصورت كامل دريافت نمايد. ارائه دهنده خدمت بايد قابليت لازم را بر اساس لزوم حفظ جامعيت خدمت دارا بوده تا بتواند تمام خدمات پيش بيني شده را با حداقل مراجعه گيرنده خدمت به واحد ارائه كننده خدمت بر اساس بسته خدمت ارائه نمايد. توجه خاص بر هزينه اثر بخشي و هزينه فايده بودن خدمات در بسته خدمت استانداردهاي استقرار واحدهاي ارائه كننده داروخانه و پاراكلينيك برابر ضوابط موجود خدمت ها و مراقبت هايي كه در سطح يك، براي اعضاو تيم سلامت در نظر گرفته شده به شرح زير است و هر كدام از پرسنل هماهنگ با ساير همكاران و در چهارچوب سامانه جامع و همگاني سلامت ايرانيان نقش خود را ايفا مي نمايد. پزشك مركز نقش نظارتي و مديريتي بر پايگاه ها و پرسنل داشته و وظايف سلامت محيط و كار، ارتباطات يبن بخشي و مبارزه با بيماريها را در سطح جامعه پيگيري مي كند. پرستار يا ماما در پايگاه پزشك خانواده موظف است كليه وظايف پرستار يا ماما را منطبق بر بسته هاي خدمت مصوب وزارت بهداشت براي جمعيت تحت پوشش پزشك پايگاه خود انجام دهد الف - مديريت سلامت در جمعيت تحت پوشش ب - آموزش و ارتقاي سلامت ج - مراقبت از جامعه تحت پوشش با اجراي برنامه هاي سلامت تدوين و ابلاغ شده در نظام ارائه خدمات سلامت د - پذيرش موارد ارجاعي و ارائه پس خوراند مناسب ه - درمان اوليه و تدبير فوريت ها و- ارجاع مناسب و به موقع، پيگيري موارد ارجاع شده به سطح بالاتر ز- دريافت پس خوراند از سطح بالاتر و انجام اقدامات مورد نياز بر اساس پس خوراند الف - مديريت سلامت: شناسايي محيط جغرافيايي محل خدمت شناسايي جمعيت تحت پوشش از نظر تعداد نفرات به تفكيك سن و جنس شناسايي معضلات و مشكلات بهداشتي منطقه تحت پوشش ثبت داده ها و مديريت اطلاعات سلامت افراد و جمعيت تحت پوشش شناسايي چرخه كار مركز و فعاليت واحدهاي مختلف موجود در مركز اقدام به حل مسائل بهداشتي از راه همكاري هاي درون بخشي و بنن بخشي تلاش در حل مسائل سلامت جامعه از راه جلب مشاركت هاي فردمي مكاري در اجراي برنامه هاي استاني و كشوري همكاري در برنامه هاي مقابله با اثرات حوادث غيرمترقبه و عضويت در تيم هاي مذكور بر اساس پرو تكلهاي كشوري پايش و ارزشيابي خدمات تيم سلامت بر اساس دستورا لعملهاي موجود ب - آموزش و ارتقاي سلامت آموزش سلامت ترويج شيوه زندگي سالم ج - مراقبت از جامعه تحت پوشش با اجراي برنامه هاي سلامت تدوين و ابلاغ شده در نظام ارائه خدمات سلامت توسط تيم سلامت بر اساس كتاب / كتابهاي مصوب وزارت بهداشت مراقبتهاي كودكان با تاكيد بر پيشگيري از بيماريها ومخاطرات شايع دوران نوزادي و كودكي ب. ت. ب. اولويتها و آموزش صحيح به والدين، تشخيص و درمان صحيح و به موقع، پيشگيري از بروز عوارض و ناتوانيهاي احتمالي، درمان عوارض ايجاد شده، ارجاع به موقع و پبگيري نتيجه ارجاع در هر بار مراجعه جهت انجام مراقبتهاي جاري انجام ارزيابي (به ثس زير)، انجام توصيه ها و اقدامات لازم مراقبت نوزا دان (در دوره هاي سني ۳ - 5 روز، ۱4 - ۱5 روز، 30-45 روز) غربالگري هيپوتيروييدي نوزادي ارزيابي از نظر توانايي شير خوردن، مشاهده تنفس تند، باز و بسته شدن سريع (پرش) پره هاي بيني، تو كشيده شدن قفسه مينه و ناله كردن ارزيابي از نظر حال عمومي (كاهش سطح هوشياري، بي قراري و تحريك پذيري، تحرك كمتر از معمول و بيحالي، برآمدگي ملاج، درجه حرارت بالا يا پايين ، رنگ پريدگي شديد، سيانوز، زردي ) مراقبتهاي از كودكان سالم (در دوره هاي سني ۲ ماهگي ، 4 ماهگي، 6 ماهگي ، 9 ماهگي، 12 ماهگي، 15 ماهگي ، 18 ماهگي ، 2 سالگي ، 4 سالگي ، 5 سالگي ، 6 سالگي) ارزيابي و كنترل كودك از نظر وضعيت عمومي (تو انايي شير خوردن، تنفس، علائم حياتي، وفلكسها و...) ارزيابي و كنترل كودك از نظر زردي (زير ۲ ماه) ارزيابي و كنترل كودك از نظر وضعيت وزن، قد، دور سر ارزيابي و كنترل كودك از نظر وضعيت تغذيه ارزيابي و كنترل كودك از نظر وضعيت بينايي ارزيابي و كنترل كودك ار نظر وضعيت تكامل ارزيابي و كنترل كودك از نظر وضعيت واكسيناسيون و مصرف مكملهاي دارويي ارزيابي و كنترل كودك از نظر وضعيت سلامت دهان و دندان انجام مراقبتهاي درماني براي كودكان بيمار با رعايت استاندار دهاي ارائه شده در برنامه مراقبتهاي ادغام يافته ناخوشيهاي اطفال . عفونت هاي موضعي، اسهال، كنترل مشكل شير خوردن، سرفه، ناراحتي گوش، گلو درد، تب، كنترل كم وزني، مشكل تغذيه تشخيص افتراقي خواب آلودگي، كاهش سطح هوشياري يا تشنج تشخيص افتراقي تنفس مشكل همراه با و بدون ويز تشخيص افتراقي تب با و بدون علائم موضعي مراقبتهاي ادغام يافته سلامت نوجوانان و جوانان (گروه سني 6 تا 25 سال) در دوره هاي سني بدو ورود به مدرسه، 10 سال، 12 سال، 15 سال، 18 سال، 21 سال و 24 سال و با تأكيد بر پيشگيري از بيماريها و مخاطرات شايع دوران نوجواني و جواني ب. ت. ب. اولويتها و آموزش صحيح به فرد و والدين، تشخيص و درمان محه و به موقع بيماريها و اختلالات ايجاد شده، پيشگيري از بروز عوارض و ناتوانيهاي احتمالي، درمان عوارض ايجاد شده، ارجاع به موقع و پيگيري نتيجه ارجاع: مشاركت در انجام سنجش سلامت در بدو ورود به مدرسه، سال اول راهنمايي و سال اول دبيرستان پيشگيري و مراقبت فرد از نظر چاقي و اضافه وزن پيشگيري، تشخيص و درمان كم خوني پيشگيري، تشخيص و درمان اختلالات بينايي پيشگيري، تشخيص و درمان اختلالات شنوايي پيشگيري، تشخيص و درمان اختلالات رواني (شامل اختلالات سايكوتيك حاد و مزمن« افسرد گي دوقطبي اضطراب جدايي. پانيك. وسواس جبري. هراس اجتماعي. تيك. پرخاشگري. پيش فعالي و نقص توجه. رشد. ارزيابي رشد و تكامل. تعامل مادر و كودك ، عقب ماندگي ذهني، صرع و اختلال فراگير رشد) پيشگيري و تشخيص و درمان عفونتهاي پوستي پيشگيري ، تشخيص و درمان آسم، آلرژي و سينوزيت پيشگيري ، تشخيص و درمان آسيبها و صدمات پيشگيري، تشخيص و درمان سل آموزش فعاليت فيزيكي و تحرك بدني آموزش تغديه مناسب آموزش پيشگيري از رفتارهاي پرخطر آموزش پيشگيري از استعمال دخانيات كنترل و انجام واكسيناسيون توام 16 - 14 سالگي مراقبتهاي ادغام يافته سلامت ميانسالان (گروه سني ۲۵ تا 6۰ سال ) با تاكيد بر پيشگيري از بيماريها و مخاطرات شايع دوران ميانسالي ب. ت. ب. اولويتها و آموزش صحيح به فرد و خانواده و جامعه، تشخيص و درمان صحيح و به موقع بيماريها و اختلالات ايجاد شده، پيشگيري ار بروز عوارض و ناتوانيهاي احتمالي، درمان عوارض ايجاد شده، ارجاع به موقع و پيگيري نتيجه ارجاع. پيشگيري ، تشخيص و درمان فشار خون پيشگيري ، تشخيص و درمان ديابت پيشگيري، تشخيص و درمان چاقي پيشگيري ، تشخيص و درمان ديس لپيدمي آموزش پيشگيري و كنترل استعمال دخانيات پيشگيري ، تشخيص و درمان افسردگي پيشگيري، تشخيص و درمان افسردگي دوقطبي پيشگيري ، تشخيص و درمان اختلات اضطرابي مراقبتهاي ادغام يافته سلامت سالمندان ( گروه سني 60 سال و بالاتر) با تأكيد بر پيشگيري از بيماريها و مخاطرات شايع دوران سالمندي ب. ت. ب. اولويتها و اموزش صحيح به فرد و خانواده و جامعه، تشخيص و درمان صحيح و به موقع بيماريها و اختلالات ايجاد شده، پيشگيري از بروز عوارض و ناتوانيهاي احتمالي، درمان عوارض ايجاد شده، ارجاع به موقع و پيگيري نتيجه ارجاع. پيشگيري ، تشخيص و درمان آنژين صدري و سكته هاي قلبي و مغزي پيشگيري ، تشخيص و درمان ا ختلالات ناشي از فشار خون بالا پيشگيري ، تشخيص و درمان ديابت پيشگيري ، تشخيص و درمان سقوط و عدم تعادل پيشگيري ، تشخيص و درمان افسردگي پيشگيري ، تشخيص و درمان اختلالات اضطرابي پيشگيري ، تشخيص و درمان پوكي استخوان پيشگيري ، تشخيص و درمان سل پيشگيري ، تشخيص و درمان اختلالات بينايي و شنوايي مراقبتهاي ادغام يافته سلامت مادران باردار مشاوره پيش از بارداري دوران بارداري ( اولين ملاقات بارداري ) انجام ارزيابي هاي معمول ، بررسي از نظر وجود علائم خطر، معاينه چشم، دندان ، پوست و .... اندازه گيري قد ، وزن ، علائم حياتي ، ارتفاع رحم، شنيدن صداي قلب جنين، لمس حركت جنين تجويز مكملهاي دارويي ( اسيد فوليك ، آهن ، مولتي ويتامين ) آموزش ( بهداشت فردي و روان جنسي ، بهداشت دهان و دندان ، عدم مصرف دارو و مواد مخدر، عدم كشيدن سيگار و دخانيات ، عدم مصرف الكل ، تغديه و مكمل هاي دارويي ، شكايت شايع ، علائم خطر، فوايد و آمادگي و محل مناسب زايمان طبيعي ، شيردهي ، مراقبت از نوزاد ، علائم خطر نوزاد) ترسيم جدول وزن گيري توجه به تاريخ تقريبي زايمان ايمن سازي با واكسن توأم در صورت نياز طبق دستورالعمل كشوري ارجاع براي انجام آزمايش معمول ارجاع براي انجام سونوگرافي معمول در دو نوبت مشاوره تنظيم خانواده در هفته 35 تا 37 بارداري ترزيق رگام در مادر ارهاش منفي با همسر ارهاش مثبت شناسايي مادر در معرض خطر ارجاع مادر عارضه دار به سطوح بالاتر ( در صورت نياز) ارجاع و معرفي مادر براي شركت در كلاس هاي آمادگي براي زايمان پيگيري و دريافت پسخوراند ( در صورت نياز) ثبت خدمات ارايه آموزش فردي و گروهي زايمان و بلافاصله پس از زايمان ( 6 ساعت اول زايمان ) در منزل زايمان و بلافاصله پس از زايمان ( 6 ساعت اول پس از زايمان ) در واحد تسهيلات زايماني دوران پس از زايمان ( پس از گذشت 6 ساعت اول تا 6 هفته پس از زايمان )- ملاقات اول و دوم تنظيم خانواده و جمعيت انجام مشاوره و ارائه خدمات قبل از ازدواج: زنان و مردان در سنين باروري ( 10 -49 سال) انجام مشاوره و ارائه خدمت حين ازدواج: زنان همسردار در سنين باروري ( ۱۰ - 4۹ سال) و مرداني كه همسر آنها در اين سنين هستند انجام مشاوره و ارائه خدمت بعد از ازدواج: زنان همسر دار در سنين باروري ( ۱۰ - 4۹ سال) و مرداني كه همسر آنها در اين سنين هستند بررسي و تعيين مناسب ترين شيوه پيشگيري از بارداري براي هر زوج انجام مراقبتهاي لازم حين استفاده از روش انتخابي متناسب با هر روش ارجاع موارد نياز و پيگيري نتيجه ارجاع مراقبت و درمان يبماريهاي خاص (لزوم پيشگيري از اين بيماريها و ابتلا به آنها ارتباطي با سن افراد فدارد) با اولويت و شيوع بيماري در منطقه آموزش افراد جامعه براي شناخت بيماري و راههاي پيشگيري از ابتلا به ان، شناخت موارد مشكوك، انجام اقدامات مناسب جهت تشخيص به موقع بر اساس دستورا لعملهاي موجود، ارجاع موارد مورد نياز به ارجاع و پيگيري نتيجه ارجاع هاري كالاآزار ( ليشمانيوز احشايي) تب خونريزي دهنده ويروسي كنگو كريمه ( CCHF ) سالك (ليشمانيوز جلدي ) تب مالت جذام مالاريا تزريقات ايمن هپاتيت مننژيت سرخك سرخجه و سندرم سرخجه مادرزادي فلج اطفال آنفولانزا ديفتري سياه سرفه ايدز وبا تيفويد اسهال خوني بوتوليسم زنجيره سرما سل د - سلامت محيط و كار سلامت محيط جامعه (مديريت) آب اشاميدني سالم آلود گي هوا ابتكارات جامعه محور ( CBI) اقدامات اضطراري در بلاياي طبيعي بهداشت پرتوها جمع آوري و دفع فاضلاب كنترل ناقلين بيماريها پسماندها مواد شيميايي و سموم سلامت محيط خانوار ابتكارات جامعه محور (CBI) ايمني غذا (بهداشت مواد غذايي ، سيستم پخت و پز مناسب) سوانح حوادث محيط فيزيكي مسكن سلامت محيط هاي زندگي جمعي سلامت محيط هاي زندگي جمعي (پادگان، برورشگاه، خوابگاه، زندان، سراي سالمندان) سلامت محيط هاي بهداشتي درماني (بيمارستان، كلينيك تخصصي، كلينيكهاي دامپزشكي، مراكز بهداشتي درماني، مراكز پرتوشناسي، مطب) سلامت محيط هاي آرايشي و بهداشتي سلامت محيط هاي تهيه، توزيع، نگهداري و فروش مواد غذايي سلامت محيط هاي آموزشي سلامت محيط هاي فرهنگي و تفريحي سلامت محيط كار بهداشت حرفه اي ارائه مراقبتهاي اوليه بهداشتي به كارگران ايجاد ايستگاههاي بهگر پيشگيري و مراقبت از بيما ريهاي شغلي پيشگيري و مقابله با عوامل فيزيكي و شيميايي محيط كار ج - درمان اوليه و تدبير فوريت ها (در مواردي كه راهنماي عملكرد باليني تدوين شده ارائه خدمات بر اساس واهنما و در مواردي كه راهنماي باليني تهيه و ابلاغ نشده است، ملاك تشخيص و درمان و نياز به ارجاع نظر پزشك خانواده است.) ويزيت مصاحبه با بيمار و گرفتن شرح حال معاينه ( جسمي – رواني) ارزيابي علائم و نشانه ها و طراحي مسير تشخيص تدوين و اجراي برنامه درماني ثبت كليه داده ها در پرونده فرد انجام خدمات پرستاري نظير تزريقات و وصل سرم در سرانه پزشك خانواده و تيم سلامت منظور گرديده و رايگان ارائه مي گردد ولي موارد مصرفي ( سرنگ و ست سرم ) توسط گيرنده خدمت تأمين خواهد شد اقدامات و مداخلات ساده جراحي و باليني : شامل خدماتي (غير اورژانس) است كه حسب مهارت و تمايل پزشك خانواده انجام مي نمود، كه متضمن پرداخت ترفه دولتي بوده كه 30 درصد آن توسر مراجعه كنند» و 70 درصد أن توسط بيمه ها قابل پرداخت خواهد بود. (ف مرمت اين خدمات مطابق فهرست سار مانهاي بيمه خواهأ بود) وازكتومي بدون تيغ جراحي (برابر ضوابط وزارت بهداشت ) ختنه كشيدن ناخن برداشتن خال و ليپوم و زگيل ( در موارد غير زيبايي ) نمونه برداري از پوست و مخاط كاتتريزاسيون ادراري آتل بندي شكستگي ها شستشوي گوش خارج كردن جسم خارجي كار گذاشتن لوله معده و ركتوم فوريتها انجام احياء قلبي ريوي لوله گذاري تراشه اقدامات اوليه در مسموميت ها اقدامات اوليه در اورژانسهاي تنفسي اقدامات اوليه در بيماران مصدوم اقدامات اوليه در بيماران اورژانسي و هماهنگي براي انتقال مجروح به سطوح بالاتر براي ادامه درمان بخيه و دبريدمان زخم ها 26. ارجاع ارجاع مراجعان نيازمند به خدمات تكميلي به سطوح بالاتر پيگيري بيماران و خدمات مورد نياز مراجعان پيگيري دريافت بارخورد از سطوح پذيرنده ارجاع تنظيم و ارائه گزارش هاي مورد نياز تبادل اطلاعات يا هماهنگي براي فرستادن پرونده ي فرد يا افراد تحت پوششي به يكي ديگر از پزشكان خانواده فصل سوم : نيروي انساني و فضاي فيزيكي مورد نياز در سطح اول 1 بر اساس انجام روشي مدرن براي برآورد نيروي انساني مورد نياز مركز خدمات سلامت مجري برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع و با در نظر گرفتن دو موضوع زير اعضاي تيم سلامت در شهر تعيين گرديد: " بسته خدمت" كه در مركز و پايگاه خدمات سلامت مجري برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع بايد توسط اعضاي تيم سلامت ارائه گردد. زمان سنجي هر كدام از اين خدمات. خدماتي كه در بخش دولتي يا بخش خصوصي (از جمله خدمات تشخيص و درمان ) ارائه مي شود. تركيب و تعداد اعضاي تيم سلامت براي پوشش 10000 نفر جمعيت -رديف -عنوان شغلي تعداد مورد نياز نفر محل استقرار هر پايگاه هر مركز دفترارجاع كار 1 پزشك عمومي 4 نفر به ازاي حداكثر هر 2500 نفر يك پزشك ---- 2 پرستار* 2 نفر 0.5 0. 5 ---- 3 روانشناس باليني 1 نفر 0 1 * * 4 كارشناس تغذيه 1 نفر 0 1 * * 5 كارشناس مامايي* 2 نفر 0.5 0. 5 --- 6 كاردان يا كارشناس بهداشت خانواده 3 نفر 0 3 ---- 7 كاردان يا كارشناس بهداشت خانواده 3 نفر 0 3 ----- 8 كاردان يا كارشناس مبارزه با بيماري ها 1 نفر 0 1 ---- 9 كاردان تكنسين اسناد پزشكي 1 نفر 0 1 ----- 10 خدمتگزار 1 نفر اختياري 1 ----- جمع كل 17 نفر 2 15 ب. ت. ب. رديف ۲ و ۵ جدول فوق در هر پايكاه و مركز به ازاي هر پزشك يك ماما يا يك پرستار تمام وقت بكارگيري مي شود (بديهي است در موارديكه پزشك خانواده مرد است بكارگيري ماما در اين جايگاه الزامي مي باشد) تذكر: خدمات روانشناس باليني و كارشناس تغذيه بصورت FFS از محل دفتر كار ايشان يا مركز مجري حسب درخواست پزشك خانواده صرفاً در قالب مشاوره توسط بيمه ها خريداري مي شود. تبصره: پزشكان واجد شرايط شااغل در مراكز بهداشتي درماني دولتي در تمام سازمانها موظف به مشاركت در طرح هستند و در اينصورت لازم است كليه ضوابط را رعايت نمايند. 2 استانداردهاي فيزيكي محل ارائه خدمت : محل استقرار واحد ارائه خدمت در سطح اول : محل استقرار پزشك خانواده در شهر حداكثر ۱.۵ كيلومتر از محل سكونت فرد فاصله خواهد داشت. تبصره ستاد شهرستان با هماهنگي ستاد استان مي توانأ در صورت ضرورت اين فاصله را تعديل كند پايگاه پزشك خانواده همان مطب پزشك عمومي كه واجد استانداردهاي جاري وزارت .بهداشت بوده و براي استقرار و ارائه خدمت ماما يا پرستار يك اتاق اضافه داراي تجهيزات لازم با امكان رعايت طرح انطباق و حريم خصوصي افراد باشد. مركز بهداشتي درماني مجري برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع محل استقرار پزشك خانواده مسئول و قسمت بهداشت عمومي تيم سلامت مثل كاردان / كار شناس بهداشت محيط و خانواده و. . . و پايكاه پزشك خانواده ضميمه مي باشند شرايط فيزيكي محل ارائه خدمت مركز مجري برنامه پزشك خانواده و پايگاه هاي ضميمه و غير ضميمه و شبانه روزي آن در سطح اول: برابر ضوابطي خواهد بود كه حسب مورد توسط معاونت بهداشت و درمان وزارت بهداشت اعلام شده .يا مي شود سطح دوم و سوم (سرپايي) : برابر مقررات وضع شده مربوط به صدور پروانه ها محل استقرار واحد ارائه خدمت و شرايط فيزيكي محل ارائه خدمت و تجهيزات و نيروي انساني مورد نياز در سطح دوم و سوم (بستري): برابر مقررات وضع شده در برنامه مديريت منابع ساختاري درمان بستري كشور (سطح بندي خدمات درمان بستري) فصل چهارم : پشتيباني برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع ساختارها و مديريت در ابراي برنامه فوق به شرح زير فواهد بود: 2۷ .اعضاي ستاد ملي برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع 1- رئيس جمهور ( رئيس ستاد ) ۲ -معاون اول (جانشين رئيس ستاد) ۳- وزير بهداشت،رمان و آموزش پزشكي (دبير ستاد) 4- وزير تعاون كار و رفاه اجتماعي 5- معاون برنامه ريزي و نظارت راهبردي رييس جمهور 6- وزير دفاع و پشتيباني نيرو هاي مسلح 7- رئيس كميته امداد حضرت امام خميني (ره) 8- معاونت بهداشت وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي (مسئول دبيرخانه ستاد ملي ) تبصره وظايف ستاد ملي برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع به شرح زير مي باشد : سياستكذاري و تعيين راهبردهاي مورد نياز در اجراي برنامه (فني، اجرايي و پشتيباني و ...) تعيين راهكارهاي مناسب به منظور تأمين و تخصيص منابع مورد نياز براي اجراي مناسب برنامه نظارت بر عملكرد سازمانهاي ذيربط و ستادهاي استاني و شهرستاني در اجراي برنامه با تشكيل كميته هاي نظارتي جلب حمايتهاي مورد نياز قانوني و مديريتي تصميم گيري در موارد ارجاعي از طرف ستاد اجرايي ۲۸ - اعضاي ستاد هماهنگي كشوري: 1. معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و أموزش پزشكي (رئيس ستاد) ۲ - معاون درمان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي 3-معاون رفاه اجتماعي وزارت تعاون كار و رفاه اجتماعي (دبير و مسئول دبيرخانه ستاد هماهنگي) 4- معاون بودجه معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رييس جمهور 5- مدير عامل سازمان تامين اجتماعي 6.- مدير عامل سازمان بيمه خدمات درماني ۷ . مدير عامل سازمان بيمه خدمات درمان نيرو هاي مسلح ۸ . مدير كل بهداشت بيمه هاي اجتماعي و درمان كميته امداد حضرت امام ( ره ) 9- رئيس كل سازمان نظام پزشكي 10- رئيس مركز مديريت شبكه وزارت بهداشت تبصره وظايف ستاد هماهنگي كشوري برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع تعيين تعداد و عناوين كميته هاي تخصصي مورد نياز بازديد از عمليات اجرايي در استانها و حفظ ارتباط پيوسته با عرصه هاي پايلوت نظارت بر طرح هاي پژوهشي مرتبط تصويب تركيب اعضاي كميته هاي مورد نياز براي اجراي برنامه بازديد از عمليات اجرايي در استانها و مغظ ارتباط پيوسته با عرصههاو پايلوت نظارت بر طمه هاي پژوهشي مرتبط سفارش انجام بررسي ها و مطالعه هاي مختلف و استفاده از نتايج آنها براي تدوين سياست ها يا مداخله هاي مورد نياز و پيشنهاد اين سياست ها يا مداخله ها به ستاد ملي تدوين گزارش هاي تحليلي جلب همكاري صاحبنظران و ذينفعان برنامه از طريق امضاي واحد كشوري يا كميته هاي فني مربوط به هر مديريت نظارت بر پيشرفت برنامه ها و عمليات ارزيابي فعاليت هايي كه توسط مديران برنامه ها و برنامه هاي چهارگانه در سطح ملي يا در عرصه هاي پايلوت به اجرا گذارده مي شود. ۲۹ إعضاي ستاد اجرايي كشوري : 1- رييس مركز مديريت شبكه وزارت بهداشت ( رئيس ستاد) 2- مدير كل دفتر بيمه هاي درمان وزارت تعاون كار و رفاه اجتماعي ( دبيرستاد) 3- مدير كل دفتر مديريت بيمارستاني و تعالي خدمات باليني وزارت بهداشت 4- مديركل دفتر سلامت جمعيت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت 5- رييس امور اجتماعي معاون بودجه معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رييس جمهور 6- معاون بيمه درمان يا رئيس مركز خريد راهبردي خدمات سلامت سازمان بيمه خدمات درماني 7- معاون حمايت و سلامت يا مدير كل بهداشت و درمان كميته امداد امام خميني (ره ) 8- معاون درمان سازمان بيمه خدمات درماني نيرو هاي مسلح 9- معاون درمان (يا مدير كل درمان غير مستقيم / مستقيم) سازمان تامين اجتماعي تبصره وظايف ستاد اجرايي كشوري برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع تهيه و تدوين فرايندها و اجرايي و دستورا لعملهاي مربوطه در سطح ملي، استاني و شهرستاني تصويب تركيب اعضا و شرح وظايف ستاد هاي استان و شهرستان تعيين تركيب اعضا و شرح وظايف كميته هاي استاني و شهرستاني مورد نياز براي اجراي برنامه (تركيب اعضاي كميته ها متناسب با كميته هاي ملي بوده و اختيار انتخاب درصدي از اعضا حسب نياز به عهده استان گذاشته شود) 30 – ستاد راهبردي استان: ستاد هاي واهبردي در سطح استان با تركيب استاندارورييس ستاد،رييس دانشگاه (دبير ستاد)، معا ونين بهداشت (مسئول دبيرخانه ستاد)، درمان و غذا و دارو دانشگاه، مدير كل بيمه خدمات درماني استان، مدير درمان سازمان بيمه نيروهاي مسلح، مدير درمان تأمين اجتماعي و مدير درمان كميته امام (ره)، رييس شوراي محلي نظام پزشكي استان، نماينده تام الاختيار شوراي سلامت صدا و سيماي استان، رييس گروه توسعه شبكه مركز بهداشت استان خواهد بود. تبصره در استانهايي كه بيش از يك دانشگاه علوم پزشكي وجود دارد رييس و معا ونين دانشگاههاي غير از مركز استان عضو ستاد خواهد بود. وظايف ستاد راهبردي استان شامل موارد زير مي باشد: هماهنگي اجراي برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع در سطح استان برابر دستورالعمل هاي كشوري انجام هماهنگي هاي مورد نياز (در قالب برنامه عملياتي) براي اجراي سياستهاي ابلاغي از سوي ستاد ملي (فني، اجرايي و پشتيباني و ...) تأمين و تخصيص منابع مورد نياز براي كمك به اجراي مناسب تر برنامه بررسي چالشها و پيشنهاد راهكارهاي مناسب براي برطرف كردن مشكلات به ستاد اجرايي كشوري ارائه پس خوراند به ستاد ملي 31 - ستاد اجرايي استان تركيب ستاد عملياتي استان شامل: ۱ .ريي دانشگاه( رييس ستاد) ۲ . معاون بهداشتي و رييس مركز بهداشت استان (جانشين رئيس و دبير ستاد ) ۳ . معاون درمان دانشگاه 4. رييس گروه توسعه شبكه استان، 5. مدير كل بيمه خدمات درماني استان 6. مدير درمان تأمين اجتماعي استان 7.رييس شعبه بيمه نيروهاي مسلح 8 . رئيس كميته امام (ره) 9. رئيس شوراي هماهنگي نظام پزشكي استان تبصره كميته هاي اجرايي پيشنهادي در سطح استانها به شرح زير مي با شد : كميته فرهنگي و تبليغات و اطلاع رساني عمومي كميته آمار و فن آوري اطلاعات كميته ساماندهي تأمين و توزيع منابع مالي و غير مالي كميته آموزش و مديريت نيروي انساني كميته بايس و نظارت 32. ستاد اجرايي شهرستان اين ستاد با تركيب : ۱ . فرماندار (رييس ستاد)، ۲ . رييس شبكه (جانشين رئيس ستاد و دبير ستاد)، ۳ رييس مركز بهداشت شهرستان، 4. معاون درمان شبكه شهرستان (در شهرستان تك بيمارستاني رئيس بيمارستان )، ۵ . نماينده هر يك از سازمان هاي بيمه گر شهرستان، 6 مسئول واحد توسعه شبكه شهرستان تبصره وظايف ستاد عملياتي شهرستان به شرح زير خواهد بود : 1 - تحليل وضعيت موجود واحدهاي ارائه خدمت تعداد و نوع واحدها در بخش دولتي و غير دولتي نيروي انساني موجود (تركيب و تعداد) در بخش دولتي و غير دولتي تطبيق فضاي فيزيكي و تجهيزات موجود بخش دولتي و غير دولتي برابر ضوابط وزارت بهداشت 2 . سازماندهي لازم براي استقرار نطام ار جاع با محوريت پزشك خانواده و تيم سلامت : تعيين وظايف واحدهاي مرتبط ستادي شهرستان در استقرار و ارائه خدمات تيم سلامت ب. ت. ب. مصوبات ستاد هماهنگي شهرستان برآورد و توزيع منابع مورد نياز جهت راه اندازي مراكز بهداشتي درماني مجري برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع شامل فضا، تجهيزات، نيروي انساني و منابع مورد نياز براي فعاليت هاي اجرايي نظام ارائه خدمات سلامت در شهرستان با بيشترين استفاده از امكانات موجود (در شبكه ها، سازمان هاي بيمه گر و بخش غير دولتي) راه اندازي مراكز بهداشتي درماني و پايگاه هاي مجري برنامه پزشك خانواده. و نظام ارجاع و استقرار تيم هاي سلامت 3 . تحليل وضعيت سلامت شهرستان : ( Heaith profile) ساختار جمعيت وضعيت سني، جنسي، اشتغال، بيمه ترسيم وضعيت سلامت شهرستان ايجاد نظام يكپارچه اطلاعات نظام سلامت در سطح شهرستان. ۴ . ترسيم وضعيت مطلوب شهرستان به منظور هدف گزاري عمليات اجرايي بر اساس توان شهرستان 5 . تدوين برنامه عملياتي شهرستان 6 . تدوين نظام پايش و ارزشيابي 7 . هماهنگي آموزش همگاني، برقراري ارتباط و اطلاع رساني برقراري ارتباط با مسئولان سياسي و مذهبي شهرستان و جلب حمايت آنان با استفاده از دستور عمل ها و متن هايي كه واحد كشوري در اختيار مي گذارد. آگاه سازي مردم از آرمان ها و اهداف نظام ارائه خدمات سلامت و پزشكان خانواده با استفاده از همه وسايل ارتباط جمعي و سايي امكانات استاني و شهرستاني ۸ هماهنگي جهت آموزش نيروي انساني آموزش كارشناسان شبكه شهرستان و سازمان هاي بيمه گر درباره آيين نامه براساس دستورعمل هاي ستاد اجرايي نظام ارائه خدمات سلامت و شوراي استاني نظام ارائه خدمات سلامت برقراري ارتباط ، اطلاع رساني و بازآموزي يزشكان، به ويژه پزشكان عمومي شهرستان درباره آرمان ها و هدف هاي نظام ارائه خدمات سلامت و نيز آموزش نحوه اجراي آيين نامه سطح بندي و نظام ارجاع و تببين نقش جامعه بزشكي در اين زمينه. 9 . اعلام آغاز طرح و شرايط همكاري و ثبت نام پزشكان با ستاد عملياتي شهرستان. ثبت نام و تشكيل پرونده براي پزشكان واجد شرايطي كه اعلام آمادگي كرده اند. صدور مجوز كار پزشكان خانواده پس از اعلام آمادگي آنان و اعلام فهرست آنان به ستاد عملياتي شهرستان اعلام عام به مردم براي انتخاب پزشك خانواده خود و ثبت نام در نزد پزشك خانواده. 10 . هدايت عمليات اجرايي طرح در شهرستان 11 . پايش عملكرد پزشكان ، تيم سلامت ۱۲ . پيش بيني ساز و كار تلفيق نتايج پايشهاي مجزاي انجام شده توسط واحدهاي مختلف 13 . فراهم نمودن شرايط اجراي كليه دستورالعملهاي ابلاغي از سوي ستاد ملي و استاني ۱۴ . نظارت بر عملكرد ادارات ذيربط در اجراي برنامه ۱۵ . حمايتهاي مورد نياز قانوني و مديريتي در اجراي برنامه 16 . بررسي چالشها و تعيين راهكارهاي مناسب براي برطرف كردن مشكلات اجراي برنامه و هماهنگي با ستاد استاني كميته هاي اجرايي پبشنهاد و و شرح وظايف آنها: 1 كميته اطلاع رساني و روابط عمومي تدوين برنامه هاي آموزش عموم مردم هماهنگي با شوراي شهر هماهنگي با هيات امنا و بخشداريها ساير هماهنگي درون و برون بخشي مورد نياز آگاه سازي جامعه و شناسايي طرح به مردم 2 كميته آمار و فناوري اطلاعات فراهم آوري زير ساخت مورد نياز براي استقرار و توسعه پرونده الكترونيكي سلامت استقرار نظام اطلاعات شهرستان تحليل داده ها و گزارشات واصله ارائه گزارشات مورد نياز به ستاد عملياتي شهرستان (تعيين ملزومات) آموزش نيروي انساني جهت كاربردي شدن پرونده الكترونيكي سلامت پشتيباني از سيستم هاي اطلاعاتي و كاربران آنها بروز رساني سيستم هاي اطلاعاتي 3 كميته آموزش نيروي انساني آموزش نيرو هاي جديدالورود بازآموزي مداوم نيروهاي موجود 4 كميته پايش و نظارت تعيين تركيب تيم هاي بايش برنامه ريزي و پايش عملكرد اعضاي تيم سلامت بر اساس بسته خدمت مطابق با چك ليست هاي تعيين شده از سوي ستاد اجرايي كشوري بررسي گزارشات حاصل از تيم بايش و تعيين نقاط قوت و ضعف اقدامات انجام شده تصميم گيري در خصوص انحرافات ايجاد شده در برنامه ارائه نتايج حاصل ازپايش به ساير كميته ها تهيه و ارسال چك ليست پيشنهادي / تكميلي به كميته پايش و نظارت استاني تدوين چك ليست براي شرايط خاص شهرستان گزارش نتايج حاصل از پايش عملكرد در زمانهاي از پيش تعيين شده به ستاد عملياتي شهرستان تبصره وجود ستاد هاي فوق نافي وظايف هريك از ارگانهاي مسئول در اجراي برنامه نبوده و هر ارگان موظف است در سطح ملي، استاني و شهرستاني وظايف ذاتي خود را برابر مقررات و مصوبات اين دستورالعمل هماهنگ با ساير دستگاهها به انجام رساند. ستاد اجرايي كشوري حسب ضرورت مي تواند وظايف ستادهاي استاني و شهرستاني را تكميل نمايد. فصل پنجم . نظام ارائه خدمات 1 پزشك خانواده (برابر تعريف صدر اين دستورالعمل) محور ارائه ي خدمات بهدا شت و درمان به جمعيت هاي معين است. 2 پزشكان با دارا بودن شرايط زير مي توانند به عنوان پزشك خانواده قرارداد ببندند و ارائه خدمات و مراقبت ها را تعهد كنند؛ 1.دارا بودن حداقل شرايط ياد شده در تعريف پزشك خانواده (مدرك دكتري حرفه اي پزشكي يا تخصص هاي ذكر شده در صدر دستورالعمل، پروانه دائم و مجوز معتبر كار پزشكي). 2 . اعلام آمادگي براي همكاري به بيمه ها و ستاد عملياتي در شهرستان. ۳ . تعهد اينكه فقط در برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع اشغال داشته باشد تبصره پزشكاني كه نمي توانند يا نمي خواهند بطور دو شيفته تمام وقت در برنامه پزشك خانواده شركت كنند مشروط به پيشنهاد ستاد شهرستان و موافقت ستاد استان مي توانند با كاهش حداكثر بيمار تحت پوشش متناسب با ساعات كار در برنامه شركت نمايد 4 عقد قرارداد يكساله بدون حق توكيل به غير 5. تداوم همكاري با برنامه پزشك خانواده ونظام ارجاع منوط به رعايت استانداردهاي اعلام شده مي باشد و در صورت تخطي از وظايف، ستاد شهرستان مي تواند ب. ت. ب. مقتضيات مربوطه تصميم لازم را در مورد ادامه يا عدم ادامه همكاري ايشان اخذ نمايد 6. گذراندن دوره هاي آموزش مرتبط حسب نظر ستاد استاني ۷ . ارائه بسته خدمت اعلام شده برابر اين دستورالعمل و اصلاحات و متمم هاي بعدي آن ۸ . آشنايي با مباني پزشك خانواده و نظام ارجاع 9 . تعداد افراد ثبت نام شده به ازاء هر پزشك بسته به نياز و حسب شرايط منطقه و تائيد ستاد استاني بين 500 تا 2500نفر به ترتيبي كه در اين دستورالعمل آمده، خواهد بود. ۱۰ . استفاده از پزشك جانشين و جايگزين برابر ضوابط پبشگفت خواهد بود. 11 . عقد قرارداد با سازمان هاي بيمه ۱۲ . در مورد پزشكاني كه در استخدام يكي از دستگاهها بوده و در مركز بهداشتي درماني داوطلب اجراي برنامه مشغول خدمت هستند ، انجام اقدامات فوق و عقد قرارداد توسط مسئول مركز مذكور انجام مي شود. بديهي اين پزشك ، پزشك خانواده افرادي خواهد بود كه او را انتخاب كرده اند و تابع كليه مقررات پزشك خانواده هستند . 13 . دارا بودن فضاي فيزيكي و تجهيزات مطابق استاندارد اعلام شده براي پايگاه پزشك خانواده ۱4 . بكار گيري يك فرد داراي صلاحيت علمي و حرفه اي ماما يا پرستار ( اين فرد بايد تعهدات قانوني خود را گذرانده و منعي براي كار نداشته باشد بدون نياز به داشتن پروانه دفتر كار) كه متعهد به ارائه خدمات طبق دستورالعمل كثوري باشد در هر پايگاه (مطب انطباق يافته) پزشك خانواده 33. نحوه عقد قرارداد و ارائه خدمت همه سازمان هاي بيمه گر موظفند رأساً در چارچوپ ضوابطي (از جمله : شرايط عمومي قرارداد، تعهدات پزشك خانواده و سازمان هاي بيمه، زمان قرارداد، شرايط تمديد و فسخ قرارداد و تعيين مرجع حل اختلاف در موارد مورد نياز) كه ستاد اجرايي كشوري در اختيار مي گذارد با پزشكان خانواده متناسب با تعداد بيمه شده خودشان در آن واحد به منظور خريد خدمات آنان (مندرج در اين دستورالعمل) و ماما يا پرستار همكار او با پزشك قرارداد بسته و يك نسخه از آن را به شبكه بهداشت شهرستان مربوطه ارسال نمايند سازمانهاي بيمه گر موظفند به عقد قرار داد با شخصيت حقوقي مراكز مجري برنامه پزشك خانواده جهت خريد بسته خدمات تيم سلامت مي با شد. برابر مندرجات اين دستورالعمل در صورت فقدان هر كدام از اعضاي تيم سلامت مركز حق الزحمه ايشان از مبلغ پرداختي پرداخت كننده كسر خواهد شد. طبق يك بند مستقل در كليه قراردادهاي برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع مدير شبكه بهداشت و درمان (در مركز استان رئيس مركز بهداشت شهرستان مركز استان) ناظر قرارداد (برابر روال تعيين شده در اين دستورالعمل و چك ليست هاي مصوب) و ارائه خدمات بوده و پرداختها برابر اين دستورالعمل به پزشكان و تيم سلامت پس از گزارش و تائيد ايشان قابل انجام است. يادآور مي شود در اين شرايط مدير شبكه .فداشت و درمان خود نمي تواند به عنوان پزشك خانواده فعاليت نمايد پزشكان متخصص اطفال و داخلي و پزشكي اجتماعي و عفوني در صورت علاقه مندي مي توانند با همان تعرفه و نقش هاي تعريف شده براي پزشك خانواده يا پزشك خانواده مسئول در اجراي فعاليت هاي اين دستورالعمل مشاركت كنند. پزشكان متخصص كه به عنوان پزشك خانواده قرارداد مي بندند مجاز نخواهند بود بيماران ر. ا. خ. (به عنوان پزشك سطح يك) به خود (به عنوان پزشك سطح دو) ارجاع دهند. كليه پزشكان خانواده و متخصص مي بايست تمامي تجويز هاي پزشكي شامل دارو ، پاراكلينيك ، مشاوره و ساير اقلام درخواستي را فقط در دفترچه هاي بيمه بنويسند. ثبت نام پزشكان با پيگيري ستادهاي شهرستان و استان در سامانه سلامت ايرانيان و يا سيستم هاي الكترونيك متصل به اين سامانه انجام و همچنين براي همه افراد كه نزد پزشكان خانواده ثبت نام مي كنند ، پرونده الكترونيك سلامت برخط برابر استانداردهاي سامانه جامع و همگاني سلامت ايرانيان تشكيل مي شود. بيمه شده حداكثر مي تواند دو بار در سال، با اطلاع سازمان هاي بيمه مربوطه پزشك خانواده خود را تغيير دهد. اين تغيير از طريق بيمه به اطلاع دبيرخانه ستاد شهرستان رسيده تا تغييرات لازم در دسترسي به پرونده الكترونيك اعمال شود. فاصله ثبت نام نزد پزشك خانواده و اولين تغيير، و فاصله ي دو تغيير نبايد كمتر از سه ماه باشد. در شر ايط خاص با نظر ستاد شهرستان اين مدت قابل كاهش است تعويض پزشك خانواده در پايان ماه قابل انجام است. (با رعايت ضوابط اعلام شده در خصوص تعويض پزشك خانواده ) پزشك موظف است حداكثر طي يك هفته نسبت به اعلام انصراف فرد به سازمان بيمه مذكور و ستادعملياتي اقدام نمايد. هر پزشك خانواده مي تواند حداقل 500 و حداكثر ۲۵۰۰ نفر را در پوشش خود گيرد ليكن ستاد عملياتي شهرستان پس از تأئيد ستاد استان مجاز است در شرايط استثنايي (مانند كمك به جذب نيرو در مناطق محروم) با گرفتن مجوز از واحد كشورو اين سقف را تا ۳۰۰۰ نفر بازاي هر پزشك خانواده تغيير دهد. ستاد عملياتي شهرستان مجازاست از ديگر ساز وكارهاي تشويقي، مانند كمك به اعطاي وام و يا در اختيار گذاردن محل مراكز بهداشتي درماني(برابر مقررات) ، براي تشويق پزشكان به كار در مناطق محروم استفاده كند . در مناطق جغرافيايي ويژه كه در صورت لزوم توسط ستاد اجرايي كشوري اعلام مي شود جمعيت تحت پوشش، مدت الزامي قرارداد قابل تعبير خواهد بود. كار موظف پزشك خانواده در هفته 44 ساعت (جز در روزهاي تعطيل رسمي) است . ساعت كار تيم سلامت روزانه ۸ ساعت در دو نوبت صبح و بعد ازظهر ( ۸ تا ۱۲ و 4 تا ۸ و پنج شنبه ها فقط صبح ) تعيين مي گردد. ساعت آغاز و پايان ، حسب مكان جغرا فيايي ونيازهاي منطقه و در موارد و شرائط خاص به پيشنهاد ستاد استاني و با تصويب ستاد اجرايي كشوري مشروط به رعايت دو شيفت و ميزان ساعات كار الزامي قابل تغيير خواهد بود. اشتغال پزشكان خانواده در موارد خاص با تشخيص ستاد عملياتي شهرستان و تائيد ستاد استان به مننلور رفع نياز اورژانس بيمارستان و مراكز شبانه روزي شهرستان محل خدمت، براي مدت محدود تا بر طرف شدن نياز بلامانع است. ايام فوق در طول هر ماه نبايد بيش از سه كشيك شبانه باشد. بديهي است پرداخت كشيك اورژانس FFS خواهد بود پزشك خانواده در هنگام عقد قرارداد ، يك پزشك واجد شرايط را به عنوان جانشين برابر ضوابط اين دستورالعمل با اخذ مهر و امضاي ايشان معرفي مي نمايد، نام و نشاني محل كار پزشك جانشين كه توسط پزشك خانواده به صندوق بيمه مربوطه و ستاد عملياتي شهرستان اعلام مي شود بايد در جايي مناسب نصب شود و به صورتي مشخص به اطلاع همه افراد در پوشش برسد . در صورتيكه پزشك به هر دليل نتواند به طور موقت در محل كار خود حاضر شود، لازم است مراتب را حداقل سه روز قبل به صندوق بيمه مربوطه، پزشك جانشين و از طريق پزشك خانواده مسئول به ستاد عملياتي شهرستان اطلاع دهد. در موارد اضطرار ، مطلع ساختن پزشك خانواده مسئول و پزشك جانشين كفايت مي كند. پزشك خانواده مسئول محله موضوع را به بيمه و ستاد عملياتي شهرستان اطلاع خواهد داد. هر گاه پزشك خانواده در طول قرارداد خويش، ناگزير از ترك دايم محل باشد به منظور رعايت حال جمعيتي كه در پوشش خود دارد بايد در فاصله ي زماني دو تا سه ماهه ستاد عمليات شهرستان را از تصميم خود مطلع سازد. با دريافت خبر مهارت يكي از پزشكان خانواده يا در صورت بروز حوادثي كه مانع ادامه ي خدمت پزشك باشد، بيمه ها با هماهنگي ستاد عملياتي شهرستان بايد براي جلوگيري از بروز وقفه در خدماتي كه به مردم ارائه مي شود هرچه زود تر با پزشك خانواده ديگري قرارداد خواهد شد. تبصره نحوه قرارداد، در پايگاه ها (مطب هاي پزشكان عمومي) و مراكز مجري برنامه يكسان نبوده بطوريكه در پايگاه قرارداد بابت پزشك و همكارش(ماما يا پرستار) با پزشك منعقد مي شود و در مراكز مجري با مالك و صاحب امتياز موسس مركز عقد قرارداد خواهد شد. 34. انتخاب پزشك خانواده سازمان هاي بيمه مبتني بر اين دستورالعمل و با هماهنگي ستاد شهرستان نسبت به عقد قرارداد با بزشكان واجد شرايط اقدام و ضمن اطلاع رساني به افراد تحت پوشش خود نتيجه را جهت تدوين فهرست پزشكان واجد شرايط در محدوده شهرستان و اطلاع رساني به مشمولين طرح جهت انتخاب پزشك خانواده به ستاد استان اعلام مي نمايند. انتخاب پزشك خانواده ار سوي خانوار در فاصله مجاز تعيين شده اختياري است. در اين ميان تنها عامل محدود كننده نام نويسي كافي افراد نزد پزشكي معين و پرشدن ظرفيت او خواهد بود. انجام كليه مراحل اطلاع رساني به بيمه شدگان براي انتخاب پزشك خانواده و نيز فراهم كردن امكانات و الزامات آن به عهده سازمان بيمه مربوطه بوده كه با هماهنگي ستاد عملياتي انجام مي شود بيمه شدكان براي بهره مندي ار خدمات پزشك خانواده و نظام ارجاع در انتخاب پزشك خانواده از پايگاه ها (مطب) و مراكز مجري برنامه مختار هستند. محل ورود خانواده ها به برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع جهت ثبت نام و دريافت خدمات در سطح اول، محل زندگي و سكونت خانواده (حداكثر شعاع مجاز) است. براي افرادي كه به هر دليل مانند اشتغال ادواري يا خوابگاهي بين محل سكونت و محل كار فرد در دو شهر جداكانه باشد، انتخاب محل سكونت يا كار براي ورود به برنامه آزاد است. انتخاب پزشك خانواده در محدوده دسترسي از بين پزشكان طرف قرارداد بصور ت اختياري، و انتخاب به صورت خانواري است به اين معني كه سرپرست خانوار مسئول انتخاب پزشك خانواده بوده اما انتخاب فردي هم مشروط به درخواست سرپرست با ذكر دليل و موافقت ستاد عملياتي شهرستان مقدور است. در صورت تغيير محدوده بجغرافيايي محل زندگي و يا كار بيمه شده، امكان تعويض پزشك خانواده با انجام هماهنگي لازم با بيمه و ستاد شهرستان بدون هرگونه محدوديتي وجود خواهد داشت. 35.شرايط ثبت نام افراد كليه بيمه شدگان تحت پوثسش بيمه ها براساس دفترچه معتبر و شماره ملي، احراز هويت شده و در برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع توسط پزشكان خانواده ثبت نام مي شوند. تبصره ۱ : كسانيكه فاقد بيمه درمان هستند طبق ضوابط تحت پوشش بيمه ايرانيان قرار مي گيرند. تبصره ۲ : در مورد كساني كه بيمه شده هستند اما شماره ملي ندارند ( تبعه ايران نيستند ) علاوه بر دفترچه بجاي شماره ملي از شماره گذرنامه استفاده مي شود كه مي توان آن را بعنوان جايگزين شماره ملي براي اينگونه افراد در برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع در نظر گرفت 36.استحقاق درمان و حداقل مدت پرداخت سرانه در خصوص مدت اعتبار و استحقاق درمان بشر زير اقدام خواهد شد: ملاك عمل دفترچه هاي بيمه داراي اعتبار بوده و داشتن حداقل سه ماه اعتبار در دفترچه از شرائط اصلي ثبت نام است و از تاريخ ثبت نام خانواده ها نزد پزشك خانواده (به شرط تداوم خدمت و رعايت استانداردها) سازمان هاي بيمه گر موظفند بدون توجه به استحقاق درمان بيمه شدگان تا 6 ماه نسبت به پرداخت سرانه افراد فوق به تيم سلامت اقدام نمايد براي استفاده از خدمات بستري در سطح دوم و در صورت نياز، استحقاق درمان به روش فعلي(دريافت تأييد استحقاق درمان قيد شده در دفترچه بوسيله دفاتر اسناد پزشكي) دريافت مي شود. البته به موازات بهبود روش و مكانيزاسيون مي توان از روش هاي الكترونيك نيز بهره گرفت. 37. دفترچه هاي درماني موجود در برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع دفترچه هاي موجود در فاز اول تغييري نكرده و فرم هاي مورد نياز ( مانند ارجاع به سطح بالاتر و دريافت بازخورد به سطح اول) حسب مورد استفاده خواهد شد. ليكن براي شناسايي پزشك خانواده هر فرد به ترتيبي كه سازمان هاي بيمه گر طراحي و اعلام مي نمايند نام پزشك خانواده هر فرد در دفترچه درج مي گردد. و در بلند مدت كارت هوشمند سلامت جايگزين دفترچه ها مي شود. ۳۸ .پرونده الكترونيك سلامت پزشك خانواده و تيم سلامت موظف هستند برابر دستورالعمل ابلاغي وزارت بهداشت نسبت به تكميل پرونده الكترونيك سلامت، انجام ويزيت پايه و ثبت كليه اقدامات، ارجاعات و تنايج خدمات بهداشتي، درماني و تشخيصي در اين پرونده برخط اقدام نمايند. بدين ترتيب پرونده الكترونيكي سلامت به مجموعه اطلاعات مرتبط با سلامت شهروندان اطلاق مي گردد كه به صورت مداوم درطول زندگي افراد به شكل الكترونيكي ذخيره گرديده و بدون محدوديت زمان يا مكان دردسترس افراد مجاز قرار خواهد گرفت. بدين منظور هر مركز ارائه خدمات سلامت، بايستي مجهز به سيستم اطلاعاتي باشد كه اطلاعات سلامت شهروندان را در كنار خدمات سلامت ارائه شده، به شكل الكترونيكي ذخيره نمايد. ضروري است حداكثر تلاش جهت فراهم آوردن الزامات استقرار اين سامانه توسط دست اندركاران صورت كرفته و استقرار پرونده الكترونيكي عملياتي گردد. لازم به ذكر است كه اطلاعات پرونده سلامت افراد محرمانه بوده و فقط در اختيار افراد مجاز بوده، اين افراد وظيفه حفظ حراست از محتويات پرونده را بر عهده داشته وهرگونه سوء استفاده از ان ممنوع و پيگيري قانوني دارد. 39.نظام پرداخت پزشك خانواده ( سطح اول) حق الزحمه پزشك خانواده بصورت سرانه پرداخت مي شود. ميزان سرانه پايه پزشك خانواده و دستيارش (ماما يا پرستار) به ازاي هر نفر در ماه ۱۷500 ريال خواهد بود كه ب. ت. ب. پذيرش گروههاي خاص سني و جنسي و نيز برخي از موارد خاص كه در ذيل خواهد آمد افزايش مي يابد. 40 -نحوه محاسبه سرانه فعلي پزشك خانواده 1 سرانه پايه پزشك خانواده (پايگاه يا همان مطب انطباق يافته) با سرانه پايه ۱۷۵۰۰ ويال بابت خدمات پزشكي عمومي و خدمات پرستاري و مامايي كه توسط هر كدام از بيمه گرها متناسب با تعداد بيمه شده تحت پوشش و ساير ضرايب تعريف شده به شرط رعايت استانداردهاي خدمت پس از كسر ماليات و ساير كسورات قانوني قابل پرداخت ميباشد. در هر صورت اين گروه هيچ رابطه استخدامي با بيمه ها و وزارت بهداشت ندارند. پزشك خانواده مسئول حداكثر مي تواند ۲۰۰۰ نفر را (به دليل داشتن وقت كافي براي نظارت بر عملكرد پزشكان پايگاه هاي محله خود و نيز نظارت و پيگيري سلامت عمومي در آن محله) تحت پوشش مستقيم قرار دهد. محاسبه حق الزحمه پزشك خانواده مسئول به عنوان پزشك خانواده و ب. ت. ب. جمعيت تحت پوشش مانند ساير پزشكان خانواده است. همچنين به عنوان حق مديريت بر عملكرد و سلامت محله عدد ثابت ۸۹۰ ريال به ازاي هر فرد تحت پوشش خود و پزشكان محله تحت سرپرستي ايشان از محل اعتبارات دانشگاه علوم پزشكي مربوطه دريافت مي نمايد. ياد آور مي شود اين بردافت ها پس از كسر ماليات و ساير كسورات قانوني به حساب مالك يا صاحب امتياز واريز و ايشان پس از كسر حداكثر ۱۰ درصد بابت استهلاك، اجاره، سود سرمايه، مواد مصرفي، نيروهاي پشتيباني (خدمتگزار، مدارك پزشكي) و... مابقي را به ذينفعان پرداخت مي كند. بديهي است اگر اين فرد حقوق بگير باشد هزينه حقوق آنان كسر و مابقي بصورت كارانه به ايشان پرداخت خواهد شد. تبصره پرداخت حقوق و حق الزحمه كاردان يا كارشناس بهداشت خانواده كاردان يا كارشناس مبارزه با بيماري ها ، كاردان يا كارشناس بهداشت محيط و حرفه اي كه در واحدهاي زيرمجموعه خدمت مي كند برابر مقررات به عهده دانشگاه ها /دانشكده هاي علوم پزشكي موظف به پرداخت معادل حق الزحمه اين افراد متناسب با درصد ارزشيابي اخذ شده برابر مقررات جاري خود بعلاوه 10% بابت استهلاك، اجاره، سود سرمايه، مواد مصرفي، نيروهاي پشتيباني ( خدمتگزار، مدارك پزشكي) مي باشد. 2 خريد خدمت از ساير اعضاي تيم سلامت ( تغذيه و روانشناس باليني) بصورت FFS مي باشد. تبصره ۱ : ويزيت و داروي ارائه شده در سطح يك برنامه پزشك خانواده به بيمه شده در قالب بسته خدمتي تعريف شده و رايگان است و صد در صد آن توسط بيمه پرداخت مي شود تبصره ۲ : كليه پرداخت ها طبق اين دستورالعمل هر سال توسط شوراي محلي بيمه بر مبناي رشد تعرفه، رشد حقوق و دستمزد و سايي پارامترهاو تاثيرگذار بازبيني خواهد شد. 41 - تغييرات ميزان سرانه به ازاي تعداد جمعيت تحت پوشش ميزان سرانه دريافتي پزشك و تيم سلامت متناسب با تعداد جمعيت تحت پوشش با نسبت هاي زير تغيير خواهد كرد: اگر تعداد مجموع افراد ثبت نام شده و تحت پوشش پزشك خانواده: ا نفر تا 500 نفر باشد ميزان سرانه برابر خواهد بود با = سرانه پايه 5۰۱ نفر تا 1000 نفر باشد ميزان سرانه برابر خواهد بود با = سرانه پايه ضربدر 1.1 1001 نفر تا ۱۵۰۰ نفر باشد ميزان سرانه برابر خواهد بود با =سرانه پايه ضربدر ۱.۲ 1501 نفر تا ۲۰۰۰ نفر باشد ميزان سرانه برابر خواهد بود با =سرانه پايه ضربدر ۱.۳ 2001 نفر تا ۲۲۵۰ نفر باشد ميزان سرانه برابر خواهد بود با = سرانه پايه ضربدر 0.5. 2251نفر تا ۲۵۰۰ نفر باشد ميزان سرانه برابر خواهدبود با = سرانه پايه ضربدر ۳ . در موارد خاص كه تعداد افراد تحت پوشش با كسب مجوزهاو لازم به بيش از ۲۵۰۰ نفر ارتقاء يابد سرانه پرداختي بابت افراد مازاد برابر سرانه پايه ضربدر ۰.۳ خواهدبود. اگر پزشكان تا سه ماه نتوانند حد اقل500 نفر را جذب و ثبت نام نمايند از برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع شهري خارج و افراد تحت پوشش آنان بايد به ساير پزشكان خانواده محدوده تعريف شده مراجعه و ثبت نام نمايند. 42.چگونگي پرداخت سرانه پزشك خانواده %۸۰ سرانه جمعيت تحت پوشش پزشك خانواده بصورت ماهيانه با اعلام ليست اساس ثبت نام شدگان به ستاد عمليات استاني پزشك خانواده و نظام ارجاع بصورت علي الحساب در پايان هرماه پرداخت شده و ۲۰ % مابقي پس از پايش و بازخورد كه توسط تيم مشترك بيمه و شبكه بهداشت و درمان انجام خواهدشد، پرداخت مي شود (در پايان هر فصل). 43. تعيين سرانه پزشك خانواده وارزيابي عملكرد بر اساس نتايج استخراج شده از چك ليستهاي ارزيابي عملكرد، سرانه پزشك خانواده تا ۲۰ درصد قابل افزايش يا كاهش خواهد بود 44. سرانه پزشك خانواده و سوابق كاري در بدو همكاري پزشكان با برنامه پزشك خانواده، به ازاي هر سال از زمان فراغت از تحصيل (از پزشكي عمومي) به ميزان 1 % به سرانه ي پرداختي ( 500 تا 2000 نفر) افزوده مي شود. لازم به ذكر است كه مدت بيش از 20 سال قابل محاسبه نمي باشد. 45. سرانه پزشك خانواده و مدت مشاركت در طرح از تاريخ اجراي اين دستورالعمل بمنظور ايجاد انگيزه براي استمرار همكاري و پزشكان خانواده ونظام ارجاع، در پنج سال اول همكاري و به ازاي هر سال سابقه تا 3 % به سرانه پايه پرداختي ( 500 تا 2000 نفر) متناسب با نتايج پايش عملكرد پس از ،تأئيد ستاد شهرستان اضافه خواهد شد. 46. سرانه پزشك خانواده و جمعيت تحت پوشش به ازاي افراد بالاي 60 سال و زير 5 سال، و مادران باردار جمعيت تحت پوشش پزشك خانواده20 % به سرانه پايه پرداختي به ازاي هر نفر از گروه هدف اضافه خواهد شد. ۴۷ .كاهش سرانه پرداختي در صورت عدم انجام به موقع ويزيت پايه 1 پزشك خانواده بايد در اسرع وقت با همكاري ماما / پرستارتيم نسبت به تكميل پرونده الكترونيك سلامت و انجام ويزيت يايه و ارائه مراقبت هاي فعال مبتني بر سامانه سلامت ايرانيان اقدام نمايد. ثبت نام كامل با اطلاعات دموگرافيك براي شروع پرداخت سرانه اجباري است و بدون آن سرانه قابل پرداخت نخواهد بود. تكميل پرونده سلامت الكترونيك و انجام ويزيت پايه براي تك تك افراد الزامي است ب. ت. ب. زمانبري تشكيل پرونده، هر پزشك حداقل به ازاي هر ۴۰۰ نفر ثبت نام شده حداكثر يكماه فرصت براي ويزيت پايه و تكميل پرونده خواهد داشت بديهي است هرگاه طي اين زمان پرونده تكميل نشود بابت افراديكه پرونده سلامت آنان تكميل نگرديده است ، صرفا ۸۰ % سرانه به او يرداخت و با اضافه شدن هرماه به اين اخير ۰ ا % ديگر از اين 60 % سرانه تا ششماه كاهش و بعد از آن درمورد ادامه همكاري ايشان با برنامه توسط ستاد شهرستاني تصميم گيري مي شود تبصره زنان باردار، افراد بالاي 60 سال و كودكان زير 5 سال بيماران شناخته شده مزمن بايد درهنگام ثبت نام ويزيت پايه آنان انجام و پرونده الكترونيك سلامت آنان تكميل گردد و گرنه هيچ سرانه اي بابت اين افراد پرداخت نمي شود. 2 ياد آور مي شود پزشكي كه هنوز ليست و ظرفيت او پر نشده به هيچ عنوان حق الزحمه سايي خدمات ارائه شده توسط پزشكان خانواده : حق الزحمه خدماتي مانند: ختنه، بخيه زدن و دبريدمان، كشيدن ناخن، برداشتن خال و ليپوم وزگيل، نمونه برداري از پوست و مخاط و... (مطابق فهرست سازمان هاي بيمه ) كه توسط پزشكان خانواده ارائه مي شود با اخذ ۳۰ % تعرفه دولتي از بيمار و 70% تعرفه دولتي از بيمه ها قابل انجام است. تبصره انجام هرگونه تزريقات و سرم تراپي شامل بند فوق نبوده و در سرانه پزشك خانواده ديده شده است ۴۸ .پرداخت سرانه به پزشك خانواده درمناطق محروم در مناطق محروم براي هر فرد ثبت نام شده بين ۲ تا ۲۰ % صرفا به سرانه ي پايه اضافه مي شود. تعيين مناطق محروم با استناد به مصربه ضريب تعرفه ترجيحي مناطق محروم (نامه ۵۲۸۱۱ /6/ س مورخه 29 /4 /81 برنامه 30439 ذيل رديف ۱۲۹۱۰۹ قانون بودجه سال ۱۳۸۱ تعرفه ترجيحي مناطق محروم كه پيوست است) خواهد بود 49. حق الزحمه مشاوره حق الزحمه مربوط به درخواست مشاوره از كارشناسان پروانه دار شاغل در حرف مشاوره تغذيه، روانشناس باليني، بينايي سنجي؛ شنوا يي سنجي در صورت ارجاع از طرف پزشك خانواده ب. ت. هاي مصوب هيئت دولت در بخش دولتي و يا خصوصي و به شرط ارسال بازخورد از طريق بيمه ها قابل پرداخت مي باشد. تبصره خدمات دندانپزشكي برابر ضوابط جاري سازمان هاي بيمه گر خواهد بود. 5۰ .نظام پرداخت پزشك متخصص در سرپايي ( سطح دوم) حق الزحمه پزشك متخصص و فوق تخصص و فلوشيب ذيل تعيين مي گردد: هرگاه پزشك فانراده، به هر دليل يكي از افراد تحت پوشش خ. ر. ب. پزشك متخصص ارجاع دهد، در صورت رعايت استانداردهاي لازم توسط متخصص و ارائه بازخورد به پزشك خانواده، اين فرد در مراجعات سرپايي بايد (در بخش دولتي و خصوصي حسب مورد 10 درصد يك ويزيت ) را پرداخت نمايد در صورتيكه مراجعه به بخش خصوصي باشد بيمه ها ۹۰ % يك ويزيت خصوصي كامل بعلاوه يك ويزيت كامل دولتي را در صورت رعايت استاندارها ازجمله ارائه پس خوراند، به پزشك خواهند پرداخت و اگر فرد به بخش دولتي مراجعه كرده بود سه ويزيت دولتي توسط بيمه ها پرداخت خواهد و در صورتي كه فرد خارج ازسيستم ارجاع به پزشك متخصص مراجعه كند، بايد 100درصد ويزيت پزشك متخصص را شخصا پرداخت نمايد و در اين حالت كليه هزينه ها كلينيك و پاراكلينيك ، داروخانه و ...به عهده بيمار خواهد بود. در بيمارستانهاي دانشگاهي و دولتي: پرداخت 95% هزينه خدمات بستري ط. ت. هاي مصوب هيأت وزيران در بخش دولتي به عهده بيمه ها خواهد بود كه در صورت رعايت استانداردها و ارائه فيدبك ارجاع ( با تائيد پزشك خانواده ) و با نظر ستاد استان تا 50 درصد حق الزحمه پزشك ( مشمولK) معالج به اين مبلغ اضافه خواهد شد. (قواعد تمام وقتي به قوت خود باقي است ليكن مازاد پرداختي به ازاي فيدبك همان 50% يك K حق الزحمه صرفاً به پزشك معالج خواهد بود) اما در بيمارستانهاي غيردولتي ، خيريه ، و ... پرداخت 95 % هزينه خدمات بستري ط. ت. هاي مصوب هيأت وزيران در بخش دولتي به عهده بيمه مي باشد. در صورت رعايت استانداردها و ارائه فيدبك ارجاع ( با تائيد پزشك خانواده) و با نظر ستاد استان تا ۵۰ درصد حق الزحمه دولتي پزشك معالج به اين مبلغ اضافه خواهد شد. (فرانشيز سهم بيمار 5% تعرفه هاي مصوب هيـأت وزيران به اضافه مابه التفاوت تعرفه هاي مصوب هيأت وزيران در بخش مربوطه به عهده بيمه شده خواهد بود).در صورت دريافت هرگونه وجه خارج از تعرفه تحت هرعنوان آن بيمارستان و پزشك مربوطه از مسير ارجاع حذف خواهد شد در كليه موارد بيمه شده به هيچ وجه بابت فيدبك وجهي نمي پردازد. تبصره در خصوص ارجاع بيماران الكتيو، اختيارانتخاب تخصص و ويژگي هاي بيمارستان با پزشك است و انتخاب متخصص يا بيمارستان جهت بستري از بين بيمارستانهاي داراي ويژگي لازم توسط بيمار در قالب نظام ارجاع و برابر نقشه ارجاع سطر ۲ و ۳ انجام مي شود تعداد ارجاعات پزشك خانواده به متخصص و فوق تخصص نبايد ازحد استاندارد تعريف شده توسط ستاد اجرايي كشورو پزشك خانواده و نظام ارجاع بيشتر باشد و در صورت عدم رعايت استاندارد، متناسب با عدول از استاندارد تعريف شده از سرانه پرداختي پزشك خانواده كسر خواهد شد. بديهي است ارجاع پزشك خانواده به فوق تخصص صرفاً پس از ارجاع به متخصص و كسب نظر او مقدور بوده و در موارديكه به دليل نوع بيماري نياز به مرا جعه مكرر به فوق تخصص باشد در صورت درج برنامه درمان در پرونده قابل انجام است 51. نظام پرداخت پزشك فوق تخصص – بستري ( سطح دوم) ضوابط پرداخت به فوق تخصص ها بابت خدمات بستري همانند متخصصين است. 52. نظام پرداخت درمراكز داروئي درسرپايي فرانشيزداروئي سطح اول .% بوده در سطح دوم و سوم مانند شرايط فعلي خواهد بود و ظرف ششماه مدل دسته بندي فرانشيزداروها توسط بيمه ها ارائه مي شود در خاج از نظام ارجاع، كليه هزينه هاي دارويي به عهده بيمارخواهد بود. تبصره ۱ : ليست داروهاي مورد تعهد بيمه ها در مراكزطرف قرارداد براي پزشكان مربوطه ( اعم از خانواده، متخصص و فوق تخصص) برابر ضوابط جاري و ابلاغي شوراي عالي بيمه مي باشد. تبصره ۲ : بديهي است بخشنامه هاي مربوط به تبصره هاي بودجه و بيماران خاص (ويژه) كماكان به قوت خود باقي امت. 53. نظام پرداخت در.آزمايشگاه و تصويربرداري درسرپايي اكرنسخه بيمار توسط پزشك خانواده، متخصص و فوق تخصص به آزمايشگاه و تصويربرداري طرف قرارداد و در قالب نظام ارجاع، ارجاع شده باشد، ۷۰ % هزينه در بخش دولتي و ۷۰ % هزينه در بخش خصوصي (ط. ت. توافقي) به عهده سازمان هاي بيمه خواهد بود. اكر بيمارجهت دريافت خدمات آزمايشگاهي و تصوير برداري به مراكزغير طرف قرارداد مراجعه نمايد پرداخت صدرصد هزينه ها به عهده سازمان هاي بيمه خواهد. در خارج از نظام ارجاع، كليه هزينه هاي آزمايشگاهي و تصويربرداري به عهده بيمار خواهد بود. تبصره 1 ليست خدمات آزمايشگاهي و تصوير برداري مورد تعهد سازمان هاي بيمه در مراكز طرف قرارداد براي پزشكان مربوطه ( اعم ار خانواده، متخصص و فوق تخصص) برابر ضوابط جاري و ابلاغي شوراي عالي بيمه مي باشد. تبصره ۲ : خريد خدمات در بخش خصوصي ب. ا. ت. هاي توافقي خواهد بود. تبصره ۳ : ۸0 % وجوه مطالبات خدمات داروئي، آزمايشگاهي و تصوير برداري پس ازدريافت اسناد و مابقي پس ار طي مراحل رسيدگي پرداخت خواهد شد. 54. شيوه شناساني پزشكان خانواده و پزشكان متخصص طرف قرار داد توسط مراكز پاراكلينيك براي اينكه داروخانه يا پاراكلينيك به راحتي تشخيص دهد كه پزشكي كه دارو يا خدمت را تجويز كرده است ازچه رابطه اي با سازمان هاي بيمه گر برخوردار است بيمه ها تدابير لازم را طراحي و اجرا خواهند كرد. 55. شرايط بازپرداخت هزينه دارو و پاراكلينيك الف: سطح اول: پرداخت هزينه دارو و پاراكلينيك منوط به ارسال برگ اول دفترچه و يكسان بودن مهر پزشك خانواده با اطلاعات پزشك خانواده بر روي دفترچه ( با حداكثر دو هفته اعتبار ار زمان تجويز)، ب: سطح دوم و سوم: پرداخت هزينه دارو وپاراكلينيك منوط به ارسال برگ سبز دفترچه و بن ارجاع و صحت كنترل موارد زير است: انطباق شماره درج شده نظام پزشكي خانواده يا جانشين وي بر روي نسخ ، با مهر روي بن ارجاع و تاريخ تجويز ( با حداكثر دو هفته اعتبار از زمان تجويز)، وجود نقش مهر و تاريخ درج شده توسط پزشك متخصص در پشت بن ارجاع، فصل هشتم[ششم] مرا حل اجرايي و گردش كار در سطح اول پس از تصويب نهايي فصول فوق مراحل اجرايي توسط ستاد اجرايي كشوري تهيه و لازم الاجرا مي باشد دكتر وحيد دستجردي وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي دكتر عبدالرضا شيخ الاسلامي وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي نقشه تحول نظام سلامت جمهوري اسلامي ايران مبتني بر الگوي اسلامي- ايراني پيشرفت فهرست -مقدمه 5 درباره محتوا 7 چشم انداز 10 ارزش ها 11 اصول 14 اهداف كلان 16 سياست ها 18 برنامه هاي ملي تحول 20 نقاط تمركز برنامه ها 28 پياده سازي نقشه تحول نظام سلامت 55 -پيوست 1- تعريف واژه ها 66 -پيوست 2- موضوعات كليدي و اقدامات پيشنهادي كارگروه هاي تدوين نقشه 70 خروجي كارگروه نظام مراقبت تعيين كننده هاي سلامت / عوامل تهديد كننده سلامت 70 خروجي كارگروه نظام تأمين مالي سلامت 73 خروجي كارگروه نظام ارائه خدمات 86 خروجي كارگروه فناوري اطلاعات 99 خروجي كارگروه تعيين كننده هاي اجتماعي سلامت 104 خروجي كارگروه امنيت غذا و تغذيه 107 خروجي كارگروه مديريت منابع انساني 119 خروجي كارگروه توانمندسازي جامعه 128 خروجي كارگروه سلامت اجتماعي، رواني و اعتياد 131 خروجي كارگروه علم و فناوري 139 خروجي كارگروه سلامت زنان 147
مقدمه
سلامت، سرمايه ارزشمندي است كه حفظ و ارتقاي آن بايد جزو مهمترين تلاش هاي زندگي روزمره انسانها محسوب شود. انسان سالم، محور توسعه پايدار بوده و سلامتي براي بهره مند شدن انسان ها از مواهب الهي امري ضروري است. لذا توجه به سلامتي و تلاش براي حفظ و ارتقاي آن همواره يك اولويت مهم بوده است. مأموريت اصلي نظام سلامت، ارتقاي سطح سلامت و پاسخ گفتن به نيازهاي مردم و جامعه است. اين نيازها تحت تأثير شرايط اقتصادي، اجتماعي، سياسي و محيطي، پيوسته تغيير مي كنند. از سوي ديگر بيماري ها و عوامل مخاطره آميز سلامت دائما در حال تغيير بوده و به خصوص در دوره حاضر تحولات بسيار سريعي را تجربه مي نمايند. پاسخگويي به اين تغييرات مهمترين استدلالي است كه براساس آن بايد نظام سلامت را متحول و ارتقاء داد. ب. ت. ب. اهميت موضوع، سلامت آحاد مردم به عنوان يك حق در قانون اساسي مورد توجه قرار گرفته و ارتقاي سطح سلامت مردم نيز از مهمترين اهداف در چشم انداز جمهوري اسلامي ايران در نظر گرفته شده است. در چشم انداز، جامعه اي آرماني ترسيم شده كه مي بايست از حداكثر سلامت براي تمامي جامعه برخوردار باشد. تدوين نقشه جامع علمي كشور نخستين گام از اين مجموعه و در جهت تبيين برنامه هاي كلان علم و فناوري كشور بوده كه به دنبال آن الزام به تدوين نقشه نظام سلامت براي تحقق اهداف چشم اندازي، بسيار ضروري مي نمايد. در اين اثنا طرح الگوي اسلامي- ايراني پيشرفت از سوي رهبر فرزانه انقلاب اسلامي،‌طليعه اي از ژرف نگري رهبري جامعه بود. تمامي آناني كه به برنامه ريزي هاي كلان و ملي پرداخته اند، نيك مي دانند كه براي تبيين جهت گيري هايي اين چنيني بايد فلسفه و غايت حركت مشخص بوده و افق دوري را از مفهوم پيشرفت و در نهادهاي اجتماعي، سعادت انساني برگرفته از الگوي بومي برگرفته از ارزش ها داشت. طرح موضوع از سوي مقام معظم رهبري، خيزشي فكري را سامان داد تا همگان تصويري فراتر از چشم انداز را نيز رصد كنند كه در اين نقش و در قالب چشم انداز، اصول و ارزش هاي نظام سلامت كشور آمده است. به اين اعتبار نقشه تحول نظام سلامت جمهوري اسلامي ايران، مجموعه اي جامع، هماهنگ و پويا از اهداف، سياست ها و الزامات برنامه ريزي تحول راهبردي نظام سلامت مبتني بر الگوي پيشرفت اسلامي- ايراني است كه مي تواند در صورت اجراي مناسب، پيشرفتي ارزشي در عرصه سلامت و نويدبخش تحقق اهداف چشم اندازي در افق سال 1404 باشد. در اين نقشه تلاش بر اين بوده كه جهت گيري هاي كلي و حركت هاي لازم براي تحول بنيادي در سلامت كشور ترسيم گردند. اين نقشه در حقيقت مجموعه فعاليت هاي حوزه سلامت كشور اعم از بهداشت، درمان، آموزش، پژوهش و فناوري است. با طراحي اين نقشه، سياست هاي اصلي و تحولي سلامت مشخص شده و اميد است با مشروعيت گرفتن از اركان اصلي نظام، ثبات در سياست ها را به دنبال داشته باشد كه اين مهم قطعا به ارتقاي نظام سلامت خواهد انجاميد. 1 درباره محتوا نقشه تحول نظام سلامت بايستي مشخص كند كه مجموعه كشور: الف) چه اهدافي را دنبال مي كند؟، ب) براي تحقق اين اهداف چه راهي را بايستي طي كند؟ ج) ملزومات تحقق اهداف چه مي باشد؟ براي تدوين اين نقشه تحولي، منشوري در نظر گرفته شده است. اينكه تحول سلامت در ايران تغييري پايدار، هدفمند و بنيادين خواهد بود. پايدار از اين رو كه اين تلاش مقطعي و يكباره نيست كه اثرات چنين تفسيري ثبات نخواهد داشت. هدفمند به اين معني كه مبتني بر عقلانيت، برنامه ريزي و مبتني بر شواهد است و پيگير تحقق اهداف چشم انداز جمهوري اسلامي ايران است. بنيادين از اين رو كه به ابعاد مهم و راهبردي سلامت مي پردازد. براي تدوين نقشه تحول نظام سلامت، از رويكرد «آينده نگاري» استفاده شده است. اين فرآيند مشتمل بر مراحل تبيين اصول، ارزش ها و چشم انداز سلامت، تحليل روندها (اجتماعي، اقتصادي، فناورانه، سياسي و محيطي)، فرصت ها و تهديدهاي ناشي از آنها، مشخص كردن نقاط قوت و ضعف موجود و سپس پيدا كردن مناسب ترين گزينه ها براي دستيابي به اهداف بوده است. دو نكته در تدوين اين نقشه مدنظر بوده اند: نخست آن كه جهت گيري تهيه نقشه، زمينه هاي تحول راهبردي و بنيادين در سلامت كشور را فراهم آورد. دوم اين كه پيوستگي با روال هاي جاري برنامه ريزي كشور در قالب برنامه هاي توسعه اجتماعي، اقتصادي و اجتماعي كشور وجود داشته و به اين دليل از ادبيات موجود در اين برنامه ريزي ها تبعيت شد. در نتيجه به لحاظ روش شناسي اين نقشه در خردترين سطح خود مبناي برنامه هاي توسعه پنج ساله قرار مي گيرد. پس سير تدوين به شكلي طرح ريزي شده تا براساس مقدماتي كه در پاراگراف قبل توضيح داده شد، «برنامه هاي ملي تحول» به دست آيند. اين برنامه هاي تحول ملي چون برگرفته از چشم انداز، اصول و ارزش هاهستند، مبتني بر الگوي اسلامي- ايراني پيشرفت بوده و بايستي بتوانند سلامت كشور را به چشم انداز تعريف شده رهنمون سازند. خواست مؤكد طرح ريزان اين نقشه، تبديل برنامه هاي ملي تحول به عناوين بسته هاي اجرايي برنامه هاي توسعه پنج ساله است. براساس تعريف مورد استفاده در برنامه پنجم توسعه فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي كشور، بسته اجرايي عبارت است از مجموعه فعاليت هاي اصلي و تبعي و طرح ها و پروژه هاي به هم پيوسته و يا خوشه اي از پروژه هاي متجانس و به هم مرتبط اولويت دار كه به منظور حل يك مشكل اقتصادي، اجتماعي و يا فرهنگي در چارچوب اهداف برنامه به اجرا در مي آيد. به همين منظور است كه در اين نقشه، عناوين اين برنامه هاي ملي تحول و نيز جزيياتي كه مناسب است طراحي و اجراي آنها در برنامه هاي پنج ساله مورد توجه قرار بگيرند، آمده است. توجه مهم اين است كه اين نقشه، برنامه نظام سلامت براي موضوعات گسترده آن نيست. چون هم اكنون نيز برنامه هاي متعددي در دست اجرا است. ليكن براساس منشوري كه ذكر شد، تلاش بر اين بوده تا برنامه هايي شناسايي شوند كه تحول و ارتقاي بنيادين نظام سلامت را باعث شوند و بديهي است ساير برنامه ها همچنان جاري و در هر حال انجام خواهند بود. در خصوص روش شناسي بايد گفت كه براي شكل گيري سياست ها، برنامه هاي ملي تحول و نيز جزئيات آنها اقداماتي صورت گرفت. نخست براساس تحليل محيطي و آينده نظام سلامت، چالش ها و فرصت هاي پيش روي نظام سلامت تعيين شدند. در مرحله بعد بر اساس خروجي به دست آمده، نقاط تمركز كه مي توانستند بهترين تحول را در سلامت كشور ايفا كنند تعيين شدند. براي هر يك از اين نقاط تمركز، تحليل وضعيت موجود صورت گرفت (ضعف و قوت). همزمان براي هر يك از موضوعات مهمي كه بايستي به آنها پرداخته مي شد، طرح پژوهشي مستقلي تعريف شد كه از اين طرح ها به عنوان «منابع اطلاعاتي» ياد شده است. وظيفه مجريان در اين طرح ها اين بود كه روال هاي بعدي نقشه را به صورت نظام مند و براساس مرور شواهد جهاني و بومي در ايران پيش ببرند ولي خروجي كار آنها مورد استفاده كارگروههايي قرار گرفت كه براساس همان عناوين نقاط تمركز شكل گرفته بودند. وظيفه اين كارگروهها اين بود كه براي هر يك از نقاط تمركز، براساس اصول سياست گذاري مطلع از شواهد و با استفاده از مستندي كه به عنوان خروجي طرح هاي پژوهشي (منابع اطلاعاتي) تهيه شده بود، اقداماتي را طرح ريزي كنند كه بتواند پاسخگوي تحول نظام سلامت باشد. در واقع كارگروهها به تعيين اهداف، اقدامات و منابع آنها بپردازند. در تعيين اقدامات، انتظار اين بود كه ضمن مرور شواهد جهاني و بومي، به مزايا،‌مضرات و هزينه آنها توجه شود ولي در اين بين عدالت به عنوان تنها ملاكي كه پالايش تمام اقدامات را انجام مي داد، مطرح شد. انتظار نيز اين بود كه اقدامات در قالب «اهرم هاي كنترل»، (شامل ملاحظات مالي، تأمين مالي نظام پرداخت، قوانين و مقرارت، ساختار و تغيير رفتار) باشند. پس از اين كه كليه خروجي ها از كارگروهها به دست آمد، با مرور سياست هاي برگرفته از چشم انداز، اصول و ارزش ها، بين آنها اولويت بندي شد و اقدامات پيشنهادي كارگروهها، «برنامه هاي ملي تحول» را شكل داد. پس اقدامات پيشنهادي كارگروهها، ورودي براي اين برنامه بود و براي اين كه برداشت درستي از برنامه ها انجام شود، خصوصيات آنها نيز ارائه شد. معهذا به اين علت كه خروجي كارگروهها با بحث هاي زياد و نظرات ارزشمند كارشناسي شكل گرفته اند، براي حفظ دانش سازماني به وجود آمده، اقدامات پيشنهادي كارگروهها به صورت پيوست آمده است. رجاي واثق دارد كه همدلي، خرد جمعي، برنامه ريزي و تعهد به اجراي برنامه، بتواند جامعه آرماني را براي جمهوري اسلامي ايران در افق 1404 محقق نمايد. 2 چشم انداز جمهوري اسلامي ايران در سال 1404، واجد جامعه اي سالم و توانمند در تحقق چشم انداز است. مردم از سواد سلامت (توانايي بهره مندي و تحليل اطلاعات و خدمات سلامت مورد نياز به منظور تصميم گيري و انتخاب آگاهانه در مورد فرصت هاي سلامت و مراقبت از خود)، برخوردار بوده، با رعايت شيوه زندگي سالم برگرفته از آموزه هاي اسلامي- ايراني و نيز دستاوردهاي نوين دانش بشري در بستر محيط، جامعه و خانواده هاي سالم با كمترين سطح خطر ناشي از تهديدكننده هاي سلامت مواجه هستند. در اين جامعه، بالاترين سطح از حفاظت كننده هاي اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي سلامت و سطح مطلوبي از سرمايه اجتماعي وجود دارد. نظام سلامت جمهوري اسلامي ايران در سال 1404، نظامي مسئول و پاسخگوست كه ضمن فراهم سازي دستيابي به بالاترين سطح اميد به زندگي همراه با كيفيت براي آحاد مردم، اعتماد كامل مردم را جلب كرده و با جلب حمايت كليه سازمانها و نهادها، رويكرد سلامت در همه سياست ها را اجرايي مي نمايد. اين نظام با اولويت به رويكردهاي ارتقاي سلامت و پيشگيري به بهره مندي مردم از مراقبت هاي كاراي سلامت جسمي و رواني، توجه به سلامت اجتماعي و حركت در مسير سلامت معنوي اهتمام دارد. در اين نظام عدالت همه جانبه (در تأمين، توزيع منابع و تحقق سلامت) با رعايت كامل اصول و اخلاق حرفه اي اصل نخست بوده و تمامي افراد بر اساس نياز خود از مراقبت هاي سلامت بهره مند خواهند بود و براساس توان پرداخت، در تأمين مالي مشاركت خواهند داشت. اين نظام خلاق بوده و با استفاده از شواهد معتبر و بهره مندي حداكثري از كليه ظرفيت هاي انساني (مشاركت مردمي)، سازماني (همكاري همه بخش هاي ذينفع)، علمي و فناورانه، مناسب ترين تصميم ها را براي پاسخگويي به نيازهاي واقعي سلامت مردم اتخاذ مي كند، به نحوي كه با استفاده از ارتباطات بين المللي و تعامل با كشورهاي منطقه (بويژه كشورهاي اسلامي)، الگويي الهام بخش براي ساير كشورها مي باشد. 3 ارزش ها 1 سلامت همه جانبه : سلامت شامل رفاه و آرامش جسمي، رواني، اجتماعي و معنوي است. سلامت موهبتي الهي است. تحقق انسان سالم، براي نيل به كمال انساني به عنوان خليفه الله مي باشد. از سويي، سلامت ابعاد و تعيين كننده هاي متعدد و پيچيده اي دارد. در نتيجه تأمين آن به صورت تك بعدي و يك سويه ميسر نمي شود و نيازمند اتخاذ نگاهي همه جانبه و كل نگر در سطوح مختلف فردي، خانوادگي، ملي و جهاني است، نگاهي متوازن به كليه سطوح پيشگيري و مداخله در تعيين كننده ها و تهديد كننده هاي سلامت (كه خود در لايه ها و سطوح مختلف اجتماع پراكنده اند) ، پرداختن به سلامت را وظيفه اي مهم فرابخشي و فراملي تلقي مي كند. اگر تعريف گسترده سلامت (مشتمل بر رفاه معنوي و اجتماعي) باور جامعه باشد، آنگاه هدف توسعه پايدار، انسان سالم و توجه به سلامت، وظيفه تمام نهادهاي اجتماعي است. لذا تمامي نهادها اعم از عمومي و غيردولتي بايستي در اين جهت تلاش نمايند. 2 كرامت انساني : براساس ارزش هاي والاي اسلامي، انسان در عرصه خلقت از جايگاه ويژه و والاتري نسبت به ساير مخلوقات برخوردار است. بر اساس اين ارش ذاتي، همه انسانها محترم بوده، با يكديگر برابرند و حيات آنها حرمت ويژه اي دارد. در حيطه خدمات سلامت، اين حرمت در احترام به حق باري تعالي و حقوق ديگران (اعم از گيرندگان و ارائه دهندگان خدمات سلامت)، رعايت حريم خصوصي، رازداري، حق انتخاب و تصميم گيري در امور خود، پرهيز از ظلم، هرگونه تبعيض و آسيب رساندن و لزوم نوع دوستي و نيكوكاري تجلي پيدا مي كند. 3 حداكثر سلامت ممكن به مثابه حق : حاكميت، متولي ارتقاء، حفظ و اعاده سلامت و كيفيت زندگي همگان در بالاترين حد ممكن مي باشد. از اين رو دولت مسئول اطمينان از بهره مندي آحاد جامعه از خدمات سلامت با كيفيت، شناسايي، استقرار و به كارگيري شيوه ها و ابزارهاي ارتقاي سلامت، كاهش و كنترل مخاطرات فردي و اجتماعي موثر بر سلامت است. نتيجه آنها بايد تأمين طولاني ترين عمر ممكن توأم با سلامت و رفاه، زندگي با كيفيت و عاري از معلوليت و ناتواني براي كل افراد جامعه باشد. 4 عدالت : عدالت اساس ارزشهاي اجتماعي است و از آنجا كه پيش نيازي براي كرامت انساني، آزادي و حقوق است، ارزشي ذاتي دارد بي عدالتي در سلامت دلالت بر تفاوت هاي غيرمنصفانه و قابل اجتناب در وضعيت سلامت، بهره مندي از خدمات سلامت و تعيين كننده هاي اجتماعي سلامت دارد. مفهوم عدالت در سلامت از دو جنبه خاص بايد مورد توجه اكيد قرار گيرد: علدات در بهره مندي از خدمات سلامت (كه بايد براساس نياز فرد باشد) و عدالت در تأمين مالي سلامت (كه بايد براساس توان پرداخت فرد باشد). 5 انسجام اجتماعي : به معناي همبستگي و اشتراك مساعي تمامي ذينفعان (در بخش هاي مختلف سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي با مالكيت هاي دولتي و غيردولتي اعم از خصوصي، خيريه و تعاوني است) كه در ساختار و فرآيندي به هم تنيده، با هدف حفظ استقلال و پايداري و ايجاد هم افزايي با يكديگر همكاري مي كنند. دستيابي به سلامت همه جانبه فردي و اجتماعي و عدالت در سلامت، در زمينه اي از اعتماد و همكاري همه جانبه ميسر است. انسجام اجتماعي علاوه بر تحقق اهداف، منجر به تقويت، حفظظظ و ارتقاي سرمايه اجتماعي مي گردد. 4 اصول 1 نهادينه سازي ارزش هاي اخلاقي : احترام به ارزش هاي اخلاقي اسلامي- ايراني، رعايت حقوق فردي و اجتماعي از جمله آزادي هاي فردي در چارچوب قانون، رعايت كدهاي اخلاقي و تعهدات حرفه اي در آموزش، پژوهش و ارائه خدمات سلامت، رعايت حقوق مالكيت فكري، تكريم گيرندگان و ارائه دهندگان خدمت. 2 پاسخگويي و مسئوليت پذيري : تعهد در برابر چشم انداز جمهوري اسلامي ايران و نقشه جامع علمي در افق 1404، آينده نگري و برنامه ريزي ب. ت. ب. نيازهاي حال و آينده، پاسخگويي در قبال مسئوليت هاي اجتماعي و مطالبات گيرندگان و ارائه دهندگان خدمات و شفافيت عملكرد. 3 بهره مندي عادلانه : پوشش فراگير و بهره مندي آحاد جامعه از بسته جامع خدمات پايه سلامت (متناسب با نيازها و فرهنگ جامعه)، استقرار ساختار مبتني بر سطح بندي، ارجاع و پزشك خانواده، تأمين منابع مالي پايدار، توجه خاص به اقشار آسيپ پذير و ساير گروههاي در معرض خطر (ساكنين روستاها و حاشيه شهرها)، دسترسي عادلانه به ساير خدمات و اطلاعات سلامت. 4 ارتقاي سلامت و پيشگيري : اجراي مداخلات به منظور جلوگيري از وقوع زبانهاي فردي و جمعي، بهره مندي از محيط زيست مطلوب،‌اولويت پيشگيري بر درمان، ارزش گذاري به مسئوليت دهي به مردم براي افزايش سطح سلامت و كاهش سطح خطرات فردي و اجتماعي. 5 مشاركت مردم : افزايش سواد سلامت مردم و مشاركت ايشان در مديريت، تصميم گيري، برنامه ريزي و اجراي برنامه هاي سلامت در راستاي ارتقاي سلامت و توانمندسازي جامعه. 6 همكاري بين بخشي : همكاري همه بخش ها، پذيرش مسئوليت همگاني در ارتقاي سلامت و پاسخگويي كليه سازمانها، نهادها در مورد تأثير سياست ها و اقداماتشان برسلامت، با هدف تحقق «سلامت در همه سياست ها». 7 توليت يكپارچه : ادغام علم و عمل، قانون مداري و نظارت بر حسن اجراي قوانين، هم راستايي سياست گذاري، برنامه ريزي، هدايت، ارزشيابي، نظارت و تخصيص منابع سلامت، استفاده از شواهد معتبر در سياست گذاري، ادغام نظام آموزشي، پژوهشي و خدمات سلامت در راستاي پاسخگويي به نيازهاي واقعي سلامت. 8 بهره گيري از نوآوري و فناوري مطلوب : بهره گيري موثر از نظام هاي مراقبت، پايش و ارزشيابي، مديريت دانش، توليد، انباشت و كاربست شواهد معتبر بومي، استفاده از فناوري كارا، ايمن و هزينه اثربخش، متناسب با فرهنگ بومي و در جهت پاسخگويي به نيازهاي در اولويت جامعه در ساختاري پايدار و با هزينه اي قابل پرداخت براي آحاد مردم، ترغيب خلاقيت و تبديل ايده به عمل در بستر نظام ملي نوآوري. 9 ارتقاي سرمايه انساني : مديريت موثر، آموزش، تربيت و نگهداشت سرمايه انساني مومن، متخصص، خلاق، با انگيزه و با بهره وري بالا متناسب با نيازهاي حال و آينده در نظام ادغام يافته خدمات سلامت، آموزش و پژوهش. 10 تعالي و توازن : كيفيت – محوري مبتني بر دانش و نوآوري، فرهنگ سازماني پويا، حفظ آمادگي و توانايي براي مواجهه با نيازهاي در حال تغيير و تغييرات محيطي (اجتماعي، سياسي، اقتصادي، علم و فناوري، محيط زيست)، حركت در جهت استقلال و خودباوري، پيشرفت و عدالت همزمان، ايجاد ارتباطات موثر و تبادل دانش و فناوري در سطح بين المللي. 5 اهداف كلان چشم انداز سلامت در جمهوري اسلامي ايران حركت در مسير سعادت انساني است. براساس اصلي ترين جنبه هاي پيشرفت در سلامت جامعه اسلامي؛ محوريت، عدالت و ارزش هاي اخلاقي مي باشند. معهذا هنوز براي ارائه هدف گذاري شفاف، شاخص مند و قابل سنجش، بخصوص باي سعادت انساني بايستي مفاهيم گسترده تر از صرف سلامت در نظر گرفته شود و يا سلامت با مفهوم گسترده كه مشتمل بر سلامت معنوي و اجتماعي علاوه بر رفاه جسمي و اجتماعي مي گردد را مدنظر داشت. به همين لحاظ اهداف كلان ذيل در مسير سعادت انساني و از طريق مداخله هاي سلامتي است كه متعاقبا قابليت سنجش و كمي كردن با شرايط حاضر را دارد و به جاي خود مي تواند جهت گيري هاي بعدي سياست هاي سلامت كشور را مشخص كند. از اين گذشته نكته مهم آن است كه از مهمترين ارزش هاي مطرح در نقشه تحول نظام سلامت كشور، عدالت مي باشد. به همين منظور علاوه بر اهدافي كه در اين بخش عنوان شده اند، عدالت در توزيع اين متغيرها نيز جزو اهداف كلان مي باشد كه از ذكر آن به واسطه تكرار در نگارش اجتناب مي شود. افزايش اميد به زندگي و بهبود شاخص توسعه انساني ارتقاي كيفيت زندگي مرتبط با سلامت همه جانبه كاهش بار ناشي از عوامل خطر بيماريهاي مهم (بخصوص بيماريهاي قلبي –عروقي، سرطان ها و اعتياد) و صدمات. افزايش سواد سلامت بهبود شاخص توسعه سلامت كودكان كاهش مرگ مادران باردار، نوزادان و كودكان زير 5 سال حفاظت مالي خانوارها در برابر هزينه هاي سلامت كاهش عوارض ناشي از آسيب هاي اجتماعي افزايش سرمايه اجتماعي كاهش سطح خطر ناشي از مخاطرات طبيعي و انسان – ساخت در جامعه كاهش سطح خطاهاي ناشي از مداخله هاي سلامتي كاهش ناامني غذايي خانوار ارتقاي پاسخگويي نظام ارائه خدمات به نيازهاي غيرطبي گيرندگان خدمت كاهش ميزان آلاينده هاي خطرناك و مهم زيست – محيطي جلب مشاركت مردم و همه دستگاههاي ذينفع بر فعاليتهاي سلامت محور كنترل سل و ايدز، حذف مالاريا 6 سياست ها 1 تحكيم مباني، اصول و ارزش هاي متعالي اخلاقي، فرهنگي و اجتماعي اسلام و نهادينه سازي آن در عرصه هاي ارائه خدمات آموزشي، پژوهشي، بهداشتي، درماني و توانبخشي سلامت. 2 تحقق رويكرد سلامت همه جانبه (جسمي، روحي، معنوي و اجتماعي) و انسان سالم در همه سياست هاي كشور و پاسخگو بودن كليه نهادهاي موثر كشور. 3 تمركز و يكپارچگي در سياستگذاري و تخصيص منابع مالي و غيرمالي نظام سلامت. 4 افزايش آگاهي، مسئوليت پذيري، توانمندي و مشاركت ساختارمند و فعالانه فرد، خانواده، جامعه در تأمين حفظ و ارتقاي سلامت با نظارت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي. 5 روزآمد نمودن برنامه هاي سلامت مبتني بر ارتقاي سلامت، پيشگيري، كاهش عوامل خطر و افزايش سطح حفاظت كننده هاي سلامت جسمي، رواني، اجتماعي و معنوي. 6 مراقبت هاي جامع و يكپارچه سلامت با محوريت عدالت و تأكيد بر پاسخگويي، اطلاع رساني شفاف، اثربخشي، كارايي و بهره وري در قالب شبكه بهداشتي و درماني منطبق ب سطح بندي، استقرار نظام ارجاع و پزشك خانواده در كليه شهرها و روستاها. 7 تأمين مالي پايدار، پوشش بيمه همگاني سلامت و اصلاح نظام هاي پرداخت به منظور بهره مندي آحاد جامعه از خدمات سلامت متناسب با نياز و مشاركت عادلانه مالي آنان و متناسب با توان. 8 ايجاد و تقويت زيرساخت هاي فرهنگي، قانوني، اقتصادي، اجتماعي، سياسي، علمي، فناوري و امنيتي لازم براي توليد فرآورده هاي سلامت (شامل فرآورده هاي دارويي، واكسن و محصولات زيستي، ملزومات و تجهيزات پزشكي) داراي كيفيت تضمين شده توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي براي برخورداري عادلانه مردم و مراقبت مداوم، نظام مند و ساختاريافت) براي تداوم آنها. 9 تأمين حق مردم در بهره مندي عادلانه از سبد غذايي و آشاميدني مطلوب و مكفي. 10 توسعه كيفي و كمي هدفمند (پاسخگو، جامعه نگر و عادلانه) آموزش علوم پزشكي (سلامت) در ساختار ادغام يافته با ارائه مراقبت هاي سلامت متناسب با نيازهاي جامعه و گسترش دانش و براساس سند تحول و توسعه آموزش پزشكي كشور 11 تحول راهبردي پژوهش با رويكرد نظام نوآوري سلامت مبتني بر نقشه جامع علمي كشور و نقشه جامع علمي سلامت. 12 بهره مندي از دستاوردهاي بين المللي سلامت و ارائه دستاوردهاي ملي در سطوح بين المللي و الگوسازي با تأكيد بر جهان اسلام. 13 اجراي ديدباني، تقويت نظام مراقبت و گزارش دهي، پايش و ارزشيابي برنامه هاي سلامت بخشي و بين بخشي. 14 ارتقاي بهره وري و منزلت نيروي انساني سلامت. 15 توسعه فناوري اطلاعات براي اعتلاي برنامه هاي سلامت. 7 برنامه هاي ملي تحول براي تحقق سياست هاي تحولي سلامت، برنامه هاي ملي تحول طراحي شده اند. هر برنامه ملي تحول، به مجموعه اي از خدمات و فعاليت هاي مرتبط با يكديگر اطلاق مي شود كه به منظور مقابله با يك يا چند مشكل سلامت و يا ارتقاي سلامت طراحي و اجرا مي شود. جزئياتي كه بايستي در هنگام طراحي نهايي برنامه هاي ملي تحول بيابند. در قسمت بعد مشخص شده، معهذا براي اين كه هر برنامه ملي تحول در اجرا به مسئوليت قسمت مشخصي سپرده مي شود و محور اقدامات بعدي هستند، به هر يك از اين برنامه ها شماره مشخصي داده شده است. به همين دليل شماره هاي برنامه هاي ملي تحول ذيل، به صورت سري آمده اند. 1 سياست 1) تحكيم مباني، اصول و ارزش هاي متعالي اخلاقي، فرهنگي و اجتماعي اسلام و نهادينه سازي آن در عرصه هاي ارائه خدمات آموزشي، پژوهشي، بهداشتي، درماني و توانبخشي سلامت. اجراي نظام شايسته سالاري در انتخاب، تعليم و تربيت، انتصاب و ارزشيابي نيروي انساني بر اساس ارزش هاي اسلامي ارتقاي رعايت حقوق گيرندگان و ارائه دهندگان خدمات سلامت گسترش عدالت در تمامي زمينه هاي ارائه خدمات به مردم و در ميان كاركنان و بخش هاي مختلف نظام سلامت آگاه سازي مردم به حقوق و مسئوليت هاي اجتماعي خود حفظ و ارتقاي رعايت اصول و ارزش هاي متعالي در ارائه مراقبت هاي سلامت بازاريابي اخلاقي محيط هاي مرتبط با سلامت براي رشد و ترويج ارزش هاي اخلاقي و فرهنگي در جامعه 2 سياست 2) تحقق رويكرد سلامت همه جانبه (جسمي، رواني، معنوي و اجتماعي) و انسان سالم در همه سياست هاي كشور و پاسخگو بودن كليه نهادهاي موثر كشور نقش آفريني موثر شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي براي ايفاي نقش محوري در ارتقاي سلامت از طريق همكاري بين بخشي استفاده از پيوست سلامت براي كليه طرح هاي كلان توسعه اي، قوانين و سياست هاي كشوري افزايش همراهي همه سازمان هاي موثر در برنامه جامع ارتقاي سلامت با رويكرد همكاري بين بخشي و مشاركت مردمي استقرار رويكرد عوامل اجتماعي سلامت در كليه سازمانهاي موثر در سطح ملي و استاني توسعه و گسترش برنامه چتر حفاظت اجتماعي 3 سياست 3) تمركز و يكپارچگي در سياست گذاري و تخصيص منابع مالي و غيرمالي نظام سلامت يكپارچگي سياست گذاري، برنامه ريزي، نظارت و ديدباني نظام سلامت و استقرار توليت امور مربوطه در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي سياست گذاري، برنامه ريزي، هماهنگي تخصيص منابع مالي و غيرمالي سلامت در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي ايجاد ساختار منسجم پايش و نظارت سياست ها و برنامه هاي كلان سلامت در وزارت بهداشت ساماندهي نظام استقرار مصوبات و پاسخگويي كليه نهادهاي عضو شوراي سلامت و امنيت غذا و زير واحدهاي آنها 4 سياست 4) افزايش آگاهي، مسئوليت پذيري، توانمندي و مشاركت ساختارمند و فعالانه فرد، خانواده و جامعه در تأمين حفظ و ارتقاي سلامت با نظارت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي برنامه ملي ارتقاي سواد سلامت جسمي، رواني، اجتماعي و معنوي آحاد جامعه برنامه ملي توسعه مشاركت هاي مردمي در نظام سلامت برنامه توانمندسازي گروههاي آسيب پذير با مشاركت مردم شناسايي و هدايت شبكه هاي اجتماعي عمومي در راستاي ارتقاي سلامت جامعه برنامه جامع خود مراقبتي فرهنگ سازي و اصلاح باورهاي جامعه نسبت به جايگاه زنان در تصميم گيري و تصميم سازي و نقش آنان در سلامت خانواده و جامعه توسعه آگاهي زنان و خانواده از نقش هاي متعدد زنان در خانواده و اجتماع و نيازهاي متناسب با اين حوزه ها در دوره هاي مختلف زندگي 5 سياست 5) روزآمد نمودن برنامه هاي سلامت مبتني بر ارتقاي سلامت، پيشگيري، كاهش عوامل خطر و افزايش سطح حفاظت كننده هاي سلامت جسمي، رواني، اجگتماعي و معنوي اجراي سند سياست مديريت يكپارچه عوامل خطر برنامه ملي ارتقاي آمادگي در برابر حوادث و مخاطرات طبيعي و انسان ساخت برنامه ملي محيط زيست سالم برنامه ملي جامعه ايمن در محيط هاي مختلف مسكوني، تفريحي، كار و آموزشي شامل مدارس و دانشگاهها برنامه تكامل دوران ابتدايي كودكي توجه به ارتقاي سلامت و پيشگيري در تأمين مالي نظام سلامت روزآمد نمودن برنامه هاي سلامت مبتني بر ارتقاي سلامت، پيشگيري، كاهش عوامل خطر و افزايش سطح حفاظت كننده هاي سلامت جسمي، رواني، اجتماعي و معنوي در گروههاي مختلف جمعيتي (سني، جنسي و ...) 6 سياست 6) مراقبت هاي جامع و يكپارچه سلامت با محوريت عدالت و تأكيد بر پاسخگويي، اطلاع رساني شفاف، اثربخشي، كارايي و بهره وري در قالب شبكه بهداشتي و درماني منطبق بر سطح بندي استقرار نظام ارجاع و پزشك خانواده در كليه شهرها و روستاها استقرار نظام ارجاع و پزشك خانواده در كليه شهرها و روستاها استفاده بهينه از ظرفيت هاي بالقوه و امكانات بخش دولتي استقرار سامانه خدمات جامع و همگاني سلامت توسعه جامع خدمات اورژانس بيمارستاني و پيش بيمارستاني توسعه ارائه خدمات سلامت از راه دور ارتقاي كيفيت خدمات و مراقبت هاي سلامت راه اندازي نظام ارائه خدمات مبتني بر شواهد استقرار نظام جامع اعتباربخشي موسسات و صدور پروانه هاي حرفه پزشكي طرح جامع كاهش تصدي گري دولت در ارائه خدمات سلامت استقرار شبكه ملي آزمايشگاههاي كشور بازنگري نظام مراقبت هاي اوليه سلامت براساس عوامل اجتماعي تعيين كننده سلامت افزايش هزينه – اثربخشي مراقبت هاي سلامت به كمك دانش و فناوري هاي نوين 7 سياست 7) تأمين مالي پايدار، پوشش بيمه همگاني سلامت و اصلاح نظام هاي پرداخت به منظور بهره مندي آحاد جامعه از خدمات سلامت متناسب با نياز و مشاركت عادلانه مالي آنها و متناسب با توان افزايش سهم منابع عمومي در تأمين مالي سلامت توسعه كمي و كيفي بيمه سلامت استقرار نظام خريد راهبردي خدمات سلامت كنترل تقاضاي القايي و اصلاح الگوي مصرف بازآرايي ساختارهاي مالي بخش سلامت 8 سياست 8) ايجاد و تقويت زيرساخت هاي فرهنگي، قانوني، اقتصادي، اجتماعي، سياسي، علمي، فناوري و امنيتي لازم براي توليد فرآورده هاي سلامت (شامل فرآورده هاي دارويي، واكسن و محصولات زيستي، ملزومات و تجهيزات پزشكي) داراي كيفيت تضمين شده توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي براي برخورداري عادلانه مردم و مراقبت مداوم، نظام مند و ساختاريافته براي تداوم آنها پياده سازي نظام جامع ارتقاي كيفيت، توليد و توزيع فرآورده هاي سلامت تجويز و مصرف منطقي و بهينه دارو استقرار نظام جامع يكپارچه ثبت عوارض دارويي و واكسن مديريت نگهداشت و استفاده درست از تجهيزات پزشكي نظارت بر عرضه اطلاعات موثق و مناسب مخاطب عمومي توسعه زيرساخت هاي ملي در زمينه فرآورده هاي پلاسمايي توسعه زيرساخت هاي ملي در زمينه فرآورده هاي زيستي حمايت ويژه از تثبيت و شكل گيري نام تجاري ملي در زمينه واكسن توسعه داروسازي سنتي و فرآورده هاي طب سنتي داشتن برنامه روشن براي طب جايگزين، مكمل و سنتي، ادغام خدمات طب سنتي اسلامي ايراني در نظام جامع ارائه خدمات الزامي كردن بازيابي فناوري هاي سلامت براي مداخله هاي سلامتي پيش از موافقت با خريد و يا حمايت بيمه اي در بهره برداري آن 9 سياست 9) تأمين حق مردم در بهره مندي عادلانه از سبد عادلانه و آشاميدني مطلوب و مكفي يكپارچگي سياست گذاري، توليت و برنامه ريزي براي امنيت غذا و تغذيه و تأمين ايمني غذا و تعيين استانداردهاي مربوطه توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي طرح جامع ارتقاي فرهنگ و سواد تغذيه اي طراحي و پياده سازي طرح جامع بهينه سازي و ارتقاي استانداردهاي فرآورده ها و محصولات غذايي و آشاميدني بومي سازي سبد غذايي مطلوب ارتقاي كنترل و پايش مواد غذايي و آشاميدني كنترل و پيشگيري از اضافه وزن و چاقي در گروههاي مختلف 10 سياست 10) توسعه كيفي و كمي هدفمند (پاسخگو، جامعه نگر و عادلانه) آموزش علوم پزشكي (سلامت) در ساختار ادغام يافته با ارائه مراقبت هاي سلامت متناسب با نيازهاي جامعه و گسترش دانش و براساس سند تحول و توسعه آموزش پزشكي كشور ارتقاي ادغام آموزش و پژوهش سلامت در ارائه خدمات تقويت برنامه هاي آموزش مداوم ارائه دهندگان خدمات و آموزش ضمن خدمت كاركنان با تأكيد بر استفاده از آموزش هاي مجازي توزيع مراكز آموزشي در سطح منطقه اي و ملي براساس سند آمايش سرزميني پاسخگو نمودن آموزش علوم پزشكي به جامعه توسعه آموزش هاي بين رشته اي ارتقاي نظام ملي اعتبار بخشي، ارزشيابي، رتبه بندي واحدهاي آموزشي 11 سياست 11) تحول راهبردي پژوهش با رويكرد نظام نوآوري سلامت مبتني بر نقشه جامع علمي كشور و نقشه جامع علمي سلامت توسعه مأموريت گراي شبكه هاي سلامت با اولويت حل مشكلات سلامت جامعه توسعه خوشه ها، مراكز رشد و پارك هاي علم و فناوري سلامت براساس آمايش سرزمين تسهيل و تشويق نوآوري، ايده و نظريه پردازي سلامت هدايت مراكز تحقيقاتي و شبكه هاي سلامت به تهيه و پياده سازي راهنماهاي مبتني بر شواهد رصد فناوري هاي علوم سلامت و طراحي توسعه فناوري هاي سطح ملي توسعه استانداردهاي بومي برحسب كميت و كيفيت در حد استانداردهاي جهاني ايجاد آزمايشگاههاي منطقه اي (براي خاورميانه، آسياي ميانه و غيره) براي شناسايي بيماري ها و عوامل خطر و كنترل كيفي آزمايشگاههاي ملي استانداردسازي آزمايشگاههاي پژوهشي و واحدهاي آموزشي براساس الزامات بين المللي در ارائه خدمات 12 سياست 12) بهره مندي از دستاوردهاي بين المللي سلامت و ارائه دستاوردهاي ملي در سطوح بين المللي و الگوسازي براي جهان اسلام ايجاد و گسترش همكاري ها با كشورهاي همسايه براي كنترل بيماري ها شكل دهي شبكه هاي فراملي دانش در حيطه هاي مختلف علوم پزشكي معرفي دستاوردهاي نظام سلامت جهت ارتقاي وضعيت كشورهاي منطقه ارائه الگوهاي الهام بخش در مديريت، سياست گذاري و اقتصاد سلامت منطبق با نقشه جامع علمي سلامت كشور 13 سياست 13) اجراي ديدباني، تقويت نظام مراقبت و گزارش دهي، پايش و ارزشيابي برنامه هاي سلامت بخشي و بين بخشي ديدباني پيامدهاي سلامت همه جانبه، عدالت و عملكرد نظام سلامت در سطوح مختلف ملي و منطقه چشم اندازي توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي توسعه پوشش نظام مراقبت سلامت تحول فرآيندهاي نظام مراقبت بيماريهاي واگير با هدف حذف (بخصوص مالاريا و كزاز) و ريشه كني (با تأكيد بر فلج اطفال، سرخك و سرخچه) جلب مشاركت نهادهاي موثر در استقرار نظام مراقبت بخشي و بين بخشي طراحي نظام جامع مراقبت از بيماريها و عوامل خطر با استفاده از فناوري اطلاعات (با تأكيد بر استفاده از نظام اطلاعات جغرافيايي، كنترل از راه دور و پيش بيني درازمدت سلامت متعاقب تغييرات آب و هوايي). 14 سياست 14) ارتقاي بهره وري و منزلت نيروي انساني سلامت تدوين و اجراي برنامه افزايش رضايتمندي و منزلت نيروي كار سلامت ايجاد مراكز مستقل ارزيابي و اعتباربخشي و بازآموزي نيروي انساني بخش سلامت پياده سازي نظام جامع نيازسنجي، به كارگيري و نگهداشت نيروي انساني متناسب با نياز نظام سلامت و آمايش سرزمين 15 سياست 15) توسعه فناوري اطلاعات براي اعتلاي برنامه هاي سلامت توسعه خدمات الكترونيك پايه در نظام سلامت دسترسي عادلانه به منابع، خدمات سلامت (مشتمل بر ارتقاي سلامت و حفظ ايمني) به كمك فناوري اطلاعات و ارتباطات دسترسي سريع، ارزان، پايدار و امن به صددرصد سوابق سلامت كليه افراد جامعه به كمك فناوري اطلاعات و ارتباطات 8 نظام تمركز برنامه ها براي اين كه در تبيين برنامه هاي ملي تحول خللي وجود نداشته باشد و اين برنامه ها در جهت چشم انداز، اصول و ارزش ها و در جهت تحقق سياست ها باشند، براي بسياري از آنها نقاط تمركز تعريف شده است. در واقع نقاط تمركز برنامه هاي ملي تحول، مختصاتي را معرفي مي كنند تا اجرا كنندگان و ارزيابان برنامه هاي ملي تحول بدانند چه مسير تبيين شده و به عنوان راهگشا از آنها استفاده نمايند. در نتيجه ذيل بسياري از برنامه هاي ملي تحول، اين نقاط مشخص شده اند كه در ادامه به آنها اشاره مي شود. شماره هاي هر يك از برنامه هاي تحول در اين قسمت نظير مواردي است كه در قسمت قبل در ذيل سياست ها آمده بودند. 1 - اجراي نظام شايسته سالاري در انتخاب، تعليم و تربيت، انتصاب و ارزشيابي نيروي انساني بر اساس ارزش هاي اسلامي بازتعريف نظام انتصاب و ارتقاي مديران واحدهاي آموزشي و پژوهشي، استادان و پژوهشگران و تقويت نظام شايسته سالاري 2 ارتقاي رعايت حقوق گيرندگان و ارائه دهندگان خدمات سلامت برنامه هاي ارتقاي اخلاق سازماني در سازمانهاي سلامت محور اجراي منشور حقوق گيرندگان و ارائه دهندگان خدمات افزايش منزلت منابع انساني سلامت استقرار كدهاي رفتاري، اخلاقي و شغلي 3 گسترش عدالت در تمامي زمينه هاي ارائه خدمات به مردم و در ميان كاركنان و بخش هاي مختلف نظام سلامت پايش عدالت در ارائه خدمات ايجاد نظام اخذ نظرات و پاسخگويي براي كارمندان و آحاد جامعه 4 آگاه سازي مردم از حقوق و مسئوليت هاي اجتماعي خود به روز رساني و آموزش سند مسئوليت هاي اجتماعي شهروندان در سلامت خود و جامعه آگاه سازي زنان و مردان از حقوق و مسئوليت هاي اجتماعي فردي، خانوادگي و اجتماعي براي حفظ و ارتقاي رعايت اصول و ارزش هاي متعالي در ارائه مراقبت هاي سلامت 5 حفظ و ارتقاي رعايت اصول و ارزش هاي متعالي در ارائه مراقبت هاي سلامت رعايت كرامت انساني در مواجهه با خدمت گيرندگان 6 بازآرايي اخلاقي محيط هاي مرتبط با سلامت براي رشد و ترويج ارزش هاي اخلاقي و فرهنگي در جامعه تمركز بر ايجاد رابطه استاد-شاگردي تمركز بر رابطه حكيم- بيمار تمركز بر رابطه درون گروهي تيم هاي ارائه دهنده خدمت استفاده از ظرفيت محيط هاي ارائه مراقبت سلامت براي رشد و ترويج ارزش هاي فرهنگي و اخلاقي اسلام در جامعه از جمله حفظ ارزش هاي زنان مسلمان 7 نقش آفريني موثر شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي براي ايفاي نقش محوري در ارتقاي سلامت از طريق همكاري بين بخشي توسعه ظرفيت سازماني شورا و تقويت نظاير استاني براي همكاري بين بخشي و پاسخگويي بخش ها در برابر سلامت آحاد جامعه پايش صحيح و دقيق تحقق مصوبات شورا محور قرار گرفتن سامانه پايش و ارزشيابي عدالت در سلامت براي تصميم گيري هاي شوراهاي سلامت و امنيت غذايي در سطوح مختلف 8 استفاده از پيوست سلامت براي كليه طرح هاي كلان توسعه اي، قوانين و سياست هاي كشوري ايجاد نظام تشويقي و تنبيهي براي حمايت از سلامت همه جانبه آحاد مردم تهيه پيوست فرهنگي براي بهره برداري از علم و فناوري سلامت 9 افزايش همراهي همه سازمان هاي موثر در برنامه جامع ارتقاي سلامت با رويكرد همكاري بين بخشي و مشاركت مردمي حمايت كليه نهاد مرتبط از برنامه كه از محيطي ترين سطوح آغاز شده و در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي با استفاده از ظرفيت هاي شبكه اجرا مي شود. 10 استقرار رويكرد عوامل اجتماعي سلامت در كليه سازمان هاي موثر در سطح ملي و استاني ترويج توجه به عوامل اجتماعي سلامت توسط رسانه هاي عمومي و تأكيد مديريت هاي جامع در سطح استانداري ها، شهرداري و ... با تأكيد اعمال سياست سلامت براي همه 11 توسعه و گسترش برنامه چتر حفاظت اجتماعي مجموعه سياست ها و اقدامات جبراني، پيشگيرانه و ارتقايي كه براي كنترل و كاهش فقر و پايداري جامعه سالم انجام مي شود. اقدامات و برنامه هاي حمايتي موضوع عبارتند از امنيت تغذيه، بهداشت و درمان پايه، اشتغال مولد، توانمندسازي، ارتقاي آگاهي عمومي، مسكن و مديريت مخاطرات 12 يكپارچگي سياست گذاري، برنامه ريزي، نظارت و ديدباني نظام سلامت و استقرار توليت امور مربوطه در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي تشكيل شبكه خبرگان سياست گذاري سلامت در كشور مبتني بر شواهد بودن تصميم سازي هاي مرتبط با سلامت، شفافيت و دسترسي به اسناد آن 13 سياست گذاري، برنامه ريزي و هماهنگي تخصيص منابع مالي و غيرمالي سلامت در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي ارتقاي سازي و كار ارتباط واحدهاي سياست گذاري، برنامه ريزي و تخصيص منابع استقرار فرآيند سياست گذاري آگاه از شواهد در وزارت بهداشت 14 ايجاد ساختار منسجم پايش و نظارت سياست ها و برنامه هاي كلان سلامت در وزارت بهداشت استقرار نظام الكترونيكي يكپارچه پايش و ارزيابي علم و فناوري كشور ارتقاي نظام جامع بازرسي و پاسخگويي به شكايات و ارزيابي عملكرد طراحي و اجراي پروتكل هاي ارزيابي عملكرد نظام سلامت استقرار سامانه يكپارچه ديدباني سلامت ايجاد شبكه پايش بهره وري در نظام سلامت پياده سازي، پايش و ارزشيابي نقشه جامع علمي و نقشه تحول نظام سلامت 15 ساماندهي نظام استقرار مصوبات و پاسخگويي كليه نهادهاي عضو شوراي سلامت و امنيت غذا و زيرواحدهاي آنها. ايجاد نظام منسجم اطلاع رساني توسعه مشاركت سازمان يافته استفاده از نقش نهادهاي مدني در تحقق اهداف بين بخشي 16 برنامه ملي ارتقاي سواد سلامت جسمي، رواني، اجتماعي و معنوي آحاد جامعه توسعه استفاده از رسانه ها و صدا و سيما و فضاي سايبري در جهت ترويج رفتارهاي سالم با نظارت و هماهنگي با وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي ارزيابي و استانداردسازي رسانه ها در ارتباط با مباحث سواد سلامت و مشاركت مردم سامانه پايش و ارزيابي مستمر سواد سلامت جامعه و قابليت مشاركت هاي مردمي ارائه خدمات جامع سلامت روان با اولويت پيشگيري از بيماريهاي با بار بالا در جامعه، بازتواني و مشاركت خانواده در مراقبت ها ارتقاي سلامت اجتماعي و پيشگيري از آسيب هاي اجتماعي، تقويت مهارت هاي زندگي و فرزندپروري تدارك مراقبت سلامت رواني و اجتماعي، آموزش هاي اخلاقي و معنوي و توانمندسازي جامعه براي تشكيل، تحكيم و تعالي بنيان خانواده برنامه توانمندسازي افراد كليدي و مرجع (روحانيون اساتيد دانشگاه، هنرمندان، ورزشكاران) در جوامع محلي در زمينه سلامت دادن آموزش هاي لازم در زمينه حقوق، مسئوليت و روابط زناشويي و بهداشت باروري ترويج شيوه هاي زندگي سالم با تأكيد بر توسعه فرهنگ ورزش در ميان دختران و زنان 17 برنامه ملي توسعه مشاركت هاي مردمي در نظام سلامت نهدينه سازي ساختار و فرآيند مشاركت مردم در تصميم گيري ها و سياست گذاري هاي نظام سلامت نهادينه سازي ساختار و فرآيند مشاركت مردمي در برنامه ريزي و اجرا و ارزيابي برنامه هاي سلامت استفاده از ظرفيت محيط هاي ارائه خدمات براي جلب مشاركت جامعه و نيز آموزش و توانمندسازي آنان براي اتخاذ رفتارهاي سالم استفاده از ظرفيت محيط هاي آموزشي در رده هاي مختلف جهت توانمندسازي جامعه براي افزايش مشاركت و نيز اتخاذ رفتارهاي سالم محيط مناسب براي مشاركت دانش آموزان و دانشجويان براي ارتقاي سلامت خود و جامعه ايجاد انگيزه براي مشاركت نيز اصلاح سبك زندگي خود و توصيه به ديگران در اين زمينه ترويج كار داوطلبانه و مشاركتي در زمينه ارتقاي سلامت در جامعه 18 برنامه توانمندسازي گروههاي آسيب پذير با مشاركت مردم توانمندسازي سالمندان و توانمندسازي جامعه در خصوص مراقبت از سالمندان توانمندسازي زنان، توانمندسازي حاشيه نشين ها و خانواده هاي بدسرپرست 19 شناسايي و هدايت شبكه هاي اجتماعي عمومي در راستاي ارتقاي سلامت جامعه ايجاد انجمن هاي علمي و مرتبط با مشاركت مردم و سواد سلامت 20 برنامه جامع خودمراقبتي تمركززدايي ارائه خدمات تسكيني و توانبخشي در بيمارستانها اجراي برنامه خودمراقبتي، تسكيني و توانبخشي بيماران قلبي- عروقي و ديابتي و عضلاني- اسكلتي نظام جامع ارائه مراقبت ها در منزل تعيين الگوهاي خودمراقبتي و مصرف منطقي دارو براي تمامي بيماري هاي اولويت دار 21 فرهنگ سازي و اصلاح باورهاي جامعه نسبت به جايگاه زنان در تصميم گيري و تصميم سازي و نقش آنان در سلامت خانواده و جامعه 22 توسعه آگاهي زنان و خانواده از نقش هاي متعدد زنان در خانواده و اجتماع و نيازهاي متناسب با اين حوزه ها در دوره هاي مختلف زندگي 23 اجراي سند سياست مديريت يكپارچه عوامل خطر تدوين و استقرار برنامه نظارت بين بخشي براي كنترل عوامل خطر بيماري هاي غيرواگير شناسايي افراد در معرض عوامل خطر اصلي، واسطه اي و ژنتيكي بيماري هاي غيرواگير به منظور كنترل عوامل، انجام اقدامات پيشگيرانه، غربالگري و درمان زودرس استفاده از فناوري هاي نوين در حوزه شناسايي و كنترل عوامل خطر تأكيد بر عوامل خطر كليدي در قالب برنامه هاي كنترلي جامعه محور شامل: برنامه ملي كنترل اعتياد، دخانيات و الكل برنامه ملي كنترل چاقي و افزايش وزن و كاهش مصرف نمك برنامه ملي افزايش فعاليت فيزيكي برنامه ملي ارتقاي سلامت روان با تأكيد بر مهارت هاي زندگي (در راستاي كاهش بار بيماري هاي رواني)، فرزندپروري و روابط خانوادگي (سلامت رواني و اجتماعي خانواده)، حمايت رواني اجتماعي در بلايا، پيشگيري از خودكشي و خشونت (كودك آزاري، همسرآزاري و سالمندآزاري) و انگ زدايي. تقويت همكاري بين بخشي براي بازاريابي رفتارهاي اجتماعي سالم برنامه ملي كنترل رفتارهاي پرخطر (در راستاي كنترل بيماري ايدز) 24 برنامه ملي ارتقاي آمادگي در برابر حوادث و مخاطرات طبيعي و انسان ساخت بهره مندي از زيرساخت هاي لازم و نظام كارآمد فرماندهي و كنترل براي مراقبت هاي سلامت قبل، حين و بعد از مخاطرات طبيعي و انسان ساخت برنامه ارتقاي توان آمادگي و مقابله در زمينه حوادث غيرمترقبه (سيل، زلزله، رانش و ...) طبيعي در سطح 1 و 2و 3 توسعه همكاري هاي بين بخشي در مقابله با حوادث و بلايا 25 برنامه ملي محيط زيست سالم تدوين و پياده سازي جامع ارتقاي دسترسي به آب آشاميدني سالم تدوين و پياده سازي سند جامع هواي سالم طرح گسترش استفاده از بسته بندي هاي زيست فعال و زيست تخريب پذير بهبود حفاظت مردم در برابر تشعشعات (گاز رادون، پرتوهاي ماوراي بنفش نور خورشيد و ...) 26 برنامه ملي جامعه ايمن در محيط هاي مختلف مسكوني، تفريحي، كار و آموزشي شامل مدارس و دانشگاهها كنترل بار ناشي از سوانح و حوادث ترافيكي گسترش شهرهاي مجري جامعه ايمن در كل كشور به منظور كاهش رفتارهاي مخاطره آميز و زمينه هاي رخداد حوادث در محيط هاي مختلف 27 برنامه تكامل دوران ابتدايي كودكي جلب همكاري بين بخشي در حوزه تكامل دوران ابتدايي كودكي توجه به ابعاد مختلف رشد و تكامل جسمي، رواني، شناختي و اجتماعي آگاه سازي و جلب مشاركت جامعه، والدين و مسئولين در مورد اهميت تكامل دوران ابتدايي كودكي و نقش آنها در آن سنجش شاخص هاي اين حوزه در نظام مراقبت 28 توجه به ارتقاي سلامت و پيشگيري در تأمين مالي نظام سلامت اصلاح نظام پرداخت با توجه خاص به فعاليت هاي ارتقاي سلامت، پيشگيري اوليه و غربالگري توسعه بيمه به خدمات پيشگيري اوليه، غربالگري و ارتقاي سلامت 29 روزآمد نمودن برنامه هاي سلامت مبتني بر ارتقاي سلامت، پيشگيري، كاهش عوامل خطر و افزايش سطح حفاظت كننده هاي سلامت جسمي، رواني، اجتماعي و معنوي در گروه هاي مختلف جمعيتي (سني، جنسي و ...) 30 استقرار نظام ارجاع و پزشك خانواده در كليه شهرها و روستاها تعيين بسته پايه خدمات و ارائه آن به تمامي افراد جامعه در قالب برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع برگزاري دوره هاي آموزش اختصاصي تيم پزشك خانواده انطباق شبكه آزمايشگاههاي كشور با برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع تدوين و اجراي راهنماهاي تشخيص و درمان بيماري هاي مزمن (مانند فشارخون، ديابت، آسم، بيماري قلب و عروق، نارسايي قلب، صرع و اختلالات رواني و همچنين پيشگيري و غربالگري سرطان ها و مشكلات ارثي قبل و بدو تولد) در بسته خدماتي پزشكان خانواده طراحي و اجراي برنامه ارتقاي سلامت حاشيه نشين ها و افراد آسيب پذير با محوريت پزشك خانواده 31 استفاده بهينه از ظرفيت هاي بالقوه امكانات دولتي در بخش دولتي ايجاد و توسعه واحدهاي سرپايي در قالب كلينيك هاي ويژه دانشگاه ايجاد بخش هاي ويژه در بيمارستان هاي دولتي 32 استقرار سامانه خدمات جامع و همگاني سلامت تكميل، طراحي و استقرار سيستم ادغام يافته ارائه خدمات با رعايت سطح بندي متناسب استقرار سامانه خدمات سلامت ايرانيان و استقرار كامل پرونده الكترونيك و كارت سلامت ايرانيان تدوين الگوي معماري كلان سامانه هاي يكپارچه اطلاعات سلامت انطباق شبكه آزمايشگاه هاي كشور براساس برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع سطح بندي خدمات، تجهيزات و مراكز ارائه خدمات سلامت التزام استفاده از ارزيابي فناوري سلامت، براي استفاده بهينه از فناوري ها ارائه خدمات جامع و يكپارچه به بيماران خاص، صعب العلاج و سرطاني ارائه بسته هاي خدمات براي گروههاي هدف اختصاصي به ويژه زنان 33 توسعه جامع خدمات اورژانس بيمارستاني و پيش بيمارستاني توسعه كامل ساختاري و فرآيندي شبكه اورژانس بيمارستاني در كشور اتصال و هماهنگي نرم افزار سيستم اورژانس پيش بيمارستاني با بيمارستاني ارتقاي خدمات اورژانس هوايي، دريايي و ريلي براي پوشش كامل مناطق خاص و صعب العبور ارتقاي ساختار فيزيكي، تجهيزات، فرآيندها و نيروي انساني اورژانس هاي پزشكي كشور اعتباربخشي و ارزشيابي مراكز مديريت حوادث و فوريت هاي پزشكي استقرار كامل نظام كشوري مراقبت از حوادث (اعم از ترافيكي و غير ترافيكي) استقرار نظام شكايات اورژانس هاي بيمارستاني اعتلاي آگاهي هاي عمومي و آموزش همگاني جهت تقويت خودمراقبتي و ديگرمراقبتي در حوادث ترافيكي بهبود همكاري هاي درون بخشي و برون بخشي در حوزه حوادث 34 توسعه ارائه خدمات سلامت از راه دور نياز سنجي و تأمين زيرساخت هاي لازم جهت گسترش خدمات سلامت از راه دور 35 ارتقاي كيفيت خدمات و مراقبت هاي سلامت توسعه بيمارست هاي دوست دار ايمني بيمار در مراكز ارائه كننده خدمات سلامت استقرار نظام جامع و يكپارچه ثبت خطاها، تخلفات و شكايات پزشكي و هماهنگي سازي نظام هاي رسيدگي كننده به آنها افزايش مشاركت مردم در فرآيند ارائه خدمت استقرار كامل منشور حقوق بيماران در مراكز ارائه دهنده خدمات سلامت استقرار نظام جامع و يكپارچه ارزيابي عملكرد مراكز ارائه خدمات سلامت اصلاح و بازنگري قوانين حقوقي و قضايي حاكم در ارائه خدمات سلامت با همكاري مراجع ذيربط استانداردسازي ارائه خدمات با تأكيد بر نيازهاي سلامت و حفظ كرامت انساني زنان 36 راه اندازي نظام ارائه خدمات مبتني بر شواهد شبكه سازي مراكز مديريت، تبادل و ترجمان دانش باليني در حيطه هاي مختلف تخصصي تدوين و به كارگيري نظام مند راهنماهاي طبابت باليني و راهنماي مديريت سلامت در كشور استانداردسازي خدمات و مراقبت سلامت در سطوح مختلف ارائه خدمت (شامل ساختار، فرآيندها، فضاي فيزيكي، نيروي انساني و تجهيزات) طراحي و اجراي فرآيندهاي بومي ارزيابي فناوري سلامت استقرار نظام جامع ارتقاي مستمر كيفيت با رويكرد حاكميت باليني در مراكز ارائه خدمات بخش دولتي و غيردولتي 37 استقرار نظام جامع اعتباربخشي موسسات و صدور پروانه هاي حرف پزشكي واگذاري اعتباربخشي موسسات از طريق خريد خدمات با نظارت عاليه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي استقرار سامانه الكترونيكي صدور پروانه ها، مجوزها و گواهي ها 38 كاهش تصدي گري دولت در ارائه خدمات سلامت راه اندازي بيمارستان هاي هيئت امنايي اصلاحات در ساختار و فرآيند مديريت اقتصادي موسسات ارائه كننده خدمات سلامت تدوين برنامه جامع گردشگري سلامت 39 استقرار شبكه ملي آزمايشگاههاي كشور هم افزايي تجهيزات و ظرفيت هاي شبكه هاي آزمايشگاههاي تحقيقاتي، كنترل دارو و غذا، ارائه خدمات بهداشتي، درماني و سازمان انتقال خون 40 بازنگري نظام مراقبت هاي اوليه سلامت براساس عوامل اجتماعي تعيين كننده سلامت گسترش خدمات تغذيه در نظام ارائه خدمات سلامت استقرار برنامه سلامت بانوان ايراني 41 افزايش هزينه -اثربخشي مراقبت هاي سلامت به كمك دانش و فناوري هاي نوين 42 افزايش سهم منابع عمومي در تأمين مالي سلامت افزايش سهم سلامت از منابع عمومي حداقل به 12 درصد تا انتهاي برنامه پنجم، توسعه و بهبود آن تا افق 1404 افزايش سهم سلامت از درآمد ناخالص ملي به حداقل 8 درصد تا انتهاي برنامه پنجم توسعه به طوري كه سهم مشاركت مردم حداكثر 30 درصد باشد و بهبود آنها تا افق 1404 به صفر رسيدن هزينه هاي كمرشكن سلامت تا افق 1404 عوارض و ماليات بر محصولات و مواد زيان آور سلامت تخصيص هدفمند يارانه به بخش سلامت و توزيع هدفمند آنها در درون نظام سلامت ساماندهي مشاركت خيرين سلامت يكپارچگي منابع عمومي در راستاي ارتقاي سلامت جامعه 43 توسعه كمي و كيفي بيمه سلامت پوشش اجباري بيمه پايه خدمات سلامت تمام جمعيت حمايت بودجه عمومي (افزايش سهم دولت) براي تأمين منابع بيمه اي تعيين حق بيمه به صورت پيشرونده تقبل دولت براي پرداخت حق بيمه افراد نيازمند توسعه بيمه الكترونيكي در تعامل با سامانه پرونده الكترونيكي سلامت تعيين بسته بيمه پايه سلامت محور (متناسب با بار بيماري ها و ملاحظات اقتصادي و هزينه اثربخشي و حياتي و ضروري بودن خدمات و اولويت هاي نظام سلامت) تعيين نرخ فرانشيز به صورت متغير و متناسب با گروههاي مختلف خدمتي و درآمدي جمعيت هدف يكپارچه سازي از طريق ادغام منابع عمومي در يك صندوق واحد بيمه اي حمايت ويژه دولت از اقشار نيازمند (زنان بدسرپرست، خودسرپرست و سرپرست خانوار آسيب پذير، كودكان كار، كودكان خياباني، كودكان حاشيه نشين، زنان و سالمندان در ساير گروههاي آسيب پذير، مادران باردار محروم، نوزادان و كودكان محروم) 44 استقرار نظام خريد راهبردي خدمات سلامت تعيين بسته خدمات پايه به صورت دوره اي و تأمين مالي آن از طريق بيمه ها تدوين تعرفه خدمات و مراقبت هاي سلامت، مبتني بر شواهد و بر اساس ارزش افزوده اصلاح نظام پرداخت مبتني بر عملكرد استقرار نظام پرداخت سرانه در سطح اول ارائه خدمت استقرار سازوكار پرداخت آينده نگر در نظام ارائه خدمات درماني مبتني بر گروههاي تشخيصي وابسته (DRG) و (Case) در سطح دوم و سوم ارائه خدمت ايجاد درآمد عادلانه و ترغيب انگيزه هاي مثبت ارائه كنندگان خدمات توجه ويژه به فعاليت هاي ارتقاي سلامت و پيشگيري 45 كنترل تقاضاي القايي و اصلاح الگوي مصرف اصلاح نظام بودجه ريزي مبتني بر نياز و استقرار بودجه ريزي عملياتي استانداردسازي مصرف تجهيزات پزشكي، داروها، كالها و خدمات سلامت در قالب نظام سطح بندي مراقبت ها در بخش دولتي و غيردولتي توسعه فرهنگ استفاده بهينه از خدمات سلامت در بين مردم ساماندهي تبليغات براي محصولات و خدمات سلامت بر مبناي اصول جامعيت، صحت و قانونمندي افزايش كارايي بيمه استقرار كامل نظام ارزيابي فناوري هاي سلامت و استفاده از نتايج ارزيابي ها در تدوين بسته بيمه پايه خدمات افزايش نظارت بر ارائه دهندگان خدمات و ايجاد تبعات قانوني جدي در صورت بروز تقاضاي القايي صرفه جويي در مصرف انرژي، يكپارچه سازي نگهداري و استفاده بهينه از منابع فيزيكي افزايش بهره وري و هزينه اثربخشي مداخلات سلامت تأكيد بر پيشگيري و ارتقاي سلامت 46 بازآرايي ساختارهاي مالي بخش سلامت استقرار الگوي حسابداري تعهدي تقويت و توسعه عادلانه نظام مالياتي 47 پياده سازي نظام جامع ارتقاي كيفيت، توليد و توزيع فرآورده هاي سلامت ارتقاي كيفيت محصولات پزشكي توليد داخل قابل مقايسه با استانردادهاي جهاني و كسب گواهينامه هاي بين المللي توسط كليه بخش هاي مرتبط ارتقاء و پياده سازي استانداردهاي بهينه توليد، توزيع و ذخيره دارو مبتني بر نيازهاي سلامت توسعه سامانه نظارت بر كيفيت محصولات پزشكي اصلاح نظام قيمت گذاري دارو و بازپرداخت هزينه هاي دارويي دستيابي به تراز مثبت تجاري در بازار دارويي كشور دستيابي به سهم 2درصدي از بازار فرآورده هاي سلامت در منطقه دستيابي به حداقل 85 درصد حجم ارزشي بازار دارو توسط توليدكنندگان داخل در شرايط بازار رقابتي كشور تقويت گزارش دهي و نظارت موثر بر كيفيت دارو، واكسن و محصولات زيستي و تجهيزات و ملزومات پزشكي پس از ورود به بازار 48 تجويز و مصرف منطقي و بهينه دارو توسعه سامانه اطلاعات دارويي استقرار كامل نظام جامع نظارت بر تجويز و ارائه خدمات دارويي استقرار نظام ارزيابي فناوري سلامت در بخش دارو دسترسي عادلانه به دارو تعيين الگوهاي خودمراقبتي و مصرف منطقي دارو براي تمامي بيماريهاي اولويت دار تحقق اهداف كاهش مصرف خوسرانه دارو به كمتر از 10درصد تا افق 1404 تجويز دارو مبتني بر راهنماهاي باليني در حداقل 50 درصد از موارد تجويز براي بيماري هاي مزمن، خاص و صعب العلاج و داروهاي پرمصرف و گران قيمت تا افق 1404 49 استقرار نظام جامع يكپارچه ثبت عوارض دارويي و واكسن ارتقاي نظام گزارش دهي عوارض دارويي، توجه به مديريت دانش به كارگيري فناوري اطلاعات 50 مديريت نگهداشت و استفاده درست از تجهيزات پزشكي آموزش نيروي انساني ماهر جهت كاهش سرمايه گذاري، حفظ سرمايه هاي اقتصادي و افزايش بهره وري در بخش تجهيزات پزشكي 51 نظارت بر عرضه اطلاعات موثق و مناسب مخاطب عمومي نظارت بر اطلاعات عرضه شده در رسانه ها نظارت بر محتواي اطلاعات مرتبط با كليه محصولات، خدمات، مراقبت ها و مداخلات موثر بر سلامت و مداخلاتي كه موظف به داشتن پيوست سلامت هستند. ايجاد، اصلاح و تكميل بانك جامع اطلاعات بهداشتي و درماني حمايت از ارتقاي نظام اطلاع رساني روزآمد و پاسخگو 52 توسعه زيرساخت هاي ملي در زمينه فرآورده هاي پلاسمايي تسلط بر فناوري هاي فرآيند پالايش پلاسما به كمك دانشگاهها و انتقال فناوري راه اندازي پالايشگاه پلاسما خودكفايي در توليد فرآورده هاي پلاسمايي 53 توسعه زيرساخت هاي ملي در زمينه فرآورده هاي زيستي خودكفايي در توليد فرآورده هاي زيستي تسلط بر فناوري هاي زيستي به كمك دانشگاه ها و انتقال فناوري دستيابي و به كارگيري فناوري زيستي براي پيشگيري و ژن درماني بيماري ها با استفاده از فرآورده ها و روش هاي زيست فناوري و پزشكي مولكولي (بيماري هاي هدف: سرطان، ديابت و بيماري هاي وراثتي) 54 حمايت ويژه از تثبيت و شكل گيري نام تجاري ملي در زمينه واكسن حمايت از شكل گيري شركت هاي با سهم قابل توجه از بازار با نام تجاري ويژه در حوزه واكسن در سطح جهان حمايت از شكل گيري شركتهاي دانش بنيان خصوصي در حوزه واكسن در كشور 55 توسعه داروسازي سنتي و فرآورده هاي طب سنتي افزايش سهم داروهاي طب سنتي از بازار دارويي كشور به نحوي كه در افق سال 1404 ، 30درصد بازار دارويي كشور از اين داروها باشد. حمايت تجهيزات و دارويي از رويكردها و مداخلات طب سنتي برندسازي درمان برخي از بيماري ها توسط طب سنتي براي ايران راه اندازي شهرك دانش و سلامت در حوزه طب سنتي 56 داشتن برنامه روشن براي طب جايگزين، مكمل و سنتي، ادغام خدمات طب سنتي اسلامي ايراني در نظام جامع ارائه خدمات طراحي بسته خدمات پايه طب سنتي اسلامي- ايراني و راهنماهاي باليني مربوطه آموزش راهنماهاي باليني خدمات ادغام شده براي تيم پزشك خانواده 57 الزامي كردن ارزيابي فناوري هاي سلامت براي مداخله هاي سلامتي پيش از موافقت با خريد و يا حمايت بيمه اي در بهره برداري از آنها در خصوص كليه فرآورده هاي دارويي، واكسن، محصولات زيستي، ملزومات و تجهيزات پزشكي 58يكپارچگي سياست گذاري، توليت و برنامه ريزي براي امنيت غذا و تغذيه و تأمين ايمني غذا و تعيين استانداردهاي مربوطه توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي اجراي برنامه ملي ايمني غذا از مزرعه تا سفره فراهمي امكان توزيع عادلانه سبد غذايي مطلوب و مواد غذايي سالم براي برخورداري تمامي افراد جامعه از غذاي مناسب و كافي سازماندهي سيستم نظارت بر واردات، مراكز توليد، تهيه، نگهداري، توزيع و حمل و نقل مواد خوراكي و آشاميدني نظارت بر روند پايش و كنترل قيمت مواد غذايي اساسي ايجاد و تقويت سيستم خوداظهاري جهت نظارت بر مراكز عرضه مواد خوراكي و آشاميدني ارتقاي برچسب گذاري مواد غذايي و آشاميدني (با تأكيد بر ميزان قند، نمك و چربي قرآورده ها) بر اساس استاندارد اعلام شده از سوي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي 59 طرح جامع ارتقاي فرهنگ و سواد تغذيه اي ارتقاي سطح فرهنگ و سواد تغذيه اي جامعه و كاركنان از طرق مختلف تقويت و توسعه برنامه هاي هدفمند آموزش تغذيه در رسانه هاي عمومي به ويژه صدا و سيما گنجاندن آموزش تغذيه در آموزش و پرورش و آموزش عالي و تعيين حداقل دانش مورد انتظار به تفكيك هر يك از مقاطع تحصيلي 60 طراحي و پياده سازي طرح جامع بهينه سازي و ارتقاي استانداردهاي فرآورده ها و محصولات غذايي و آشاميدني بازسازي يا جايگزيني تجهيزات فرسوده و استفاده از فناوري هاي نوين ارتقاي كيفيت استانداردهاي بومي مواد خوراكي و آشاميدني بر مبناي استانداردهاي بين المللي توسعه روش هاي زيست فناوري در توليد مواد غذايي غني سازي فرآورده ها و اجزاي زنجيره توليد غذا (مانند خاك كشاورزي) با ريز مغذي ها غني سازي مواد غذايي با ريزمغذي ها طرح توليد غذاهاي فراسودمند حمايت از توليد مواد غذايي ارگانيك 61 بومي سازي سبد غذايي مطلوب مطالعه و شناسايي غذاهاي سنتي و تعيين ارزش تغذيه اي آن ها به منظور ترويج غذاهاي سنتي سالم در منطقه ترويج استفاده از مواد غذايي و آشاميدني با منشأ طبيعي 62 ارتقاي كنترل و پايش مواد غذايي و آشاميدني اعطاي نشان ايمني و سلامت محصولات غاذايي و آشاميدني درجه بندي واحدهاي توليدي مواد غذايي و آشاميدني ارتقاء استاندارد آب آشاميدني سالم 63 كنترل و پيشگيري از اضافه وزن و چاقي در گروههاي مختلف گسترش مصرف انواع محصولات غذايي كم چرب و كم كالري توسعه و حمايت از توليدكنندگان و عرضه كنندگان مواد غذايي و آشاميدني كه حامي سلامت هستند 64 ارتقاي ادغام آموزش و پژوهش سلامت در ارائه خدمات به روزرساني بنرامخه هاي آموزشي مبتني بر شايستگي ها و متناسب با نيازهاي بخش سلامت، تجارت داخلي و بين المللي و پژوهش هاي سلامت انجام مطالعات پژوهشي در خصوص دستاوردهاي ادغام آموزش پزشكي 65 تقويت برنامه هاي آموزش مداوم ارائه دهندگان خدمات و آموزش ضمن خدمت كاركنان با تأكيد بر استفاده از آموزش هاي مجازي تحقق بالاترين سطح دانش براي ارائه بهترين خدمات براي كليه سرمايه هاي انساني نظام سلامت كشور 66 توزيع مراكز آموزشي در سطح منطقه اي و ملي براساس سند آمايش سرزميني توسعه رشته ها و نهادهاي آموزشي و پژوهشي مبتني بر آمايش سرزمين و اولويت هاي نظام سلامت افزايش توان تربيت دانشجو براساس اهداف نقشه جامع علمي كشور و نقشه جامع علمي سلامت كشور اجراي سند راهبردي گزينش دانشجو در نظام آموزش عالي سلامت 67 پاسخگو نمودن آموزش علوم پزشكي به جامعه تقويت ايفاي نقش واحدهاي آموزش عالي سلامت و دانشگاهيان به آموزش عمومي آحاد جامعه 68 توسعه آموزش هاي بين رشته اي تمركز بر ارتباط علوم پايه و باليني علوم انساني و اجتماعي با مباني سلامت هم افزايي فناوري هاي نوين و طب و داروسازي سنتي 69 ارتقاي نظام ملي اعتباربخشي، ارزشيابي، رتبه بندي واحدهاي آموزشي 70 توسعه مأموريت گراي شبكه هاي سلامت با اولويت حل مشكلات سلامت جامعه توجه خاص به بيماري ها و معضلات بومي (كه الزاما مشكل ساير كشورها نبوده) و بيماري هاي با بار بال برنامه توسعه شبكه هاي دانش مرتبط با مسايل راهبردي سلامت (مانند آينده نگاري سلامت، ديده باني و ...) ارتقاي توسعه هدفمند امكانات آزمايشگاهي در مراكز آموزشي، تحقيقاتي و درماني ايجاد و توسعه شبكه هاي ملي دانش و نوآوري در هر يك از حوزه هاي اولويت دار نقشه جامع علمي كشور و نقشه جامع علمي سلامت 71 توسعه خوشه ها،مراكز رشد و پارك هاي علم و فناوري سلامت براساس آمايش سرزمين تقويت بخش غيردولتي و شركت هاي دانش بنيان ارتقاي تجاري سازي پژوهش هاي سلامت شكل دهي به ساختارهاي نظام ملي نوآوري و حمايت از پژوهش و فناوري در موضوعات با ارزش افزوده جمعي براي سلامت بخصوص شيوه هاي زندگي منطبق با آموزه هاي اسلامي و ارتقاي سلامت تأسيس صندوق حمايت از پژوهش و فناوري سلامت كشور براي حمايت از فعاليت هاي پژوهشي در حوزه هاي اولويت دار نقشه جامع علمي كشور و نقشه جامع علمي سلامت ايجاد شهر دانش سلامت با هدف گردشگري سلامت، بهره برداري اقتصادي از مزيت هاي رقابتي دستاوردهاي پژوهشي و هم افزايي فعاليت هاي مرتبط در يك محيط ايجاد صندوق حمايت از كسب و كارهاي كوچك و متوسط در حوزه هاي اولويت دار نظام سلامت برگرفته از نقشه جامع علمي كشور و نقشه جامع علمي سلامت ايجاد شهر دانش سلامت با هدف گردشگري سلامت، بهره برداري اقتصادي از مزيت هاي رقابتي دستاوردهاي پژوهشي و هم افزايي فعاليت هاي مرتبط در يك محيط ايجاد صندوق حمايت از كسب و كارهاي كوچك و متوسط در حوزه هاي اولويت دار نظام سلامت برگرفته از نقشه جامع علمي كشور نقشه جامع علمي سلامت 72 تسهيل و تشويق نوآوري، ايده و نظريه پردازي سلامت استقرار نظام مالكيت فكري از نوآوري، خلاقيت و نظريه پردازي طراحي و اجراي مدل مديريت دانش ضمني1 سلامت 73 هدايت مراكز تحقيقاتي و شبكه هاي سلامت به تهيه و پياده سازي راهنماهاي مبتني بر شواهد دستورالعمل هاي پيشگيري، تشخيص و درمان بيماري هاي اولويت دار (راهنماهاي باليني و مديريتي سلامت) مبتني بر شواهد بومي طراحي و پياده سازي سامانه تصميم يار (مانند كمك تصميم بيمار و خلاصه هاي سياستي) مبتني بر برنامه سلامت كشوري به منظور ارائه خدمات و مراقبت هاي سلامت 74 رصد فناوري هاي علوم سلامت و طراحي توسعه فناوري هاي سطح ملي برنامه ريزي براي انتخاب، اكتساب و يا توليد فناوري هاي مورد نياز تحليل بازارهاي داخلي، منطقه اي و بين المللي سلامت كشورها وجود پيوست دانشي براي مداخلات كلان سلامت كشور 75 توسعه استانداردهاي بومي برحسب كميت و كيفيت در حد استانداردهاي جهاني 76 ايجاد آزمايشگاههاي منطقه اي (براي خاورميانه، آسياي ميانه و غيره) براي شناسايي بيماري ها و عوامل خطر و كنترل كيفي آزمايشگاههاي ملي 77 استانداردسازي آزمايشگاههاي پژوهشي و واحدهاي آموزشي براساس الزامات بين المللي در ارائه خدمات 78 ايجاد و گسترش همكاري ها با كشورهاي همسايه براي كنترل بيماري ها ايجاد ساختارهاي منطقه اي با همسايگان براي مسايل سلامت گسترش شبكه يكپارچه اطلاعات سلامت بين كشورهاي همجوار مبتني بر فناوري اطلاعات 79 شكل دهي شبكه هاي فراملي دانشي در حيطه هاي مختلف علوم پزشكي تقويت ساختارها متناسب با فعاليت هاي بين المللي شكل دهي شركت هاي دانش بنيان فراملي توجه به اولويت هاي سلامت و زمينه هاي با امكان مرجعيت علمي جذب دانشجو از ساير كشورها بخصوص كشورهاي اسلامي، متناسب با اهداف نقشه جامع علمي كشور 80 معرفي دستاوردهاي نظام سلامت در جهت ارتقاي وضعيت كشورهاي منطقه گسترش همكاري هاي كشورهاي جنوب – جنوب ارائه دوره هاي ظرفيت سازي براي كشورها 81 ارائه الگوهاي الهام بخش در مديريت، سياست گذاري و اقتصاد سلامت منطبق با نقشه جامع علمي سلامت كشور 82 ديدباني پيامدهاي سلامت همه جانبه، عدالت و عملكرد نظام سلامت در سطوح مختلف ملي و منطقه چشم اندازي توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي تدوين گزارش هاي دوره اي پيامدهاي سلامت و عملكرد نظام سلامت گزارش هاي آينده نگاري وضعيت سلامت ملي و بين المللي يكپارچه سازي اطلاعات جهت هدايت و كمك به تصميم گيرندگان سطوح كلان در سلامت عمومي و نظام سلامت استقرار مركز ملي داده ها و اسناد سلامت رصد شاخص هاي عدالت در سلامت با تأكيد بر وضعيت اقتصادي، آمايش سرزميني و گروههاي سني و جنسي توجه به بيماري هاي نوپديد و بازپديد 83 توسعه پوشش نظام مراقبت سلامت از سطوح فرد، اجتماع و جغرافيا در زمينه بيماري هاي غيرواگير و عوامل خطر آنها، حوادث، سلامت اجتماعي و سلامت روان به كارگيري مدل شبكه سنجش سلامت، همراه با سطح بندي نظام پايش خدمات سلامتي بخصوص در سطح خدمات سرپايي ارتقاي نظام مراقبت گروه هاي سني- جنسي (بيماري هاي مادرزادي- كودكان، نوجوانان و جوانان، ميانسالان و سالمندان) و زنان. 84 تحول فرآيندهاي نظام مراقبت بيماري هاي واگير با هدف حذف (بخصوص مالاريا و كزاز) و ريشه كني (با تأكيد بر فلج اطفال، سرخك و سرخچه) راه اندازي نظام مراقبت علامتي استفاده از فناوري اطلاعات، هشدار زودرس و اقدام 85 جلب مشاركت نهادهاي موثر در استقرار نظام مراقبت بخشي و بين بخشي براي بيماري هاي مشمول مقررات بين المللي ترسيم نقشه آسيب پذيري و ناامني غذايي كشور و استقرار نظام پايش ناامني غذايي 86 طراحي نظام جامع مراقبت از بيماري ها عوامل خطر با استفاده از فناوري اطلاعات (با تأكيد بر استفاده از نظام اطلاعات جغرافيايي، كنترل از راه دور و پيش بيني درازمدت سلامت متعاقب تغييرات آب و هوايي) 87 تدوين و اجراي برنامه افزايش رضايت مندي منزلت نيروي كار سلامت تدوين بسته رفاهي براي منابع انساني مختلف در نظام سلامت بازآرايي ساختار و فرآيندهاي ارزيابي و تحول فرهنگ سازماني همراه با استقرار نظام انگيزشي تدوين و اجراي برنامه هاي غني سازي شغلي، تبيين مسير ارتقاء، نظام جانشين پروري و انتقال دانش ضمني در نظام سلامت 88 ايجاد مراكز مستقل ارزيابي و اعتبار بخشي و بازآموزي نيروي انساني بخش سلامت ايجاد پايگاه هاي داده در خصوص دانش، مهارت، نگرش و شايستگي هاي شاغلين در كليه سطوح بخش سلامت طراحي و استقرار نظام سنجش بازگشت سرمايه آموزش هاي ارائه شده به نيروي انساني ايجاد سامانه نظارت و سنجش عملكرد كاركنان بخش سلامت 89 پياده سازي نظام جامع نيازسنجي، بكارگيري و نگهداشت نيروي انساني متناسب با نياز نظام سلامت و آمايش سرزمين انجام مطالعات و برنامه ريزي منابع انساني نظام سلامت (همراه با ايجاد زيرساخت هاي لازم براي برآورد و الگوي توزيع نيروي انساني مورد نياز كشور در حوزه سلامت). تدوين استانداردهاي پيوست منابع انساني براي سياست هاي نظام سلامت تدوين و اجراي سند سياست بومي گزيني نيروي انساني، تهيه و تدوين شاخص هاي مربوط به بهره وري منابع انساني ايجاد بانك اطلاعاتي نيروي انساني ارائه دهنده خدمات سلامت تدوين اقلام اطلاعاتي و شاخص هاي ارزيابي عملكرد مديريت منابع انساني اجرا و ارزيابي قانون تمام وقتي نيروي انساني بخش سلامت طراحي نظام ارزشيابي مبتني بر شايستگي كليه مشاغل و حرفه هاي نظام سلامت كشور ايجاد فرصت هاي مناسب باي بهره مندي از توان زنان در عرصه هاي ارائه خدمت و مديريت بخش سلامت 90 توسعه خدمات الكترونيك پايه در نظام سلامت ثبت داده هاي ملي مراقبت، رفتارهاي پرخطر و عوامل خطر، عوامل تعيين كننده سلامت و توسعه سامانه هاي هشدار سريع و تصميم يار توسعه نظام هاي ملي محاسبه و به روزرساني شاخص هاي سلامت 91 دسترسي عادلانه به منابع، خدمات سلامت (مشتمل بر ارتقاي سلامت و حفظ ايمني) به كمك فناوري اطلاعات و ارتباطات توسعه پزشكي از راه دور استفاده از امكانات سلامت الكترونيك و تلفن همراه براي مراقبت هاي سلامت 92 دسترسي سريع، ارزان، پايدار و امن به صددرصد سوابق سلامت كليه افراد جامعه به كمك فناوري اطلاعات و ارتباطات تسهيل دسترسي به اطلاعات و ساماندهي به نظام آمار و اطلاعات علمي و پژوهشي دولتي و غيردولتي (شامل: ايجاد نظام اطلاعات كارآمد در سطوح جمع آوري، ذخيره سازي، پردازش و اطلاع رساني) تأمين شبكه ارتباطي امن، پايدار و پرسرعت در نظام سلامت كشور ايجاد مراكز ملي (خزانه ملي اطلاعات سلامت) جهت نگهداري امن داده هاي سلامت و ارائه خدمات پايدار به سامانه هاي ذي نفع تدوين و به روزرساني معماري يكپارچه سامانه هاي اطلاعات سلامت و استانداردهاي ملي سلامت الكترونيكي استقرار نظام يكپارچه اطلاعات سلامت، پرونده الكترونيكي سلامت استقرار نظام هاي مديريت امنيت اطلاعات 9 پياده سازي نقشه تحول نظام سلامت نقشه تحول نظام سلامت به خودي خود مجموعه اي ارزشمند است كه آينده نظام سلامت، سياست ها، اهداف كلان و مسير حركت به سمت تحقق اهداف را به خوبي تبيين مي نمايد. جهت اجرايي و عملياتي شدن اين نقشه بايد اقدامات ديگري انجام شود تا علاوه بر حركت به سمت اهداف چشم اندازي، ميزان پيشرفت، موانع و مشكلات پياده سازي، متوليان اجرا و نحوه نظارت بر عمليات اجراي نقشه، كنترل و پايش منظم، گزارش هاي ادواري و محتواي آنها و ... نيز مشخص گردد. 1 مديريت و سازماندهي در شكل زير كليه اجزاي اصلي پياده سازي برنامه هاي تحول نظام سلامت و ارتباطات آنها نمايش داده شده است. اين اجزاء عبارتند از: شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي وزير بهداشتف درمان و آموزش پزشكي شوراي سياست گذاري دبيرخانه شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي (هماهنگ كننده برنامه هاي بين بخشي) دبيرخانه هماهنگي برنامه هاي بلندمدت (هماهنگ كننده برنامه هاي داخلي) موسسه ملي تحقيقات سلامت (ديدباني شاخص هاي كلان سلامت) مدير برنامه شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي نظارت اجرا وزير بهداشت مدير برنامه مدير برنامه شوراي سياست گذاري دبيرخانه شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي دبيرخانه هماهنگي برنامه هاي بلندمدت موسسه‌ملي‌تحقيقات‌سلامت ك ميته اطلاع رساني 2 توضيح اينكه شماي فوق مرتبط به كل نقشه تحول نظام سلامت است و وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مسئوليت اجراي برنامه هاي ملي تحول دردرون وزارت بهداشت را عهده دار است. توضيح هر يك از اجزا و شرح وظايف آن و معرفي اعضاء الف ) شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي رئيس جمهور، مسئول عالي پياده سازي نقشه تحول نظام سلامت در كشور بوده كه وظايف مديريت و نظارت خود را از طريق وزير بهداشتف درمان و آموزش پزشكي به انجام مي رساند. شرح وظايف وظيفه اصلي اين شورا كه زير نظر رياست جمهوري انجام وظيفه مي كند عبارت است از: تصويب بودجه برنامه هاي پياده سازي و تعيين محل اعتبار آنها بررسي گزارش هاي ساليانه وزير بهداشت و تلاش در جهت برطرف كردن موانع و مشكلات اجراي برنامه ها. اعضا رئيس جمهور (رئيس) وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي (دبير) معاونت برنامه ريزي و نظارت راهبردي رياست جمهوري وزير آموزش و پرورش وزير جهاد كشاورزي وزير بازرگاني وزير صنايع و معادن وزير تعاون، رفاه و تأمين اجتماعي وزير كشور وزير دادگستري وزير نيرو وزير ذيربط حسب مورد رئيس سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران رئيس سازمان حفاظت محيط زيست رئيس سازمان تربيت بدني رئيس سازمان نظام پزشكي ب ) وزير بهداشت شرح وظايف ارائه برآورد هزينه اجراي نقشه و برنامه هاي تحول نظام سلامت به شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي تضمين همكاري هاي بين بخشي از طريق دبيرخانه شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي ساماندهي و نظارت بر پياده سازي برنامه ها پيگيري تخصيص منابع تأمين يافته از سوي شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي ج ) رئيس شوراي سياست گذاري وزارت بهداشت شرح وظايف رئيس گزارش هاي هماهنگ كنندگان پياده سازي برنامه ها را دريافت مي كند. ارزشيابي هاي سالانه پيشرفت برنامه ها را انجام مي دهد و هر شش ماه يكبار گزارش هاي ارسالي از سوي هماهنگ كننده را به وزير بهداشت ارائه مي نمايد. همچنين با برگزاري نشست هاي تخصصي و استفاده از مشاوره هاي شبكه خبرگان نظام سلامت، نظرات كارشناسي خود را در خصوص پيشرفت پروژه ها و اصلاحات مورد نياز به مديران برنامه اعلام مي دارد. د ) هماهنگ كننده هاي پياده سازي نقشه 1. دبيرخانه شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي 2.دبيرخانه هماهنگي برنامه هاي بلندمدت 3. موسسه ملي تحقيقات سلامت شرح وظايف طرح ريزي 5 ساله يكي از اهم وظايف هماهنگ كننده ها، طراحي برنامه هاي 5 ساله توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي است كه اولويت هاي نظام سلامت را به تصميم گيران و سياست گذاران اعلام كرده تا در تدوين برنامه هاي توسعه اي كشور مورد توجه قرار گيرند. طرح ريزي سالانه وزارت بهداشت و واحدهاي تابعه آن مي بايست برنامه عملياتي سالانه خود را متناسب با برنامه هاي تحول نظام سلامت تهيه و تدوين نمايند. كنترل و نظارت كلان از آنجا كه كليه برنامه ها تحت نظارت هماهنگ كننده اجرا مي شوند و هر 16 ماه يكبار توسط او مورد ارزيابي قرار مي گيرند، وي مي بايست يك دسته شاخص هاي كلان براي ارزيابي تمامي فرآيندها تهيه كند. اين شاخص ها راهنماي پايش پياده سازي نقشه هستند و بايد كليه فرايندها و اقدامات، نتايج و خروجي هاي نهايي برنامه ها را مورد سنجش قرار دهند. تهيه فهرست شاخص هاي اجراي نقشه (راهنماي پايش نقشه) تدوين پروتكل چگونگي انجام كنترل و نظارت بازخورد مديران بصورت ماهيانه گزارش هاي پيشرفت برنامه ها را به هماهنگي كننده اعلام مي دارند. در اين گزارش ها كليه موانع، مشكلات و اصلاحات و تغييرات برنامه هاي مشخص مي گردند. هماهنگ كننده با بررسي آنها، اصلاح و بازبيني در اسناد نقشه و يا قوانين را به شوراي سياست گذاري پيشنهاد مي دهد. پيشنهاد اصلاح و بازبيني در اسناد نقشه پيشنهاد اصلاح و بازبيني در قوانين و مقررات كميته اطلاع رساني كليه فعاليت هايي كه در سطوح مختلف در راستاي پياده سازي نقشه تحول نظام سلامت انجام مي شوند، بايد به گروههاي مختلف هدف و ذينفع معرفي گردند. اين امر با استفاده از ابزارهاي مختلف اطلاع رساني شامل وب سايت، خبرنامه، همايش و كنفرانس و ... انجام مي گيرد. راه اندازي يك وب سايت اختصاصي براي پياده سازي نقشه تحول سلامت با ذكر روزآمد پيشرفت ها تهيه اسناد و مفاهيم نقشه ب. ت. ب. گروههاي مختلف هدف تهيه يك خبرنامه الكترونيك با موضوع پياده سازي نقشه براي كارمندان سراسر كشور برگزاري همايش سالانه براي ارائه گزارش عملكرد توسط مديران برنامه هاي ملي تحول سلامت به سياست گذاران، مديران، كارمندان و جامعه ه ) مديران برنامه هاي ملي تحول سلامت اعضاء براي هر يك از برنامه هاي تحول نظام سلامت، يك مدير با ابلاغ وزير بهداشت تعيين مي گردد. اين مديران زير نظر هماهنگ كننده فعاليت مي نمايند و كليه امور مربوط به پياده سازي برنامه را برنامه ريزي، هدايت و كنترل مي نمايند و گزارش هاي پيشرفت برنامه را به هماهنگ كننده اعلام مي دارند. شرح وظايف تشكيل شوراي بين بخشي برنامه با مشاركت موثر ذينفعان كليدي مشاركت و توانمندسازي جامعه جهت پياده سازي برنامه تهيه جزئيات اجرايي برنامه سالانه شامل؛ فعاليت ها، مجريان، زمان بندي و برآورد هزينه ها و منابع تأمين و تخصيص منابع شامل: انساني، مالي، دانشي، فيزيكي و ... تدارك و اجراي توانمندسازي منابع انساني متناسب با پيش نيازها يا اهداف برنامه عقد تفاهم نامه با دانشگاههاي مجري عقد قرارداد با ساير سازمان ها و نهادهاي دولتي و خصوصي تدوين راهنماي كنترل و نظارت هر برنامه ملي تهيه فهرست شاخص هاي اجرا برنامه تحول نظام سلامت (راهنماي پايش پيشرفت برنامه) تدوين پروتكل چگونگي انجام كنترل و نظارت و ) پايش و ارزشيابي پايش به معني سنجش درجه انطباق فعاليت ها با استانداردها در حين اجراست و سه قسمت درونداد، فرآيند و برونداد را مورد بررسي قرار مي دهد. ارزشيابي به معناي بررسي تحقق اهداف با اجراي برنامه در عمل است. در ارزشيابي اثربخشي، پيامد و تأثير نهايي برنامه در جامعه، مورد مطالعه قرار مي گيرد. در اين مرحله سه نوع نظارت تعريف شده است. هر يك از عناصر درگير در ساختار پياده سازي طبق مدل مشخصي گزارش هاي خ. ر. ب. سطح بالاتر مي فرستند. در جدول زير هر يك از مراحل را ملاحظه مي كنيد: پايش زمانبندي: ماهانه موضوع: گزارش پيشرفت تهيه كننده: مدير برنامه دريافت كننده: هماهنگ كننده ها ارزيابي زمانبندي: 6 ماه يكبار موضوع: گزارش موانع تهيه كننده: هماهنگ كننده دريافت كننده: رئيس شوراي سياست گذاري ارزشيابي زمانبندي: سالانه موضوع: گزارش موفقيت ها، چالش ها، فرصت ها و تغييرات برنامه ها تهيه كننده: رئيس شوراي سياست گذاري دريافت كننده: وزير بهداشت، شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي ارزشيابي زمانبندي: 5 ساله موضوع: گزارش موفقيت و منابع تهيه كننده: وزير بهداشت دريافت كننده: مجلس مراحل مختلف پياده سازي در يك نگاه مرحله توضيحات اقدامات توضيحات اقدامات مسئوليت مرحله اول: آماده سازي قبل از اجرا در اين مرحله كليه اقدامات مورد نياز جهت ايجاد آمادگي براي اجراي گام هاي پياده سازي، صورت مي پذيرند. يعني كليه قوانين و مقررات مورد نياز تصويب شده، برنامه هاي ملي تحول سلامت شناسايي و مورد تصويب قرار گرفته، نيروي انساني مورد نياز در سطوح مختلف با شرح وظايف گوناگون تأمين شده و پيش بيني منابع مالي مورد نياز انجام مي گيرد. تبديل سند نقشه تحول نظام سلامت به سند پياده سازي تبديل اقدامات به برنامه هاي ملي تحول سلامت دبيرخانه تدوين نقشه تحول نظام سلامت تصويب عناوين برنامه هاي ملي تحول سلامت دبيرخانه تدوين نقشه تحول نظام سلامت تهيه طرح هاي اجرايي (با جزئيات) به ازاي هر يك از برنامه هاي ملي تحول سلامت مديران برنامه هاي تحول نظام سلامت تعيين وابستگي هاي دروني كليدي بين برنامه هاي ملي تحول سلامت هماهنگ كننده تصويب اسناد تهيه و تصويب قوانين و مقررات به ويژه پيش نيازها، تصويب چشم انداز، اهداف ويژه، سياست ها، راهبردها و جزئيات برنامه هاي ملي تحول سلامت شوراي معاونين، شوراي سياست گذاري، شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي تأمين منابع مالي و انساني برآورد منابع مورد نياز پياده سازي برنامه هاي ملي تحول سلامت دبيرخانه تدوين نقشه تحول نظام سلامت تصويب منابع مورد نياز پياده سازي برنامه هاي ملي تحول سلامت شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي تأمين منابع مورد نياز پياده سازي نقشه وزير بهداشت برقراري ارتباط بين نقشه تحول سلامت با برنامه هاي 5 ساله توسعه اي كشور هماهنگ كننده هاي برنامه مرحله توضيحات اقدامات توضيحات اقدامات مسئوليت مرحله دوم: اجرا در قسمت فرآيند اجرا دو گروه به طور عمده درگير مي شوند: هماهنگ كننده مديران برنامه هاي ملي تحول نظام سلامت طرح ريزي 5 ساله برقراري ارتباط بين برنامه ها و برنامه ريزي عملياتي سالانه وزارت بهداشت طرح ريزي سالانه راه اندازي يك وب سايت اختصاصي براي پياده سازي نقشه تحول سلامت با ذكر روزآمد پيشرفت ها كميته اطلاع رساني اطلاع رساني تهيه اسناد و مفاهيم نقشه ب. ت. ب. گروههاي مختلف هدف كميته اطلاع رساني تهيه يك خبرنامه الكترونيك با موضوع پياده سازي نقشه براي كارمندان سراسر كشور برگزاري همايش سالانه براي ارائه گزارش عملكرد توسط مديران برنامه هاي ملي تحول سلامت به سياست گذاران، مديران، كارمندان و جامعه تهيه فهرست شاخص هاي اجراي نقشه (راهنماي پايش نقشه) تدوين راهنماي كنترل و نظارت كلان تدوين پروتكل چگونگي انجام كنترل و نظارت هماهنگ كننده پياده سازي برنامه هماهنگ كننده پياده سازي برنامه پيشنهاد اصلاح و بازبيني در اسناد نقشه بازخورد پيشنهاد اصلاح و بازبيني در قوانين و مقرارت هماهنگ كننده مرحله توضيحات اقدامات توضيحات اقدامات مسئوليت مرحله دوم: اجرا تشكيل شوراي بين بخشي برنامه با مشاركت موثر ذينفعان كليدي پياده سازي برنامه مديران برنامه هاي ملي تحول نظام سلامت اجرا مشاركت و توانمندسازي جامعه جهت پياده سازي برنامه مديران برنامه هاي ملي تحول نظام سلامت اجرا تهيه جزئيات اجرايي برنامه سالانه شامل؛ فعاليت ها، مجريان، زمانبندي برآور هزينه ها و منابع مديران برنامه هاي ملي تحول نظام سلامت اجرا تأمين و تخصيص منابع شامل؛ انساني، مالي، دانشي، فيزيكي و ... مديران برنامه هاي ملي تحول نظام سلامت اجرا تدارك و اجراي توانمندسازي منابع انساني متناسب با پيش نيازها يا اهداف برنامه مديران برنامه هاي ملي تحول نظام سلامت اجرا عقد تفاهم نامه با دانشگاههاي مجري مديران برنامه هاي ملي تحول نظام سلامت اجرا عقد قرارداد با ساير سازمان ها و نهادهاي دولتي و خصوصي مديران برنامه هاي ملي تحول نظام سلامت اجرا تهيه فهرست شاخص هاي اجراي بنامه تحول نظام سلامت (راهنماي پايش پيشرفت برنامه) مديران برنامه هاي ملي تحول نظام سلامت اجرا تدوين پروتكل چگونگي انجام كنترل و نظارت مديران برنامه هاي ملي تحول نظام سلامت مرحله توضيحات اقدامات توضيحات اقدامات مسئوليت مرحله سوم: كنترل در اين مرحله سه نوع نظارت تعريف شده است. هر يك از عناصر درگير در ساختار پياده سازي، طبق مدل مشخصي گزارش هاي خ. ر. ب. سطح بالاتر مي فرستند. پايش زمانبندي: ماهانه موضوع: گزارش پيشرفت تهيه كننده: مدير برنامه دريافت كننده: هماهنگ كننده ارزيابي زمانبندي: 6 ماه يكبار موضوع: گزارش موانع تهيه كننده: هماهنگ كننده دريافت كننده: رئيس شوراي سياستگذاري ارزشيابي زمانبندي: سالانه موضوع: گزارش موفقيت ها، چالش ها، فرصت ها و تغييرات برنامه ها تهيه كننده: رئيس شوراي سياستگذاري دريافت كننده: وزير بهداشت ارزشيابي زمانبندي: 5 ساله موضوع: گزارش موفقيت و منابع تهيه كننده: وزير بهداشت دريافت كننده: مجلس پيوست 1- تعريف واژه ها سياست (Policy) : جهت گيري هاي عمده براي دستيابي به اهداف كلان و راهبردي مي باشد. برنامه ملي تحول : مجموعه اي از خدمات و فعاليت هاي مرتبط با يكديگر است كه براي مقابله با يك يا چند مشكل سلامت و يا ارتقاي آن طراحي و اجرا مي شود. اميد مي رود كه اين برنامه هاي ملي تحول در صورت تصويب، بتوانند مصدر بسته هاي اجرايي برنامه هاي توسعه پنج ساله فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي كشور باشند. چشم انداز : ارائه دهنده يك تصوير مطلوب، آرماني و قابل دستيابي است كه منظر و دورنمايي در افق بلندمدت فراروي مديريت عمومي جامعه قرار مي دهد و داراي ويژگي هاي جامع نگري، آينده نگاري، ارزش گرايي و واقع گرايي مي باشد. شاخص : در اين مستند، منظور ابزار سنجش لازم جهت تعيين وضعيت آتي نظام سلامت كشور نسبت به مسير تعيين شده در نقشه نظام سلامت و ميزان دستيابي به اهداف مقرر نقشه مي باشد. ارزش ها : عقايد و باورهايي كه مبناي اصلي جهت گيري ها هستند. هيجچ يك از سياست ها و يا اقدامات طراحي شده در هنگام اجرا نبايد از ارزش ها تخطي كنند و بايد مجموعه آنها نيز در جهت ارزش ها قرار گيرند. در نتيجه انتظار مي رود ارزش ها آن دسته از باورهايي باشند كه ناظر به مدت زمان طولاني بوده و به راحتي تغيير نكنند. اصول : قوانين و قواعدي پايدار در سطح عالي كه چارچوبي را براي تحكيم ارزش ها، تعيين اهداف و مسير دستيابي به آنها مشخص مي كنند. اهداف كلان : اهداف كلي مؤيد جهت گيري راهبردي كل نظام سلامت بوده و نقاط مطلوبي در آينده هستند كه نظام سلامت تمايل به دستيابي به آنها دارد. اهداف كلان مسير حركت نظام سلامت را مشخص كرده و عليرغم اينكه در حوزه هاي خاص نوشته مي شوند، به اندازه كافي عمومي و كلي هستند كه منجر به تقويت خلاقيت و نوآوري مي گردند. اهداف كلان همچنين مشكلات جدي يا فوري و يا مسائل با اولويت را نشان مي دهند. تأمين مالي : تأمين مالي يعني سازوكارهايي كه پول در نظام سلامت از طريق آنها جمع آوري، انباشت و صرف خريد خدمات مي شود. پاسخگويي : منظور ميزان پاسخ به نيازهاي غير سلامت افراد مي باشد كه در آن موارد مهمي نظير حفظ كرامت انساني مطرح مي شود. عدالت : عدالت در سلامت دلالت بر اين مطلب دارد كه هر كسي بايد به طور آرماني فرصت هاي عادلانه اي براي دستيابي به ظرفيت كامل سلامت خود يعني سلامت جسمي، رواني، معنوي و اجتماعي داشته باشد و واقع بينانه تر اين كه هيچ كسي نبايد از به دست آوردن اين ظرفيت ها محروم گردد. ارتقاي سلامت: طراحي و اجراي برنامه ها و فرآيندهايي كه اشخاص و سازمان ها را قادر مي سازد تا بر سلامت خود نظارت كنند و آن را ارتقاء دهند. توسعه پايدار : پاسخگويي به نيازهاي كنوني افراد جامعه بدون تضعيف توانايي نسل هاي آينده در تأمين نيازهاي خود مي باشد. توسعه پايدار در حقيقت ماحصل تعادل ميان جامعه، محيط زيست و اقتصاد است و تنها به جنبه هاي زيست محيطي تمركز نداشته و علاوه بر پايداري منابع طبيعي، پايداري سياسي، اجتماعي و اقتصادي را نيز دربر مي گيرد. توليت : بخشي از كاركرد يك حكومت كه مسئول سلامت و رفاه جامعه مي باشد و به ميزان اعتماد و مشروعيتي كه شهروندان براي فعاليت هاي حكومت قائل هستند اهميت مي دهد. سرمايه اجتماعي : پيوند رسمي و غيررسمي بين افراد و ميزان اعتماد آنها به يكديگر، سرمايه اجتماعي منبعي است كه افراد و گروهها از طريق پيوند با يكديگر و نوع اين ارتباطات به دست مي آورند. در سطزح فردي به معني ميزان سرمايه گذاري افراد در شبكه هاي اجتماعي شخصي تلقي شده و در سطح عمومي به ميزان اهميت و توجه اعضاي جامعه نسبت به امور مدني و ترويج هنجارهاي اجتماعي جمعي و ميزان اعتماد به نهادهاي عمومي است. سلامت : سلامت نداشتن بيماري نيست بلكه برخورداري از رفاه كامل جسمي، رواني، اجتماعي و معنوي است. سلامت معنوي : ديدگاه معنوي، بر روي باورها، ارزش ها و رفتارها تأثير عميق دارد. اين تأثير از طريق رفتارهاي بهداشتي، حمايت اجتماعي و سايكو نوروفيزيولوژي بر ساير ابعاد سلامت اثرگذار است. سعادت انساني : سعادت هر چيزي عبارت است از رسيدنش به خير وجودش تا بوسيله آن، كمال خود را يافته و در نتيجه متلذذ شود و سعادت در انسان كه موجودي است مركب از روح و بدن، عبارت است از رسيدن به خيرات جسماني و روحاني اش و متنعم شدن به آن (علامه طباطبايي) سواد سلامت : توانايي دستيابي، درك و تحليل اطلاعات و خدمات سلامت مورد نياز به منظور تصميم گيري و انتخاب آگاهانه در مورد فرصت هاي سلامت و مراقبت از خود. فرهنگ سازماني : الگوي از فرضيات بنيادي مشترك كه توسط گروه در هنگام حل مشكلات، سازگاري با محيط خارج و يكپارچگي در محيط داخل آموخته مي شود و چنان خوب كار كرده است كه معتبر در نظر گرفته شده و به اعضاي جديد‌آموخته مي شود تا به عنوان شيوه درست فهم، تفكر و درك مشكلات به كار گرفته شود. فناوري : حاصل تركيب موزون مهارت، دانش و اطلاعات، سخت افزار و مديريت مربوط به تهيه و توليد كالا و عرضه خدمات است كه مي تواند به صورت فناوري نرم يا سخت باشد. از مثال هاي فناوري نرم مي توان به روش هاي مديريت و دستورالعمل ها اشاره كرد. ابزار نيز نمونه اي از فناوري سخت مي باشد. فناوري مطلوب : فناوري است كه از نظر كارايي، بي خطري، هزينه اثربخشي، ملاحظات اخلاقي و اجتماعي، امكان برخورداري آحاد نيازمندان و قانون، مناسب ترين باشد و ملاك مناسب بودن آن، ساده و يا پيچيده بودن، موجود بودن و يا نوين بودن دانش آن، سخت افزاري و يا نرم افزاري بودن نيست. نوآوري : تبديل ايده به كاربرد، محصول، خدمت اجتماعي، فرآيند صنعتي و يا تجاري جديد يا بهبود يافته كه قابل عرضه و داراي مشتري باشد. نظام سلامت : افراد، سازمان ها و منابعي كه با رويكردهاي تأييد شده در كنار يكديگر قرار گرفته اند تا سلامت جمعيت تحت پوشش خود را ارتقاء دهند و از طريق انواعي از فعاليت كها هدف اصلي آنها ارتقاي سلامت است به انتظارات منطقي مردم پاسخ دهند و از آنها در برابر هزينه سلامت نامطلوب محافظت نمايند. پيوست 2- موضوعات كليدي و اقدامات پيشنهادي كارگروه هاي تدوين نقشه چنانچه در ابتداي سند در خصوص روش شناسي گفته شد، براساس مطالعات مقدماتي انجام شده براي تدوين نقشه تحول نظام سلامت، نقاط تمركزي تعريف گرديد تا فعاليت در كارگروه ها، حول تأثيرگذارترين حوزه ها متمركز گردد. كارگروهها براي هر يك از اين نقاط تمركز اهداف و مداخلات پيشنهادي خود را تدوين نمودند. در ادامه فهرست اين نقاط تمركز، اهداف و اقدامات براي هر گروه آورده شده است. خروجي كارگروه نظام مراقبت تعيين كننده هاي سلامت/ عوامل تهديدكننده سلامت موضوعات كليدي : كنترل و كاهش عوامل خطر بيماري هاي غيرواگير، كنترل و كاهش (مديريت) مخاطرات فردي (ژن هاي نامناسب، شيوه زندگي) استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات كنترل و كاهش مخاطرات اجتماعي استفاده از داده ها و نظام هاي اطلاعاتي بخش خصوصي و ديگر نهادها كنترل و كاهش مخاطرات شرايط زندگي و كار (كشاورزي و توليد غذا، آموزش، محيط كاري، بيكاري، آب و گندزدايي، خدمات مراقبت سلامت و مسكن) كنترل و كاهش مخاطرات سياسي كنترل و كاهش مخاطرات اقتصادي كنتر لو كاهش مخاطرات زيست محيطي هدف1 : ارتقاي نظام يكپارچه، سطح بندي شده و جامع اطلاعات تعيين كننده ها و تهديدكننده هاي سلامت اقدامات معماري نظام مراقبت 2-1) بررسي و شناخت نيازهاي مشتريان داخلي و خارجي جهت سطح بندي و طبقه بندي اطلاعات، گزارش ها و خدمات (با تأكيد بر مفاد پيمان هاي بين المللي و تفاهم نامه هاي ملي در نظام مراقبت) 3-1) تدوين استانداردهاي جمع آوري و آناليز و گزارش داده ها 4-1) الكترونيكي نمودن اقدامات و فعاليت ها در تمامي سطوح برنامه ريزي و اجرا 5-1) ايجاد سامانه الكترونيك بر خط (آن لاين) سطح بندي شده در خصوص عوامل تعيين كننده و تهديدكننده تأثيرگذار بر سلامت 6-1) استانداردسازي نظام مراقبت در زمينه هاي مختلف (با تأكيد بر قابليت ادغام در برنامه هاي سلامت محور و استفاده از رويكردهاي جديد مراقبتي مانند سندرميك و ارائه خدمت مبتني بر ويژگي هاي فرد) 7-1) به روز رساني قوانين لازم جهت الزام ارگان هاي درگير در به اشتراك گذاشتن اطلاعات سلامت 8-1) پالايش و آناليز داده ها و انتشار اطلاعات 9-1) انتشار ميزان شاخص هاي ملي و سندهاي سياستي مبتني بر اطلاعات نظام مراقبت (با تأكيد بر شواهد بومي) هدف 2 : استفاده بهينه (مطلع از شواهد) از خروجي هاي مفهوم دار (برمبناي سامانه تصميم يار) نظام مراقبت توسط تصميم گيرندگان. طراحي خروجي هاي مفهوم دار براساس استفاده كنندگان و به تفكيك نظام هاي مراقبت (از جمله ترسيم نقشه جغرافيايي تعيين كننده ها و تهديدكننده هاي سلامت به طور مرتب) 2-2) تهيه بسته تصميم گيري براي برنامه ريزي و اجرا و ارزيابي برنامه هاي بين بخشي سلامت در سطح شوراهاي سلامت و امنيت غذا از سطح ملي تا شهرستان با تأكيد بر نظام مراقبت تعيين كننده و تهديدكننده سلامت 3-2) توانمندسازي تصميم گيران در هماهنگي جهت اتخاذ سياست هاي مرتبط با سلامت همگاني و بكارگيري آن. هدف 3 : توسعه و تقويت مشاركت بخش خصوصي و مردم به همراه ايجاد نظام مراقبت سلامت براي همه طرح هاي كلان توسعه اي اعم از دولتي، غيردولتي و مردمي و ... (پوشش حداكثري نظام مراقبت تعيين كننده ها و تهديدكننده هاي سلامت) اقدامات : ايجاد و به روزرساني قوانين لازم جهت الزام سازمان هاي همكار در به اشتراك گذاشتن اطلاعات سلامت 2-3) ايجاد راهكارهاي مناسب براي تشويق بخش دولتي و خصوصي و الزام آنها به مشاركت 3-3) ايجاد پتانسيل علمي و اجرايي جهت ايجاد «ديدباني سلامت عمومي». خروجي كارگروه نظام تأمين مالي سلامت موضوعات كليدي : نظام پرداخت سلامت نگر- خريد راهبردي خدمات تعرفه گذاري واقعي- مبتني بر ارزش افزوده و قيمت تمام شده تعريف بسته پايه خدمات و حمايت بيمه هاي پايه از آن (گنجاندن خدمات گران قيمت و داراي هزينه هاي كمرشكن در بسته خدمتي) مشاركت مالي خانواده (تأمين مالي عادلانه) عادلانه شدن نظام گردآوري منابع گسترش كمي بيمه هاي سلامت (بيمه همگاني در خدمات پايه) جداكردن نقشه بيمه اي دولت از نقش حمايتي آن در تأمين منابع سلامت توجه به سلامت حاشيه نشين ها و آسيب پذيرها اقدامات : 1 مديريت پشتيباني منابع مالي، انساني و تجهيزاتي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي بايد به مديريت راهبردي مجموعه هزينه هاي بخش و مجموعه ارائه كنندگان خدمات سلامت (شامل مراقبت هاي اوليه بهداشتي، سرپايي، بستري، نگهداري سالمندان و معلولين و ساير خدمات) گسترش يابد. 2 بيش از نيمي از هزينه هاي بخش سلامت، فاقد شرايط تأثيرپذيري از سياست ها و اقدامات دولت هستند و نگراني هاي عمومي نسبت به موضوع عدالت در بخش سلامت و خطر تحميل هزينه هاي خطر بيماري به بيماران را مي افزايد. لذا بايد پرداخت غيرمنصفانه كنوني حذف گردد و كل مبلغ آن به نسبت يك جهارم سهم خانوارها به عنوان مشاركت مستقيم در پرداخت و سه چهارم سهم بيمه اجتماعي سلامت تقسيم شود. 3 تأمين منابع از طريق تلفيق دو روش صرفه جويي و سازوكارهاي مبتني بر پيش پرداخت ها طي يك دوره 3 تا 5 ساله، سبب حذف يا كاهش پرداخت مستقيم و هزينه هاي مصيبت بار مي شود. 4 ايجاد منابع از طريق اختصاص سهمي از رشد سالانه درآمد خانوارها (يا يارانه نقدي سهم خانوار) به حساب پيش پرداخت ها در چارچوب نظام بيمه اجتماعي سلامت، امكانپذير مي باشد. در اين حالت منابع پيش پرداخت ها از يكي از روش هاي ماليات بر درآمد عمومي يا اختصاصي، پس انداز اختصاصي براي سلامت، كسر سهمي از يارانه نقدي خانوار، حق بيمه اجتماعي تكميلي يا خاص و نظاير آن تأمين مي گردد. 5 براي افزايش نقش بيمه ها در بخش و اثرگذاري آنها بر وضعيت مبادلاتي و رقابت در بخش خصوصي، سهم بيمه هاي اجتماعي بايد حداقل به بيش از 40 درصد افزايش يابد. در اين صورت گسترش نقش بيمه هاي اجتماعي براساس سه هدف گذاري همزمان: پوشش جمعيتي كامل (بيش از 90 درصد)، سهم از هزينه هاي مصرفي بخش (بيش از 50 درصد) و سهم از دريافتي هاي بخش خصوصي (بيش از 50-40درصد) ضروري مي باشد. 6 نظام بيمه اجتماعي سلامت، بايد براي تمام گروههاي شايسته پوشش، پيش پرداخت ها را براساس درآمدهاي افراد يا گروهها مقرر كند. 7 نظر به اين كه از سال 1373، كه قانون بيمه همگاني درماني تصويب شد، تأمين پوشش بيمه درماني در تمامي سياست ها و برنامه هاي بخش، يك پيش فرض دائمي و با توجه باين كه تاكنون ارزيابي مناسبي از عملكرد آن براي تصميم گيري در مورد ادامه نظام فعلي بيمه براي تأمين خدمات سلامت به عمل نياورده است به نظر مي رسد ضروري است كه اين ارزيابي با هدف تعيين نظام مناسب براي پوشش همگاني خدمات اسلامت انجام شود. 8 براي گسترش پوشش همگاني بيمه سلامت و به دنبال آن، پوشش خدمات سلامت، بايد تجديد ساختار راههاي كسب درآمد و هماهنگ ساختن آنها در سازمان هاي مرورگر صورت گيرد. دست يافتن به بخش غيررسمي توليد اقتصادي، از چالش هاي عمده در اين موضوع خواهد بود چرا كه عمده اين گروههاي شاغل در پوشش خدمات و پوشش بيمه اي قرار نمي گيرند. به منظور رعايت عدالت در پرداخت حق بيمه و تحت پوشش بيمه درآوردن شاغلين غيررسمي، لازم است ماليات دستمزدي را كاهش داد و همراه آن حق بيمه دريافتي را ابتدا به صورت درصدي ثابت از دستمز و در بلندمدت به صورت صعودي طراحي و اجرا نمود. 9 تعيين اجزا و معيارهاي بهاي واقعي خدمات (مانند جبران خدمات و حاشيه سود ارائه كنندگان خدمات سلامت) با مشاركت ذينفعان، از ابزارهاي مناسب براي توسعه و گسترش بيمه هاي اجتماعي سلامت در جمعيت خدمت گيرنده و مجموعه وسيع تري از ارائه كنندگان خدمات و موسسات خصوصي مي باشد. 10 تعيين حق سرانه واقعي بيمه ها متناسب با هدف گذاري آن براي گسترش پوشش جمعيتي، پوشش عمق خدمات، پوشش هزينه هاي بخش و پوشش گروههاي ارائه كننده خدمت، مبتني بر محاسبات بيمه اي و با لحاظ نمودن شرايط مناسب جهت افزايش رقابت در گروه ياد شده، با تأكيد بر تأمين حق سرانه از محل حق بيمه پرداختي توسط سازمان بيمه گر و كمك دولت و ساير منابع عمومي، از ديگر ابزارهاي مناسب براي توسعه بيمه هاي اجتماعي سلامت مي باشد. 11 از ابزارهاي اثرگذار در توسعه بيمه هاي اجتماعي سلامت، تعيين ميزان منافع ناشي از برخي ملاحظات سياسي- اجتماعي و منابع و الزامات لازم براي جبران هزينه هاي تأمين اين گونه ملاحظات و منافع حاصل از آنها در گسترش سطح سلامت جامعه است. 12 تنظيم سبد خدمات سلامت يكسان براي تمامي بيمه شدگان در صندوق هاي موجود بيمه سلامت و دريافت عملكرد مالي درباره هزينه صندوق ها و درآمد دريافتي آنها بابت حق بيمه و ايجاد بيمه اتكايي براي پوشش صندوق هايي كه با زيان عملكرد مواجه هستند، از الزامات توسعه بيمه سلامت محسوب مي شود. 13 بايد هر چه سريعتر بستر راه اندازي سازمان بيمه سلامت و اصلاح اساسنامه شورايعالي بيمه درمان (با تغيير عنوان به شورايعالي بيمه سلامت) را فراهم نمود. به نظر مي رسد مسئوليت اين شورا، ايجاد تعادل و تناسب ميان اختيار، وظيفه و قدرت تصميم گيري كليه ذينفعان اصلي به ويژه ارائه دهنده، خريدار، گيرنده و سياستگذار و ناظر است و بايد در وزارت بهداشت به عنوان متولي بخش سلامت تمركز يابد. 14 به جهت سهم محدود بودجه دولت از كل منابع بخش سلامت و نيز سهم محدود بودجه دولتي بيمه اجتماعي سلامت در پرداخت به بخش خصوصي، ضروري است هزينه سرباري دولت به شدت كاهش يابد، موسسات دولتي ارائه كننده خدمات سلامت با كارآيي و اثربخشي مورد انتظار راهبري شوند، نظارت بر عملكرد فعاليت هاي خصوصي، تأثيرگذارتر و عميق تر شود و انجام به موقع تعهدات هزينه اي دولت و بيمه ها براي افزايش كارآيي نظام مبادلاتي بخش مورد توجه قرار گيرد. 15 كنترل بهاي خدمات و سپس پيش بيني جبران افزايش آن از طريق منابعي غير از پرداخت مستقيم و از جمله يارانه ها، از سياست هاي ضروري براي كاهش شدت نابرابري محسوب مي شود. 16 اجراي دقيق و صحيح قانون ماليات ها در بخش، در قالب رويكرد وصول ماليات براساس كارت تجميع درآمد، ضمن شفاف سازي منابع درآمدي افراد و ميزان آنها، هدف سودآوري را تحت كنترل در خواهد آورد و نظام بازرسي را تعديل خواهد نمود. 17 پياده سازي قانون تجارت در واحدهاي ارائه خدمات اعم از دولتي و غيردولتي در جهت ثبت دقيق اطلاعات مالي و شفاف سازي ارزش اسمي سهام و اعتبار هر برگ سهم، از ضروريات است. در همين رابطه تبعيت واحدهاي ارائه خدمات سلامت دولتي، به ويژه بيمارستان ها از قانون تجارت، امكان سهم بندي دقيق فعاليت ها، منابع و سرايه واحدها را به درستي و مطابق قانون فراهم مي نمايد. در اين صورت با بهره گيري از ظرفيت هاي قانوني سياست هاي اصل 44، بايد به واگذاري سهام اين واحدها به كاركنان و مردم در قالب شركت هاي سهامي عام نگاه ويژه اي داشت. بالطبع اجراي اين پيشنهاد مستلزم تغيير در نظام و ساختار مديريت واحدها خواهد بود. 18 پياده سازي سيستم هاي عملياتي از جمله سيستم بهاي تمام شده خدمات بهداشتي، درماني، توانبخشي، آموزشي، پژوهشي و پشتيباني واحدهاي ارائه خدمت، مستلزم طراحي و بعضا بهينه سازي ساير سيستم هاي مرتبط است كه بعنوان پيش نياز و مقدمه كار، الزامي مي باشد. از ضروري ترين اين نيازها تدوين نظام مالي جديد و تغيير رويكرد حسابداري از روش نقدي به تعهدي است. 19 براي افزايش كارايي حاصل از مصرف منابع مالي، بايد سهم قابل ملاحظه اي از هزينه سرانه سلامت كشور از محل پيش پرداخت ها و انباشت ريسك حاصل شود. اين نوع كارايي در بخش سلامت كشور، زماني حاصل مي آيد كه سهم بيمه ها از سبد مصرفي خانوار، از سطح محدود پيش پرداخت هاي فعلي حداقل تا دو برابر سطح فعلي آن افزايش مي يابد. اين نيز در نتيجه بهبود خدمات بيمه ها براي مشتريان و دريافت منابع مالي بيشتر از مشتريان مي باشد. 20 در خصوص بيمه در گروههاي دولتي با امتيازات ويژه و نهادهاي عمومي با ماهيت بيمه اي و برخي بيمه هاي خصوصي، بايد حق بيمه سرانه خدمات سلامت در تمامي گروهها يكسان شود، افراد تحت پوشش اين بيمه ها بايد در تأمين مالي بيمه پايه مشاركت عادلانه داشته باشند و بايد اولويت تسويه حساب بيمه ها واحدهاي ارائه خدمات دولتي باشند. بنابراين براي تجميع منابع و ريسك بايد به سمت يكپارچگي منابع بيمه اي حركت نماييم. همچنين همه صندوق ها يا نهادهاي بيمه اي به طور مشخص به شوراي عالي بيمه سلامت پاسخگو باشند. 21 براي افزايش كارايي منابع بخش، رفع مشكل پراكندگي در ميان منابع و صندوق هاي بيمه اي، سياست همگرايي صندوق ها مي تواند جايگزين ادغام صندوق ها گردد. منظور از سياست همگرايي اين است كه هر تصميمي در يك صندوق ب. ت. ب. امكانات صندوق هاي ديگر براي دنباله روي، نبود تبعيض بين صندوق ها در عرضه خدمات و جبران زيان صندوق (هايي) كه براي اجراي طرح هاي مشترك با ديگر صندوق ها با مشكلات مالي مواجه شوند، اتخاذ مي گردد. 22 با فرض مناسب بودن وضعيت فعلي موسسات دولتي،‌عمومي غيردولتي و موسسات غيرانتفاعي و در نظر داشتن حفظ يكپارچگي در نظام سلامت، گسترش نظام و سازوكار ارجاع و يا مراقبت مديريت شده، مي تواند امكان عرضه خدمات با بيشترين مزايا را با مجموع منابع بخش دولتي و خصوصي فراهم نمايد. همچنين در برابري از جهت نيازها، توجه اصلي به تخصيص خدمات، براساس نيازها همراه با برقرار مناسب ترين شيوه هاي عرضه خدمات پس از كاهش هزينه هاي غيرضروري مي باشد. مناسب ترين شيوه هاي عرضه نيز به طور عمومي با تأكيد بر سازوكار ارجاع طراحي و اجرا مي شود. در شرايط نبود چنين سازوكاري در كشور، منابع اختصاص يافته به اين نوع برابري در كشور را مي توان محدود به خدمات موسسات دولتي دانست. 23 يكي از مشكلات مهم براي ارزيابي عرضه خدمات توسط بيمارستانهاي دولتي، شرايطي است كه در اين موسسات پس از برقراري روش مديريتي موسوم به خودگرداني ايجاد شده است. در اين شرايط شفاف سازي مصارف براي منابع دوگانه شامل خودگرداني و جبران هزينه هاي اجتماعي ضروري مي باشد. 24 براي افزايش سالانه ظرفيت خدمت دهي نيروي انساني در بودجه دولت، ضروري است به طور اختصاصي براي اشتغال نيروي انساني و پرداخت هاي جبران خدمت در سطح مناسب و ب. ت. ب. موقعيت جغرافيايي محل خدمت، منابع مالي مورد نياز در بودجه دولت پيش بيني و تأمين گردد و تنها يك حوزه در امر تخصيص و توزيع منابع انساني در سطوح مختلف عمومي و تخصصي اعم از هيئت علمي يا غير آن تصميم گيري نمايد. 25 كاهش فشار ناشي از نابرابري هاي عمودي در بخش، از طريق تسهيل در پرداخت هاي بيمه اي، براي افرادي كه در زمان بروز بيماري با مراجعه به موسسات دولتي، در پوشش بيمه سلامت قرار مي گيرند، به جهت نبود استمرار بعد از اتمام دوره درمان و بيمه سلامت، نمي تواند پيش پرداخت از سوي گروههاي ياد شده بابت كاهش هزينه ريسك بيماري قلمداد شود. بايد با شفاف سازي هزينه اين تسهيلات به عنوان هزينه خدمات اجتماعي درمان مستقيم دولتي و منظور داشتن محدوديت ها در شرح عمليات بيمه سلامت، اين بيمه ها را از گرفتاري در عمليات غيربيمه اي دور نگاه داشت. 26 ب. ت. ب. راهبرد جداسازي سريع و شفاف خريدار و ارائه كننده خدمات در بخش عمومي و ايجاد حمايت سازماني از تجميع همه منابع عمومي سلامت و كاهش هزينه هاي سربار اداري و وحدت رويه در تنظيم قرارداد با همه ارائه كنندگان، ايجاد "صندوق عمومي خريد خدمات" مستقل از ارائه كنندگان خدمات در بازار سلامت، ضرورت مي يابد. 27 راه اندازي «مركز» يا «مجمع» خاصي براي هماهنگ سازي كلي نظام اطلاعات مديريت بخش سلامت ضرورت دارد. در شرايط امروز كه ساخته شدن نرم افزاري مشخص در بيش از يك جا غيرمنتظره نيست، بايد «مركز» ويژه اي در كار باشد تا تضمين كند اجزاي مختلفي كه در پايگاههاي مختلف ساخته يا تدوين مي شوند، سرانجام و در شكل نهايي، سازگار با هم خواهند بود. 28 بايد نظام هاي ادغام يافته آمار و اطلاعات و پايش و ارزشيابي را كه ميان عوامل تعيين كننده سلامت، بهره مندي، هزينه ها و پيامدها ارتباط برقرار كنند، طراحي و اجرا نمود. چنين نظام هايي براي پرداخت و ارتقاي كيفيت مفيد خواهند بود و زيرساختي دائمي براي راهنماها و دستورالعمل هاي متكي به شواهد فراهم مي آورند. 29 تكرار و به هنگام سازي مطالعه حساب هاي ملي سلامت هر چهار يا پنج سال يك بار در محيطي با اين همه تغييرات سريع، كافي نيست. دولت بايد از اطلاعات هر چه دقيق تر جداول حساب هاي ملي سلامت استفاده كند و در هر سال يا حداكثر هر دو سال يكبار آنها را به هنگام سازد. حساب هاي ملي سلامت را بايد با بررسي واحدهاي ارائه خدمات و بررسي هاي خانوار تكميل كرد و از آن براي ارزشيابي عملكرد نظام هاي بهداشتي و تأثير آنها بر ذينفعان، از نظر بهره مندي از خدمات، وضعيت مالي و اقتصادي و سرانجام سلامت و رفاه آنان بهره گرفت. 30 بخش عمده اي از منابع مالي وزارت بهداشت و دانشگاههاي علوم پزشكي دولتي از طريق بودجه عمومي تأمين مي گردد. دانشگاههاي علوم پزشكي بنابر ضرورت هاي عملياتي در استان ها، داراي استقلال مالي – عملياتي هستند. ارتباط و تعامل بين اين دانشگاهها و وزارت بهداشت در مبادله اطلاعات مالي و هزينه اي در حال حاضر در سطح رضايت بخشي برقرار مي باشد. در چنين شرايطي بايد ترتيباتي فراهم شود كه براساس آن جزئيات اطلاعات تنظيم شده براي تعامل بين دانشگاهها و وزارت بهداشت، با جزئيات استاندارد در جداول حساب هاي ملي سلامت و شاخص هاي مالي براي سياستگذاري انطباق بيشتري حاصل نمايد. همچنين، اين سازوكار بايد براي مجموعه ديگر منابع دانشگاهها كه درآمد اختصاصي از بيمه هاي درماني، خانوارها و قراردادها با ساير موسسات ناميده مي شود، براي ايجاد انطباق با جزئيات اطلاعاتي مورد نياز در حساب هاي ملي سلامت فراهم آيد. 31 در بخش دولتي مجموعه ديگري از موسسات وجود دارند كه يا خود عامل هزينه هاي سلامت هستند و يا با استفاده از سازوكار بيمه اي، خريدار خدمات سلامت محسوب مي شوند. اطلاعات مرتبط با هزينه هاي سلامت در اين موسسات، ب. ت. ب. استقلال مالي- عملياتي و عدم ارتباط سازماني آنها با وزارت بهداشت، در شرايط سازمان يافته به دست نمي آيد. براي رفع اين مشكل، تنظيم ارتباطات منظم براي دريافت اطلاعات تخصيص اعتبار و پذيرش هزينه هاي درمان به طور مستقيم توسط آنها ضروري به نظر مي رسد. 32 براي يكپارچه سازي نظام مبادلاتي در بخش سلامت، ضروري است بيمارستانها و موسسات سلامت دولتي، با توسعه فعاليت هاي خود براي عرضه خدمات شبيه به نوع خصوصي، براي آنان كه مايل به دريافت اين نوع خدمات با تمايل به پرداختي بيش از نرخ دولتي هستند، خدمات رقابت پذير با بخش خصوصي و با نرخ هاي غيرانتفاعي، عرضه نمايند. 33 سهم بسيار بالاي دريافتي هاي موسسات خصوصي انتفاعي در حوزه سلامت كشور، از موضوعات نگران كننده مي باشد. ضروري است با تأكيد بر تعريف جبران خدمت پزشكان و حاشيه سود در بخش خصوصي، روند اعطاي مجوز براي ايجاد موسسات خصوصي غيرانتفاعي و حمايت مالي و عملياتي از آنها، سريعا تسهيل گردد تا چنين موسساتي گسترش يابند. در يك هدف گذاري طولاني مدت بايد نسبت سهم موسسات غيرانتفاعي و انتفاعي خصوصي از كل دريافتي ها در بخش خصوصي سلامت به ترتيب به حدود 60 و 40 درصد تغيير يابد. 34 ب. ت. ب. سهم بسيار بالاي موسسات سلامت بخش خصوصي انتفاعي از مجموع هزينه هاي مصرفي بخش به خصوص براي خدمات بيمارستاني، مي توان به روشني سهم بالاي دريافتي ها براي اين موسسات را ناشي از بالا بودن نرخ خدمات آنها دانست. در چنين شرايطي، اتخاذ سياست هاي لازم براي كنترل نرخ خدمات در اين موسسات با مشاركت سازمان نظام پزشكي الزامي به نظر مي رسد. اين كنترل بايد براي تأثيرگذاري بر اجزاي اصلي درآمدها به خصوص جبران خدمت پزشكان و حاشيه سود موسسات خصوصي تسري يابد. در چنين شرايطي، نظام پزشكي مسئوليت حسن اجراي تفاهم دوجانبه و وزارت بهداشت مسئوليت نظارت بر آن را برعهده خواهند داشت. 35 استفاده از سازوكار قراردادها يك موضوع حائز اهميت در توسعه نظام مبادلاتي و بهره گيري از مزاياي مشاركت بخش خصوصي در طرح هاي بهداشتي- درماني دولتي در نظام يكپارچه مي باشد. براي سازمان دهي چنين شرايطي در نظام مبادلاتي بخش، توضيح قراردادها با الزامات موسوم به «حالت منطقي» از مهمترين موضوعات براي سياستگذاري محسوب مي شود. يكي از موضوعات مهم ديگر، استفاده از سازوكار روش هاي پرداخت براي واگذاري ارائه خدمات سلامت به فراهم كنندگان بخش خصوصي است. مناسب ترين روش هاي پرداخت در قراردادها، روش هايي هستند كه علاوه بر ايجاد انگيزه در افراد و موسسات خصوصي، براي مراقبت هاي مديريت شده نيز مناسب دانسته مي شوند. 36 ب. ت. ب. محدوديت موجود در دسترسي جامعه روستايي و حاشيه نشين به خدمات درمان سرپايي عمومي و تخصصي، و اين كه در شهرها نيز اين خدمات در مطب ها و موسسات خصوصي حتي پس از عقد قرارداد با بيمه ها، بدون الزام به رعايت تعرفه هاي مقرر ارائه مي شوند، وجود موسسات خصوصي حتي پس از عقد قرارداد با بيمه ها، بدون الزام به رعايت تعرفه هاي مقرر ارائه مي شوند، وجود موسسات دولتي براي ارائه خدمات ياد شده، هم به عنوان يك رقيب براي موسسات خصوصي، توان بيمه ها را در چانه زني با اين موسسات افزايش مي دهد و هم اين كه با افزايش در دسترسي ها زا اين طريق، افزايش ظرفيت خدمت دهي و ديگر نتايج حاصل از آن امكانپذير مي گردد. 37 در سياست توسعه بيمه هاي اجتماعي سلامت و همگرايي صندوق هاي بيمه سلامت، لازم است نقش اين بيمه ها در برقراري و پشتيباني از نظام ارجاع در چارچوب سازوكار قراردادها، با تعهدات طرفين يعني بيمه ها و عاملان بخش خصوصي در نظام ارجاع، نسبت به يكديگر و تعهدات هر دو، نسبت به طرح كلي براي يكپارچگي نظام عرضه خدمات شفاف گردد. توضيح شرايط قراردادها و نظارت بر تعهدات طرفين بايد توسط دولت و در چارچوب طرح نظام يكپارچه بخش سلامت تبيين و ابلاغ شود. 38 تخصيص كلان منابع دولتي در دهه اخير طبق يك فرمول تخصيص جغرافيايي انجام شد كه مبتني بر اصول سرانه يا «سمت تقاضا» مي باشد. در جريان تخصيص سرانه جغرافيايي (استاني)، نوسانات مهمي در هر استان ب. ت. ب. نرخ فقر در آن استان مشاهده مي شود و بين ميزان تخصيص و نرخ فقر استاني همخواني كمي وجود دار. اما اگر اين تعادل برقرار شود، در امر تخصيص منابع مالي، فرمول تخصيص جغرافيايي با رعايت نرخ فقر به عنوان يك ابزار سياسي مي تواند مفيد باشد. اما اين نوع تخصيص، برخلاف تخصيص مبتني بر "سمت عرضه" است. اين موضوع مي تواند از طريق تنظيم كننده هاي ريسك د. ح. بيمه ها يا در تخصيص و يا در نظام هاي پرداخت اجرا شود. 39 نظام هاي پرداخت گوناگوني به ارائه كنندگان خدمات در برنامه هاي بيمه اجتماعي و تكميلي كشور وجود دارد كه بر كيفيت و كارايي اثر منفي دارد. علاوه بر اين، اتكاي زيادي بر نظام پرداخت كارانه وجود دارد. مطالعات نشان مي دهد كه دولت بايد از اتكا به نظام پرداخت كارانه در خدمات درماني سرپايي خارج شود و به تدريج به سمت سرانه حركت كند. اما براي تشويق مصرف خدمات پيشگيري واوليه توسط مردم، بايد از حقوق ثابت و بودجه خطي به سمت پرداخت كارانه حركت كند. 40 مطالعات نشان مي دهد كه دولت بايد از پرداخت بودجه بر اساس نهاده ها به مراكز ارائه خدمت دور شود. دولت با جدا كردن خريدار از ارائه كننده وواگذاري خريد خدمت به بيمه ها و نگهداشت جبران خدمت در بودجه، كاري خواهد كرد تا نظام پرداخت به سمت بهبود كيفيت خدمات سوق پيدا كند و نظام پرداخت با محصولات و پيامدها سنجيده شود. 41 ب. ت. ب. ظرفيت هاي قابل توجه بخش سلامت در ارائه خدمات درماني، تشخيصي، آموزشي، تحقيقاتي و توليد دارو و تجهيزات پزشكي، گسترش مبادلات بين المللي مربوط به اين حوزه و افزايش سهم منابع ناشي از صادرات در كل منابع سلامت، بايد به عنوان اولويت در تأمين مالي در نظر گرفته شود. 42 علاوه بر تحولات مستقيمي كه مي بايست در ساختار، سازوكارها و روش هاي تأمين مالي صورت گيرد، ايجاد تحول در ساختار تصميم گيري و نظام مديريتي واحدهاي ارائه دهنده خدمات دولتي الزامي است. از آنجا كه بيمارستان ها بيشترين و پرهزينه ترين واحدهاي ارائه خدمت هستند، به نظر مي رسد اصلاح نظام مديريت و ساختار تصميم گيري اين واحدها در اولويت اول براي بهبود قرار دارد. استقرار نظام مديريت هيئت امنايي بيمارستانها (اعم از آموزشي- درماني و درماني) و اصلاح روند كنوني با شفاف سازي قدرت و اختيار لايه هاي تصميم گير وزارتي و دانشگاهي، گام اول را تشكيل خواهد داد. بديهي است با تحكيم شرايط و ثبات نظام جديد مديريتي، در بلندمدت زمينه پياده سازي اين الگو در ساير واحدهاي ارائه خدمات بهداشتي-درماني و توانبخشي فراهم خواهد شد. 43 ب. ت. ب. وجود منابع انساني توانمند و آماده و وجود ظرفيت بالقوه براي پذيرش قدرت و اختيار تصميم گيري متناسب با مسئوليت و همچنين ظرفيت هاي قانوني بوجود آمده در چارچوب سياست هاي كلي اصل 44 و كنترل فضاي سودآوري بخش خصوصي در نظام ارائه خدمات سلامت، توسعه تعاوني هاي ارائه دهنده خدمات سلامت در كليه سطوح نظام مراقبت سلامت كشور الزامي است. در اين صورت لازم است توان نرم افزاري و سخت افزاري و همچنين ساختار پايش، نظارت و ارزشيابي واحدهاي ارائه دهنده خدمات تقويت شود. 44 تهيه برنامه مداخله خيرين در نظام ارائه خدمات سلامت و همچنين در نظام آموزشي – تحقيقاتي – دانشجويي از يك طرف و مبادله توافق نامه هاي قانونمند با نهاد «خيرين سلامت» استان ها با نظارت عاليه واحد هماهنگ كننده آن در سطح ملي و ثبت قانوني اين توافق نامه ها و ارقام ريالي آنها در قانون بودجه كل كشور، ضروري به نظر مي رسد. 45 به منظور اطمينان از ثبات منابع مالي بخش سلامت و افزايش قدرت تصميم گيري متولي بخش (وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي) متناسب با مأموريت و وظايف محوله و امكان عمل به مسئوليت حاكميتي (سياست گذاري، استانداردسازي، تنظيم روابط و مناسبات، تخصيص منابع و نظارت) ايجاب مي كند كليه اعتبارات بخش در صندوق واحدي تحت عنوان «صندوق ارتقاي سلامت» تجميع يابد. انجام چنين پيشنهادي امكان توسعه سرمايه گذاري از طريق بورس و ورود به بازار سهام و همچنين تشكيل «بانك سلامت» را فراهم خواهد ساخت. 46 اصلاح نظام بودجه ريزي از اقدامات اساسي در روند ارتقاي تأمين مالي بخش سلامت است. در حال حاضر گام هاي اساسي براي اصلاح بودجه بندي (از بودجه افزايشي به بودجه ريزي عملياتي) برداشته شده و در قالب نظام نوين مالي، اصلاحاتي در كدگذاري مراكز هزينه، ثبت اموال و دارايي ها، روش گردش اسناد حسابداري، تأمين اعتبار، انبارداري، حقوق و مزايا، تنظيم صورت هاي مالي استاندارد و تعيين قيمت تمام شده خدمات و عمليات برداشته شده است. دستيابي به قيمت تمام شده، گامي محكم و اساسي براي استقرار حسابداري تعهدي، تعرف گذاري مبتني بر شواهد، پرداخت مبتني بر عملكرد، بودجه ريزي عملياتي و در نهايت استقرار الگوي DRG خواهد بود. چنانچه اين الگو عملياتي شود، تنظيم بودجه مبتني بر برنامه هاي متكي به قوانين توسعه خواهد بود و تخصيص و توزيع بودجه براساس برنامه و عملكرد واحدها صورت خواهد گرفت و پرداخت به افراد از الگوي پرداخت مبتني بر عملكرد تبعيت خواهد كرد. 47 شناسايي صنايع و حرف آسيب رسان به سلامت فرد يا جامعه و تعيين درصد آسيب و شيوه هاي جبران آن از طريق پرداخت مستقيم يا غيرمستقيم مالي و يا ارائه خدمات ويژه و يا برنامه ريزي براي كنترل و حذف كامل آسيب ها از اقدامات اساسي است كه مي بايست در يك همكاري مشترك بين دستگاههاي اجرايي، عملياتي شود. در اين رابطه تعيين عوارض سنگين و تجميع آن در درآمدهاي مالياتي با گردش مشخص، براي برداشت آن توسط دستگاههاي متولي و مسئول امر سلامت جامعه و تعيين شاخص هاي توزيع درآمدهاي كسب شده در اولويت قرار دارد. خروجي كارگروه نظام ارائه خدمات موضوعات كليدي : تقويت نظام ارجاع، سطح بندي خدمات و پزشك خانواده استفاده از فناوري هاي مناسب شامل تجيهزات، دارو و روش ها استفاده از طب ايراني توجه به سلامت حاشين نشين ها و آسيب پذيرها تقويت نقش نظارت نظام مند وزارت بهداشت بر ارائه خدمات در سطوح مختلف كنترل عوامل تعيين كننده سلامتي كنترل عوامل خطر بيماري هاي غيرواگير و عوارض ناشي از مسن شدن جمعيت (قلب و عروق، سرطان ها، اسكلتي- عضلاتي و افسردگي) تقويت عادلانه و متعادل هر سه سطح پيشگيري ارائه خدمات فرد محور، خودمراقبتي استفاده از توانايي هاي بخش خصوصي و غيردولتي براي ارائه خدمات اصلاح الگوي تجويز و مصرف دارو حفظ و تكميل سيستم مديريت بيماري هاي واگيردار زير گروه دارو هدف 1 : دسترسي عادلانه آحاد مردم به داروهاي موثر، با كيفيت و قيمت مناسب براساس الگوي سطح بندي نظام ارائه خدمات اقدامات: تدوين و بازنگري سياست هاي ملي دارويي در نظام سلامت اصلاح نظام قيمت گذاري دارو و بازپرداخت هزينه هاي دارويي بازنگري سامانه ثبت دارو به منظور شفاف سازي و تسريع دسترسي به داروها توسعه بسترهاي رقابت و حذف كامل انحصار در زمينه توليد، توزيع و واردات داروها تدوين برنامه راهبردي و شرح وظايف سازمان غذا و دارو هدف 2 : ساماندهي نظام ارزيابي هاي اقتصاد دارو در انتخاب داروهاي مورد نياز نظام سلامت اقدامات: تدوين فهرست داروهاي «اساسي» و نيز اصلاح ضوابط تدوين و بازنگري مستمر «فهرست داروهاي ايران» و انتشار سالانه آنها بازنگري فهرست «داروها و تجهيزات اساسي» مورد نياز نظام سلامت و نيز استفاده مناسب از داروهاي جديد براساس مطالعات ارزيابي فناوري هاي سلامت بازنگري فهرست داروهاي مشمول بيمه و يارانه به منظور بهينه سازي تخصيص منابع هدف 3 : تضمين كيفيت، اثربخشي و ايمني داروهاي موجود در بازار دارويي (قبل و بعد از ورود به بازار دارويي كشور) اقدامات: تقويت و توسعه سيستم نظارت و ثبت دارو به منظور تضمين كيفيت در سطح توليد، توزيع، ذخيره سازي و عرضه دارو توسعه و تقويت آزمايشگاههاي كنترل دارو تدوين و اعمال استانداردهاي بهينه توليد، توزيع و ذخيره دارو 4-3)توسعه آموزش هاي عمومي در زمينه مصرف منطقي داروها 5-3)آموزش و توانمندسازي نيروي انساني مرتبط 6-3)تدوين شرح وظايف و خدمات داروسازان در نظام ارائه خدمات 7-3)روزرساني فرآيندهاي مديريتي، اجرايي و پشتيباني در ارائه خدمات دارويي هدف 4 : توسعه و ترويج تجويز و مصرف منطقي داروها اقدامات: 1-4)تدوين و انتشار شاخص هاي تجويز و مصرف داروها در سطوح استاني و كشوري و نظارت مستمر، جامع و موثر بر نحوه تجويز و ارائه خدمات دارويي با بهره برداري از اين شاخص ها زيرگروه ارائه خدمات هدف 1 : ارائه عادلانه خدمات سلامت اقدامات: 1-1)توزيع هدفمند نيروي انساني تخصصي از طريق جذب و توزيع بومي/منطقه اي نيروي متخصص در سطح كشور با محوريت عدالت 2-1)سطح بندي خدمات سلامت در هر سه سطح 3-1)تبيين جايگاه و سهم بخش خصوصي در عرصه ارائه خدمات سلامت (طراحي مدل مناسب خريد راهبردي خدمات سلامت) 4-1)بازنگري در سازو كار تعرفه گذاري بخش هاي مختلف متناسب با نحوه ارائه خدمات 5-1)نظارت كامل و يكپارچه بر اجراي تعرفه هاي خدمات سلامت 7-2)بررسي رضايتمندي ارائه دهندگان و دريافت كنندگان خدمات سلامت و اقدام براي بهبود مستمر اين دو شاخص 8-2)اداره مراكز ارائه خدمات سلامت با روش هاي مختلف و نوين (مانند بيمارستان هاي هيئت امنايي با واگذاري ارائه خدمات در سطوح 1 و 2و 3) 9-2)معرفي و بومي سازي بيمارستانهاي مروج سلامت در نظام ارائه خدمت 10-2)اصلاح و بازنگري قوانين حقوقي و قضايي حاكم در ارائه خدمات سلامت 11-2)تدوين واستفاده از راهنماهاي طبابت باليني در نظام ارائه خدمات سلامت و ملاك قرار دادن آنها در مراجع قضايي 12-2)ارتقاي اعضاي هيئت علمي و دستياران تخصصي و فوق تخصصي بر مبناي كيفيت خدمات ارائه شده در بخش درماني مربوطه 13-2)استقرار نظام جامع و يكپارچه ثبت خطاها، تخلفات و شكايات پزشكي و همچنين هماهنگ سازي نظام هاي رسيدگي كننده به آنها 14-2)خودكفايي در عرصه ارائه خدمات سلامت مورد نياز (تأمين كليه خدمات سلامت در داخل كشور شامل روش هاي نوين درماني) 15-2)هماهنگي درون بخشي و بين بخشي در حوزه هاي ارائه خدمت هدف 3 : استفاده بهينه از فناوري اطلاعات در ارائه خدمات سلامت اقدامات: 1-3)استقرار نظام جامع مديريت اطلاعات سلامت 2-3)دسترسي عادلانه و طبقه بندي شده مردم و ذينفعان اصلي به اطلاعات مرتبط با خدمات سلامت 3-3)استقرار پرونده الكترونيك سلامت در مديريت سلامت هدف 4 : تمركززدايي از ارائه خدمت در بيمارستان 1-4)ارتقاي ارائه خدمات در منزل هدف 5 : توسعه نظام ارائه خدمت ب. ت. ب. تغييرات جمعيتي و همه گير شناختي اقدامات: 1-5)تربيت متخصص و تيم تخصصي درمان جهت ارائه خدمات طب سالمندان 2-5)توانمندسازي جامعه در خصوص مراقبت از سالمندان هدف 6 : ساماندهي وضعيت ارائه خدمت به گروههاي مختلف بيماران (بيماران خاص و صعب العلاج و اقشار آسيب پذير) با هدف كاهش خانواده هاي مواجه با هزينه هاي كمرشكن بيماري. اقدامات: 1-6)ساماندهي وضعيت ارائه خدمت به گروههاي مختلف بيماران (بيماران خاص و صعب العلاج و اقشار آسيب پذير) از طريق تدوين نظام پوياي تعيين مصاديق، اصلاح نظام تأمين مالي (جمع آوري، تجميع، انباشت و توزيع منابع مالي)، كاهش سهم پرداختي هزينه هاي ايشان، ايجاد صندوق واحد و تجميع منابع مالي پراكنده جهت تأمين داروهاي مورد نياز با مشاركت موسسات خيريه و سازمانهاي مردم نهاد. هدف 7 : كاهش بار ناشي از حوادث ترافيكي، غيرترافيكي (حوادث ناشي از كار و حوادث خانگي) و حوادث غيرمترقبه اقدامات: 1-7)اعتلاي آگاهي عمومي و آموزش همگاني جهت تقويت خودمراقبتي و ديگر مراقبتي در حوادث ترافيكي 2-7)اجراي برنامه جامعه ايمن در كليه شهرها و روستاها 3-7)آموزش كاركنان حوزه سلامت و بهبود دانش و مهارت آنها در اورژانس هاي پيش بيمارستاني و بيمارستاني 4-7)بهبود و توسعه برنامه هاي پيشگيري از حوادث عمدي و غيرعمدي 5-7)استقرار كامل نظام كشوري مراقبت از حوادث (اعم از ترافيكي و غيرترافيكي) 6-7) سيستم يكپارچه ساماندهي آمبولانس هاي اورژانس پيش بيمارستاني و بيمارستاني و مراكز بهداشتي درماني كل كشور 7-7)آگاه سازي عمومي در ارتباط با ايمن سازي غيرسازه اي اماكن عمومي (منازل، محيط هاي آموزشي، كاري و تفريحي) 8-7)استقرار نظام مديريت بحران و هشدار سريع در تمام سطوح ارائه كننده خدمات هدف 8 : توانمندي اورژانس پيش بيمارستاني در ارائه خدمات با كيفيت قابل قبول در تمام گستره جغرافيايي كشور اقدامات: 1-8)گسترش پايگاههاي اورژانس شهرها و جاده هاي اصلي به منظور افزايش پوشش حوادث و فوريت ها 2-8)توسعه زيرساخت هاي نرم افزاري و سخت افزاري پايگاهها و سيستم يكپارچه اطلاعاتي 3-8)توسعه اورژانس هوايي جهت پوشش راههاي فرعي و روستايي زيرگروه خودمراقبتي هدف 1 : ارتقاي خودمراقبتي براي حفظ و ارتقاي سلامت (با مدنظر قرار دادن محورهاي: دانش، آگاهي، مهارت و عملكرد) اقدامات: 1-1)طراحي مدل اجراي خدمات خودمراقبتي در سطح كشور و تهيه بسته هاي خدمتي 2-1)ادغام مدل اجراي خدمات خودمراقبتي در نظام شبكه، پزشك خانواده و ساير سازمانهاي ارائه خدمات 3-1)طراحي فرآورده هاي رسانه اي و خدمات الكترونيك مرتبط با خدمات خودمراقبتي 4-1)شناسايي ظرفيت هاي موجود در كشور به منظور تأمين خدمات خودمراقبتي 5-1)استانداردسازي و ارزشيابي خدمات خودمراقبتي ارائه شده در جامعه 6-1)پژوهش و تهيه مستندات و شواهد مورد نياز جهت اجراي كامل برنامه خودمراقبتي 7-1)تدوين و تأمين الزامات ادغام خدمات خودمراقبتي در نظام سلامت كشور هدف 2 : توانمندسازي جامعه اقدامات: 1-2)طراحي موسسات پاسخگويي به درخواست ها و پيام ها 2-2)شفاف سازي همكاري بين بخشي و نظام مند كردن مشاركت جامعه با ارائه و آموزش راهنماهاي باليني لازم 3-2)برنامه ريزي گسترده براي افزايش سواد سلامتي جامعه زيرگروه بيماري هاي واگير هدف 1 : ارتقاي خدمات پيشگيري، شناسايي، مراقبت و درمان افراد در معرض ابتلا يا مبتلا به بيماريهاي واگير اقدامات: 1-1)پوشش افراد در معرض ابتلا به بيماريهاي واگير با تقويت واكسيناسيون، آموزش بهداشت و درمان اين بيماريها 2-1)مشخص كردن سندرم هاي باليني قابل گزارش و آموزش دادن آنها به مسئولين مبارزه با بيماريهاي واگير 3-1)مراقبت ادغام يافته مبتلايان به بيماريهاي واگير 4-1)فراهم كردن وسايل آزمايشگاهي و پاراكلينيكي براي تشخيص به موقع بيماريهاي واگير هدف 2 : ارتقاي خدمات شناسايي زودرس همه گيري ها با راه اندازي «سامانه پايش سندرميك» در كنار سيستم مراقبت معمول اقدامات: 1-2)راه اندازي «سامانه پايش سندرميك» در كنار سيستم مراقبت معمول زيرگروه بيماريهاي غيرواگير هدف 1 : ارتقاي خدمات شناسايي افراد در معرض عوامل خطر اصلي، واسطه اي و ژنتيكي بيماريهاي غيرواگير اقدامات: 1-1)شناسايي افراد در معرض عوامل خطر اصلي، واسطه اي و ژنتيكي بيماريهاي غيرواگير به منظور كنترل عوامل، انجام اقدامات پيشگيرانه و درمان زودرس هدف 2 : ارتقاي خدمات مراقبت مبتلايان به بيماريهاي غيرواگير بر مبناي دستورالعمل هاي استاندارد كشوري اقدامات: 1-2)اصلاح نظام آموزشي گروه علوم پزشكي (پزشك عمومي و اعضاي تيم سلامت) متناسب با نيازهاي نظام ارائه خدمات سلامت و مبتني بر جامعه زيرگروه خدمات سطح اول هدف 1 : افزايش بهره مندي آحاد مردم جامعه از خدمات جامع سلامت و ارتقاي كيفيت خدمات يا اجراي كامل برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع در بستر خدمات اوليه بهداشتي در كل كشور اقدامات: 1-1)تقويت و گسترش نظام آموزش ضمن خدمت و مداوم جهت كاركنان نظام سلامت 2-1)استقرار نظام آموزش و توانمندسازي مديران نظام سلامت از طريق طراحي و استقرار راهنماهاي باليني اجرايي 3-1)تربيت و به كارگيري متخصصين پزشكي اجتماعي (يك نفر به ازاي هر پنجاه هزار نفر) به منظور نظارت بر عملكرد تيم هاي سلامت برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع 4-1)تكميل برنامه آموزشي رشته تخصصي پزشكي اجتماعي به منظور ايجاد توانمندي لازم براي پايش و ارزشيابي برنامه 5-1)تكميل طراحي و استقرار سيستم ادغام يافته ارائه خدمات با رعايت سطح بندي متناسب با برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع 6-1)اعزام كارشناسان و سياست گذاران كليدي براي طي دوره هاي آموزشي مرتبط در كشورهاي با تجربه در اين زمينه 7-1)ايجاد دپارتمان تخصصي پزشك خانواده، تدوين برنامه آموزشي و راه اندازي دوره تخصصي مربوطه، ايجاد بورد تخصصي FP. 8-1)تعيين اهداف آموزشي و نظام بازآموزي پزشك خانواده 9-1)اصلاح نظام پرداخت به مدل مطلوب و قابل اجرا 10-1)بازاريابي اجتماعي (با هدف اصلاح رفتار ارائه دهنده و دريافت كننده خدمت) 11-1)تنظيم بازار سلامت ب. ت. ب. گردش بيمار، تنظيم طبابت باليني، مسئوليت و تعهد 12-1)ارزيابي ميزان اثربخشي برنامه پزشك خانواده در مقاطع مختلف 13-1)تأمين زيرساخت ها و لحاظ نمودن همه اجزاي برنامه پزشك خانواده قبل از اجرا 14-1)طراحي راهنماهاي ارائه خدمات جهت برنامه پزشك خانواده و فرايندهاي پشتيبان آنها 15-1)برآورد مستمر نيروي انساني مورد نياز اجرايي شدن برنامه پزشك خانواده 16-1) ارزيابي اقتصادي برنامه پزشك خانواده 17-1)طراحي و اجراي پروتكل هاي ارزيابي عملكرد نظام سلامت در ابعاد پاسخگويي، عدالت و كارايي 18-1)راه اندازي HOT Line جهت پاسخگويي و راهنمايي افراد تحت پوشش به صورت منطقه اي در تعامل با 115 و ستاد هدايت 19-1)تعيين بسته پايه خدمات و ارائه آن براي تمامي افراد جامعه (در قالب پزشك خانواده)، پوشش كامل بيمه براي بسته خدمات پايه (100درصد) و توجه به تمام نيازها حتي موارد خارج از بسته خدمات پايه (تعيين فرد/ واحد ارائه كننده، تعرفه، پوشش بيمه و ...) 20-1)گسترش پوشش بيمه به ويژه در حوزه خدمات پيشگيري و توانبخشي 21-1)تعيين نحوه تعامل شفاف و مثبت با بخش خصوصي در سطوح مختلف ارائه خدمت 22-1)شفاف سازي همكاري بين بخشي و نظام مند كردن مشاركت جامعه با ارائه و آموزش راهنماهاي باليني لازم 23-1) طراحي و استقرار مدل ارتقاي سلامت حاشيه نشين ها و افراد آسيب پذير (در قالب پزشك خانواده) و افزايش دسترسي و بهره مندي از خدمات سلامت 24-1) تداوم ارائه خدمات سلامت در هر سه سطح پيشگيري 25-1)طراحي و استقرار گروه تخصصي برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع در ساختار مركز مديريت شبكه 26-1) طراحي و استقرار گروه تخصصي تأمين و ارتقاي سلامت مهاجرين در ساختار مركز مديريت شبكه 27-1)برنامه ريزي گسترده براي افزايش سود سلامتي جامعه 28-1)استقرار پرونده الكترونيك سلامت در مديريت سلامت 29-1)بازآموزي هاي حضوري و غيرحضوري (با تخصيص 25 درصد كل امتياز بازآموزي مداوم به محتواهاي آموزيشي پزشك خانواده) زيرگروه نظارت و اعتباربخشي هدف 1 : اعتباربخشي ملي تمامي مراكز ارائه خدمات سلامت كشور اعم از سرپايي و بستري اقدامات: ايجاد سازوكار مناسب در طراحي كميسيون مشترك (دولتي و غيردولتي) و واگذاري اعتباربخشي ملي به آن 2-1)رتبه بندي مراكز و ارائه دهندگان خدمات براساس مدل هاي مبتني بر شاخص هاي كيفي 3-1)افزايش اطلاع رساني به جامعه در خصوص كيفيت ارائه خدمات هدف 2 : كسب رتبه بين المللي براي نظام اعتباربخشي ملي مراكز ارائه خدمات درماني اقدامات: 1-2)بهبود نظام اعتباربخشي ملي و كسب تأييديه توسط سازمان هاي بين المللي مرتبط هدف 3 : نظارت اثربخش بر تمامي فعاليت هاي مرتبط با سلامت اقدامات: 1-3)تدوين شاخص هاي متوازن در سطوح ملي و منطقه اي 2-3)تدوين ساختار و قوانين نظارت بر بيمارستان هاي هيئت امنايي 3-3)افزايش نظارت غيرمستقيم بر مراكز ارائه خدمات با استفاده از شاخص هاي عملكردي 4-3)اصلاح و به روزرساني كليه قوانين، دستورالعمل ها و ضوابط در حوزه نظارت برا مراكز ارائه خدمات درماني 5-3)تهيه دستورالعمل ها و قوانين نظارتي قدرتمند و تأثيرگذار 6-3)نهادينه كردن مشاركت سازمان ها و نهادهاي دولتي و مردمي خارج از وزارت بهداشت در نظارت بر مراكز ارائه خدمات درماني خروجي كارگروه فناوري اطلاعات موضوعات كليدي : 1-پوشش خدمات اداري پوشش خدمات سلامتي پوشش خدمات آموزشي پوشش خدمات پژوهشي پوشش نظام تصميم سازي پوشش اطلاع رساني و اطلاع گيري پرونده الكترونيكي سلامت سلامت از راه دور هدف 1 : دسترسي سريع، ارزان، پايدار و امن به حداكثر سوابق سلامت كليه افراد جامعه اقدامات : 1-1)طراحي شبكه گسترده سلامت 2-1)پياده سازي شبكه گسترده سلامت 3-1)ايجاد مركز ملي داده هاي سلامت در ستاد وزارت بهداشت و مراكز منطقه اي داده هاي سلامت در سطح كشور 4-1) تدوين و انتشار استانداردهاي حوزه سلامت الكترونيكي و استانداردهاي جمع آوري و آناليز و گزارش داده ها 5-1) پايش و ارزشيابي پياده سازي استانداردهاي منتشر شده 6-1) تدوين الگوي معماري كلان سامانه هاي يكپارچه اطلاعات سلامت 7-1)ايجاد و توسعه پرونده الكترونيكي سلامت 8-1)طراحي مدل معماري كلان امنيت اطلاعات سلامت 9-1)پياده سازي نظام مديريت و پاش امنيت اطلاعات سلامت 10-1)پياده سازي سرويس مديريت اتفاقات و پشتيباني خدمات متمركز 11-1)تدوين قوانين، مقررات و دستورالعمل هاي رعايت اخلاقيات و رازداري داده هاي سلامت 12-1) به رسميت شناختن امضاي الكترونيك (خدمت دهنده جهت موارد قانوني- مالي و گيرنده) هدف 2 - دسترسي عادلانه به منابع و خدمات پيش خوان سلامت اقدامات 1-2) ايجاد سامانه كمك به تصميم براي توزيع منابع انساني و خدمات سلامت در كشور بر اساس شرايط جغرافيايي، جمعيتي، امكانات و بار و الگوي بيماري ها و غيره 2-2) برقراري سطوح پزشكي از راه دور با اولويت ارائه كننده خدمات سلامت و بيمار 3-2) ايجاد پايگاه روزآمد از منابع انساني- تجهيزات و خدمات (بالقوه و بالفعل) نظام سلامت ايجاد سامانه آموزشي جهت افزايش سواد سلامت براي كليه افراد جامعه تدوين قوانين و مقررات جزايي انتشار اطلاعات غلط پزشكي (با مرجع مشخص) براي سايت هاي عمومي 6-2) ايجاد سامانه هاي عمومي اطلاع رساني منابع و خدمات سلامت براي مردم 7-2) تجهيز واحدهاي ارائه كننده خدمات به ابزارهاي نوين با ساختار قابليت ارائه الكترونيكي خدمات سلامت (ابزارهاي پزشكي از راه دور) 8-2) ارتقاي فرهنگ دسترسي الكترونيكي مردم به منابع و خدمات سلامت 9-2) قانونمند كردن خدمات پزشكي از راه دور در كشور 10-2) ارائه حمايت هاي مالي- تجهيزاتي از بخش خصوصي كه خدمات پزشكي از راه دور استاندارد ارائه مي كنند. 11-2)تدوين قوانين و مقررات تأسيس اداره پيش خوان سلامت الكترونيك و اولويت گذاري، ارائه منابع و خدمات گام به گام الكترونيكي در حوزه سلامت به مردم 12-2) طراحي سامانه سنجش ميزان توسعه خدمات الكترونيكي سلامت 13-2)استقرار نظام پايش و ارزيابي عدالت در سلامت در كشور 14-2)ايجاد بانك اطلاعاتي تعيين كننده هاي اجتماعي و عدالت در سلامت ايرانيان هدف 3 : توسعه مديريت دانش علوم پزشكي و بهداشتي در راستاي ارتقاي سلامت و حفظ ايمني افراد جامعه با استفاده از فناوري اطلاعات اقدامات : 1-3)طراحي نرم افزارهاي آموزشي و سرگرمي رايانه اي با محوريت سلامت در فضاي مجازي 2-3)ايجاد و توسعه رشته هاي تخصصي در حوزه فناوري هاي مشترك (نانوتكنولوژي، بيوتكنولوژي، انفورماتيك و علوم شناختي) 3-3)مدل سازي و شبيهسازي در بانك هاي ژنتيكي با استفاده از فناوري اطلاعات 4-3)توسعه آزمايشگاههاي مجازي 5-3)اجراي دوره هاي آموزشي ويژه در زمينه ارتقاي عملكرد- كاركرد در حوزه نرم افزاري مأموريتي 6-3)طراحي و اجراي مدل مديريت اشتراك اطلاعات ضمني سلامت 7-3)طراحي ابزارهايي جهت استفاده كاربر نهايي در فضاي مجازي در راستاي توسعه نيازمندي هاي جديد 8-3)گسترش شركت هاي مادر دانشي 9-3)توسعه مراكز رشد و پارك هاي فناوري اطلاعات سلامت به منظور تقويت بخش غيردولتي و شركت هاي دانش بنيان 10-3)توليد و توسعه سيستم هاي پشتيبان تصميم گيري باليني 11-3)به كارگيري سيستم هاي شناسايي پيشرفته در حوزه سلامت 12-3) به كارگيري راهنماهاي باليني در سيستم هاي بهداشتي، تشخيصي و درماني 13-2) ايجاد و توسعه شبكه هاي علمي تخصصي سلامت (جهت اشتراك دانش و تجربيات متخصصين و دست اندر كاران سلامت) 14-3) ايجاد، توسعه و هدايت شبكه هاي اجتماعي عمومي در حوزه سلامت (بيماران، خانواده هاي بيماران و ساير شهروندان) هدف 4 - توسعه خدمات الكترونيكي حاكميتي (پشتيبان) در نظام سلامت اقدامات 1-4)توسعه سازمان الكترونيكي/ مجازي 2-4)توسعه نظام هاي ثبت و مراقبت ملي توسعه نظام هاي مراقبتي سندرميك مبتني بر فناوري اطلاعات 4-4)توسعه ثبت عوامل تعيين كننده يا تهديدكننده سلامت 5-4)ترسيم نقشه جغرافيايي تعيين كننده ها و تهديدكنندگان سلامت به طور پيوسته 6-4)توسعه سامانه هاي هشدار سريع و تصميم يار 7-4)توسعه آموزش از راه دور – محتواها و دوره هاي الكترونيكي 8-4)توسعه بيمه الكترونيكي در تعامل با سپاس 9-4)توسعه زيرساخت اطلاعاتي مديريت بحران 10-4)توسعه سامانه ملي پايش غذا 11-4)توسعه سامانه جامع اطلاعات دارويي 12-4)توسعه نظام هاي اطلاعاتي ارزشيابي و سنجش كيفيت عملكرد در حوزه سلامت (پرداخت مبتني بر كيفيت عملكرد) 13-4)ارزيابي فناوري هاي اطلاعات سلامت 14-4)توسعه نظام اطلاعاتي هدفمند سازي يارانه ها و منابع مالي سلامت 15-4)برنامه ريزي براي قرار گرفتن پايگاههاي اطلاع رساني دانشگاههاي علوم پزشكي توانمند كشور در رتبه بندي مناسب جهاني (وب سنجي) 16-4)تسهيل دسترسي به منابع الكترونيكي پژوهشي 17-4)توسعه شبكه هاي تحققاتي الكترونيكي 18-4)توسعه نظام الكترونيكي نظارت و ارزيابي و رتبه بندي دانشگاههاي علوم پزشكي 19-4)استقرار نظام الكترونيكي يكپارچه پايش و ارزيابي علم و فناوري كشور 20-4)توسعه سامانه اطلاعاتي داده هاي مكاني 21-4)تأمين دسترسي تمامي فعالان نظام سلامت به پايگاه مقالات مورد نياز ملي و بين المللي (منابع و كتابخانه هاي الكترونيكي) 22-4)برقراري ارتباطات الكترونيكي حوزه سلامت با ديگر حوزه ها مانند بيمه، بانكداري، گمرك و غيره 23-4)ارائه خدمات الكترونيكي و از راه دور به تمامي مجوزهاي صادره در نظام سلامت (صدور ژروانه هاي مطب، ژروانه بهداشتي كسب و كار، مرگ و تولد و غيره) دفترچه ها و كارت هاي بيمه و استعلام ها) 24-4)توسعه سامانه يكپارچه ثبت و مديريت داده هاي پژوهش در سلامت 25-4)انتشار ميزان شاخص هاي ملي و سندهاي سياستي مبتني بر اطلاعات نظام مراقبت (با تأكيد بر شواهد بومي) 26-4)توسعه نظام پالايش و آناليز داده ها و انتشار اطلاعات سلامت 27-4)توسعه دانشكده هاي مجازي 28-4)ايجاد زيرساخت هاي لازم براي استقرار برنامه خودمراقبتي مبتني بر فناوري اطلاعات 29-4)راه اندازي شبكه ايده پردازي 30-4)طراحي و استقرار نظام پاسخگويي و بازخورد در كليه بخش هاي حوزه سلامت كشور 31-4)ايجاد بانك اطلاعاتي تعيين كننده هاي اجتماعي و عدالت در سلامت ايران 32-4)راه اندازي سازوكار (نظام) جمع آوري اطلاعات محله محور خروجي كارگروه تعيين كننده هاي اجتماعي سلامت موضوعات كليدي : محيط زيست مديريت و كاهش خطر بلايا و فوريت ها پيشگيري از صدمات سلامت در همه سياست ها همكاريهاي بين بخشي مشاركت مردم و توانمندسازي جامعه ارائه خدمات سلامت اجتماعي هدف 1 : استقرار نظام پايش و ارزيابي عدالت در سلامت در كشور اقدامات : 1-1)ايجاد بانك اطلاعاتي تعيين كننده هاي اجتماعي سلامت و عدالت در سلامت ايران با همكاري بخش هاي متولي و با قابليت استفاده و به روز شدن توسط كليه بخش هاي مرتبط 2-1)راه اندازي سازوكار (نظام) جمع آوري اطلاعات محله محور 3-1)راه اندازي بانك اطلاعات SDH در كليه استانداري ها (بانك اطلاعات روزآمد) 4-1)ايجاد مركز تحليل اطلاعات SDH و عدالت در سلامت و ارائه پسخوراند به دست اندركاران 5-1)بازنگري نظام اطلاعاتي تعيين كننده هاي اجتماعي سلامت به منظور ادغام شاخص هاي بيشتر 6-1)طراحي سامانه و فرايند انتشار اطلاعات 7-1)ايجاد بانك اطلاعاتي پيرامون مطالعات انجام شده در كشور در خصوص SDH به منظور جمع آوري شواهد 8-1)طراحي و اجراي مطالعات وسيع و عميق در خصوص شناخت سازوكارهاي ايجاد بي عدالتي در هر پيامد سلامتي 9-1)ايجاد نظام نظارت و پايش مستمر بر دقت و صحت داده هاي ثبت شده و نتايج 10-1)ايجاد ساختار در نظام مديريت شبكه سلامت براي امر پايش و نظارت 11-1)ايجاد نظام ديدباني سلامت در استانداري ها و نهاد رياست جمهوري 12-1)تدوين سند سياستي بين بخشي 13-1)بازنگري سيستم اطلاعات سلامت به منظور ادغام نيازمندي هاي اطلاعاتي مرتبط هدف 2 : اصلاح نظام مراقبت هاي اوليه سلامت براساس رويكرد تعيين كننده هاي اجتماعي سلامت 1-2)بازنگري وظايف و ساختار PHC براساس رويكرد عوامل اجتماعي تعيين كننده سلامت 2-2)انجام مداخله پايلوت و ارزيابي نتايج 3-2)طراحي بسته خدمات و فرآيندها براساس رويكرد عوامل اجتماعي تعيين كننده سلامت 4-2)انجام ارزيابي ميزان عدالت در ارائه خدمات PHC در كشور 5-2)طراحي و اجراي بازاريابي اجتماعي رفتارهاي سالم 6-2)طراحي و اجراي طرح حمايتي پوشش بيمه همگاني به ويژه براي اقشار محروم و كم درآمد 7-2)آموزش و توانمندسازي هدف 3 - ترويج لحاظ كردن SDH در كليه سياست ها 1-3)طراحي سازوكار ارزيابي اثرات سياست ها، قوانين و برنامه ها بر سلامت با تمركز بر عدالت در سلامت 2-3)تدوين سند ملي و بخشي سياست هاي تعيين كننده اجتماعي سلامت در ايران 3-3)طراحي و به كارگيري پيوست سلامت براي تمام پروژه ها در سطوح مختلف ملي، استاني و پايين تر 4-3)طراحي به كارگيري پيوست سلامت براي سياست هاي سطوح مختلف ملي، استاني و پايين تر 5-3)آموزش و توانمندسازي جهت به كارگيري پيوست سلامت خروجي كارگروه امنيت غذا و تغذيه موضوعات كليدي : اصلاح الگوي تغذيه اي سالم جامعه غذاي سالم ايمن سبد غذايي مطلوب و در دسترس سواد تغذيه اي هدف كلان 1 : كاهش ناامني غذا و تغذيه در كشور هدف كلان كمي 1 -1: افزايش درصد خانوارهاي داراي امنيت غذايي در كشور به بيش از 90 درصد تا سال 1404 هدف راهبردي 1 -1-1: كاهش درصد خانوارها با عدم دسترسي اقتصادي به سبد غذايي مطلوب در هر يك از استانهاي كشور به كمتر از 10 درصد اقدامات : 1-مبارزه با فقر و توانمندسازي در جهت مديريت صحيح منابع خانوار 1-1)ساماندهي و هدفمندسازي تسهيلات اشغال زايي با تأكيد بر سه دهك اول درآمدي به ويژه زنان 2-1)بكارگيري سازمان هاي غيردولتي (خصوصي و مردم نهاد) جهت اجراي برنامه هاي كاهش فقر و توانمندسازي 3-1)اجراي برنامه هاي حمايتي خانوارهاي نيازمند به منظور افزايش دسترسي مستقيم به مواد غذايي سالم و مغذي 4-1)اجراي پروژه هاي توانمندسازي محلي و منطقه اي به منظور شكوفايي قابليت ها و الگوسازي مدل جديد توسعه و امنيت غذايي 5-1)برنامه استفاده از ظرفيت شبكه تعاوني هاي روستايي كشور در آموزش هاي تغذيه، بهداشت مواد غذايي و عرضه غذاي سالم 6-1)ايجاد تعاوني هاي بازاريابي و فروش محصولات كشاورزي به منظور حذف واسطه ها 7-1)تقويت دبيرخانه شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي و انتخاب متخصصين باتجربه براي هدايت برنامه هاي مرتبط با تغذيه و سلامت و ايجاد اتاق فكر با حضور كليه دست اندركاران اجرايي در سطح كلان و وزارتخانه هاي مرتبط مانند جهاد كشاورزي و بازرگاني، سازمانهايي نظير حمايت از مصرف كننده، متوليان تنظيم بازار، سازمان دامپزشكي، اداره غذا و دارو، صدا و سيما و ... كه براي غذا و تغذيه تصميم سازي مي كنند. 8-1)تدوين و به روز نمودن مأموريت ها، اهداف و راهبردهاي شوراي عالي سلامت و امنيت غذايي 2- تقويت جايگاه زنان در مديريت منابع اقتصادي خانوار 1-2)گسترش سوادآموزي و آموزش دختران و زنان 2-2) اشتغال زايي براي زنان 3-2) تقويت جايگاه تصميم گيري زنان در خانواده 4-2)تقويت پروژه هاي CBI (با تأكيد بر توانمندسازي زنان) 3-نظارت و كنترل قيمت ها با تأكيد بر مواد غذايي 1-3)بازنگري سياست ها و فرآيندهاي تنظيم بازار در جهت هماهنگي با سياست هاي امنيت غذا و تغذيه 2-3)ايجاد سيستم پايش و نظارت و تثبيت قيمت مواد غذايي اساسي 3-3)هدفمند كردن يارانه هاي توليد و به كارگيري و اصلاح ابزارهاي قيمتي به منظور كاهش هزينه توليد و قيمت محصولات غذايي 4- حمايت از توليدكنندگان مواد غذايي توسعه و تجهيز امكانات توليد محصولات غذايي در قطب هاي توليد و عرضه ب. ت. ب. سياست هاي غذا و تغذيه اي كشور حمايت از توسعه كشاورزي صنعتي توسعه و تدوين برنامه جامع كاهش ضايعات مواد غذايي از توليد تا مصرف 4-4) حمايت از توسعه مراكز خدمات در بخش كشاورزي و صنايع غذايي به ويژه از نظر توسعه بازار و فناوري 5-4)پشتيباني از تأمين كافي و به موقع نهاده هاي كشاورزي 6-4)افزودن مواد آلي به تركيبات خاك شامل كمپوست ها براساس استانداردهاي بهداشتي هدف راهبري 2 -1-1: ارتقاي ايمني غذا و دسترسي به غذاي سالم به ميزان حداقل 30 درصد اقدامات : 1- تدوين، تصويب و اجراي برنامه ملي ايمني غذا از مزرعه تا سفره با همكاري دستگاههاي اجرايي سازماندهي مجدد سيستم نظارت بر مراكز تهيه، توليد، نگهداري، توزيع و حمل و نقل غذا 2-1) ساماندهي حمل و نقل بهداشتي مواد غذايي از توليد تا مصرف 3-1) پياده سازي سيستم بهبود كيفيت، HACCP در واحدهاي عرضه و توزيع مواد غذايي 4-1) گسترش و بهسازي مراكز نگهداري و ذخيره سازي مواد غذايي (سيلو، انبار، سردخانه) 5-1) ارتقاي كيفيت استانداردهاي ملي مواد غذايي بر مبناي استانداردهاي بين المللي نظير كدكس و ايزو 6-1) بازنگري و تقويت نظارت بر اجراي قوانين و استانداردهاي ملي بسته بندي مواد غذايي و ظروف يكبار مصرف 7-1) ايجاد سيستم و تقويت اجراي نظارت و كنترل قوي بر واردات موارد غذايي و مواد اوليه مورد استفاده در صنايع غذايي (سيستم باركد) توسعه و بهبود سيلوهاي نگهداري غذاي دام 9-1) ايجاد و تقويت سيستم خوداظهاري جهت نظارت بر مراكز عرضه موادغذايي 10-1) ارتقاي كنترل و ارزيابي آلودگي هاي غذايي اعم از زيستي و شيميايي در سطح كشور 11-1) شناسنامه دار كردن باغ ها و مزارع و دامداري ها و دامپروري هاي و درياچه هاي پرورش ماهي (محصولات كشاورزي) 2- سياست هاي تشويقي در نوآوري و بهينه سازي صنايع غذايي و سرمايه گذاري در تحقيقات بخش كشاورزي 1-2) حمايت از پروژه هاي اصلاح فناوري و روش هاي فرآوري به ويژه در صنايع روغن 2-2) تقويت ساز و كارهاي مناسب تشويقي و حمايتي جهت توليد غذاهاي ارگانيك 3-استفاده از رويكردهاي ادغام يافته در دفع آفات و حاصل خيز كردن خاك در كشاورزي 1-3) برنامه استفاده از ظرفيت بخش ترويج وزارت جهاد كشاورزي در توليد مواد غذايي سالم 2-3) ترويج و تشويق روش هاي بيولوژيك براي دفع آفات نباتي به جاي استفاده از سموم 3-3) تقويت اجراي قانون عدم آبياري مزارع با فاضلاب خام هدف كلان كمي 2 -1: افزايش درصد خانوارهاي برخوردار از امنيت تغذيه اي به بالاتر از 70درصد هدف راهبردي 1 -2-1: كاهش شيوع كمبود ريزمغذي ها به ميزان 70 درصد وضع موجود اقدامات : 1-غني سازي و بازيابي غلات به صورت اجباري 1-1)غني سازي خاك كشاورزي با ريزمغذي ها 2-1)بازيابي غلات در مرحله سبوس گيري 3-1)مصرف كودهاي ميكرو براي تقويت ريزمغذي هاي خاك 4-1)كنترل كيفيت محصولات غذايي غني شده 2-غني سازي مواد غذايي خاص با ريزمغذي ها 1-2)توسعه روش هاي زيست فناوري در توليد مواد غذايي 3- افزايش دسترسي دهك هاي پايين درآمدي به مواد غذايي حاوي ريزمغذي ها 1-3)مغذي سازي مواد غذايي عمده با افزايش دسترسي گروههاي آسيب پذير تغذيه اي 2-3)توزيع كالا برگ هاي غذايي براي مواد غذايي غني از ريزمغذي ها و با كشش درآمدي بالا براي خانوارهاي آسيب پذير. 3-3)توسعه و گسترش بخش خصوصي دست اندركار با هدف تسهيل دسترسي فيزيكي به ميوه و سبزي در مناطق شهري و روستايي 4-3)تدوين برنامه جامع براي كاهش ضايعات مواد غذايي 5-3)استفاده از فناوري مناسب در بسته بندي مواد غذايي 6-3)هدفمندسازي يارانه هاي غذايي در جهت تأمين ريزمغذي ها (سبزي، ميوه، گوشت، شير و لبنيات) در اقشار كم درآمد (دهك 1 تا3). 4-بهبود دسترسي به مراقبت هاي تغذيه اي و بهداشتي مناسب در سطوح مختلف پيشگيري براي گروههاي آسيب پذير 1-4)ارتقاي برنامه هاي مكمل ياري گروههاي آسيب پذير با توليد مكمل هايي كم هزينه تر و با قابليت پذيرش بهتر (اسپرينكل، فودلت) 2-4)تدوين برنامه جامع مراقبت تغذيه اي خانواده در سطح ملي، منطقه اي و محلي 3-4)استقرار نظام ارجاع و پزشك خانواده در كل كشور 4-4)تدوين سازوكارهاي حمايت از برنامه هاي نوآورانه در زمينه ترويج تغذيه با شير مادر و تغذيه تكميلي مناسب 5-4)گسترش بهسازي محيط (آب و فاضلاب و زباله) با تأكيد بر مناطق محروم 6-4)مديريت صحيح بازيافت زباله و آموزش آن در جامعه 7-4)گسترش برنامه عدالت در سلامت 8-4)گسترش آموزش همگاني به ويژه دختران و زنان و تقويت جايگاه زنان در خانواده 9-4)برنامه حمايت طلبي براي كاهش ميزان مواجهه با آلاينده هاي حاوي سرب در محيط هدف راهبردي 2 -2-1: كاهش درصد شيوع سوء تغذيه انرژي- پروتئين به ميزان 50درصد وضع موجود 1 -بهبود دسترسي به مراقبت هاي تغذيه اي و بهداشتي مناسب در سطح مختلف پيشگيري و درماني براي گروههاي آسيب پذير. 1-1)تقويت جايگاه مشاور تغذيه در نظام ارائه خدمات ادغام خدمات مشاوره تغذيه اي در مراكز بهداشتي- درماني (تيم سلامت) ارائه مراقبت هاي تغذيه اي با كيفيت بالا به بيماران بستري در سطوح باليني گسترش خدمات مشاوره اي تغذيه اي از راه دور گسترش مراقبت هاي اوليه بهداشتي 2-1)ساماندهي تغذيه در مهدكودك ها، مدارس و مراكز آموزشي و مراكز نگهداري سالمندان 3-1)تدوين پروتكل ها و استانداردهاي تغذيه در سطح ملي 4-1)ارتقاي دسترسي حاشيه نشين ها به خدمات تغذيه اي استاندارد از طريق شبكه هاي بهداشتي-درماني كشور 2 -گذر تدريجي و تغييردسترسي به مراقبت هاي اوليه از خانه بهداشت به خانواده 1-2)تقويت جايگاه زنان در خانواده 3 -اجراي برنامه هاي حمايت تغذيه اي و توانمندسازي خانوارهاي نيازمند 1-3)تدوين برنامه غذا براي كار با بهره گيري از ظرفيت هاي خيرين و مراكز خيريه 2-3)كاناليزه كردن امكانات و منابع خيريه ها به فعاليت هاي اجتماعي هدفمند در جهت تحصيل و اشتغال اعضاي خانوارهاي نيازمند 3-3)ارتقاي وضعيت تغذيه رايگان در مدارس و استفاده از مواد غذايي مغذي شده (از جمله مغزدانه ها، ميوه ها و سبزي ها) و منع فروش و يا ارائه مواد غذايي كم ارزش در بوفه هاي مدارس 4-3)هدفمندسازي يارانه هاي غذايي هدف كلان2 : ارتقاي سلامت تغذيه اي جامعه هدف كلان كمي 1 -2: كاهش ميزان عوامل خطر تغذيه اي بيماري هاي مزمن به ميزان 50 درصد وضع موجود تا سال 1404 اقدامات : 1-تعادل مصرف انرژي 1-1)گسترش استفاده از سبدغذايي مطلوب و راهنماهاي غذايي كشور 2-1)گسترش فضاهاي ورزشي به خصوص براي دختران و بانوان 3-1)توسعه تسهيلات ورزشي در محل كار 2-تقويت مراقبت هاي تغذيه اي دوران جنيني و دو سال اول زندگي 1-2)توسعه و تقويت برنامه ترويج تغذيه با شيرمادر 2-2)كاهش ساعت كاري مادران باردار شاغل 3-2)افزايش مرخصي زايماني تا يكسال براي مادران 4-2)قانون مرخصي همسران به مدت 2 ماه پس از زايمان مادر براي حمايت از مادر و شيرخوار 5-2)توليد غذاهاي كمكي غني شده بر پايه غذاهاي بومي 6-2)توسعه كيفيت مراقبت هاي بهداشتي و تغذيه اي در شبكه هاي بهداشتي درماني كشور 3-مقابله با عوامل مختل كننده سيستم متابوليسم و اندوكرين 1-3)جايگزين كردن رنگ هاي طبيعي به جاي رنگ هاي مصنوعي 4-گسترش تنوع محصولات غذايي كم چرب و كم كالري 1-4)توليد محصولات غذايي رژيمي براي گروههاي خاص جامعه 2-4)كاهش ميزان قند، چربي و نمك در فرآورده هاي غذايي 5-تصويب قوانين و مقررات بازدارنده 2-5)ارتقاي كيفيت توليد و عرضه فست فودها و غذاهاي آماده 3-5)تدوين، تصويب و اجراي افزايش ماليات براي كليه غذاهاي كاهنده سلامت و اختصاص درآمد حاصله براي يارانه به گروههاي آسيب پذير در تأمين غذاهاي سالم 4-5)تقويت برنامه نظارت بر عرضه مواد غذايي در اماكن آموزشي، اداري و در اماكن و مراسم مذهبي 6-تشويق توليدكنندگان جهت توليد مواد غذايي سالم ساز 1-6)بهبود كيفيت روغن هاي مصرفي و به حداقل رساندن ميزان اسيدهاي چرب اشباع و ترانس در آنها 2-6)حمايت و جلب همكاري صنايع غذايي براي توليد غذاهاي كم قند و بدون قند، كم نمك و كم چربي يا بدون چربي و غذاهاي پرفيبر و نوشابه هاي سالم 3-6)حمايت از توليد غذاهاي فراسودمند 4-6)دستيابي به تكنولوژي هاي نوين در صنايع غذايي توليدكننده اسنك ها و تنقلات سالم هدف كلان كمي 2 -2: افزايش رفتارهاي سالم تغذيه اي تا 70درصد وضع موجود در سال 1404 اقدامات : 1-توسعه برنامه هاي تغيير رفتار تغذيه اي 1-1)آموزش استفاده از برچسب هاي تغذيه اي كالاهاي غذايي 2-1)تدوين و اجراي برنامه هاي توانمندسازي محلي و منطقه اي در زمينه رفتارهاي سالم تغذيه اي 3-1)مطالعه در زمينه شناخت باورها و رفتارهاي غذايي هر منطقه 2-آموزش همگاني ارتقاي فرهنگ و سواد تغذيه اي در جامعه به ويژه زنان 1-2)برنامه ريزي آموزشي و اجرايي جهت ارائه خدمت هدفمند به جامعه توسط كارشناسان تغذيه در تيم سلامت 2-2)ارائه مشاوره هاي تغذيه اي با بهره گيري از فناوري هاي جديد ارتباطي 3-2)ساماندهي آموزش تغذيه و شيوه زندگي سالم در مقاطع تحصيلي آموزش و پرورش و آموزش عالي و تعيين حداقل دانش آموز انتظار به تفكيك هر يك از مقاطع تحصيلي 4-2)ايجاد مهارت هاي تغذيه اي در دختران در مقاطع بالاي تحصيلي به منظور اصلاح الگوي مصرف خانواده 3-توسعه سياست هاي اجرايي حمايتي در جهت تسهيل رفتارهاي سالم و ممانعت از رفتارهاي مخاطره آميز تغذيه اي 1-3)بومي سازي سبد غذايي مطلوب 2-3)آموزش همگاني براساس سبد غذايي محلي 3-3)مطالعه و شناسايي غذاهاي سنتي و تعيين ارزش تغذيه اي آنها به منظور ترويج غذاهاي سنتي سالم در منطقه خروجي كارگروه مديريت منابع انساني موضوعات كليدي : 1-فرار مغزها (خروج از سيستم دولتي، خروج از كشور) 2-كميت و كيفيت سطوح مختلف نيروي انساني لازم براي سلامت 3-تربيت نيروي انساني كارآمد و پاسخگو 4-حفظ و نگهداشت (عوامل نارضايتي، عوامل رضايتمندي) 5-تضاد منافع هدف 1 : تأمين، تربيت و كاربست نيروي انساني شايسته براي پاسخگويي به نيازهاي نظام سلامت اقدامات : 1-1)تحول در نظام آموزش بخش سلامت و تربيت نيروي كارآمد، شايسته و اثربخش در كليه سطوح ارائه دهنده خدمات تشكيل كميته تحول نظام آموزشي با مشاركت معاونت آموزشي، اداره كل منابع انساني و بخش ارائه خدمات جهت تدوين سناريوهاي مختلف براي تعيين نيازهاي بخش سلامت به روزرساني طرح درس هاي آموزشي، مبتني بر شايستگي ها و متناسب با نيازهاي بخش سلامت باز تعريف رشته هاي تحصيلي مورد نياز براساس نيازهاي نظام سلامت (تعيين رشته هاي مازاد و برنامه ريزي براي ايجاد رشته هاي جديد متناسب با نيازهاي سلامت در افق 1404) تلفيق آموزش با تربيت، پژوهش و مهارت در توليد علم 2-1)برآورد عرضه نيروي انساني بخش سلامت در مناطق مختلف جغرافيايي به تفكيك رشته تحصيلي برآورد وضعيت موجود عرضه نيروي انساني پيش بيني عرضه نيروي انساني مورد نياز به تفكيك رشته هاي مورد نياز در مناطق مختلف جغرافيايي 3-1)تدوين سند راهكارهاي جلب مشاركت سازمان هاي جهاني جهت بهره گيري از تجارب موفق آنها در حوزه آموزش، نوسازي و توانمندسازي نيروي انساني (نظام يادگيرنده سلامت) 4-1)تدوين سياست هاي ملي براي تأمين منابع انساني سلامت 5-1)تدوين سندي جهت تقويت مشاركت بخش غيردولتي در بخش آموزش ب. ت. ب. اصل 44 قانون اساسي 6-1)طراحي و استقرار چارچوبي براي تكميل و تقويت نظام اعتباربخشي آموزشي ارتقاي حضور موثر هيئت علمي در دانشگاهها از طريق نظام پايش و پرداخت مبتني بر توانمندي ها، عملكرد و ... (تدوين استانداردهاي ارزيابي و پاداش به اعضاي هيئت علمي و تشكيل كميته پايش حضور اساتيد مميزي فعاليت هاي تضمين كيفيت تدوين شده افزايش كيفيت تدريس (به روزرساني دانش اعضاي هيئت علمي متناسب با علوم نوين در حوزه مربوطه (براساس محتواي دروس باز تعريف شده)، تشكيل كميته تضمين كيفيت آموزش) 7-1)ايجاد مركز پژوهش و برنامه ريزي منابع انساني نظام سلامت (راه اندازي مركز تحقيقات منابع انساني بخش سلامت، به شكل مستقل و يا به صورت يكي از دپارتمانهاي موسسه ملي تحقيقات سلامت كشور) هدف 2 : تنظيم عرضه و تقاضاي نيروي انساني نظام سلامت با هدف ارتقاي پاسخگويي، عدالت محوري و كارايي اقدامات : 1-2)برآورد تقاضاي نيروي انساني بخش سلامت در مناطق مختلف جغرافيايي به تفكيك مشاغل برآورد وضعيت موجود تقاضاي نيروي انساني پيش بيني تقاضاي نيروي انساني مورد نياز به تفكيك رشته هاي مورد نياز در مناطق مختلف جغرافيايي برقرار تعادل نسبي ميان تعداد و تركيب نيروهاي ارائه دهنده خدمت در سطوح اول، دوم و سوم تعيين تكليف مشاغل حساس و چند حرفه اي (بهورزان و ...) تدوين استانداردهاي كمي و كيفي نيروي انساني مورد نياز در نظام سلامت كشور تدوين نقشه توزيع عادلانه و مبتني بر نياز نيروي انساني نظام سلامت كشور 2-2)متعادل سازي عرضه و تقاضاي نيروي انساني بخش سلامت 3-2)بازنگري در مرزهاي حرفه اي و تركيب مهارت هاي كاركنان بهداشتي و درماني به منظور دسترسي كليه اعضاي جامعه به خدمات به شيوه اي عادلانه واثربخش شفاف سازي حدود مسئوليت ها و اختيارات مشاغل حساس طبق استانداردهاي حرفه اي مربوطه در دنيا. هدف 3 : تصدي 100 درصد مشاغل و حرف نظام سلامت توسط نيروي انساني شايسته 1 -3)بازنگري مشاغل تعريف شده و طراحي مشاغل جديد، متناسب با نيازهاي بخش سلامت در افق 1404 تدوين سناريوهاي متفاوت براساس نيازهاي شناسايي شده بخش سلامت در افق 1404 ب. ت. ب. پيش فرض هاي پيش رو از جمله خصوصي سازي، ايجاد دولت الكترونيك و ... بازنگري مشاغل بخش سلامت ب. ت. ب. نيازها و سناريوهاي تعريف شده 2 -3)طراحي مجدد و استقرار ساختار سازماني ب. ت. ب. نيازهاي شناسايي شده در افق 1404 3 -3)ارزشيابي مبتني بر شايستگي كليه مشاغل و حرف نظام سلامت كشور تعيين ويژگي هاي شغلي براي مشاغل مختلف، متناسب با نيازهاي بخش سلامت ايجاد پايگاههاي داده در خصوص دانش، مهارت و نگرش و شايستگي هاي شاغلين در كليه سطوح بخش سلامت به منظور ارزيابي مستمر نيازهاي آموزشي باز تعريف شرايط احراز مشاغل ب. ت. ب. شايستگي هاي تعريف شده 4 -3)به روز رساني ساختار نظام سلامت براساس سطح بندي خدمات و مبتني بر تخمين كميت و كيفيت نيروي انساني تربيت شده (خروجي ارزيابي مشاغل) متناسب با نيازهاي بخش سلامت 5 -3)تحول در نظام جذب و به كارگيري موثر نيروي انساني شايسته، متناسب با نياز بخش سلامت طراحي و استقرار مراكز ارزيابي منابع انساني جهت جذب و به كارگيري نيرو، آموزش، توسعه و ارتقاي نيروي انساني 6 -3)ايجاد مراكز مستقل ارزيابي و اعتباربخشي نيروي انساني بخش سلامت افزايش حضور موثر متخصصين (به ويژه اعضاي هيئت علمي) در محل كار (بررسي سالانه نيازها، ضرورت ها و ترجيحات جهت حضور موثر متخصصين، تشكيل كميته پايش حضور متخصصين، تدوين استانداردهاي ارزيابي و پاداش به متخصصين جهت حضور فعال) بازنگري و تدوين نظام نظارت بر عملكرد حرفه اي پزشكان، متخصصين و شاغلين نظام سلامت به ويژه در بخش خصوصي در سطح ملي و استاني با مشاركت مستقيم انجمن هاي حرفه اي مربوطه 7 -3)تدوين نظام هاي جامع استخدام، آموزش حين خدمت، مسير ارتقاي شغلي، ارزيابي عملكرد، جبران خدمت، حمايت و رفاه، رسيدگي به تخلفات و خروج از خدمت كاركنان غير هيئت علمي و اعضاي هيئت علمي، متناسب با نيازهاي بخش سلامت 8 -3)آموزش و توسعه مداوم حرفه اي نيروي انساني بازبيني و استقرار نظام نوين و جامع آموزش (بدو و ضمن خدمت) مبتني بر شايستگي هاي مشاغل مختلف و براساس نيازهاي بخش سلامت به روز رساني توانايي ها و مهارت هاي كارشناسان بخش هاي ستادي در جهت تبديل ستاد به يك مركز صرفا سياست گذار بسترسازي به منظور تبديل بخش سلامت به يك بخش يادگيرنده از طريق ايجاد فرصت هاي آموزشي مستمر براي كليه نيروهاي شاغل در بخش 9 -3)سنجش مسير بازگشت سرمايه2 آموزش هاي ارائه شده به نيروي انساني طراحي و استقرار نظامي براي سنجش مستمر بازگشت سرمايه (Return on Investment) آموزش هاي ارائه شده به نيروي انساني 10 -3)تهيه سياست هاي نحوه تعامل و استفاده از ظرفيت هاي هيئت امناي دانشگاهها به منظور تحول در نظام هاي اداري، استخدامي و تشكيلاتي، مالي و معاملاتي، و آموزشي- پژوهشي و تصويب مقررات تسهيل كننده و چابك ساز 11 -3)بازنگري و اصلاح آيين نامه هاي (اداري، استخدامي و تشكيلاتي) كاركنان غير هيئت علمي و اعضاي هيئت علمي، متناسب با نيازهاي بخش سلامت 12 -3)بسترسازي جهت استقرار نظام حاكميت باليني در بخش سلامت از طريق تغيير رويكرد سنتي مديريت منابع انساني به رويكرد سيستمي و مشاركتي اتخاذ رويكرد سيستماتيك در فرآيندهاي مربوط به استخدام و نگهداشت نيروي انساني ارزيابي مستمر شايستگي هاي مورد نياز سطوح مختلف نيروي انساني براساس نيازهاي بازار سلامت در افق 1404 هدايت فرهنگ سازماني به سمت فرهنگ كاري با رويكرد تيم هاي چند تخصصي هدف 4 - حداقل ميزان رضايت شغلي منابع انساني شاغل در نظام سلامت 85 درصد باشد. اقدامات : 1-4)تدوين و اجراي سياست هاي ارتقاي ميزان رضايتمندي منابع انساني سلامت طراحي و استقرار نظام رفاهي-انگيزشي براي منابع انساني مختلف در نظام سلامت شناسايي عوامل بهداشتي و غيربهداشتي دخيل در تأمين و ارتقاي ميزان رضايت منابع انساني و تلاش در جهت رسيدن به شرايط مطلوب 2-4)طراحي و استقرار نظام مديريت عملكرد و سيستم پاداش و پرداخت مبتني بر عملكرد 3-4)افزايش ميزان ارزش افزوده اقتصادي مشاغل در فعاليت هاي تحقيقاتي و علوم پايه و رشته هاي مديريتي به منظور جذب نيروهاي تخصصي 4-4)در نظر گرفتن پاداش در سه حيطه كار در مناطق جغرافيايي خاص، ساعات خاص (خارج از زمان اداري) و شرايط خاص 5-4)بسط و توسعه عدالت اجتماعي در روابط رسمي و غيررسمي، افقي، عمودي و موازي سازماني در شبكه ارائه خدمات بهداشتي و درماني هدف 5 - حداقل ميزان انگيزش و تعهد سازماني منابع انساني شاغل در نظام سلامت 75 درصد باشد. اقدامات : 1-5)بازبيني و متناسب سازي اختيارات و مسئوليت هاي تفويض شده به كارشناسان جهت ايجاد انگيزه كافي در انجام وظايف محوله 2-5)بازبيني نظام ارزيابي عملكرد نيروي انساني طراحي و استقرار نظام اثربخش و پوياي ارزيابي عملكرد نيروي انساني متناسب با ماهيت مشاغل مختلف 3-5)تهيه مسير ارتقاي شغلي كارآمد براي كليه نيروي انساني شاغل در نظام سلامت بر پايه نتايج حاصل از تجزيه و تحليل مشاغل 4-5)تحول در فرهنگ سازماني و تبديل آن به فرهنگ پشتيبان تعهد، وفاداري و پايبندي به اصول و ارزش هاي رفتار حرفه اي ترويج فرهنگ كار شايسته در بخش سلامت 5-5)تدوين برنامه ملي ارتقاي سلامت نيروي انساني و كاهش عوامل خطر شغلي نيروي انساني بخش سلامت 6-5)تدوين و اجراي برنامه هاي غني سازي شغلي/ نظام جانشين پروري 7-5)تدوين و به كارگيري كدهاي رفتاري، اخلاقي و شغلي براي نيروي انساني 8-5)فراهم سازي امكان مشاوره براي پيشرفت نيروي انساني در مسير شغلي و حرفه اي ترسيم شده 9-5)ارزيابي سالانه علايق و استعدادهاي حرفه اي نيروي انساني و ابلاغ وظايف براساس آنها هدف 6 - رساندن ميزان رشد بهره وري نيروي انساني بخش سلامت به حداقل 3 درصد در سال اقدامات : 1-6)طراحي نظام بهره وري نيروي انساني مختص نظام سلامت 2-6)ايجاد مركز سنجش بهره وري نيروي انساني بخش سلامت هدف 7 -افزايش نرخ ماندگاري نيروي انساني متخصص (اشتغال به كار تمام وقت) در بخش دولتي سلامت به ميزان 90 درصد اقدامات : 1-7)بهبود وضعيت نگهداشت نيروي انساني متخصص و مورد نياز در بخش سلامت افزايش امكان اشتغال نيروي انساني در حرفه مرتبط با تحصيل افزايش ميزان برخورداري نيروي انساني متخصص از تسهيلات اقتصادي، رفاهي و ... 2-7)طراحي و استقرار نظامي جهت افزايش منزلت نيروي كار افزايش سهم نيروي انساني از ارزش افزوده نظام سلامت هدف 8 - كاهش نرخ مهاجرت دانش آموختگان علوم پزشكي (نخبگان، متخصصان، مديران و كارشناسان) از كشور به ميزان 85 درصد اقدامات : 1-8)راه اندازي شبكه ايده پردازي 2-8)تهيه و اجراي سياست هاي افزايش ميزان ارزش افزوده اقتصادي مشاغل در فعاليت هاي تحقيقاتي و علوم پايه و رشته هاي مديريتي به منظور جذب نيروهاي تخصصي 3-8)فراهم سازي بستر مناسب جهت جذب و بازگرداندن نيروي انساني از خارج از كشور ايجاد زيرساخت هاي لازم براي تحقيق و توليد فناوري هدف 9 - تبادل نيروي انساني مورد نياز در بازار سلامت منطقه چشم انداز اقدامات : 1-9)تدوين و اجراي سياست هاي تشويقي كاربست تحقيقات معتبر بومي و بين المللي منابع انساني سلامت هدف 10 - كاهش شاخص سوء استفاده مالي (فساد اداري) در كاركنان سلامت به ميزان 50 درصد سال پايه تا پايان سال 1404 اقدامات : 1-10)الزام به تمام وقت بودن نيروي انساني مورد نياز در يكي از بخش هاي دولتي يا غيردولتي 2-10)تدوين و استقرار سند سياست تشويق رقابت و حذف انحصار در بين ارائه دهندگان نظام سلامت هدف 11 -افزايش عدالت در نظام نگهداشت منابع انساني نظام سلامت اقدامات : 1-11)منطقي نمودن نسبت پرداخت ها بين بخش ها (دولتي و غيردولتي) 2-11)منطقي نمودن نسبت پرداخت ها بين سطوح مختلف شغلي هدف 12 -پايش حصول اهداف اقدامات : 1-12)يكپارچگي توليت منابع انساني نظام سلامت تشكيل كميته يا ستاد توليت منابع انساني بخش سلامت، مشتمل بر نمايندگان معاونت توسعه مديريت و منابع (مدير كل منابع انساني و رئيس مركز توسعه مديريت و تحول اداري)، معاونت بهداشتي، معاونت درمان، معاونت آموزشي و شوراي سياستگذاري وزارت بهداشت (معاونت پژوهشي و مركز آمار و فناوري اطلاعات) شبكه سازي بين كميته توليت با دانشگاههاي علوم پزشكي و ساير ذي نفعان 2-12)توسعه نظام مراقبت و ديدباني منابع انساني ديدباني منابع انساني در بخش ديدباني كل نظام سلامت كشور ايجاد سيستم جامع اطلاعات منابع انساني براي بخش سلامت كشور 3-12)الزام كليه اسناد سياستي نظام سلامت به داشتن پيوست منابع انساني تدوين استانداردهاي پيوست منابع انساني براي سياست هاي نظام سلامت خروجي كارگروه توانمندسازي جامعه موضوعات كليدي : 1-مشاركت مردمي در سلامت 2-سواد سلامت 3-سود تغذيه 4-مهارتهاي زندگي 5-توجه به سلامت حاشيه نشين ها و آسيب پذيرها اهداف راهبردي مشاركت مردم و سواد سلامت در افق 1404 1 -حداقل 50درصد از گروههاي جمعيتي تحت پوشش مراكز سلامت شهري و روستايي از مهارتهاي لازم براي كارگروهي درنهادهاي مرتبط با سلامت برخوردار باشند و به عنوان عضو فعال در اين نهادها مشاركت داشته باشند. اهم اين گروه ها عبارتند از: نوجوانان و جوانان پسر و دختر (24-10 سال) ميانسالان زن و مرد (64-25 سال) سالمندان زن و مرد (65 سالگي به بالا) 2 -حداقل 75 درصد افراد جامعه يا ولي آنها از حداقل سواد سلامت متناسب با نياز فرد برخوردار باشند (دسترسي، درك، تجزيه و تحليل اطلاعات و خدمات و تصميم گيري درست در مورد سلامت خود، خانواده و جامعه) 3 -100درصد افراد جامعه، نهادها و سازمان هاي سلامت محلي حداقل در يكي از محورهاي زير فعال باشند. فرايند حل مشكل سلامت در جامعه شامل، نيازسنجي، تعيين اولويت، تدوين مداخله، اقدام و ارزشيابي آموزش موضوعات سلامت به جامعه به خصوص گروههاي آسيب پذير تدوين و ترويج سياست ها و برنامه هاي ارتقاي سلامت و عدالت در سلامت از طريق وسايل ارتباط جمعي و گفتگو با سياستمداران، برنامه ريزان و مديران نظام سلامت تشويق نيكوكاران براي تأمين منابع مالي نظام سلامت 4 -حداقل 80 درصد مطالبات مردم در زمينه سلامت با نيازهاي واقعي تطابق داشته باشد. 5 -حداقل 50درصد مشاركت خيرين سلامت در راستاي ارتقاي سلامت، پيشگيري و غربالگري بيماريهاي شايع در جامع باشد. 6 -حداقل 90 درصد افراد جامعه از حضور خود با نمايندگان آنها در عرصه سلامت احساس رضايت نمايند. سطح ملي 1-انتصاب نمايندگان مردم در گروههاي مختلف شغلي، قومي، سني و جنسي در كليه شوراهاي تصميم گيري از سطح ستادي تا شهرستان ومحلات 2-تقويت توانمندسازي جامعه و ارتقاي سلامت در محيط هاي كار و ساير اجتماعات از قبيل مدارس، سربازخانه ها، مساجد و ... تدوين و اجراي «برنامه هاي جلب حمايت» براي تغيير در مقررات و قوانين با هدف ارتقاي مشاركت مردم توانمندسازي شوراهاي اسلامي شهر و روستا در مشاركت شبكه اي مردم براي توسعه ايجاد شوراهاي مردمي مشاركت در سلامت محلات و مناطق شهري تدوين و استقرار برنامه بازاريابي اجتماعي در مورد «ارزش كار داوطلبانه و مشاركت» براي مردم طراحي و اجراي برنامه هاي جلب حمايت ساختارهاي قدرت در جامعه از جمله مسئولان قواي سه گانه و مديران سطواح مياني براي گنجاندن عملي مفاهيم مشاركت مردم در كليه عرصه ها تقويت همكاري هاي بين بخشي توانمندسازي افراد كليدي و مرجع در جوامع محلي 10-طراحي و اجراي برنامه هاي جلب حمايت ساختارهاي قدرت در جامعه از جمله مسئولان قواي سه گانه و مديران سطوح مياني براي گنجاندن عملي مفاهيم مشاركت مردم در كليه عرصه ها 11-نهادينه كردن «ساختار مشاركت مردم و همكاري بين بخش» در كليه سازمانهاي دولتي 12-طراحي و استقرار سازوكار مناسب به منظور تسهيل مشاركت مردم در رفع نيازهاي گروههاي آسيب پذير جامعه 13-تدوين سازوكار هدايت مسئوليت اجتماعي «شركتها» در ارتقاي سلامت جامعه 14-ترويج الگوهاي موفق توانمندسازي اجتماع-محور براي مردم و مجريان 15-تهيه، توليد و انتشار برنامه هاي ترويجي پايدار براي ارتقاي مشاركت و سواد سلامت از طريق رسانه هاي جمعي 16-طراحي و استقرار نظام پاسخگويي و بازخورد در كليه بخش هاي دولتي ،خصوصي و غيردولتي 17-تهيه و به روزرساني بانكهاي اطلاعاتي از توانايي هاي مردمي و ميانجيان مشاركت مردمي 18-اولويت دادن به پروژه هاي اعتمادسازي در تخصيص اعتبارات در كليه دستگاهها 19-توانمندسازي سياستگذاران، برنامه ريزان، مديران و ارائه كنندگان خدمات 20-تقويت ارتباطات منطقه اي و بين المللي در زمينه تبادل تجارب و شبكه سازي 21-طراحي وتوسعه و به روزآمدي شاخص ها و استانداردها و معيارهاي مناسب به منظور سنجش سطح توانمندي مردم و سواد سلامت 22-تقويت تمركززدايي و دادن اختيار و مسئوليت به واحدهاي محيطي به منظور تسهيل در امر توانمندسازي جامعه 23-توسعه برنامه ها و پژوهش هاي مبتني بر مشاركت جامعه 24-ارزيابي و استانداردسازي رسانه ها در ارتباط با مباحث سواد سلامت و مشاركت مردم 25-ايجاد انجمن هاي علمي و مرتبط با مشاركت مردم و سواد سلامت اقدامات اساسي براي دستيابي به اهداف راهبردي مشاركت مردم و سواد سلامت در افق 1404 سطح بخشي (وزارت بهداشت) تدوين و استقرار نقشه مهندسي فرهنگ سلامت كشور با مشاركت دستگاهها تعيين سهم و نقش دستگاهها (همكاري بين بخشي) در ارتقاي سواد سلامت و مشاركت مردم در سلامت و تصويب آن در شوراي عالي سلامت مشاركت دادن مردم با سازوكارهاي مناسب در شورايعالي سلامت و امنيت غذايي كشور و كارگروه هاي تخصصي سلامت و امنيت غذايي استانها و شهرستانها طراحي و اجراي برنامه هاي ارتقاي نگرش و آگاهي هاي عمومي در مورد مزاياي مشاركت در برنامه هاي سلامت براي گروه مخاطب مردم و مسئولين (در رده هاي سني، سازمان و ...) آموزش سازمان هاي مردم نهاد و شوراهاي اسلامي شهر و روستا در زمينه ارتقاي مشاركت آنان در سلامت اطلاع رساني به مردم در خصوص تسهيلات و شيوه هاي مشاركت در بخش سلامت تدوين و استقرار سياست مشاركت بخش خصوصي و صنعت در فرآيند ارتقاي مشاركت مردم و سواد سلامت با مشاركت دستگاههاي ذيربط ارزشيابي، اعتبارگذاري و رتبه بندي سازمان هاي دولتي، غيردولتي و سمن ها در ارتباط با مشاركت مردم و ارتقاي سواد سلامت پايش و ارزيابي مستمر قابليت كمي و كيفي مشاركت مردم، سواد سلامت و به كارگيري نتايج آن در طراحي الگوهاي مناسب فرهنگ و رفتار فردي ايجاد مراكز رشد و پارك هاي فناوري مرتبط با ارتقاي مشاركت مردم و سواد سلامت آموزش شبكه سازي نهادهاي اجتماع محور به منظور انتقال تجارب ارتقاي كيفيت خدمات بخش سلامت به منظور اعتمادسازي و جلب مردم براي مشاركت برگزاري جشنواره هاي مستمر براي معرفي و تقدير از افراد و نهادهاي موفق در جلب مشاركت همه جانبه مردم و سواد سلامت توانمندسازي گروههاي آسيب پذير جهت جلب مشاركت و ارتقاي سواد سلامت آنها توسعه محيط هاي حامي سلامت (مساجد، فرهنگسراها، حوزه هاي علميه، مدارس، پايگاههاي بسيج و ...) شناسايي، احياء و ترويج هنجارهاي موجود در فرهنگ ديني و بومي كشور مرتبط با سلامت (از قبيل زكات، وقف و نذورات و ...) خروجي كارگروه سلامت اجتماعي، رواني و اعتياد هدف 1 : ايجاد ساختارهاي هماهنگ كه در آنها سهم و نقش دستگاهها براي مديريت آسيب هاي اجتماعي و ارتقاي شاخص هاي سلامت اجتماعي نهادينه شده است. اقدامات : 1-1)ارتقاي سطح دانش و نگرش سياست گذاران و قانون گذاران 2-1)تدوين پيش نويس لايحه ارتقاي سلامت اجتماعي و مديريت آسيب هاي اجتماعي هيئت دولت 3-1)تدوين اسناد سياست و همكاري بين بخشي پيشگيري از آسيب هاي اجتماعي و ارتقاي سلامت اجتماعي هدف 2 : در تدوين سياست ها و برنامه هاي كلان كشور «پيوست سلامت اجتماعي» نهادينه شود. اقدامات : 1-2)تدوين پيش نويس لايه پيوست سلامت اجتماعي در هيئت دولت هدف 3 : بروز رفتارهاي سالم اجتماعي در گروههاي مختلف جامعه افزايش يابد. اقدامات : 1-3)تهيه اسناد سياست و همكاري بين بخشي بازاريابي رفتارهاي اجتماعي سالم 2-3)تهيه راهنماها و متون آموزشي مناسب هدف 4 : مشاركت ميانجيان مردم در حوزه سلامت اجتماعي نهادينه شود. اقدامات : 1-4)تدوين سند سياست ارتقاي مشاركت عمومي 2-4)تدوين برنامه و سازماندهي سمن هاي كشور براي مشاركت در پيشگيري و كاهش آسيب هاي اجتاعي و ارتقاي سلامت اجتماعي هدف 5 : شاخص سرمايه اجتماعي در روند افزايشي قرار گيرد. اقدامات : 1-5)تدوين سند سياست سرمايه اجتماعي 2-5)تدوين ابزار و مقياس هاي پايش سرمايه اجتماعي و انجام بررسي هاي ادواري هدف 6 : شاخص هاي آسيب هاي اجتماعي به كمتر از يك سوم وضعيت فعلي تنزل يابد. اقدامات : 1-6)ايجاد نظام يكپارچه پايش و مراقبت آسيب هاي اجتماعي 2-6)تدوين برنامه ساماندهي سمن هاي كشور در جهت مشاركت موثر براي پيشگيري و كاهش آسيب هاي اجتماعي با استفاده از تجارب داخلي و بين المللي 3-6)ارتقاي سيستم هاي حمايتي گروههاي آسيب ديده و در معرض خطر موجود هدف 7 - شاخص هاي سلامت معنوي در روندي افزايشي قرار گيرند. اقدامات : 1-7)تدوين اسناد همكاري بين بخشي 2-7)تدوين ابزار و مقياس هاي پايش سلامت معنوي و انجام بررسي هاي ادواري هدف 8 : ارتقاي سلامت روان در افق 1404 كاهش بار اختلالات رواني حداقل به ميزان 50 درصد سال پايه تا 1404 سهم و نقش وزارتخانه ها و سازمان هاي دولتي، استان ها و ميانجيان مردم در ارتقاي سلامت روان نهادينه شود. سواد سلامت روان در گروههاي جمعيتي كودكان، نوجوانان و جوانان، ميانسالان و سالمندان زن و مرد به سه برابر فعلي ارتقاء يابد. بهره مندي، تداوم و كيفيت مراقبت از بيماران رواني اورژانس و شديد در سطح روستا و شهر به سه برابر فعلي ارتقاء پيدا كند. اقدامات پيشگيري سطح اول: 1-8)تشكيل گروه جلب حمايت كننده و مشورت دهنده در وزارت بهداشت براي تأثيرگذاري در تصويب سياست هاي عمومي سالم (بطور ويژه سلامت روان)، مداخله مشورتي در مواقع تنش هاي اجتماعي، تدوين پيوست هاي سلامت و همكاري در ارتقاء سلامت اجتماعي و معنوي (نقش اين گروه درتنظيم سهم و نقش دستگاهها و تفاهم نامه هاي همكاري مهم است). 2-8)تعيين سهم و نقش دستگاهها و سازمان هاي دولتي، بخش خصوصي و غيردولتي (سمن ها و شوراهاي اسلامي)در ارتقاء سلامت روان 3-8)تصويب قانون سلامت روان و پايش استقرار آن 4-8)تدوين برنامه جامع پيشگيري از خشونت اجتماعي و جلب حمايت براي تصويب و استقرار آن 5-8)بازطراحي برنامه هاي سلامت روان در قامت استاندارد «برنامه هاي سلامت» و شروع اجراي كشوري آنها در شش حيطه اولويت دار، مهارت هاي زندگي (براساس آموزه هاي فرهنگ ايراني و اسلامي)، فرزند پروري و روابط خانوادگي، حمايت رواني اجتماعي در بلايا، پيشگيري از خودكشي و خشونت (كودك آزاري، همسرآزاري و سالمندآزاري) و انگ زدايي 6-8) تدوين منشور «سلامت روان ايرانيان» حاوي دانش، نگرش و مخهارت هاي ارتقاي سلامت روان فردي و خانوادگي و ترويج آن در مدارس، دانشگاهها، محل هاي كاري، ميانجيان مردمي، رسانه ها و محلات 7-8)استمرار و تكميل برنامه ادغام سلامت روان در شبكه هاي بهداشتي درماني كشور و ساير برنامه هاي جاري براساس نتايج حاصل از ارزشيابي ها. 8-8)طراحي و اجراي برنامه آموزشي ارتقاي آگاهي و نگرش سياست گذاران و مديران ارشد كشور در زمينه هاي اولويت دار سلامت روان 9-8)همكاري در طراحي برنامه هاي سلامت باروري، سلامت مدارس و تكامل دوران كودكي جهت گنجاندن ملاحظات سلامت روان در اين برنامه ها (سلامت باروري، سلامت مدارس و تكامل دوران كودكي مناسب به عنوان سه عامل پيشگيري از بروز بيماريهاي رواني) 10-8)طراحي و استقرار برنامه هاي ارتقاي سلامت روان در محل كار از طريق همكاري با دفاتر مربوطه در وزارت بهداشت و ساير دستگاهها. اقدامات پيشگيري سطح دوم: 1-8)طراحي و استقرار راهنماهاي پيشگيري، مراقبت و ارجاع بيماران رواني جهت به كارگيري در برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع 2-8)طراحي و اجراي بسته غربالگري و مراقبت از بيماران رواني در موارد اولويت دار 3-8)بررسي سلامت روان ساكنان حاشيه شهرها، تعيين اقدامات هزينه اثربخش و استقرار آنها (از جمله ايجاد كلينيك هاي سيار سلامت روان) 4-8)طراحي و استقرار راهنماهاي مشاوره و مداخله در مواقع بحراني براي اقدامات اورژانس رواني 5-8)طراحي و اجراي برنامه هاي آموزشي ارتقاي سواد سلامت روان در كليه گروههاي مراقبت پزشكي (در طرح درس هاي آموزشي) 6-8)طراحي و استقرار مراكز توانمندسازي مراقبان سلامت روان در سطح استان 7-8)طراحي مراكز سلامت روان جامعه نگر و استقرار يا ادغاام آن در نظام شبكه بهداشتي و درماني و پزشك خانواده اقدامات پيشگيري سطح سوم: 1-8)تدوين يا بازنگري بسته حمايتي بيماران رواني و جلب حمايت براي استقرار اين بسته در كشور (تلفيق با بسته مراقبت هاي پس از ترخيص) 2-8)طراحي و اجراي برنامه هاي جلب حمايت براي افزايش پوشش بيمه مراقبت از بيماران مزمن رواني 3-8)اجراي برنامه هاي جلب حمايت و تشويق بيمارستان ها در اختصاص 10 درصد تخت هاي بيمارستاني به بخش هاي سايكوسوماتيك 4-8)تدوين و ابلاغ شيوه نامه گروههاي خوديار ويژه بيماران رواني و طراحي بسته هاي آموزشي لازم 5-8)راه اندازي بيمارستان ويژه بزه كاران دچار بيماري هاي روانپزشكي 6-8)اعتبار بخشي بيمارستانهاي سلامت روان، رتبه بندي آن ها و استقرار نظام نظارت همتايان 7-8)طراحي و استقرار نظام پايش و نظارت بر عملكرد بخش خصوصي مراقب سلامت روان هدف 9 - ارتقاي پيشگيري، درمان و كاهش آسيب سوء مصرف مواد و الكل در افق 1404 تثبيت/كاهش بار اعتياد حداقل به ميزان 50 درصد سال پايه تا پايان برنامه سهم و نقش سازمان هاي دولتي و استانها و ميانجيان مردم در تثبيت و كاهش بار بيماري اعتياد و سوء مصرف الكل نهادينه شود. مردم در گروههاي سني مختلف از علل ريشه اي، عوامل خطر و پيامدهاي اعتياد و مصرف الكل آگاه شوند. بهره مندي، تداوم و كيفيت مراقبت از بيماران معتاد و سوء مخصرف كنندگان الكل در سطح روستا و شهر ارتقاء پيدا كند. اقدامات پيشگيري سطح اول : 1-9)استقرار بسته هاي استاندارد «آموزش و ترويج مهارت هاي زندگي» براي گروههاي سني مختلف و جلب حمايت براي گنجاندن آن در برنامه هاي رسمي و غيررسمي (با پوشش 100 درصد جمعيت تا پايان برنامه از كليه موقعيت هاي مهدكودك، مدارس، دانشگاهها، سربازخانه ها، محل هاي كاري خصوصي و دولتي، مراكز فني و حرفه اي، اتحاديه ها و سنديكاها، زندانها و ...) 2-9)طراحي و استقرار بسته خدمتي پيشگيري، درمان و كاهش آسيب در حاشيه هشت شهر بزرگ كشور 3-9)تدوين و استقرار بسته خدمتي براي بيماريابي و درمان اختلالات زمينه اي در كودكي كه زمينه ساز سوء مصرف هستند. 4-9)تدوين و استقرار برنامه عملياتي ارتقاي سواد جامعه در زمينه سوء مصرف مواد و الكل از طريق رسانه 5-9)تدوين منشور ارتقاي سواد جامعه در مورد علل ريشه اي، عوامل خطر و پيامدهاي اعتياد و مصرف الكل و ترويج آن. 6-9)تدوين بسته خدمتي پيشگيري، درمان و كاهش آسيب سوء مصرف مواد و الكل براي ادغام در شبكه هاي بهداشتي درماني كشور و استقرار آن 7-9)تدوين استانداردها و الزامات پيشگيري از سوء مصرف مواد و ابلاغ به دستگاهها و آموزش آنها (استفاده از مدل هاي ارتقاي همكاري بين بخشي مانند پيام گزاران و ...) 8-9)تدوين بسته خدمتي پيشگيري از اعتياد و شناسايي افراد در معرض خطر از طريق اقدامات محله محور و استقرار آن با مشاركت شوراهاي اسلامي شهر و روستا 9-9)تدوين برنامه و سازماندهي سمن ها و نام هاي كشور براي مشاركت در پيشگيري، درمان و كاهش آسيب هاي ناشي از سوء مصرف مواد و الكل. 10-9)جلب حمايت همه جانبه ارتقاي عملكرد مديريت آسيب هاي اجتماعي به ويژه كاهش خشونت هاي خانگي، طلاق و جرم 11-9)جلب حمايت براي تدوين سياست پيشگيري و مديريت ترك تحصيل دانش آموزان در تمام مقاطع 12-9)جلب حمايت براي تدوين برنامه جامع تفريحات جامعه و تعيين متولي 13-9)جلب حمايت از طريق ايجاد ائتلاف براي توسعه و ارتقاي سياست كاهش دسترسي به مواد، افزايش مجازت براي مصرف كننده و توزيع كننده 14-9)جلب حمايت براي ارتقاي سياست هاي اشتغال (كاهش بيكاري)، آموزش و حمايت از افراد داراي مشاغل سنگين 15-9)جلب حمايت براي تدوين و استقرار برنامه جامع ارتقاي سرمايه اجتماعي كشور 16-9)جلب حمايت براي استقرار بهينه برنامه هاي ارتقاي سلامت روان و برنامه كاهش مصرف سيگار 17-9)جلب حمايت براي تدوين قانوني به منظور ارتقاي اختيارات وزارت بهداشت در زمينه مديريت پيشگيري، درمان و كاهش آسيب. اقدمات پيشگيري سطح دوم : 1-9)مطالعه براي تدوين بسته خدمتي پيشگيري، درمان و كاهش آسيب در قالب تيم سلامت برنامه پزشك خانواده و جلب حمايت براي ادغام آن 2-9)تدوين و استقرار برنامه هاي بازآموزي براي ارتقاي سطح علمي گروه علوم پزشكي در خصوص درمان 3-9)تدوين و استقرار پروتكل سوءمصرف محرك ها 4-9)تدوين و استقرار بسته خدمتي برخورد با مادر باردار و شيرده معتاد 5-9)امكان سنجي براي راه اندازي مراكز اورژانس و اقامت 10 روز تا 12 روزه كوتاه مدت براي درمان و تدوين و تصويب سياست مرتبط با آن 6-9)ارزشيابي برنامه هاي جاري، بازبيني و ارتقاي دوره اي پروتكل هاي درماني براساس يافته هاي جديد و مواد جديد مصرفي (توجه به درمان هاي ريشه اي به جاي درمان هاي تسكيني و زودگذر و ب. ت. ب. اقدامات براي گروههاي خاص مانند كودكان و زنان) 7-9)طراحي و استقرار نظام پايش و نظارت مراكز ارائه دهنده خدمات و جلوگيري از فعاليت مراكز غيرمجاز NA و كمپ ها (به ويژه تشويق و آگاه سازي براي اجراي پروتكل) 8-9)بررسي و ارائه راهكار عملياتي به منظور افزايش دسترسي به خدمات درمان سوء مصرف مواد و عملياتي كردن نتايج مطالعه 9-9)توسعه درمان در واحدهاي درماني بيمارستاني فعلي 10-9)طراحي و استقرار سيستم مراقبت و ديده باني از سوء مصرف مواد و الكل 11-9)تربيت كادر تخصصي مورد نياز در بخش درمان 12-9)فراهم كردن دسترسي عادلانه به درمان كيفي و اثربخش با هزينه منطقي 13-9)تدوين بسته هاي آموزشي خودمراقبتي مرتبط اقدامات پيشگيري سطح سوم : 1-9)كاهش آسيب از طريق برنامه ريزي مناسب، مشاركت در اجراي برنامه مصوب، فرهنگ سازي 2-9)تعيين داروهاي مناسب براي جايگزيني مواد در درمان، تدوين و استقرار بسته حمايت اجتماعي از افراد در حال درمان 3-9)تدوين بسته خدمتي مشاوره تخصصي بعد از ترك و استقرار آن 4-9)همسويي برنامه هاي درمان و كاهش اثرات درمان هاي متفاوت با يكديگر 5-9)ارتقاء وضعيت توانبخشي از طريق: تدوين و استقرار استانداردهاي مراكز توانبخشي، بازتواني بر مبناي رويكردهاي علمي، بازسازي مراكز دانشگاهي، توسعه بيمه در توانبخشي، تدوين بسته خدمتي توانبخشي مبتني بر جامعه و استقرار آن. خروجي كارگروه علم و فناوري هدف 1 : پاسخگويي و پوشش كامل نيازهاي تحقيقاتي و فناوري نظام سلامت اقدامات : 1-1)تعيين و تدوين اولويت هاي تحقيقاتي نظام سلامت 2-1)تخصيص حداقل 50 درصد اعتبارات تحقيقاتي به اولويت هاي نظام سلامت 3-1)حمايت ترجيحي از ثبت پننت هاي بين المللي 4-1)حمايت از انتشار ملي و بين المللي نتايج تحقيقات حوزه سلامت 5-1)تدوين و اجراي نظام جامع حقوق مالكيت فكري هدف 2 : دستيابي به جايگاه برتر منطقه در تحقيق، توسعه و توليد فرآورده هاي سلامت با فناوري بالا (بيو، نانو، منوكلونال، سلول هاي بنيادي و ...) در زمينه پيشگيري، تشخيص و درمان سريع و موثر بيماري هاي قلب و عروق، سرطان، ديابت، آسم، اعتياد، افسردگي و بيماري هاي نرودژنراتيو. اقدامات : 1-2)تعيين و تدوين سياست ها و برنامه هاي تشويقي حوزه علم و فناوري 2-2)تقويت زيرساخت هاي تحقيق، توسعه و توليد در حوزه هاي با فناوري بالا (آزمايشگاهها و مراكز تحقيقاتي، مراكز رشد، پارك هاي علم و فناوري) 3-2)حمايت هاي دولتي از سرمايه گذاري هاي خطرپذير در حوزه هاي با فناوري بالا 4-2)توسعه شركت هاي دانش بنيان هدف 3 : افزايش نسبت نيروي داروساز از 20 به 40 نفر در يكصدهزار نفر جمعيت كشور اقدامات : 1-3)بازنگري دوره هاي آموزش داروسازي مبتني بر سطوح ارائه خدمات 2-3)اصلاح ظرفيت پذيرش دانشجوي داروسازي مبتني بر امكانات آموزشي و نيازهاي كشور 3-3)تأسيس و توسعه دانشكده هاي داروسازي مبتني بر نيازهاي كشور و بهره گيري از ظرفيت هاي بخش خصوصي هدف 4 : ايجاد اشتغال در بخش دارو (توليد، توزيع، واردات، ارائه خدمات، آموزش و تحقيقات) به ميزان يكصدوشصت هزار نفر (حداقل 25 درصد داروساز) اقدامات : 1-4)توسعه ساز و كارهاي رقابت و حذف انحصار در صنعت داروسازي 2-4)تدوين ضوابط و دستورالعمل ملي مبتني بر استانداردهاي بين المللي در حيطه جديد كاري از جمله كارآزمايي باليني، تحقيق و توسعه و بازرسي دارويي 3-4)تدوين ضوابط حمايتي براي جلب سرمايه گذاري شركتهاي بين المللي در صنعت دارويي 4-4)اتخاذ سياست هاي توسعه بازار دارويي و اصلاح اقتصاد دارو 5-4)حذف تصدي گري دولتي و نهادهاي عمومي از بنگاههاي دارويي (كاهش سهام به كمتر از 50 درصد) 6-4) توسعه صادرات به ميزان حداقل 50 درصد واردات دارو زيرگروه پيشگيري علم و فناوري هدف 1 : ارتقاي آموزش عمومي جامعه با تأكيد بر پيشگيري به ميزان 2 برابر وضع موجود در حوزه سلامت اقدامات : 1-1)تعيين وضعيت موجود 2-1)بهبود روش هاي آموزش 3-1)ارائه برنامخه هاي جديد براساس مسائل مهم و كليدي 4-1)حمايت صدا و سيما از برنامه هاي پيشنهادي هدف 2 : آموزش گروه تخصصي با تأكيد بر پيشگيري به ميزان دو برابر وضع موجود اقدامات : 1-2)بازنگري دروس پزشكي عمومي هدف 3 : ارائه روش هاي نوين در عرصه جديد پيشگيري مبتني بر پژوهش در حوزه سلامت به گونه اي كه فناوري سلامت در حوزه پيشگيري به دو برابر وضعيت موجود برسد. اقدامات : 1-3)تهيه و تدوين سياست استفاده از فناوري هاي نوين 2-3)توسعه شركت هاي دانش بنيان 3-3)تحول مديريت تجهيزات هدف 4 : ارزيابي 100 درصد روش هاي پيشگيري در حال اجرا و مشخص كردن مناسب ترين اقدامات در راستاي ارتقاي وضعيت موجود اقدامات : 1-4)ايجاد شبكه هاي بيماري 2-4)ايجاد مراكز تحقيقات مبتني بر پيشگيري 3-4)حمايت دولت از تحقيقات 4-4)تقويت انجمن ها و سفارش برنامه ها به انجمن ها 5-4)برقراري سيستم ثبت بيماري ها هدف 5 : توليد روش هاي علمي بومي جهت اولويت بندي اقدامات پيشگيري از بيماري ها به ميزان 2 برابر وضع موجود اقدامات : 1-5)تقويت ساختار پيشگيري در وزارتخانه بهداشت 2-5)تقويت شبكه هاي بيماري 3-5)تهيه راهنماي ملي براي بيماري ها هدف 6 : دستيابي به مديريت ومهندسي زيرساخت ها در تحقيق و فناوري در نظام پيشگيري به ميزان دو برابر وضعيت موجود اقدامات : 1-6)تخصيص اعتبارات بالا به تحقيقات در حوزه هاي اولويت دار سلامت 2-6)حمايت از طرح هاي مبتني بر تقويت زيرساخت تحقيق، توسعه و توليد 3-6)تدوين ضوابط و دستورالعمل هاي ملي در حوزه پيشگيري 4-6)بازآرايي مديريت با فن آوري نوين 5-6)تحول مديريت تجهيزات هدف 7 : تمركز مطالعات هزينه در مداخلات پيشگيري به ميزان دو برابر وضعيت موجود اقدامات : 1-7)تقويت انجمن ها و سفارش برنامه ها به انجمن ها 2-7)افزايش دانش مطالعات هزينه در گروههاي تخصصي هدف 8 : تربيت نيروي انساني مورد نياز بخش سلامت با ويژگي هاي: برخورداري از ايمان و اخلاق اسلامي، روحيه جهادي، داراي علم و تخصص، تجربه و توانمندي، خودباوري، مسئوليت پذيري و وظيفه شناسي، پاسخگويي و كارآفريني براي انجام مسئوليت هاي حرفه اي) با تأكيد بر ورود طيف وسيع تري از دانش آموختگان علوم پزشكي كشور به دوره هاي تحصيلات تكميلي هدف 9 : تحقق كامل و عملكردي ادغام آموزش پزشكي در نظام ارائه خدمات بخش سلامت (تعميق ادغام عملكردي و استفاده بهينه از آن در تمامي سطوح و ابعاد) هدف 10 : تحقق نظام ملي نوآوري سلامت با ويژگي هاي اثربخشي، با هدف توليد، نخبه پروري، حمايت هدفمند از نخبگان و نوآوران عرصه هاي علوم و فنون سلامت هدف 11 : استقرار نظام معتبر آموزش عمومي به منظور ارتقاي مستمر سواد سلامت مردم و اعتلاي فرهنگ سلامت جامعه اقدامات : طراحي شبكه هاي بهداشتي، درماني و آموزشي در كليه دانشگاههاي علوم پزشكي كشور و استانداردسازي آنها تدوين / اجرا برنامه متناسب سازي كميت وكيفيت نيروهاي گروه پزشكي تدوين سند آمايش سرزميني و توزيع جغرافيايي نظام آموزش عالي سلامت ايران تدوين سند راهبردي گزينش دانشجو در نظام آموزش عالي سلامت ايران تدوين سند راهبردي مرتبط به هيئت علمي در نظام آموزش عالي سلامت ايران تدوين سند راهبردي توسعه فناوري و اطلاعات و ارتباطات در نظام آموزش عالي سلامت ايران تدوين سند راهبردي توسعه رشته ها و مقاطع در نظام آموزش عالي سلامت ايران تدوين سند راهبردي ساختار نظام آموزش عالي سلامت ايران تدوين سند راهبردي توسعه فعاليت هاي بين المللي در نظام آموزش عالي سلامت ايران تدوين سند راهبردي ارتقاي مديريت و رهبري در نظام آموزش عالي سلامت ايران تدوين سند راهبردي تعامل با صنعت در نظام آموزش عالي سلامت ايران تدوين سند راهبردي تضمين كيفيت اعتباربخشي نظام آموزش عالي سلامت ايران تدوين سند راهبردي تمايز و تفكيك رسالت و فعاليتها در نظام آموزش عالي سلامت ايران تدوين سند راهبردي تأمين مالي نظام آموزش عالي سلامت ايران تدوين سند راهبردي نظام مقاطع و مدارك آموزش عالي سلامت ايران تعيين جهت گيري هاي راهبردي و كلان در اعطاي بورس هاي تحصيلي طراحي و بازتعريف عرصه هاي آموزشي اعم از بيمارستانها و شبكه هاي بهداشتي درماني آموزشي خروجي كارگروه سلامت زنان اهداف راهبردي ارتقاي شاخص هاي استاندارد سلامت زنان و پايش و ارزيابي مستمر آنها در سطح كشور و كسب رتبه اول در منطقه ارتقاء شاخص هاي استاندارد سلامت و توانمندسازي زنان و متعادل سازي آنها در استان هاي مختلف كشور تأمين خدمات مورد نياز سلامت زنان متناسب با اولويت هاي آنان بهبود ارتباط و هماهنگي مراكز تحقيقاتي و اجرايي مرتبط با سلامت زنان همگام نمودن نظام سلامت با پيشرفت هاي علم و تكنولوژي سلامت زنان در دنيا افزايش توليدات علمي و فناوري مرتبط با سلامت زنان و اطلاع رساني متناسب با نيازهاي آنان افزايش حضور زنان در سطوح و ابعاد مختلف نظام سلامت و استفاده بهينه از داوطلبان سلامت افزايش حضور زنان و استفاده بهينه از توان و استعداد آنان در سطوح عالي آموزش، پژوهش گسترش وهماهنگي تحقيقات سلامت زنان جهت گيري هاي استراتژيك حوزه هاي تمركز : وضعيت شاخص هاي سلامت زنان در حال حاضر و پايش روند آنها و كاهش بار بيماري هاي زنان علم و فناوري هاي موثر بر سلامت زنان حضور زنان در رشد علم و فناوري مسائل و مشكلات سلامتي زنان در حال حاضر و آينده لزوم خانواده محوري برنامه هاي سلامت در جهت تعالي و تحكيم بنيان خانواده افزايش كيفيت و ايمني خدمات و مراقبت هاي سلامت با استقرار و ترويج نظام حاكميت باليني تعيين استانداردها و بهره گيري از سازوكارهاي اعتباربخشي توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و استاندارد سازي ارائه خدمات پيشگيري، درمان و مراقبتي براي تمامي گروهها بالاخص زنان جهت حفظ كرامت انساني آنان كاهش بار بيماري هاي مختص زنان الزامات 1.الزامات اشتغال زايي الف) تضمين امنيت شغلي براي زنان در عرصه هاي علمي و پژوهشي و تصميم گيري در نظام سلامت ب) بهبود سلامت شغلي ايشان ج) تأمين فرصت هاي لازم براي كارآفريني و خلاقيت زنان د) بكارگيري نيروهاي انساني مورد نياز در مراكز علمي، تحقيقاتي و آموزشي علوم پزشكي ه) شناسايي و جلوگيري فناوري هاي جديد در استفاده از توان زنان در قالب الگوهاي جديد شغلي 2.الزامات مالي * تأمين منابع مالي لازم براي هر يك از اهداف و برنامه هاي كلان سلامت زنان در قالب بودجه عمومي ساليانه سلامت * تأمين منابع مالي لازم جهت پژوهش هاي مرتبط با سلامت زنان 3.الزامات همكاري * الزام به تلفيق ديدگاه سلامتي، در كليه برنامه ريزي هاي فرهنگي و اجتماعي دستگاههاي دولتي و غيردولتي * الزام به تلفيق ديدگاههاي فرهنگي – اجتماعي در سياست گذاري و برنامه ريزي كلان و عملياتي وزارت بهداشت در خصوص زنان * تقويت ارتباط فعال با حوزه هاي علميه جهت انعكاس موضوعات سلامت زنان به آنان و رفع ابهامات و شفاف سازي ديدگاههاي فقهي در تأمين امنيت و حق سلامت زنان * ارتباط متقابل بين افراد محقق و علاقمند به انجام تحقيق با وزارت بهداشت الزام به همكاري مشترك و ارتباط متقابل با مراكز فعال زنان در نهادها و دستگاههاي مختلف موثر بر سلامت زنان برگزاري نشست هاي فصلي (حداقل) بين نمايندگان دفتر بانوان سازمان هاي مختلف جهت بررسي مسائل و رسيدن به راهكارهاي مشترك و اقدامات هماهنگ انجام تحقيقات بين رشته اي در راستاي مسائل سلامتي زنان 4.الزامات پژوهشي * شاخص هاي استاندارد سلامت زنان را در ايران تعيين نماييم (در مقايسه با اطلاعات WHO و كشورهاي منطقه) * پايش و ارزيابي شاخص هاي سلامت زنان بصورت دوره اي (مثال: 5 ساله) و تعيين روند * پژوهش در زمينه عوامل موثر فرهنگي- اجتماعي و اقتصادي كه موثر بر سلامت زنان است و ارائه راهكارهاي ارتقاء آنها * حمايت از افراد محقق و پژوهشگر بخصوص زنان در عرصه بهداشت و سلامت زنان * حمايت از افراد محقق و پژوهشگر بخصوص زنان در تكنولوژي و فنآوري و در سايه نوآوري * مشخص كردن اولويت هاي پژوهشي مرتبط با سلامت زنان * جمع آوري شاخص ها و اطلاعات و داده هاي مربوط به سلامت زنان در سطح ملي براساس توصيه هاي سند چشم انداز و قانون اساسي و ... 5.الزامات آموزشي * گسترش آموزش سلامت در همه سطوح (در زنان-مردان) * آموزش رسمي و غيررسمي * رسانه اي * جامعه * توسعه آموزش هاي رسمي نيروي انساني بهداشتي ب. ت. ب. نيازهاي سلامت زنان (حتي المقدور منطقه اي) تعيين نيازهاي آموزشي سلامت زنان براساس پايه هاي مختلف تحصيلي و آموزشي و لحاظ كردن اولويت هاي سلامت بر اين مبنا، در برنامه هاي درسي (Curriculum) ارتقاء آگاهي زنان و خانواده ها از نقش ها و مسئوليت ها، نيازهاي سلامت در مراحل مختلف زندگي (بلوغ، ازدواج و ...) حقوق و تكاليف متقابل زن و مرد در زندگي خانوادگي ارتقاء كيفيت زندگي خانوادگي و تعيين الزامات آموزشي و تربيتي آن در سطوح مختلف آموزش مهارت هاي ارتباطي براي خانواده با تأكيد بر آموزش هاي زن و مرد بطور مجزا افزايش سهميه و افزايش نسبت زنان در دوره هاي تحصيلات تكميلي ايجاد رشته خاص در خصوص مديريت سلامت زنان (گرايش رشته اي در سطح كارشناسي و كارشناسي ارشد) تربيت نيروي انساني متخصص و پژوهشگر در خصوص سلامت (جسمي، رواني و اجتماعي) زنان برداشتن موانع موجود در خصوص آموزش مهارت ها و ... در خصوص سلامت زنان اضافه نمودن و تكميل آموزش پزشكي با تأكيد بر آموزش هاي ابعاد مختلف سلامت زنان (جسمي، رواني و اجتماعي) مهارت آموزي فن آوري هاي نوين براي زنان رسمي غيررسمي گسترش روابط علمي و آموزشي در خصوص سلامت زنان با كشورهاي منطقه و ديگر كشورهاي جهان و تأمين حمايت قانوني ومنابع مالي در اين خصوص آموزش و توانمندسازي ساختاري (اشتغال زايي و آموزش) زنان خودسرپرست و بدسرپرست (در تأمين حمايت هاي مالي- حقوقي و اجتماعي از آنها) گنجاندن درس ورزش در برنامه تحصيلي تغييرات Life Style آموزش معيارهاي صحيح در همسرگزيني و افزايش مهارت هاي آنها در حفظ خانواده پايدار و توانمندسازي دختران و پسران (جوانان) در اين خصوص و حفظ خانواده پايدار ايجاد رشته مطالعات سلامت زنان در آموزش علوم پزشكي 6-الزامات نيروي انساني تربيت پژوهشگر ويژه عرصه سلامت زنان با برنامه ريزي و تأمين اعتبار لازم شناسايي افراد محقق علاقه مند به انجام تحقيقات و آموزش در حيطه سلامت زنان استفاده از افراد بازنشسته و معلمين، كاركنان وزارت بهداشت در قالب فعاليت هاي محله اي و منطقه اي به عنوان Health Volunteers و يا تقويت و توسعه طرح رابطين سلامت توانمندسازي زنان مناطق محروم براي سرويس دادن به عرصه سلامت زنان ايجاد بانك اطلاعاتي از افراد محقق و عالم دانشمند در زمينه هاي مسائل و مشكلات زنان و جلب همكاري وحمايت از آنها در اين خصوص حضور فعال زنان، در تمام عرصه هاي تصميم گيري تا اجرا 7. الزامات قانوني، مديريتي و سياسي تعهد دولت به افزايش سلامت زنان بازنگري قوانين در جهت تأمين منابع مالي و انساني در خصوص تحقيقات ناظر بر سلامت زنان بررسي تطبيقي قانون مدني فعلي در زمينه زنان و خانواده با قانون اساسي طراحي و تدوين استانداردهاي ملي ناظر بر سلامت زنان ب. ت. ب. وضعيت اقتصادي و ملي و ... سازگار با استانداردهاي بين المللي در اين خصوص آگاهي جامعه از نقش و تأثير شغل خانه داري در سلامت و توسعه اقتصادي، اجتماعي فرهنگي كشور و حمايت از آن تعيين قوانين و سازوكارهايي براي همكاري بين بخشي با محوريت وزارت بهداشت در طرح و برنامه و اجراي برنامه هاي سلامت زنان اتخاذ تدابير لازم جهت اصلاح قوانين، مقررات و برنامه ها و ساختارهاي حقوقي، اقتصادي و فرهنگي در راستاي حمايت از خانواده، با تأكيد بر سلامت زنان تأمين سازوكارهايي جهت استقلال اقتصادي زنان از طريق: توانمندسازي آنان جهت كمتر وابسته بودن به افراد ديگر در اين خصوص و دستيابي به شغل مناسب با شأن و وظيفه زنان ارائه قوانين در حمايت از زنان و خانواده در مراجع قانوني بازنگري قانون مدني در راستاي تأمين سلامت زنان تشكيل كميته هاي كاري مابين كارشناسان و متخصصين سلامت و متخصصين حزوي و متخصصين قضايي- حقوقي در رابطه با اصلاح قوانين مدني فعلي و پيامدهاي آن بر سلامت زن و خانواده ايجاد تدابير مناسب جهت پيشگيري و كاهش هر گونه ظلم و خشونت خانوادگي و اجتماعي در تهديد سلامت جسماني و رواني زنان و حمايت از قربانيان خشونت تأمين امنيت اجتماعي براي زنان در فضاهاي عمومي تضمين امنيت شغلي براي زنان و بهبود سلامت شغلي ايشان گنجاندن برنامه ها و اهداف ناظر بر سلامت زنان در برنامه هاي توسعه و سلامت كشور بازنگري مستمر-ارزشيابي و نظارت بر اجراي سياست ها و برنامه هاي سلامت زنان، طراحي و استقرار نظام پايش و مراقبت آن در نظام سلامت كشور 8.الزامات نهادي مراكز تحقيقاتي سلامت زنان با تركيب بين رشته اي كه به بررسي مسائل سلامتي زنان مي پردازند در نقاط مختلف كشور ايجاد شبكه مراكز تحقيقاتي سلامت زنان تأسيس مراكز رشد مربوط به مداخلات سلامت زنان راهبردها جهت دستيابي به اهداف نقشه علمي سلامت زنان و همچنين هماهنگ با سياست هاي ارتقاء سلامت زنان مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي راهبردهاي زير پيشنهاد مي گردد: 1 - استانداردسازي ارائه خدمات سلامتي و افزايش دسترسي زنان به نيروهاي متخصص و همگن خدمات سلامت در ابعاد كمي و كيفي متناسب با نيازهاي دوره هاي مختلف زندگي آنان و رفع موانع فرهنگي اقتصادي و فيزيكي براي دسترسي و استفاده از خدمات مورد نياز سلامت خود. 2 - توجه به تعيين كننده هاي اجتماعي موثر بر سلامت زنان و ارائه برنامه هاي مداخلاتي مرتبط 3 -تقويت بنيان خانواده با تأكيد بر ارزش هاي اسلامي وخانواده محوري برنامه هاي سلامت 4 -تعيين نيازهاي آموزشي سلامت زنان و عوامل فرهنگي و اجتماعي و معنوي تأثيرگذار در گروههاي مختلف سني و براساس پايه هاي مختلف تحصيلي و آموزشي تقويت برنامه ها و خدمات و توسعه آگاهي دختران و زنان در خصوص اولويت هاي سلامت ب. ت. ب. آسيب پذيري شرايط فيزيولوژيك آنان در دوره هاي مختلف زندگي 5 -تقويت همكاري ها و هماهنگي هاي بين بخشي در تدوين برنامه هاي موثر بر ارتقاي سلامت زنان از طريق شوراي عالي سلامت 6 -لحاظ كردن اصول اعتقادي، فرهنگي جامعه در اعتباربخشي مراكز ارائه دهنده خدمات پيشگيري، درماني و مراقبتي خصوصي و دولتي 7 -بازنگري مستمر، ارزشيابي و نظارت بر اجراي سياست ها و برنامه هاي سلامت زنان 8 -گسترش آموزش همگاني و اصلاح نگرش خانواده ها نسبت به رفع تبعيض بين كودكان خود و تقويت جايگاه زنان در خانواده و رفع ظلم و خشونت در جامعه و خانواده 9 -آموزش هاي ناظر بر موقعيت زنان خانه دار و نقش آنان در سلامت خانواده و جامعه و حمايت رسمي از فعاليت هاي نهادهاي ذيربط 10 -شناسايي و اتخاذ تدابيرو اقدامات لازم جهت رفع موانع فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي موثر بر ارتقاي سلامت زنان و اصلاح قوانين ومقررات وبرنامه ها و ساختارهاي حقوقي و اقتصادي و فرهنگي در راستاي حمايت از خانواده و سلامت آنان. 11 - توانمندسازي، آموزش، افزايش آگاهي و حمايت از زنان، خانواده و جامعه در خصوص مهارت هاي لازم زندگي ب. ت. ب. آموزه هاي ديني و شرايط فرهنگي، بومي و منطقه اي در پيشگيري و كنترل آسيب هاي اجتماعي با استفاده از رسانه هاي ملي و جمعي و سازمان هاي آموزشي و علمي 12 -اتخاذ تدابير مناسب جهت پيشگيري و كاهش هرگونه ظلم و خشونت خانوادگي و اجتماعي در تهديد سلامت جسماني و رواني زنان و حمايت از قربانيان خشونت توسط قوه قضائيه، نهادهاي فرهنگي و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي 13 -توسعه ارائه خدمات سلامت زنان در مناطق محروم و توانمندسازي آنان در همكاري و مشاركت در عرصه خدمات سلامت 14 - فرهنگ سازي و اصلاح باورهاي جامعه نسبت به جايگاه زنان در حفظ نظام خانواده و تصميم سازي و نقش آنان در سلامت خود، خانواده و جامعه 15 - طراحي و استقرار نظام جامع اطلاعات سلامت زنان و اطلاع رساني آن در سطوح مختلف جامعه و براي گروههاي هدف مختلف (سياستگذار، مديران، محققين و جامعه) 16 -تقويت ارتباط فعال با حوزه هاي علميه جهت انعكاس موضوعات سلامت زنان به آنان جهت تأمين امنيت و حق سلامت زنان 17 -طراحي و استقرار نظام پايش و مراقبت سلامت زنان در نظام سلامت كشور 18 -توليد اطلاعات مربوط به زنان با فرمت قابل مقايسه با اطلاعات جهان و كشورهاي منطقه 19 -الزام دانشگاههاي علوم پزشكي سراسر كشور جهت جمع آوري داده ها و پايش و ارزيابي خدمات مربوط به سلامت زنان و با نيروهاي همگن در منطقه و تحت حوزه استحفاظي خود با نظارت و هماهنگي وزارت بهداشت و دفتر امور سلامت زنان 20 -ارزيابي مستمر وضعيت سلامت زنان و شناسايي عوامل موثر در بهبود آن و راههاي تقويت و توسعه آنها با استفاده از شاخص هاي ملي و جهاني 21 -افزايش تعداد طرح هاي تحقيقاتي در مورد مسائل سلامت زنان به ميزان ده درصد در سال 22 -افزايش تعداد مقاله هاي منتشر شده ايندكس شده در نمايه نامه هاي معتبر بين المللي در مورد مسائل سلامت زنان به ميزان ده درصد در سال 23 -هدايت ارزشي فناوري ها و بومي سازي آنها 24 -ايجاد فضاهاي ورزشي اختصاصي بانوان – دختران و زنان (بخصوص در مناطق محروم) 25 -حمايت از محققان سلامت زنان به ويژه زنان محقق و تشويق و ترغيب وتأمين نيازهاي علمي و تحقيقاتي آنان 26 - ايجاد فرصت لازم براي زنان و دختران جهت انجام فعاليت هاي فيزيكي 27 -رفع موانع موجود در دسترسي آنان به امكانات مورد نياز و بهينه سازي اوقات فراغت آنان (از طريق سازمانهاي ذيربط) 28 -توجه به تغذيه دختران كودك (شروع از خردسالي تا دبستان بخصوص) 29 -توجه به نيازهاي سلامت زنان سالمند و معلول 30 -حمايت از تحقيقات سلامت زنان و تأمين منابع لازم 31 -جلب همكاري بخش خصوصي و مردمي در تحقيقات علمي سلامت زنان 32 -اتخاذ سياست ها و انجام اقدامات لازم در پيشبرد آموزش دانش سلامت زنان در متون آموزش پزشكي 33 -اتخاذ تدابير در جهت تأمين و استفاده از منابع تحقيقاتي در جهت اثرگذاري بر خدمات و وضعيت سلامت زنان 34 -توسعه آگاهي زنان و خانواده ها از نقش و مسئوليت هاي متعدد زنان در خانواده و اجتماع و همچنين نيازهاي سلامت زنان در مراحل مختلف زندگي اعم از كودكي، بلوغ، ازدواج، باروري، شيردهي، يائسگي و سالمندي 35 -تدوين برنامه هاي آموزشي متناسب با نيازهاي سلامت زنان و عوامل فرهنگي و اجتماعي تأثيرگذار بر آن از طريق تعامل بين بخشي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي با دستگاههاي ذيربط. 36 -آموزش لازم و فعال كردن زنان جهت ارتقاي آگاهي و تربيت اعضاي خانواده در زمينه شيوه هاي سالم زندگي توسط رسانه هاي ملي و جمعي و وزارت آموزش و پرورش. 37 -برنامه ريزي مناسب جهت دسترسي به خدمات و حمايت ويژه مورد نياز سلامت براي دختران وزنان آسيب پذير، زنان سرپرست خانوار، خودسرپرست و داراي معلوليت هاي فيزيكي، رواني و اجتماعي بويژه در مناطق محروم توسط دستگاههاي ذيربط 38 -توسعه فرهنگ ورزش در بين دختران و زنان، رفع موانع موجود و دسترسي آنان به امكانات مورد نياز و بهينه سازي اوقات فراغت آنان توسط سازمانهاي ذيربط 39 -حمايت از ترويج و تسهيل امر ازدواج و تشويق جوانان براي تشكيل خانواده پايدار براساس فرهنگ اسلامي-ايراني و رفع موانع فرهنگي و اقتصادي آن به عنوان عامل موثر بر سلامت 40 -اتخاذ تدابير لازم جهت اصلاح قوانين، مقررات و برنامه ها و ساختارهاي حقوقي، اقتصادي و فرهنگي در راستاي حمايت از زنان خانواده با تأكيد بر سلامت 41 -آموزش و افزايش آگاهي هاي زوجين و آموزش هاي لازم در زمينه حقوق، تكاليف، روابط سالم زناشويي، بهداشت باروري، مهارتهاي ارتباطي، حسن خلق و معاشرت 42 -شفاف سازي مسئوليت و تقويت نقش و عملكرد دستگاهها و سازمان هاي مختلف در پيشگيري، ايمن سازي و كنترل آسيب هاي اجتماعي تأثيرگذار بر سلامت زنان در راستاي برنامه هاي توسعه كشور 43 -اتخاذ تدابير مناسب جهت ارتقاي سلامت زنان شاغل و بهبود وضعيت سلامت محيط كار آنها ب. ت. ب. نقش هاي خانوادگي (همسر و مادر) و اجتماعي آنان 44 -افزايش آگاهي جامعه از نقش و تأثير شغل خانه داري در سلامت و توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور و حمايت از آن 45 - آموزش و توانمندسازي ساختاري (اشتغالزايي و آموزش) زنان خودسرپرست، بدسرپرست و حمايت هاي حقوقي و مالي و اجتماعي از آنان 46 - ساماندهي و هدفمندسازي تسهيلات اشتغالزايي با تأكيد بر سه دهك اول درآمدي بويژه زنان خود سرپرست، بدسرپرست معلول نيازمند 47 -ارائه قوانين لازم در حمايت از خانواده و زنان در مراجع قانوني و آسيب شناسي عدم اجراء قوانين مصوب 48 -بررسي قانون مدني و بازنگري قانون مدني در زمينه زنان و خانواده با قانون اساسي درراستاي تأمين سلامت زنان و كودكان و سالمندان 49 -مشخص كردن اولويت هاي پژوهشي مرتبط با سلامت زنان و ايجاد شبكه تحقيقات سلامت زنان 50 -ايجاد مراكز تحقيقاتي سلامت زنان در نقاط مختلف كشور با تركيب بين رشته اي جهت بررسي مسائل سلامتي زنان و كاهش بار بيماريهاي مختص زنان 51 -اصلاح و به روزرساني كليه قوانين و دستورالعمل ها و ضوابط و استانداردها در حوزه نظارت بر مراكز ارائه خدمات پيشگيري درماني و توانبخشي و ارائه آن توسط نيروهاي همگن و رعايت اصول ديني و فرهنگي 52 -حمايت و برقراري تسهيلات لازم از مادران باردار شاغل و رشد و تكامل نوزادان، از طريق كاهش ساعات كاري آنان، افزايش مرخصي بعد از زايمان و دوران شيردهي، مرخصي به همسران آنها. مصوب 1391/01/16 هیات وزیران هیات وزیران در جلسه مورخ 1391/1/16 ‏بنا به پیشنهاد وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ‏تصویب نمود: 1 - نقشه تحول نظام سلامت به شرح پیوست که تایید شده به مهر "دفتر هیات دولت" است ‏تعیین می‌شود. 2 - وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است ظرف دو سال از تاریخ ابلاغ نسخه (02‏) برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع به شرح پیوست که تایید شده به مهر "دفتر هیات دولت" است و اصلاحات بعدی آن که به تصویب ستاد اجرایی کشوری می‌رسد، نسبت به توسعه برنامه مذکور در کلیه مناطق شهری اقدام نماید. همه وزارتخانه ها، سازمانها و دستگاههای مربوط موظف به تامین زیر ساختها و همکاری لازم جهت استقرار برنامه یاد شده می‌باشند. 3 - ‏وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است ظرف شش ماه سامانه جامع اطلاعات بهداشت محیط کشور را راه اندازی نماید. کلیه موسسات و سازمانهای دولتی از جمله سازمان حفاظت محیط زیست، وزارتخانه های نیرو، جهاد کشاورزی، راه و شهرسازی، صنعت، معدن و تجارت، شهرداریها و دانشگاهها موظفند داده های خود را در اختیار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرار دهند تا در این سامانه مورد استفاده قرار گیرد. 6 - ‏وزارت بهداشت، درمان و آموزش.پزشکی موظف است ساختار و منابع مالی لازم برای تجهیز مرکز تحقیقات حلال را با هماهنگی معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور به عنوان یک طرح ملی در سازمان غذا و دارو فراهم نماید. معاون اول رئیس جمهور ‏در راستای سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری در ارتباط با سلامت و به منظور اجرای بندهای جیم و دال ماده32 ‏ و الف ماده 35 ‏قانون برنامه پنجم و با عنایت تدوین، تصویب و ابلاغ دستورالعمل پزشک خانواده و نظام ارجاع در مناطق شهری (نسخه 01‏) و انجام پایلوت برنامه در برخی از شهرهای20 ‏ هزار تا50 ‏ هزار نفر سه استان خوزستان، چهارمحال و بختیاری و سیستان و بلوچستان مشکلات و نارسائی های برنامه با همکاری نزدیک مسئولین مربوطه در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سایر صاحب نظران احصاء و طی جلسات و مطالعات کارشناسی راهکارهای مناسب جهت حل آن مشکلات و روان تر کردن نحوه اجرای برنامه طراحی و توافق کارشناسی صورت پذیرفت و در مواردی که کارشناسان و مدیران دو وزارت به اجماع نمی رسیدند موضوع در جلسه معاونین و مدیران ارشد مرتبط در دو وزارت مطرح و تصمیم لازم اخذ می شد. دستورالعمل حاضر نتیجه فرآیند فوق بوده و تحت عنوان نسخه02 ‏ برای اجرا در کل مناطق شهری کشوری در تاریخ 1390/12/27 ‏به تصویب شورای عالی سلامت و امنیت غذایی رسید. ‏بدیهی است در سال 1391 تصویب تعرفه های خدمات سلامت باید منطبق بر نظام پرداخت برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع باشد. همچنین برای انطباق عملکرد دانشگاه های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مقرر شد موارد در اولین جلسه هیات های امنای دانشگاههای درگیر این برنامه مطرح و تصویب گردد. بدیهی است تا زمان برگزاری جلسه شورای عالی بیمه و هیات امنای دانشگاه ها اجرای این دستورالعمل با ابلاغ وزرای محترم انجام خواهد شد. ‏نظام سلامت عبارت است از تمام سازمان ها، موسسات و منابعی که به ارائه یا تولید اقدامات سلامت اختصاص دارند و Health action عبارت است از هر گونه تلاشی که خواه در مراقبت سلامت فردی، خدمات بهداشت عمومی و یا از طریق برنامه های یبن بخشی انجام می‌گیرد و هدف اصلی آن ارتقای سلامت باشد بدین ترتیب نظام سلامت از اجزایی تشکیل می‌شود که با یکدیگر ارتباط دارند و مجموعه آنها بر سلامت مردم در خانه، محل کار و مکان های عمومی اثر می گذارد. مردم، دولت و سازمان های ارائه کننده ی خدمات بهداشت و درمان در بخش های دولتی، خصوصی، و غیر دولتی، و سازمان های بیمه گر هر یک بخشی از نظام سلامت را تشکیل می دهند. نظام سلامت معمولا در سطح های متفاوت شکل می‌گیرد و از روستا تا شهر، و از مراقبت های اولیه تا خدمات پیچیده تخصصی و فوق تخصصی را عرضه می کند. ‏پزشکی است که حداقل دارای مدرک دکتری حرفه ای پزشکی و مجوز معتبر فعالیت حرفه ای پزشکی در محل ارائه خدمت باشد. پزشک خانواده، در نخستین سطح خدمات، عهده دار ارائه و مدیریت خدمات سلامتی سطح اول است و مسئولیت های زیر را برعهده دارد: 6. سرانه پرداختی به پزشک خانواده و عوامل موثر بر آن ‏پرداخت برای جبران خدمت پزشک خانواده به طور عمده به صورت « سرانه » است. سرانه مبلغی است که به ازای هر بیمه شده به طور ماهانه در برابر ارائه ی بسته ی خدمت سلامت مطابق این دستورالعمل پرداخت می‌شود. سرانه ی متعلقه به پزشک خانواده به تعداد، سن، جنس و. ...... افرادی که در پوشش او قرار می گیرند بستگی دارد. در سال جاری این مبلغ به میزانی است که در ادامه این دستورالعمل می‌آید و در آینده حسب نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی و با تصویب شورای عالی بیمه خدمات درمانی تعیین و ممکن است هر سال یا هر چند سال یک بار، تغییر یابد. ‏مرکز بهداشتی درمانی مجری برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع (محل استقرار پزشک خانواده مسئول و قسمت بهداشت عمومی تیم سلامت مثل کاردان/ کارشناس بهداشت محیط، مبارزه با بیماریها و. .. و پایگاه پزشک خانواده ضمیمه بوده) که به طور معمول در جایی نزدیک به محل زندگی مردم (جمعیت تحت پوشش) قرار دارد، و در آن نخستین تماس فرد با نظام سلامت از طریق پزشک خانواده یا تیم سلامت اتفاق می افتد. خدمات ارتقای سلامت، پیشگیری و درمانهای اولیه، ثبت اطلاعات در پرونده سلامت و ارجاع و پیگیری بیمار، اجرای برنامه های آموزشی جهت ارتقای سلامت عمومی عمده ی خدمات این سطح را تشکیل می دهد که در چارچوب خدمت های واحد پزشکی خانواده اقدامات پشگیرانه، ارائه درمانهای اولیه، تجویز دارو، درخواست انجام خدمات پاراکلینیک، درخواست مشاوره، ارجاع بیماران و پیگیری بیماران ارجاعی و همچنین ثبت و ضبط اطلاعات بیماران در پرونده الکترونیک سلامت آنها م. ب. که در چارچوب خدمات تیم سلامت و پزشک خانواده شکل می‌گیرد. 3 سطح سه : شامل خدمات درمانی و توانبخشی فوق تخصصی سرپایی یا بستری، تامین دارو و دیگر اقلام پزشکی و خدمات پاراکلینیک م. ب.. بازخورد خدمات این سطح در اختیار سطح ارجاع کننده و پزشک خانواده وی قرار می‌گیرد ‏معاونت های درمان دانشگاه / شبکه موظف هستند دسترسی به خدمات اورژانس (اعم از پیش بیمارستانی و....) را در تمام ساعات شبانه روز برابر نظام سطح بندی برای کلیه ساکنین هر شهرستان تامین نمایند. ‏وضعیت اورژانس: دارای دو تعریف عمومی و بالینی م. ب.: ‏خدمات اورژانس115 ‏ کلاً رایگان بوده لیکن هزینه خدمات اورژانس بیمارستانی به صورت فی فورسرویس پرداخت می‌گردد و سهم بیمه ها در پرداخت این هزینه ها در موارد تحت نظر 90% بستری در بیمارستان 95 ‏% و مراجعات غیر ضروری به اورژانس70 ‏% تعرفه بخش دولتی خواهد بود. اما در صورتی که فرد مراجعه کننده به اورژانس نیازمند خدمات اورژانس نباشد حداقل اقدامات تشخیصی (جهت R/O حالات اورژانس) و حداقل اقدامات درمانی (جهت تسکین درد و مشکل) برای او انجام می‌شود (در این موارد70 ‏% درصد از هزینه دارو و سایر اقدامات تشخیصی درمانی (به جزویزیت) از طریق بیمه پرداخت خواهد شد) و به پزشک خانواده خودش هدایت می‌شود. میزان مراجعات غیر اورژانس افراد تحت پوشش هر پزشک به اورژانس که می‌تواند نشانه عدم حمایت پزشک از فرد باشد در پایش عملکرد پزشک خانواده لحاظ می‌گردد. ‏پزشک خانواده موظف است در تمام ساعت شبانه روز (به جزساعات 10 شب تا7 ‏ صبح که با درخواست ستاد استانی و، تائید ستاد کشوری قابل تغییر است) با در اختیار گذاردن تلفن ثابت و همراه خود به کلیه تماس های تلفنی افراد تحت پوشش پاسخ داده و نسبت به ارائه مشاوره و راهنمایی لازم اقدام نماید. 3 - ‏انتخاب کلیه پزشکان شاغل در این مراکز با تائید ستاد شهرستان خواهد بود، ترجیحا این گروه از پزشکان نباید پزشک خانواده باشند و باید اصول معاینه، تشخیص و تجویز دارو را رعایت کنند و بر این اساس ارزشیابی و دریافتی آنان تعدیل گردد، این پزشکان باید واجد پروانه دائم بوده و پزشکان خانواده در صورت تائید ستاد عملیاتی شهرستان می‌توانند در این مراکز خدمت نمایند (حداکثر3 ‏ شب درماه). این مراکز باید حداقل امکانات درمانگاه اورژانس را داشته باشند 7 - ‏درمان در این مراکز برای حداکثر 48 ‏ساعت (اولین دسترسی بعدی به پزشک خانواده بوده مگر آنکه مدت تعطیلات بیش از 48 ‏ساعت باشد که حداکثر برابر این مدت خواهد بود بقیه ادامه درمان به عهده پزشک خانواده فرد م. ب. ‏کلیه پزشکان خانواده همراه با مراکزی (دولتی یا غیر دولتی) که در سطر دوم و سوم به ارائه خدمات بهداشتی، تشخیصی، درمانی و توانبخشی به صورت سرپائی یا بستری می پردازند، شبکه ارجاع را می سازند. کلیه این مراکز به عنوان همکاران (اعضاء) شبکه ارجاع خوانده می‌شوند و ارجاع مجموعه فرایندهایی است که مسیر حرکت و ارتباط فرد را در سطوح سه گانه برای دریافت خدمات مورد نیاز به منظور تامین جامعیت و تداوم خدمات سلامت تعیین می کند. اطلاعات راجع به استفاده فرد از خدمات نظام سلامت نهایتاً در پرونده سلامت الکترونیک شخص نزد پزشک خانواده یا تیم سلامت از طریق ارسال پس خوراند از سطوح تخصصی تر ثبت می‌شود. بدیهی است برابر برنامه زمانی ای که بعدا ارائه خواهد شد کلیه ارائه دهندگان خدمت باید اقدامات خود و نتایج حاصل را راساً و به طور مستقیم در پرونده سلامت الکترونیک فرد درج نماید تبصره بیماران خاص و شیمی درمانی و صعب العلاج (برابر لیست مورد تائید ستاد اجرایی کشوری) جهت خدمات درمانی بیماری خاص خود نیاز به ارجاع مکرر نخواهند داشت ‏مشاوره گروهی (معمولاً به صورت کمیسیون های پزشکی) می‌تواند افقی یا عمودی و یا ترکیبی از هر دو باشد. مشاوره درمانی : استفاده و بهره گیری پزشک از نقطه نظرات و ایده های تخصصی یا فوق تخصصی یک یا چند متخصص دیگر طی فرایند تشخیص، درمان و بازتوانی بیمار م. ب.. جهت مشاوره لزوماً بیمار ارجاع نمی گردد و شاید فقط اطلاعات بیمار مورد نظر به پزشک مشاور منتقل می‌شود. بدیهی است در مشاوره درمانی مسئولیت استفاده یا عدم استفاده از نظرات پزشک مشاور بر عهده پزشک مشاوره کننده م. ب.. مشاوره پزشکی اجتماعی : مواقعی است که به منظور بهبود شاخص های سلامت اجتماعی، یا به هدف رفع مشکل سلامت عمومی، پزشک خانواده موضوع را به پزشک خانواده مسئول منتقل و از آن طریق حسب ضرورت از مداخلات تخصصی، به صورت حضوری یا غیرحضوری استفاده می نماید. این مشکلات می‌تواند مثل اقدامات لازم در کنترل یک اپیدمی، تغییر عادات تغذیه ای و اصلاح شیوه های زندگی برای ارتقاء شاخص های سلامتی، بهسازی منابع آب، پژوهشهای کاربردی و. .. باشد. اعتبارات و هزینه های این دسته از اقدامات باید توسط دانشگاه علوم پزشکی و از محل منابع HSR با اولویت تامین گردد. ‏ارزشیابی مراکز ارائه کننده خدمات سلامت: برآورد وضعیت عملکرد مراکز ارائه کننده خدمات سلامت به صورت مقطعی و با استفاده از چک لیست های ارزیابی مبتنی بر شاخص هاو مورد انتظار م. ب.. ‏درهر شهرستان با داشتن شماره تلفن ترجیحا3 ‏ یا 4 ‏رقمی منحصر بفرد با تعداد خطوط و اپراتور کافی در تمام مدت 24 ‏ساعت پاسخگوی مردم بوده و در کلیه مراحل انتخاب پزشک خانواده تا استفاده از خدمات اورژانس و حتی کمک به دریافت خدمات ویژه آنان را راهنمایی کرده و نقش هماهنگ کننده را در مواردی که ناهماهنگی به هر دلیل وجود دارد بین ارائه کننده خدمت و دریافت کننده خدمت به عهده خواهد داشت، راه اندازی این مرکز از وظایف دانشگاه / شبکه بهداشت و درمان بوده و مسئولیت دریافت شکایت مردم، ارائه آن به واحد مربوطه و دریافت و ارائه پاسخ به شاکی از وظایف این مرکز است. این مرکز با نظر مرکز مدیریت، مشاوره و راهنمایی پزشکان خانواده، وظیفه حل مشکلات بیماران را در ارجاع به سطرح بالاتر به طور شبانه روزی بر عهده دارد. منابع مورد نیاز اجرای این قسمت باید توسط دانشگاه علوم پزشکی تامین گردد. ‏مسافران در موارد اورژانس مانند سایر بیماران اورژانسی بدون الزام به رعایت نظام ارجاع به مراکز اورژانس مراجعه خواهند نمود ‏لیکن ساکنین موقت و مسافران می‌توانند به طوریکه در این دستورالعمل(ماده20 ‏) آمده برای دریافت خدمات با راهنمایی callcenter از خدمات پزشکان خانواده یا کشیک تیم سلامت محل سفر استفاده نمایند که در این حالات 30% فرانشیز را بیمار و 70% آن را بیمه به پزشک مذکور پرداخت می نمایند. ‏استفاده پزشک خانواده از پزشک جانشین به طور میانگین 2.5 روزدر ماه معادل20‏ ساعت کاری با هماهنگی ستاد عملیاتی است. و در هر نوبت و در هر 6 ماه نمی‌تواند بیش از15 روز از پزشک جانشین استفاده نماید. در صورتی که به هر علت پزشک خانواده نخواهد و یا نتواند بیش از15‏ روز در محل کار خود به ارائه خدمت بپردازد با هماهنگی ستاد عملیاتی از یک پزشک واجد شرایط به طور موقت به عنوان پزشک جایگزین در همان محل استفاده خواهد شد. مدت استفاده از پزشک جایگزین حداکثر دو ماه در هر سال خواهد بود. چنانچه پزشک خانواده بیش از این مدت (دو ماه در سال) در محل ارائه خدمت حضور نداشته باشد، در صورت وجود پزشک واجد شرایط ستاد عملیاتی باید ایشان را از برنامه حذف نموده، و پزشک جدید را به برنامه وارد نماید، در غیر این صورت باید به گونه ای که ارائه خدمات به مردم مختل نشود حسب صلاحدید و مقررات تصمیم گیری نماید. ‏رابطه مبتنی بر اعتماد متقابل بین پزشک و بیمار که پایه، تشخیص و درمان است در مراجعات متعدد، صرف زمان و با اقدامات حرفه ای پزشکی ایجاد می‌شود. از جمله اقداماتی که به این تداوم خدمت کمک کرده و از وظایف پزشک است عبارتند از: ارائه مشاوره تلفنی به افراد تحت پوشش با ثبت موارد آن در پرونده الکترونیک بیمار، دقت در تکمیل پرونده الکترونیک سلامت و استفاده از آن در هر ویزیت و مراقبت به منظور ارتقاء کیفیت خدمات، نظارت بر ارائه خدمات سلامت توسط سایر اعضای تیم سلامت و نیز پیگیری فعال بیماران ارجاعی، ارائه کلیه خدمات سلامتی برابر برنامه های سلامت کشور به افراد تحت پوشش به طور فعال با استفاده از تلفن و سیستم پیام کوتاه و در صورت عدم مراجعه فرد پیگیری از طریق callcenter و. .. ‏پزشک خانواده مسئول، علاوه بر جمعیت تحت پوشش، مسئولیت هایی [مسئوولیتهایی ] در برابر سلامت عمومی از جمله سلامت محیط، مراکز تهیه و توزیع مواد غذایی، مدارس و دیگر اماکن عمومی نیز دارد که از آنها به عنوان محله تحت پوشش پزشک خانواده مسئول یاد می‌شود. 3 جمعیت تحت پوشش : در مناطق مجری، هر خانوار بر اساس نظر سرپرست خانوار، یکی از پزشکان خانواده مرکز مجری برنامه پزشک خانواده یا پایگاه پزشک خانواده نزدیک محل سکونت را به عنوان پزشک خانواده انتخاب و نزد او ثبت نام خواهد کرد. کسانی که نزد پزشک خانواده ثبت نام می کنند جمعیت تحت پوشش او به حساب می آیند. ب. ت. ب. واقعیت های جامعه، جمعیت تحت پوشش هر پزشک اندازه ای محدود دارد تا پزشک بتواند به همه مسئولیت های خود در برابر آنان عمل کند. ‏بخشی از هزینه و خدمات درمانی ارائه شده توسط خود بیمار به ارائه کننده ی خدمت پرداخت می‌شود. در برنامه پزشک خانواده فرانشیز دارو و ویزیت پزشک خانواده و تیم سلامت سطح یک رایگان خواهد بود. برای جلوگیری از تجویز غیر متعارف دارو و پاراکلینیک عملکرد پزشک در این زمینه در پایش او به طور محسوس لحاظ می‌گردد. گیرنده خدمت باید به کلیه خدمات (به جز خدمات پاراکلینیک و داروخانه) به گونه ای دسترسی داشته باشد که کلیه خدمات پیش بینی شده سطح یک را در حداقل زمان ممکن در پایگاه مجری برنامه پزشک خانواده (مطب تطابق یافته با الزامات) یا مرکز مجری برنامه پزشک خانواده به صورت کامل دریافت نماید. در دوره های سنی بدو ورود به مدرسه، 10 سال، 12 ‏سال، 15 ‏سال، 18 ‏سال، 21 ‏سال و 24 ‏سال و با تاکید بر پیشگیری از بیماریها و مخاطرات شایع دوران نوجوانی و جوانی ب. ت. ب. اولویتها و آموزش صحیح به فرد و والدین، تشخیص و درمان محه و به موقع بیماریها و اختلالات ایجاد شده، پیشگیری از بروز عوارض و ناتوانیهای احتمالی، درمان عوارض ایجاد شده، ارجاع به موقع و پیگیری نتیجه ارجاع: ‏ ‏با تاکید بر پیشگیری از بیماریها و مخاطرات شایع دوران سالمندی ب. ت. ب. اولویتها و اموزش صحیح به فرد و خانواده و جامعه، تشخیص و درمان صحیح و به موقع بیماریها و اختلالات ایجاد شده، پیشگیری از بروز عوارض و ناتوانیهای احتمالی، درمان عوارض ایجاد شده، ارجاع به موقع و پیگیری نتیجه ارجاع. ایمن سازی با واکسن توام در صورت نیاز طبق دستورالعمل کشوری انجام خدمات پرستاری نظیر تزریقات و وصل سرم در سرانه پزشک خانواده و تیم سلامت منظور گردیده و رایگان ارائه می‌گردد ولی موارد مصرفی (سرنگ و ست سرم) توسط گیرنده خدمت تامین خواهد شد اقدامات و مداخلات ساده جراحی و بالینی : شامل خدماتی (غیر اورژانس) است که حسب مهارت و تمایل پزشک خانواده انجام می نمود، که متضمن پرداخت ترفه دولتی بوده که 30 ‏درصد آن توسر مراجعه کنند» و 70 ‏درصد ان توسط بیمه ها قابل پرداخت خواهد بود. (ف مرمت این خدمات مطابق فهرست سار مانهای بیمه خواها بود) ‏ب. ت. ب. ردیف 2 ‏و 5 ‏جدول فوق در هر پایکاه و مرکز به ازای هر پزشک یک ماما یا یک پرستار تمام وقت بکارگیری می‌شود (بدیهی است در مواردی که پزشک خانواده مرد است بکارگیری ماما در این جایگاه الزامی م. ب.) تذکر: خدمات روانشناس بالینی و کارشناس تغذیه به صورت FFS از محل دفتر کار ایشان یا مرکز مجری حسب درخواست پزشک خانواده صرفاً در قالب مشاوره توسط بیمه ها خریداری می‌شود. ‏تبصره: پزشکان واجد شرایط شااغل در مراکز بهداشتی درمانی دولتی در تمام سازمانها موظف به مشارکت در طرح هستند و در این صورت لازم است کلیه ضوابط را رعایت نمایند. تبصره ستاد شهرستان با هماهنگی ستاد استان می توانا در صورت ضرورت این فاصله را تعدیل کند 5- معاون برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور تبصره وظایف ستاد ملی برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع به شرح زیر م. ب. : ‏تعیین راهکارهای مناسب به منظور تامین و تخصیص منابع مورد نیاز برای اجرای مناسب برنامه ‏1. معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و اموزش پزشکی (رئیس ستاد) ‏4- معاون بودجه معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور ‏جلب همکاری صاحبه نظران و ذینفعان برنامه از طریق امضای واحد کشوری یا کمیته های فنی مربوط به هر مدیریت نظارت بر پیشرفت برنامه ها و عملیات 1- رئیس مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت (رئیس ستاد) 5- رئیس امور اجتماعی معاون بودجه معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور ‏ستاد های واهبردی در سطح استان با ترکیب استاندارورئیس ستاد،رئیس دانشگاه (دبیر ستاد)، معا ونین بهداشت (مسئول دبیرخانه ستاد)، درمان و غذا و دارو دانشگاه، مدیر کل بیمه خدمات درمانی استان، مدیر درمان سازمان بیمه نیروهای مسلح، مدیر درمان تامین اجتماعی و مدیر درمان کمیته امام (ره)، رئیس شورای محلی نظام پزشکی استان، نماینده تام الاختیار شورای سلامت صدا و سیمای استان، رئیس گروه توسعه شبکه مرکز بهداشت استان خواهد بود. تبصره در استانهایی که بیش از یک دانشگاه علوم پزشکی وجود دارد رئیس و معا ونین دانشگاههای غیر از مرکز استان عضو ستاد خواهد بود. وظایف ستاد راهبردی استان شامل موارد زیر م. ب.: ‏ تامین و تخصیص منابع مورد نیاز برای کمک به اجرای مناسب تر برنامه 1 ‏.ریی دانشگاه(رئیس ستاد) 2 ‏. معاون بهداشتی و رئیس مرکز بهداشت استان (جانشین رئیس و دبیر ستاد) 4. رئیس گروه توسعه شبکه استان، 6. مدیر درمان تامین اجتماعی استان 7.رئیس شعبه بیمه نیروهای مسلح ‏ کمیته ساماندهی تامین و توزیع منابع مالی و غیر مالی 1 ‏. فرماندار (رئیس ستاد)، 2 ‏. رئیس شبکه (جانشین رئیس ستاد و دبیر ستاد)، 3 رئیس مرکز بهداشت شهرستان، تبصره پزشکانی که نمی توانند یا نمی خواهند به طور دو شیفته تمام وقت در برنامه پزشک خانواده شرکت کنند مشروط به پیشنهاد ستاد شهرستان و موافقت ستاد استان می‌توانند با کاهش حداکثر بیمار تحت پوشش متناسب با ساعات کار در برنامه شرکت نماید 4 عقد قرارداد یک ساله بدون حق توکیل ب. غ. 5. تداوم همکاری با برنامه پزشک خانواده ونظام ارجاع منوط به رعایت استانداردهای اعلام شده م. ب. و در صورت تخطی از وظایف، ستاد شهرستان می‌تواند ب. ت. ب. مقتضیات مربوطه تصمیم لازم را در مورد ادامه یا عدم ادامه همکاری ایشان اخذ نماید 14 ‏. به کار گیری یک فرد دارای صلاحیت علمی و حرفه ای ماما یا پرستار (این فرد باید تعهدات قانونی خود را گذرانده و منعی برای کار نداشته باشد بدون نیاز به داشتن پروانه دفتر کار) که متعهد به ارائه خدمات طبق دستورالعمل کثوری باشد در هر پایگاه (مطب انطباق یافته) پزشک خانواده ‏همه سازمان های بیمه گر موظفند راساً در چارچوپ ضوابطی (از جمله: شرایط عمومی قرارداد، تعهدات پزشک خانواده و سازمان های بیمه، زمان قرارداد، شرایط تمدید و فسخ قرارداد و تعیین مرجع حل اختلاف در موارد مورد نیاز) که ستاد اجرایی کشوری در اختیار می گذارد با پزشکان خانواده متناسب با تعداد بیمه شده خودشان در آن واحد به منظور خرید خدمات آنان (مندرج در این دستورالعمل) و ماما یا پرستار همکار او با پزشک قرارداد بسته و یک نسخه از آن را به شبکه بهداشت شهرستان مربوطه ارسال نمایند ‏هر پزشک خانواده می‌تواند حداقل 500 ‏ و حداکثر 2500 ‏نفر را در پوشش خود گیرد لیکن ستاد عملیاتی شهرستان پس از تائید ستاد استان مجاز است در شرایط استثنایی (مانند کمک به جذب نیرو در مناطق محروم) با گرفتن مجوز از واحد کشورو این سقف را تا 3000 ‏نفر بازای هر پزشک خانواده تغییر دهد. ‏ساعت کار تیم سلامت روزانه 8 ‏ساعت در دو نوبت صبح و بعد ازظهر (8 ‏تا 12 ‏و 4 ‏تا 8 ‏و پنج شنبه ها فقط صبح) تعیین می‌گردد. ساعت آغاز و پایان، حسب مکان جغرا فیایی ونیازهای منطقه و در موارد و شرایط خاص به پیشنهاد ستاد استانی و با تصویب ستاد اجرایی کشوری مشروط به رعایت دو شیفت و میزان ساعات کار الزامی قابل تغییر خواهد بود. تبصره نحوه قرارداد، در پایگاه ها (مطب های پزشکان عمومی) و مراکز مجری برنامه یکسان نبوده به طوریکه در پایگاه قرارداد بابت پزشک و همکارش(ماما یا پرستار) با پزشک منعقد می‌شود و در مراکز مجری با مالک و صاحب امتیاز موسس مرکز عقد قرارداد خواهد شد. تبصره 2 ‏ : در مورد کسانی که بیمه شده هستند اما شماره ملی ندارند (تبعه ایران نیستند) علاوه بر دفترچه به جای شماره ملی از شماره گذرنامه استفاده می‌شود که می توان آن را به عنوان جایگزین شماره ملی برای اینگونه افراد در برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع در نظر گرفت ‏ملاک عمل دفترچه های بیمه دارای اعتبار بوده و داشتن حداقل سه ماه اعتبار در دفترچه از شرایط اصلی ثبت نام است و از تاریخ ثبت نام خانواده ها نزد پزشک خانواده (به شرط تداوم خدمت و رعایت استانداردها) سازمان های بیمه گر موظفند بدون توجه به استحقاق درمان بیمه شدگان تا 6 ماه نسبت به پرداخت سرانه افراد فوق به تیم سلامت اقدام نماید ‏برای استفاده از خدمات بستری در سطح دوم و در صورت نیاز، استحقاق درمان به روش فعلی(دریافت تایید استحقاق درمان قید شده در دفترچه به وسیله دفاتر اسناد پزشکی) دریافت می‌شود. البته به موازات بهبود روش و مکانیزاسیون می توان از روش های الکترونیک نیز بهره گرفت. ‏حق الزحمه پزشک خانواده به صورت سرانه پرداخت می‌شود. میزان سرانه پایه پزشک خانواده و دستیارش (ماما یا پرستار) به ازای هر نفر در ماه 17500 ‏ریال خواهد بود که ب. ت. ب. پذیرش گروههای خاص سنی و جنسی و نیز برخی از موارد خاص که در ذیل خواهد آمد افزایش می یابد. 1 سرانه پایه پزشک خانواده (پایگاه یا همان مطب انطباق یافته) با سرانه پایه 17500 ‏ویال بابت خدمات پزشکی عمومی و خدمات پرستاری و مامایی که توسط هر کدام از بیمه گرها متناسب با تعداد بیمه شده تحت پوشش و سایر ضرایب تعریف شده به شرط رعایت استانداردهای خدمت پس از کسر مالیات و سایر کسورات قانونی قابل پرداخت م. ب.. در هر صورت این گروه هیچ رابطه استخدامی با بیمه ها و وزارت بهداشت ندارند. ‏یاد آور می‌شود این بردافت ها پس از کسر مالیات و سایر کسورات قانونی به حساب مالک یا صاحب امتیاز واریز و ایشان پس از کسر حداکثر 10 ‏درصد بابت استهلاک، اجاره، سود سرمایه، مواد مصرفی، نیروهای پشتیبانی (خدمتگزار، مدارک پزشکی) و... مابقی را به ذینفعان پرداخت می کند. بدیهی است اگر این فرد حقوق بگیر باشد هزینه حقوق آنان کسر و مابقی به صورت کارانه به ایشان پرداخت خواهد شد. تبصره پرداخت حقوق و حق الزحمه کاردان یا کارشناس بهداشت خانواده کاردان یا کارشناس مبارزه با بیماری ها، کاردان یا کارشناس بهداشت محیط و حرفه ای که در واحدهای زیرمجموعه خدمت می کند برابر مقررات به عهده دانشگاه ها /دانشکده های علوم پزشکی موظف به پرداخت معادل حق الزحمه این افراد متناسب با درصد ارزشیابی اخذ شده برابر مقررات جاری خود به علاوه 10% بابت استهلاک، اجاره، سود سرمایه، مواد مصرفی، نیروهای پشتیبانی (خدمتگزار، مدارک پزشکی) م. ب.. 2 خرید خدمت از سایر اعضای تیم سلامت (تغذیه و روانشناس بالینی) به صورت FFS م. ب.. %80 ‏سرانه جمعیت تحت پوشش پزشک خانواده به صورت ماهیانه با اعلام لیست اساس ثبت نام شدگان به ستاد عملیات استانی پزشک خانواده و نظام ارجاع به صورت علی الحساب در پایان هرماه پرداخت شده و 20 ‏% مابقی پس از پایش و بازخورد که توسط تیم مشترک بیمه و شبکه بهداشت و درمان انجام خواهدشد، پرداخت می‌شود (در پایان هر فصل). ‏از تاریخ اجرای این دستورالعمل به منظور ایجاد انگیزه برای استمرار همکاری و پزشکان خانواده ونظام ارجاع، در پنج سال اول همکاری و به ازای هر سال سابقه تا 3 ‏% به سرانه پایه پرداختی (500 ‏تا 2000 ‏نفر) متناسب با نتایج پایش عملکرد پس از، تائید ستاد شهرستان اضافه خواهد شد. حق الزحمه مربوط به درخواست مشاوره از کارشناسان پروانه دار شاغل در حرف مشاوره تغذیه، روانشناس بالینی، بینایی سنجی؛ شنوا یی سنجی در صورت ارجاع از طرف پزشک خانواده ب. ت. های مصوب هیات دولت در بخش دولتی و یا خصوصی و به شرط ارسال بازخورد از طریق بیمه ها قابل پرداخت م. ب.. ‏هرگاه پزشک فانراده، به هر دلیل یکی از افراد تحت پوشش خ. ر. ب. پزشک متخصص ارجاع دهد، در صورت رعایت استانداردهای لازم توسط متخصص و ارائه بازخورد به پزشک خانواده، این فرد در مراجعات سرپایی باید (در بخش دولتی و خصوصی حسب مورد 10 درصد یک ویزیت) را پرداخت نماید در صورتی که مراجعه به بخش خصوصی باشد بیمه ها 90 ‏% یک ویزیت خصوصی کامل به علاوه یک ویزیت کامل دولتی را در صورت رعایت استاندارها از جمله ارائه پس خوراند، به پزشک خواهند پرداخت و اگر فرد به بخش دولتی مراجعه کرده بود سه ویزیت دولتی توسط بیمه ها پرداخت خواهد و در صورتی که فرد خارج ازسیستم ارجاع به پزشک متخصص مراجعه کند، باید 100درصد ویزیت پزشک متخصص را شخصا پرداخت نماید و در این حالت کلیه هزینه ها کلینیک و پاراکلینیک، داروخانه و. ..به عهده بیمار خواهد بود. پرداخت 95% هزینه خدمات بستری ط. ت. های مصوب هیات وزیران در بخش دولتی به عهده بیمه ها خواهد بود که در صورت رعایت استانداردها و ارائه فیدبک ارجاع (با تائید پزشک خانواده) و با نظر ستاد استان تا 50 درصد حق الزحمه پزشک (مشمولK) معالج به این مبلغ اضافه خواهد شد. (قواعد تمام وقتی به قوت خود باقی است لیکن مازاد پرداختی به ازای فیدبک همان 50% یک K حق الزحمه صرفاً به پزشک معالج خواهد بود) اما در بیمارستانهای غیردولتی، خیریه، و. .. پرداخت 95 ‏% هزینه خدمات بستری ط. ت. های مصوب هیات وزیران در بخش دولتی به عهده بیمه م. ب.. در صورت رعایت استانداردها و ارائه فیدبک ارجاع (با تائید پزشک خانواده) و با نظر ستاد استان تا 50 ‏درصد حق الزحمه دولتی پزشک معالج به این مبلغ اضافه خواهد شد. (فرانشیز سهم بیمار 5% تعرفه های مصوب هیات وزیران به اضافه مابه التفاوت تعرفه های مصوب هیات وزیران در بخش مربوطه به عهده بیمه شده خواهد بود).در صورت دریافت هرگونه وجه خارج از تعرفه تحت هرعنوان آن بیمارستان و پزشک مربوطه از مسیر ارجاع حذف خواهد شد تبصره 1 ‏ : لیست داروهای مورد تعهد بیمه ها در مراکزطرف قرارداد برای پزشکان مربوطه (اعم از خانواده، متخصص و فوق تخصص) برابر ضوابط جاری و ابلاغی شورای عالی بیمه م. ب.. تبصره 1 لیست خدمات آزمایشگاهی و تصویر برداری مورد تعهد سازمان های بیمه در مراکز طرف قرارداد برای پزشکان مربوطه (اعم ار خانواده، متخصص و فوق تخصص) برابر ضوابط جاری و ابلاغی شورای عالی بیمه م. ب.. ‏پس از تصویب نهایی فصول فوق مراحل اجرایی توسط ستاد اجرایی کشوری تهیه و لازم الاجرا م. ب. دکتر … بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خروجی کارگروه نظام تامین مالی سلامت ماموریت اصلی نظام سلامت، ارتقای سطح سلامت و پاسخ گفتن به نیازهای مردم و جامعه است. این نیازها تحت تاثیر شرایط اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و محیطی، پیوسته تغییر می کنند. از سوی دیگر بیماری ها و عوامل مخاطره آمیز سلامت دائما در حال تغییر بوده و به خصوص در دوره حاضر تحولات بسیار سریعی را تجربه می نمایند. پاسخگویی به این تغییرات مهمترین استدلالی است که براساس آن باید نظام سلامت را متحول و ارتقاء داد. دو نکته در تدوین این نقشه مدنظر بوده اند: نخست آن که جهت گیری تهیه نقشه، زمینه های تحول راهبردی و بنیادین در سلامت کشور را فراهم آورد. دوم این که پیوستگی با روال های جاری برنامه ریزی کشور در قالب برنامه های توسعه اجتماعی، اقتصادی و اجتماعی کشور وجود داشته و به این دلیل از ادبیات موجود در این برنامه ریزی ها تبعیت شد. در نتیجه به لحاظ روش شناسی این نقشه در خردترین سطح خود مبنای برنامه های توسعه پنج ساله قرار می‌گیرد. پس سیر تدوین به شکلی طرح ریزی شده تا براساس مقدماتی که در پاراگراف قبل توضیح داده شد، «برنامه های ملی تحول» به دست آیند. این برنامه های تحول ملی چون برگرفته از چشم انداز، اصول و ارزش هاهستند، مبتنی بر الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت بوده و بایستی بتوانند سلامت کشور را به چشم انداز تعریف شده رهنمون سازند. خواست موکد طرح ریزان این نقشه، تبدیل برنامه های ملی تحول به عناوین بسته های اجرایی برنامه های توسعه پنج ساله است. براساس تعریف مورد استفاده در برنامه پنجم توسعه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشور، بسته اجرایی عبارت است از مجموعه فعالیت های اصلی و تبعی و طرح ها و پروژه های به هم پیوسته و یا خوشه ای از پروژه های متجانس و به هم مرتبط اولویت دار که به منظور حل یک مشکل اقتصادی، اجتماعی و یا فرهنگی در چارچوب اهداف برنامه به اجرا در می‌آید. به همین منظور است که در این نقشه، عناوین این برنامه های ملی تحول و نیز جزییاتی که مناسب است طراحی و اجرای آنها در برنامه های پنج ساله مورد توجه قرار بگیرند، آمده است. در خصوص روش شناسی باید گفت که برای شکل گیری سیاست ها، برنامه های ملی تحول و نیز جزئیات آنها اقداماتی صورت گرفت. نخست براساس تحلیل محیطی و آینده نظام سلامت، چالش ها و فرصت های پیش روی نظام سلامت تعیین شدند. در مرحله بعد بر اساس خروجی به دست آمده، نقاط تمرکز که می توانستند بهترین تحول را در سلامت کشور ایفا کنند تعیین شدند. برای هر یک از این نقاط تمرکز، تحلیل وضعیت موجود صورت گرفت (ضعف و قوت). همزمان برای هر یک از موضوعات مهمی که بایستی به آنها پرداخته می شد، طرح پژوهشی مستقلی تعریف شد که از این طرح ها به عنوان «منابع اطلاعاتی» یاد شده است. وظیفه مجریان در این طرح ها این بود که روال های بعدی نقشه را به صورت نظام مند و براساس مرور شواهد جهانی و بومی در ایران پیش ببرند ولی خروجی کار آنها مورد استفاده کارگروههایی قرار گرفت که براساس همان عناوین نقاط تمرکز شکل گرفته بودند. وظیفه این کارگروهها این بود که برای هر یک از نقاط تمرکز، براساس اصول سیاست گذاری مطلع از شواهد و با استفاده از مستندی که به عنوان خروجی طرح های پژوهشی (منابع اطلاعاتی) تهیه شده بود، اقداماتی را طرح ریزی کنند که بتواند پاسخگوی تحول نظام سلامت باشد. در واقع کارگروهها به تعیین اهداف، اقدامات و منابع آنها بپردازند. در تعیین اقدامات، انتظار این بود که ضمن مرور شواهد جهانی و بومی، به مزایا،‌مضرات و هزینه آنها توجه شود ولی در این بین عدالت به عنوان تنها ملاکی که پالایش تمام اقدامات را انجام می داد، مطرح شد. انتظار نیز این بود که اقدامات در قالب «اهرم های کنترل»، (شامل ملاحظات مالی، تامین مالی نظام پرداخت، قوانین و مقرارت، ساختار و تغییر رفتار) باشند. نظام سلامت جمهوری اسلامی ایران در سال 1404، نظامی مسئول و پاسخگوست که ضمن فراهم سازی دستیابی به بالاترین سطح امید به زندگی همراه با کیفیت برای آحاد مردم، اعتماد کامل مردم را جلب کرده و با جلب حمایت کلیه سازمانها و نهادها، رویکرد سلامت در همه سیاست ها را اجرایی می نماید. این نظام با اولویت به رویکردهای ارتقای سلامت و پیشگیری به بهره مندی مردم از مراقبت های کارای سلامت جسمی و روانی، توجه به سلامت اجتماعی و حرکت در مسیر سلامت معنوی اهتمام دارد. در این نظام عدالت همه جانبه (در تامین، توزیع منابع و تحقق سلامت) با رعایت کامل اصول و اخلاق حرفه ای اصل نخست بوده و تمامی افراد بر اساس نیاز خود از مراقبت های سلامت بهره مند خواهند بود و براساس توان پرداخت، در تامین مالی مشارکت خواهند داشت. این نظام خلاق بوده و با استفاده از شواهد معتبر و بهره مندی حداکثری از کلیه ظرفیت های انسانی (مشارکت مردمی)، سازمانی (همکاری همه بخش های ذینفع)، علمی و فناورانه، مناسب ترین تصمیم ها را برای پاسخگویی به نیازهای واقعی سلامت مردم اتخاذ می کند، به نحوی که با استفاده از ارتباطات بین المللی و تعامل با کشورهای منطقه (بویژه کشورهای اسلامی)، الگویی الهام بخش برای سایر کشورها م. ب.. 1 سلامت همه جانبه : سلامت شامل رفاه و آرامش جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی است. سلامت موهبتی الهی است. تحقق انسان سالم، برای نیل به کمال انسانی به عنوان خلیفه الله م. ب.. از سویی، سلامت ابعاد و تعیین کننده های متعدد و پیچیده ای دارد. در نتیجه تامین آن به صورت تک بعدی و یک سویه میسر نمی شود و نیازمند اتخاذ نگاهی همه جانبه و کل نگر در سطوح مختلف فردی، خانوادگی، ملی و جهانی است، نگاهی متوازن به کلیه سطوح پیشگیری و مداخله در تعیین کننده ها و تهدید کننده های سلامت (که خود در لایه ها و سطوح مختلف اجتماع پراکنده اند)، پرداختن به سلامت را وظیفه ای مهم فرابخشی و فراملی تلقی می کند. اگر تعریف گسترده سلامت (مشتمل بر رفاه معنوی و اجتماعی) باور جامعه باشد، آنگاه هدف توسعه پایدار، انسان سالم و توجه به سلامت، وظیفه تمام نهادهای اجتماعی است. لذا تمامی نهادها اعم از عمومی و غیردولتی بایستی در این جهت تلاش نمایند. 3 حداکثر سلامت ممکن به مثابه حق : حاکمیت، متولی ارتقاء، حفظ و اعاده سلامت و کیفیت زندگی همگان در بالاترین حد ممکن م. ب.. از این رو دولت مسئول اطمینان از بهره مندی آحاد جامعه از خدمات سلامت با کیفیت، شناسایی، استقرار و به کارگیری شیوه ها و ابزارهای ارتقای سلامت، کاهش و کنترل مخاطرات فردی و اجتماعی موثر بر سلامت است. نتیجه آنها باید تامین طولانی ترین عمر ممکن توام با سلامت و رفاه، زندگی با کیفیت و عاری از معلولیت و ناتوانی برای کل افراد جامعه باشد. 4 عدالت : عدالت اساس ارزشهای اجتماعی است و از آنجا که پیش نیازی برای کرامت انسانی، آزادی و حقوق است، ارزشی ذاتی دارد بی عدالتی در سلامت دلالت بر تفاوت های غیرمنصفانه و قابل اجتناب در وضعیت سلامت، بهره مندی از خدمات سلامت و تعیین کننده های اجتماعی سلامت دارد. مفهوم عدالت در سلامت از دو جنبه خاص باید مورد توجه اکید قرار گیرد: علدات در بهره مندی از خدمات سلامت (که باید براساس نیاز فرد باشد) و عدالت در تامین مالی سلامت (که باید براساس توان پرداخت فرد باشد). 2 پاسخگویی و مسئولیت پذیری : تعهد در برابر چشم انداز جمهوری اسلامی ایران و نقشه جامع علمی در افق 1404، آینده نگری و برنامه ریزی با توجه به نیازهای حال و آینده، پاسخگویی در قبال مسئولیت های اجتماعی و مطالبات گیرندگان و ارائه دهندگان خدمات و شفافیت عملکرد. 3 بهره مندی عادلانه : پوشش فراگیر و بهره مندی آحاد جامعه از بسته جامع خدمات پایه سلامت (متناسب با نیازها و فرهنگ جامعه)، استقرار ساختار مبتنی بر سطح بندی، ارجاع و پزشک خانواده، تامین منابع مالی پایدار، توجه خاص به اقشار آسیپ پذیر و سایر گروههای در معرض خطر (ساکنین روستاها و حاشیه شهرها)، دسترسی عادلانه به سایر خدمات و اطلاعات سلامت. 6 همکاری بین بخشی : همکاری همه بخش ها، پذیرش مسئولیت همگانی در ارتقای سلامت و پاسخگویی کلیه سازمانها، نهادها در مورد تاثیر سیاست ها و اقداماتشان برسلامت، با هدف تحقق «سلامت در همه سیاست ها». چشم انداز سلامت در جمهوری اسلامی ایران حرکت در مسیر سعادت انسانی است. براساس اصلی ترین جنبه های پیشرفت در سلامت جامعه اسلامی؛ محوریت، عدالت و ارزش های اخلاقی می‌باشند. معهذا هنوز برای ارائه هدف گذاری شفاف، شاخص مند و قابل سنجش، بخصوص بای سعادت انسانی بایستی مفاهیم گسترده تر از صرف سلامت در نظر گرفته شود و یا سلامت با مفهوم گسترده که مشتمل بر سلامت معنوی و اجتماعی علاوه بر رفاه جسمی و اجتماعی می‌گردد را مدنظر داشت. به همین لحاظ اهداف کلان ذیل در مسیر سعادت انسانی و از طریق مداخله های سلامتی است که متعاقبا قابلیت سنجش و کمی کردن با شرایط حاضر را دارد و به جای خود می‌تواند جهت گیری های بعدی سیاست های سلامت کشور را مشخص کند. از این گذشته نکته مهم آن است که از مهمترین ارزش های مطرح در نقشه تحول نظام سلامت کشور، عدالت م. ب.. به همین منظور علاوه بر اهدافی که در این بخش عنوان شده اند، عدالت در توزیع این متغیرها نیز جزو اهداف کلان م. ب. که از ذکر آن به واسطه تکرار در نگارش اجتناب می‌شود. 4 افزایش آگاهی، مسئولیت پذیری، توانمندی و مشارکت ساختارمند و فعالانه فرد، خانواده، جامعه در تامین حفظ و ارتقای سلامت با نظارت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی. 6 مراقبت های جامع و یکپارچه سلامت با محوریت عدالت و تاکید بر پاسخگویی، اطلاع رسانی شفاف، اثربخشی، کارایی و بهره وری در قالب شبکه بهداشتی و درمانی منطبق ب سطح بندی، استقرار نظام ارجاع و پزشک خانواده در کلیه شهرها و روستاها. 7 تامین مالی پایدار، پوشش بیمه همگانی سلامت و اصلاح نظام های پرداخت به منظور بهره مندی آحاد جامعه از خدمات سلامت متناسب با نیاز و مشارکت عادلانه مالی آنان و متناسب با توان. 9 تامین حق مردم در بهره مندی عادلانه از سبد غذایی و آشامیدنی مطلوب و مکفی. 12 بهره مندی از دستاوردهای بین المللی سلامت و ارائه دستاوردهای ملی در سطوح بین المللی و الگوسازی با تاکید بر جهان اسلام. 4 سیاست 4) افزایش آگاهی، مسئولیت پذیری، توانمندی و مشارکت ساختارمند و فعالانه فرد، خانواده و جامعه در تامین حفظ و ارتقای سلامت با نظارت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی توجه به ارتقای سلامت و پیشگیری در تامین مالی نظام سلامت 6 سیاست 6) مراقبت های جامع و یکپارچه سلامت با محوریت عدالت و تاکید بر پاسخگویی، اطلاع رسانی شفاف، اثربخشی، کارایی و بهره وری در قالب شبکه بهداشتی و درمانی منطبق بر سطح بندی استقرار نظام ارجاع و پزشک خانواده در کلیه شهرها و روستاها 7 سیاست 7) تامین مالی پایدار، پوشش بیمه همگانی سلامت و اصلاح نظام های پرداخت به منظور بهره مندی آحاد جامعه از خدمات سلامت متناسب با نیاز و مشارکت عادلانه مالی آنها و متناسب با توان افزایش سهم منابع عمومی در تامین مالی سلامت 9 سیاست 9) تامین حق مردم در بهره مندی عادلانه از سبد عادلانه و آشامیدنی مطلوب و مکفی یکپارچگی سیاست گذاری، تولیت و برنامه ریزی برای امنیت غذا و تغذیه و تامین ایمنی غذا و تعیین استانداردهای مربوطه توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تقویت برنامه های آموزش مداوم ارائه دهندگان خدمات و آموزش ضمن خدمت کارکنان با تاکید بر استفاده از آموزش های مجازی توسعه ماموریت گرای شبکه های سلامت با اولویت حل مشکلات سلامت جامعه تحول فرآیندهای نظام مراقبت بیماریهای واگیر با هدف حذف (بخصوص مالاریا و کزاز) و ریشه کنی (با تاکید بر فلج اطفال، سرخک و سرخچه) ترویج توجه به عوامل اجتماعی سلامت توسط رسانه های عمومی و تاکید مدیریت های جامع در سطح استانداری ها، شهرداری و. .. با تاکید اعمال سیاست سلامت برای همه ترویج شیوه های زندگی سالم با تاکید بر توسعه فرهنگ ورزش در میان دختران و زنان تاکید بر عوامل خطر کلیدی در قالب برنامه های کنترلی جامعه محور شامل: برنامه ملی ارتقای سلامت روان با تاکید بر مهارت های زندگی (در راستای کاهش بار بیماری های روانی)، فرزندپروری و روابط خانوادگی (سلامت روانی و اجتماعی خانواده)، حمایت روانی اجتماعی در بلایا، پیشگیری از خودکشی و خشونت (کودک آزاری، همسرآزاری و سالمندآزاری) و انگ زدایی. 28 توجه به ارتقای سلامت و پیشگیری در تامین مالی نظام سلامت نیاز سنجی و تامین زیرساخت های لازم جهت گسترش خدمات سلامت از راه دور استانداردسازی ارائه خدمات با تاکید بر نیازهای سلامت و حفظ کرامت انسانی زنان راه اندازی بیمارستان های هیات امنایی 42 افزایش سهم منابع عمومی در تامین مالی سلامت حمایت بودجه عمومی (افزایش سهم دولت) برای تامین منابع بیمه ای تعیین بسته خدمات پایه به صورت دوره ای و تامین مالی آن از طریق بیمه ها تاکید بر پیشگیری و ارتقای سلامت 58یکپارچگی سیاست گذاری، تولیت و برنامه ریزی برای امنیت غذا و تغذیه و تامین ایمنی غذا و تعیین استانداردهای مربوطه توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ارتقای برچسب گذاری مواد غذایی و آشامیدنی (با تاکید بر میزان قند، نمک و چربی قرآورده ها) بر اساس استاندارد اعلام شده از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ترویج استفاده از مواد غذایی و آشامیدنی با منشا طبیعی 65 تقویت برنامه های آموزش مداوم ارائه دهندگان خدمات و آموزش ضمن خدمت کارکنان با تاکید بر استفاده از آموزش های مجازی 70 توسعه ماموریت گرای شبکه های سلامت با اولویت حل مشکلات سلامت جامعه تاسیس صندوق حمایت از پژوهش و فناوری سلامت کشور برای حمایت از فعالیت های پژوهشی در حوزه های اولویت دار نقشه جامع علمی کشور و نقشه جامع علمی سلامت رصد شاخص های عدالت در سلامت با تاکید بر وضعیت اقتصادی، آمایش سرزمینی و گروههای سنی و جنسی 84 تحول فرآیندهای نظام مراقبت بیماری های واگیر با هدف حذف (بخصوص مالاریا و کزاز) و ریشه کنی (با تاکید بر فلج اطفال، سرخک و سرخچه) 86 طراحی نظام جامع مراقبت از بیماری ها عوامل خطر با استفاده از فناوری اطلاعات (با تاکید بر استفاده از نظام اطلاعات جغرافیایی، کنترل از راه دور و پیش بینی درازمدت سلامت متعاقب تغییرات آب و هوایی) تامین شبکه ارتباطی امن، پایدار و پرسرعت در نظام سلامت کشور وزیر تعاون، رفاه و تامین اجتماعی پیگیری تخصیص منابع تامین یافته از سوی شورای عالی سلامت و امنیت غذایی مدیران به صورت ماهیانه گزارش های پیشرفت برنامه ها را به هماهنگی کننده اعلام می دارند. در این گزارش ها کلیه موانع، مشکلات و اصلاحات و تغییرات برنامه های مشخص می گردند. هماهنگ کننده با بررسی آنها، اصلاح و بازبینی در اسناد نقشه و یا قوانین را به شورای سیاست گذاری پیشنهاد می دهد. تامین و تخصیص منابع شامل: انسانی، مالی، دانشی، فیزیکی و. .. ارزشیابی به معنای بررسی تحقق اهداف با اجرای برنامه در عمل است. در ارزشیابی اثربخشی، پیامد و تاثیر نهایی برنامه در جامعه، مورد مطالعه قرار می‌گیرد. د. ا. م. سه نوع نظارت تعریف شده است. هر یک از عناصر درگیر در ساختار پیاده سازی طبق مدل مشخصی گزارش های خ. ر. ب. سطح بالاتر می فرستند. د. ا. م. کلیه اقدامات مورد نیاز جهت ایجاد آمادگی برای اجرای گام های پیاده سازی، صورت می پذیرند. یعنی کلیه قوانین و مقررات مورد نیاز تصویب شده، برنامه های ملی تحول سلامت شناسایی و مورد تصویب قرار گرفته، نیروی انسانی مورد نیاز در سطوح مختلف با شرح وظایف گوناگون تامین شده و پیش بینی منابع مالی مورد نیاز انجام می‌گیرد. تامین منابع مالی و انسانی تامین منابع مورد نیاز پیاده سازی نقشه سیاست (Policy) : جهت گیری های عمده برای دستیابی به اهداف کلان و راهبردی م. ب.. چشم انداز : ارائه دهنده یک تصویر مطلوب، آرمانی و قابل دستیابی است که منظر و دورنمایی در افق بلندمدت فراروی مدیریت عمومی جامعه قرار می دهد و دارای ویژگی های جامع نگری، آینده نگاری، ارزش گرایی و واقع گرایی م. ب.. شاخص : در این مستند، منظور ابزار سنجش لازم جهت تعیین وضعیت آتی نظام سلامت کشور نسبت به مسیر تعیین شده در نقشه نظام سلامت و میزان دستیابی به اهداف مقرر نقشه م. ب.. اهداف کلان : اهداف کلی موید جهت گیری راهبردی کل نظام سلامت بوده و نقاط مطلوبی در آینده هستند که نظام سلامت تمایل به دستیابی به آنها دارد. اهداف کلان مسیر حرکت نظام سلامت را مشخص کرده و علیرغم اینکه در حوزه های خاص نوشته می‌شوند، به اندازه کافی عمومی و کلی هستند که منجر به تقویت خلاقیت و نوآوری می گردند. اهداف کلان همچنین مشکلات جدی یا فوری و یا مسائل با اولویت را نشان می دهند. تامین مالی : تامین مالی یعنی سازوکارهایی که پول در نظام سلامت از طریق آنها جمع آوری، انباشت و صرف خرید خدمات می‌شود. پاسخگویی : منظور میزان پاسخ به نیازهای غیر سلامت افراد م. ب. که در آن موارد مهمی نظیر حفظ کرامت انسانی مطرح می‌شود. توسعه پایدار : پاسخگویی به نیازهای کنونی افراد جامعه بدون تضعیف توانایی نسل های آینده در تامین نیازهای خود م. ب.. توسعه پایدار در حقیقت ماحصل تعادل میان جامعه، محیط زیست و اقتصاد است و تنها به جنبه های زیست محیطی تمرکز نداشته و علاوه بر پایداری منابع طبیعی، پایداری سیاسی، اجتماعی و اقتصادی را نیز دربر می‌گیرد. تولیت : بخشی از کارکرد یک حکومت که مسئول سلامت و رفاه جامعه م. ب. و به میزان اعتماد و مشروعیتی که شهروندان برای فعالیت های حکومت قائل هستند اهمیت می دهد. سلامت معنوی : دیدگاه معنوی، بر روی باورها، ارزش ها و رفتارها تاثیر عمیق دارد. این تاثیر از طریق رفتارهای بهداشتی، حمایت اجتماعی و سایکو نوروفیزیولوژی بر سایر ابعاد سلامت اثرگذار است. سعادت انسانی : سعادت هر چیزی عبارت است از رسیدنش به خیر وجودش تا به وسیله آن، کمال خود را یافته و در نتیجه متلذذ شود و سعادت در انسان که موجودی است مرکب از روح و بدن، عبارت است از رسیدن به خیرات جسمانی و روحانی اش و متنعم شدن به آن (علامه طباطبایی) فناوری : حاصل ترکیب موزون مهارت، دانش و اطلاعات، سخت افزار و مدیریت مربوط به تهیه و تولید کالا و عرضه خدمات است که می‌تواند به صورت فناوری نرم یا سخت باشد. از مثال های فناوری نرم می توان به روش های مدیریت و دستورالعمل ها اشاره کرد. ابزار نیز نمونه ای از فناوری سخت م. ب.. نظام سلامت : افراد، سازمان ها و منابعی که با رویکردهای تایید شده در کنار یکدیگر قرار گرفته اند تا سلامت جمعیت تحت پوشش خود را ارتقاء دهند و از طریق انواعی از فعالیت کها هدف اصلی آنها ارتقای سلامت است به انتظارات منطقی مردم پاسخ دهند و از آنها در برابر هزینه سلامت نامطلوب محافظت نمایند. چنانچه در ابتدای سند در خصوص روش شناسی گفته شد، براساس مطالعات مقدماتی انجام شده برای تدوین نقشه تحول نظام سلامت، نقاط تمرکزی تعریف گردید تا فعالیت در کارگروه ها، حول تاثیرگذارترین حوزه ها متمرکز گردد. کارگروهها برای هر یک از این نقاط تمرکز اهداف و مداخلات پیشنهادی خود را تدوین نمودند. در ادامه فهرست این نقاط تمرکز، اهداف و اقدامات برای هر گروه آورده شده است. 2-1) بررسی و شناخت نیازهای مشتریان داخلی و خارجی جهت سطح بندی و طبقه بندی اطلاعات، گزارش ها و خدمات (با تاکید بر مفاد پیمان های بین المللی و تفاهم نامه های ملی در نظام مراقبت) 5-1) ایجاد سامانه الکترونیک بر خط (آن لاین) سطح بندی شده در خصوص عوامل تعیین کننده و تهدیدکننده تاثیرگذار بر سلامت 6-1) استانداردسازی نظام مراقبت در زمینه های مختلف (با تاکید بر قابلیت ادغام در برنامه های سلامت محور و استفاده از رویکردهای جدید مراقبتی مانند سندرمیک و ارائه خدمت مبتنی بر ویژگی های فرد) 9-1) انتشار میزان شاخص های ملی و سندهای سیاستی مبتنی بر اطلاعات نظام مراقبت (با تاکید بر شواهد بومی) 2-2) تهیه بسته تصمیم گیری برای برنامه ریزی و اجرا و ارزیابی برنامه های بین بخشی سلامت در سطح شوراهای سلامت و امنیت غذا از سطح ملی تا شهرستان با تاکید بر نظام مراقبت تعیین کننده و تهدیدکننده سلامت مشارکت مالی خانواده (تامین مالی عادلانه) جداکردن نقشه بیمه ای دولت از نقش حمایتی آن در تامین منابع سلامت 2 بیش از نیمی از هزینه های بخش سلامت، فاقد شرایط تاثیرپذیری از سیاست ها و اقدامات دولت هستند و نگرانی های عمومی نسبت به موضوع عدالت در بخش سلامت و خطر تحمیل هزینه های خطر بیماری به بیماران را می افزاید. لذا باید پرداخت غیرمنصفانه کنونی حذف گردد و کل مبلغ آن به نسبت یک جهارم سهم خانوارها به عنوان مشارکت مستقیم در پرداخت و سه چهارم سهم بیمه اجتماعی سلامت تقسیم شود. 3 تامین منابع از طریق تلفیق دو روش صرفه جویی و سازوکارهای مبتنی بر پیش پرداخت ها طی یک دوره 3 تا 5 ساله، سبب حذف یا کاهش پرداخت مستقیم و هزینه های مصیبت بار می‌شود. 4 ایجاد منابع از طریق اختصاص سهمی از رشد سالانه درآمد خانوارها (یا یارانه نقدی سهم خانوار) به حساب پیش پرداخت ها در چارچوب نظام بیمه اجتماعی سلامت، امکانپذیر م. ب.. در این حالت منابع پیش پرداخت ها از یکی از روش های مالیات بر درآمد عمومی یا اختصاصی، پس انداز اختصاصی برای سلامت، کسر سهمی از یارانه نقدی خانوار، حق بیمه اجتماعی تکمیلی یا خاص و نظایر آن تامین می‌گردد. 5 برای افزایش نقش بیمه ها در بخش و اثرگذاری آنها بر وضعیت مبادلاتی و رقابت در بخش خصوصی، سهم بیمه های اجتماعی باید حداقل به بیش از 40 درصد افزایش یابد. در این صورت گسترش نقش بیمه های اجتماعی براساس سه هدف گذاری همزمان: پوشش جمعیتی کامل (بیش از 90 درصد)، سهم از هزینه های مصرفی بخش (بیش از 50 درصد) و سهم از دریافتی های بخش خصوصی (بیش از 50-40درصد) ضروری م. ب.. 7 نظر به این که از سال 1373، که قانون بیمه همگانی درمانی تصویب شد، تامین پوشش بیمه درمانی در تمامی سیاست ها و برنامه های بخش، یک پیش فرض دائمی و با توجه باین که تاکنون ارزیابی مناسبی از عملکرد آن برای تصمیم گیری در مورد ادامه نظام فعلی بیمه برای تامین خدمات سلامت به عمل نیاورده است به نظر می‌رسد ضروری است که این ارزیابی با هدف تعیین نظام مناسب برای پوشش همگانی خدمات اسلامت انجام شود. 9 تعیین اجزا و معیارهای بهای واقعی خدمات (مانند جبران خدمات و حاشیه سود ارائه کنندگان خدمات سلامت) با مشارکت ذینفعان، از ابزارهای مناسب برای توسعه و گسترش بیمه های اجتماعی سلامت در جمعیت خدمت گیرنده و مجموعه وسیع تری از ارائه کنندگان خدمات و موسسات خصوصی م. ب.. 10 تعیین حق سرانه واقعی بیمه ها متناسب با هدف گذاری آن برای گسترش پوشش جمعیتی، پوشش عمق خدمات، پوشش هزینه های بخش و پوشش گروههای ارائه کننده خدمت، مبتنی بر محاسبات بیمه ای و با لحاظ نمودن شرایط مناسب جهت افزایش رقابت در گروه یاد شده، با تاکید بر تامین حق سرانه از محل حق بیمه پرداختی توسط سازمان بیمه گر و کمک دولت و سایر منابع عمومی، از دیگر ابزارهای مناسب برای توسعه بیمه های اجتماعی سلامت م. ب.. 11 از ابزارهای اثرگذار در توسعه بیمه های اجتماعی سلامت، تعیین میزان منافع ناشی از برخی ملاحظات سیاسی- اجتماعی و منابع و الزامات لازم برای جبران هزینه های تامین این گونه ملاحظات و منافع حاصل از آنها در گسترش سطح سلامت جامعه است. 14 به جهت سهم محدود بودجه دولت از کل منابع بخش سلامت و نیز سهم محدود بودجه دولتی بیمه اجتماعی سلامت در پرداخت به بخش خصوصی، ضروری است هزینه سرباری دولت به شدت کاهش یابد، موسسات دولتی ارائه کننده خدمات سلامت با کارآیی و اثربخشی مورد انتظار راهبری شوند، نظارت بر عملکرد فعالیت های خصوصی، تاثیرگذارتر و عمیق تر شود و انجام به موقع تعهدات هزینه ای دولت و بیمه ها برای افزایش کارآیی نظام مبادلاتی بخش مورد توجه قرار گیرد. 18 پیاده سازی سیستم های عملیاتی از جمله سیستم بهای تمام شده خدمات بهداشتی، درمانی، توانبخشی، آموزشی، پژوهشی و پشتیبانی واحدهای ارائه خدمت، مستلزم طراحی و بعضا بهینه سازی سایر سیستم های مرتبط است که به عنوان پیش نیاز و مقدمه کار، الزامی م. ب.. از ضروری ترین این نیازها تدوین نظام مالی جدید و تغییر رویکرد حسابداری از روش نقدی به تعهدی است. 19 برای افزایش کارایی حاصل از مصرف منابع مالی، باید سهم قابل ملاحظه ای از هزینه سرانه سلامت کشور از محل پیش پرداخت ها و انباشت ریسک حاصل شود. این نوع کارایی در بخش سلامت کشور، زمانی حاصل می‌آید که سهم بیمه ها از سبد مصرفی خانوار، از سطح محدود پیش پرداخت های فعلی حداقل تا دو برابر سطح فعلی آن افزایش می یابد. این نیز در نتیجه بهبود خدمات بیمه ها برای مشتریان و دریافت منابع مالی بیشتر از مشتریان م. ب.. 20 در خصوص بیمه در گروههای دولتی با امتیازات ویژه و نهادهای عمومی با ماهیت بیمه ای و برخی بیمه های خصوصی، باید حق بیمه سرانه خدمات سلامت در تمامی گروهها یکسان شود، افراد تحت پوشش این بیمه ها باید در تامین مالی بیمه پایه مشارکت عادلانه داشته باشند و باید اولویت تسویه حساب بیمه ها واحدهای ارائه خدمات دولتی باشند. بنابراین برای تجمیع منابع و ریسک باید به سمت یکپارچگی منابع بیمه ای حرکت نماییم. همچنین همه صندوق ها یا نهادهای بیمه ای به طور مشخص به شورای عالی بیمه سلامت پاسخگو باشند. 22 با فرض مناسب بودن وضعیت فعلی موسسات دولتی،‌عمومی غیردولتی و موسسات غیرانتفاعی و در نظر داشتن حفظ یکپارچگی در نظام سلامت، گسترش نظام و سازوکار ارجاع و یا مراقبت مدیریت شده، می‌تواند امکان عرضه خدمات با بیشترین مزایا را با مجموع منابع بخش دولتی و خصوصی فراهم نماید. همچنین در برابری از جهت نیازها، توجه اصلی به تخصیص خدمات، براساس نیازها همراه با برقرار مناسب ترین شیوه های عرضه خدمات پس از کاهش هزینه های غیرضروری م. ب.. مناسب ترین شیوه های عرضه نیز به طور عمومی با تاکید بر سازوکار ارجاع طراحی و اجرا می‌شود. در شرایط نبود چنین سازوکاری در کشور، منابع اختصاص یافته به این نوع برابری در کشور را می توان محدود به خدمات موسسات دولتی دانست. 23 یکی از مشکلات مهم برای ارزیابی عرضه خدمات توسط بیمارستانهای دولتی، شرایطی است که در این موسسات پس از برقراری روش مدیریتی موسوم به خودگردانی ایجاد شده است. در این شرایط شفاف سازی مصارف برای منابع دوگانه شامل خودگردانی و جبران هزینه های اجتماعی ضروری م. ب.. 24 برای افزایش سالانه ظرفیت خدمت دهی نیروی انسانی در بودجه دولت، ضروری است به طور اختصاصی برای اشتغال نیروی انسانی و پرداخت های جبران خدمت در سطح مناسب و ب. ت. ب. موقعیت جغرافیایی محل خدمت، منابع مالی مورد نیاز در بودجه دولت پیش بینی و تامین گردد و تنها یک حوزه در امر تخصیص و توزیع منابع انسانی در سطوح مختلف عمومی و تخصصی اعم از هیات علمی یا غیر آن تصمیم گیری نماید. 29 تکرار و به هنگام سازی مطالعه حساب های ملی سلامت هر چهار یا پنج سال یک بار در محیطی با این همه تغییرات سریع، کافی نیست. دولت باید از اطلاعات هر چه دقیق تر جداول حساب های ملی سلامت استفاده کند و در هر سال یا حداکثر هر دو سال یکبار آنها را به هنگام سازد. حساب های ملی سلامت را باید با بررسی واحدهای ارائه خدمات و بررسی های خانوار تکمیل کرد و از آن برای ارزشیابی عملکرد نظام های بهداشتی و تاثیر آنها بر ذینفعان، از نظر بهره مندی از خدمات، وضعیت مالی و اقتصادی و سرانجام سلامت و رفاه آنان بهره گرفت. 30 بخش عمده ای از منابع مالی وزارت بهداشت و دانشگاههای علوم پزشکی دولتی از طریق بودجه عمومی تامین می‌گردد. دانشگاههای علوم پزشکی بنابر ضرورت های عملیاتی در استان ها، دارای استقلال مالی - عملیاتی هستند. ارتباط و تعامل بین این دانشگاهها و وزارت بهداشت در مبادله اطلاعات مالی و هزینه ای در حال حاضر در سطح رضایت بخشی برقرار م. ب.. در چنین شرایطی باید ترتیباتی فراهم شود که براساس آن جزئیات اطلاعات تنظیم شده برای تعامل بین دانشگاهها و وزارت بهداشت، با جزئیات استاندارد در جداول حساب های ملی سلامت و شاخص های مالی برای سیاستگذاری انطباق بیشتری حاصل نماید. 33 سهم بسیار بالای دریافتی های موسسات خصوصی انتفاعی در حوزه سلامت کشور، از موضوعات نگران کننده م. ب.. ضروری است با تاکید بر تعریف جبران خدمت پزشکان و حاشیه سود در بخش خصوصی، روند اعطای مجوز برای ایجاد موسسات خصوصی غیرانتفاعی و حمایت مالی و عملیاتی از آنها، سریعا تسهیل گردد تا چنین موسساتی گسترش یابند. در یک هدف گذاری طولانی مدت باید نسبت سهم موسسات غیرانتفاعی و انتفاعی خصوصی از کل دریافتی ها در بخش خصوصی سلامت به ترتیب به حدود 60 و 40 درصد تغییر یابد. 34 ب. ت. ب. سهم بسیار بالای موسسات سلامت بخش خصوصی انتفاعی از مجموع هزینه های مصرفی بخش به خصوص برای خدمات بیمارستانی، می توان به روشنی سهم بالای دریافتی ها برای این موسسات را ناشی از بالا بودن نرخ خدمات آنها دانست. در چنین شرایطی، اتخاذ سیاست های لازم برای کنترل نرخ خدمات در این موسسات با مشارکت سازمان نظام پزشکی الزامی به نظر می‌رسد. این کنترل باید برای تاثیرگذاری بر اجزای اصلی درآمدها به خصوص جبران خدمت پزشکان و حاشیه سود موسسات خصوصی تسری یابد. در چنین شرایطی، نظام پزشکی مسئولیت حسن اجرای تفاهم دوجانبه و وزارت بهداشت مسئولیت نظارت بر آن را برعهده خواهند داشت. 35 استفاده از سازوکار قراردادها یک موضوع حائز اهمیت در توسعه نظام مبادلاتی و بهره گیری از مزایای مشارکت بخش خصوصی در طرح های بهداشتی- درمانی دولتی در نظام یکپارچه م. ب.. برای سازمان دهی چنین شرایطی در نظام مبادلاتی بخش، توضیح قراردادها با الزامات موسوم به «حالت منطقی» از مهمترین موضوعات برای سیاستگذاری محسوب می‌شود. یکی از موضوعات مهم دیگر، استفاده از سازوکار روش های پرداخت برای واگذاری ارائه خدمات سلامت به فراهم کنندگان بخش خصوصی است. مناسب ترین روش های پرداخت در قراردادها، روش هایی هستند که علاوه بر ایجاد انگیزه در افراد و موسسات خصوصی، برای مراقبت های مدیریت شده نیز مناسب دانسته می‌شوند. 38 تخصیص کلان منابع دولتی در دهه اخیر طبق یک فرمول تخصیص جغرافیایی انجام شد که مبتنی بر اصول سرانه یا «سمت تقاضا» م. ب.. در جریان تخصیص سرانه جغرافیایی (استانی)، نوسانات مهمی در هر استان ب. ت. ب. نرخ فقر در آن استان مشاهده می‌شود و بین میزان تخصیص و نرخ فقر استانی همخوانی کمی وجود دار. اما اگر این تعادل برقرار شود، در امر تخصیص منابع مالی، فرمول تخصیص جغرافیایی با رعایت نرخ فقر به عنوان یک ابزار سیاسی می‌تواند مفید باشد. اما این نوع تخصیص، برخلاف تخصیص مبتنی بر "سمت عرضه" است. این موضوع می‌تواند از طریق تنظیم کننده های ریسک د. ح. بیمه ها یا در تخصیص و یا در نظام های پرداخت اجرا شود. 41 ب. ت. ب. ظرفیت های قابل توجه بخش سلامت در ارائه خدمات درمانی، تشخیصی، آموزشی، تحقیقاتی و تولید دارو و تجهیزات پزشکی، گسترش مبادلات بین المللی مربوط به این حوزه و افزایش سهم منابع ناشی از صادرات در کل منابع سلامت، باید به عنوان اولویت در تامین مالی در نظر گرفته شود. 42 علاوه بر تحولات مستقیمی که می‌بایست در ساختار، سازوکارها و روش های تامین مالی صورت گیرد، ایجاد تحول در ساختار تصمیم گیری و نظام مدیریتی واحدهای ارائه دهنده خدمات دولتی الزامی است. از آنجا که بیمارستان ها بیشترین و پرهزینه ترین واحدهای ارائه خدمت هستند، به نظر می‌رسد اصلاح نظام مدیریت و ساختار تصمیم گیری این واحدها در اولویت اول برای بهبود قرار دارد. استقرار نظام مدیریت هیات امنایی بیمارستانها (اعم از آموزشی- درمانی و درمانی) و اصلاح روند کنونی با شفاف سازی قدرت و اختیار لایه های تصمیم گیر وزارتی و دانشگاهی، گام اول را تشکیل خواهد داد. بدیهی است با تحکیم شرایط و ثبات نظام جدید مدیریتی، در بلندمدت زمینه پیاده سازی این الگو در سایر واحدهای ارائه خدمات بهداشتیدرمانی و توانبخشی فراهم خواهد شد. 45 به منظور اطمینان از ثبات منابع مالی بخش سلامت و افزایش قدرت تصمیم گیری متولی بخش (وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی) متناسب با ماموریت و وظایف محوله و امکان عمل به مسئولیت حاکمیتی (سیاست گذاری، استانداردسازی، تنظیم روابط و مناسبات، تخصیص منابع و نظارت) ایجاب می کند کلیه اعتبارات بخش در صندوق واحدی تحت عنوان «صندوق ارتقای سلامت» تجمیع یابد. انجام چنین پیشنهادی امکان توسعه سرمایه گذاری از طریق بورس و ورود به بازار سهام و همچنین تشکیل «بانک سلامت» را فراهم خواهد ساخت. 46 اصلاح نظام بودجه ریزی از اقدامات اساسی در روند ارتقای تامین مالی بخش سلامت است. در حال حاضر گام های اساسی برای اصلاح بودجه بندی (از بودجه افزایشی به بودجه ریزی عملیاتی) برداشته شده و در قالب نظام نوین مالی، اصلاحاتی در کدگذاری مراکز هزینه، ثبت اموال و دارایی ها، روش گردش اسناد حسابداری، تامین اعتبار، انبارداری، حقوق و مزایا، تنظیم صورت های مالی استاندارد و تعیین قیمت تمام شده خدمات و عملیات برداشته شده است. دستیابی به قیمت تمام شده، گامی محکم و اساسی برای استقرار حسابداری تعهدی، تعرف گذاری مبتنی بر شواهد، پرداخت مبتنی بر عملکرد، بودجه ریزی عملیاتی و در نهایت استقرار الگوی DRG خواهد بود. چنانچه این الگو عملیاتی شود، تنظیم بودجه مبتنی بر برنامه های متکی به قوانین توسعه خواهد بود و تخصیص و توزیع بودجه براساس برنامه و عملکرد واحدها صورت خواهد گرفت و پرداخت به افراد از الگوی پرداخت مبتنی بر عملکرد تبعیت خواهد کرد. 8-2)اداره مراکز ارائه خدمات سلامت با روش های مختلف و نوین (مانند بیمارستان های هیات امنایی با واگذاری ارائه خدمات در سطوح 1 و 2و 3) 12-2)ارتقای اعضای هیات علمی و دستیاران تخصصی و فوق تخصصی بر مبنای کیفیت خدمات ارائه شده در بخش درمانی مربوطه 14-2)خودکفایی در عرصه ارائه خدمات سلامت مورد نیاز (تامین کلیه خدمات سلامت در داخل کشور شامل روش های نوین درمانی) 1-6)ساماندهی وضعیت ارائه خدمت به گروههای مختلف بیماران (بیماران خاص و صعب العلاج و اقشار آسیب پذیر) از طریق تدوین نظام پویای تعیین مصادیق، اصلاح نظام تامین مالی (جمع آوری، تجمیع، انباشت و توزیع منابع مالی)، کاهش سهم پرداختی هزینه های ایشان، ایجاد صندوق واحد و تجمیع منابع مالی پراکنده جهت تامین داروهای مورد نیاز با مشارکت موسسات خیریه و سازمانهای مردم نهاد. 4-1)شناسایی ظرفیت های موجود در کشور به منظور تامین خدمات خودمراقبتی 7-1)تدوین و تامین الزامات ادغام خدمات خودمراقبتی در نظام سلامت کشور 13-1)تامین زیرساخت ها و لحاظ نمودن همه اجزای برنامه پزشک خانواده قبل از اجرا 26-1) طراحی و استقرار گروه تخصصی تامین و ارتقای سلامت مهاجرین در ساختار مرکز مدیریت شبکه 1-2)بهبود نظام اعتباربخشی ملی و کسب تاییدیه توسط سازمان های بین المللی مرتبط 2-3)تدوین ساختار و قوانین نظارت بر بیمارستان های هیات امنایی 5-3)تهیه دستورالعمل ها و قوانین نظارتی قدرتمند و تاثیرگذار 11-2)تدوین قوانین و مقررات تاسیس اداره پیش خوان سلامت الکترونیک و اولویت گذاری، ارائه منابع و خدمات گام به گام الکترونیکی در حوزه سلامت به مردم 5-3)اجرای دوره های آموزشی ویژه در زمینه ارتقای عملکرد- کارکرد در حوزه نرم افزاری ماموریتی 21-4)تامین دسترسی تمامی فعالان نظام سلامت به پایگاه مقالات مورد نیاز ملی و بین المللی (منابع و کتابخانه های الکترونیکی) 25-4)انتشار میزان شاخص های ملی و سندهای سیاستی مبتنی بر اطلاعات نظام مراقبت (با تاکید بر شواهد بومی) 1-1)ساماندهی و هدفمندسازی تسهیلات اشغال زایی با تاکید بر سه دهک اول درآمدی به ویژه زنان 8-1)تدوین و به روز نمودن ماموریت ها، اهداف و راهبردهای شورای عالی سلامت و امنیت غذایی 4-2)تقویت پروژه های CBI (با تاکید بر توانمندسازی زنان) 3-نظارت و کنترل قیمت ها با تاکید بر مواد غذایی 5-4)پشتیبانی از تامین کافی و به موقع نهاده های کشاورزی 6-3)هدفمندسازی یارانه های غذایی در جهت تامین ریزمغذی ها (سبزی، میوه، گوشت، شیر و لبنیات) در اقشار کم درآمد (دهک 1 تا3). 5-4)گسترش بهسازی محیط (آب و فاضلاب و زباله) با تاکید بر مناطق محروم 3-5)تدوین، تصویب و اجرای افزایش مالیات برای کلیه غذاهای کاهنده سلامت و اختصاص درآمد حاصله برای یارانه به گروههای آسیب پذیر در تامین غذاهای سالم هدف 1 : تامین، تربیت و کاربست نیروی انسانی شایسته برای پاسخگویی به نیازهای نظام سلامت 4-1)تدوین سیاست های ملی برای تامین منابع انسانی سلامت ارتقای حضور موثر هیات علمی در دانشگاهها از طریق نظام پایش و پرداخت مبتنی بر توانمندی ها، عملکرد و. .. (تدوین استانداردهای ارزیابی و پاداش به اعضای هیات علمی و تشکیل کمیته پایش حضور اساتید افزایش کیفیت تدریس (به روزرسانی دانش اعضای هیات علمی متناسب با علوم نوین در حوزه مربوطه (براساس محتوای دروس باز تعریف شده)، تشکیل کمیته تضمین کیفیت آموزش) بازنگری مشاغل بخش سلامت با توجه به نیازها و سناریوهای تعریف شده 2 -3)طراحی مجدد و استقرار ساختار سازمانی با توجه به نیازهای شناسایی شده در افق 1404 افزایش حضور موثر متخصصین (به ویژه اعضای هیات علمی) در محل کار (بررسی سالانه نیازها، ضرورت ها و ترجیحات جهت حضور موثر متخصصین، تشکیل کمیته پایش حضور متخصصین، تدوین استانداردهای ارزیابی و پاداش به متخصصین جهت حضور فعال) 7 -3)تدوین نظام های جامع استخدام، آموزش حین خدمت، مسیر ارتقای شغلی، ارزیابی عملکرد، جبران خدمت، حمایت و رفاه، رسیدگی به تخلفات و خروج از خدمت کارکنان غیر هیات علمی و اعضای هیات علمی، متناسب با نیازهای بخش سلامت 10 -3)تهیه سیاست های نحوه تعامل و استفاده از ظرفیت های هیات امنای دانشگاهها به منظور تحول در نظام های اداری، استخدامی و تشکیلاتی، مالی و معاملاتی، و آموزشی- پژوهشی و تصویب مقررات تسهیل کننده و چابک ساز 11 -3)بازنگری و اصلاح آیین‌نامه های (اداری، استخدامی و تشکیلاتی) کارکنان غیر هیات علمی و اعضای هیات علمی، متناسب با نیازهای بخش سلامت شناسایی عوامل بهداشتی و غیربهداشتی دخیل در تامین و ارتقای میزان رضایت منابع انسانی و تلاش در جهت رسیدن به شرایط مطلوب تشویق نیکوکاران برای تامین منابع مالی نظام سلامت 2-1)تدوین پیش نویس لایحه ارتقای سلامت اجتماعی و مدیریت آسیب های اجتماعی هیات دولت 1-2)تدوین پیش نویس لایه پیوست سلامت اجتماعی در هیات دولت 1-8)تشکیل گروه جلب حمایت کننده و مشورت دهنده در وزارت بهداشت برای تاثیرگذاری در تصویب سیاست های عمومی سالم (به طور ویژه سلامت روان)، مداخله مشورتی در مواقع تنش های اجتماعی، تدوین پیوست های سلامت و همکاری در ارتقاء سلامت اجتماعی و معنوی (نقش این گروه درتنظیم سهم و نقش دستگاهها و تفاهم نامه های همکاری مهم است). 3-3)تاسیس و توسعه دانشکده های داروسازی مبتنی بر نیازهای کشور و بهره گیری از ظرفیت های بخش خصوصی هدف 1 : ارتقای آموزش عمومی جامعه با تاکید بر پیشگیری به میزان 2 برابر وضع موجود در حوزه سلامت هدف 2 : آموزش گروه تخصصی با تاکید بر پیشگیری به میزان دو برابر وضع موجود هدف 8 : تربیت نیروی انسانی مورد نیاز بخش سلامت با ویژگی های: برخورداری از ایمان و اخلاق اسلامی، روحیه جهادی، دارای علم و تخصص، تجربه و توانمندی، خودباوری، مسئولیت پذیری و وظیفه شناسی، پاسخگویی و کارآفرینی برای انجام مسئولیت های حرفه ای) با تاکید بر ورود طیف وسیع تری از دانش آموختگان علوم پزشکی کشور به دوره های تحصیلات تکمیلی تدوین سند راهبردی مرتبط به هیات علمی در نظام آموزش عالی سلامت ایران تدوین سند راهبردی تامین مالی نظام آموزش عالی سلامت ایران تامین خدمات مورد نیاز سلامت زنان متناسب با اولویت های آنان ج) تامین فرصت های لازم برای کارآفرینی و خلاقیت زنان * تامین منابع مالی لازم برای هر یک از اهداف و برنامه های کلان سلامت زنان در قالب بودجه عمومی سالیانه سلامت * تامین منابع مالی لازم جهت پژوهش های مرتبط با سلامت زنان * تقویت ارتباط فعال با حوزه های علمیه جهت انعکاس موضوعات سلامت زنان به آنان و رفع ابهامات و شفاف سازی دیدگاههای فقهی در تامین امنیت و حق سلامت زنان * پایش و ارزیابی شاخص های سلامت زنان به صورت دوره ای (مثال: 5 ساله) و تعیین روند * توسعه آموزش های رسمی نیروی انسانی بهداشتی با توجه به نیازهای سلامت زنان (حتی المقدور منطقه ای) آموزش مهارت های ارتباطی برای خانواده با تاکید بر آموزش های زن و مرد به طور مجزا اضافه نمودن و تکمیل آموزش پزشکی با تاکید بر آموزش های ابعاد مختلف سلامت زنان (جسمی، روانی و اجتماعی) گسترش روابط علمی و آموزشی در خصوص سلامت زنان با کشورهای منطقه و دیگر کشورهای جهان و تامین حمایت قانونی ومنابع مالی در این خصوص آموزش و توانمندسازی ساختاری (اشتغال زایی و آموزش) زنان خودسرپرست و بدسرپرست (در تامین حمایت های مالی- حقوقی و اجتماعی از آنها) تربیت پژوهشگر ویژه عرصه سلامت زنان با برنامه ریزی و تامین اعتبار لازم بازنگری قوانین در جهت تامین منابع مالی و انسانی در خصوص تحقیقات ناظر بر سلامت زنان آگاهی جامعه از نقش و تاثیر شغل خانه داری در سلامت و توسعه اقتصادی، اجتماعی فرهنگی کشور و حمایت از آن اتخاذ تدابیر لازم جهت اصلاح قوانین، مقررات و برنامه ها و ساختارهای حقوقی، اقتصادی و فرهنگی در راستای حمایت از خانواده، با تاکید بر سلامت زنان تامین سازوکارهایی جهت استقلال اقتصادی زنان از طریق: توانمندسازی آنان جهت کمتر وابسته بودن به افراد دیگر در این خصوص و دستیابی به شغل مناسب با شان و وظیفه زنان بازنگری قانون مدنی در راستای تامین سلامت زنان تامین امنیت اجتماعی برای زنان در فضاهای عمومی تاسیس مراکز رشد مربوط به مداخلات سلامت زنان 3 -تقویت بنیان خانواده با تاکید بر ارزش های اسلامی وخانواده محوری برنامه های سلامت 4 -تعیین نیازهای آموزشی سلامت زنان و عوامل فرهنگی و اجتماعی و معنوی تاثیرگذار در گروههای مختلف سنی و براساس پایه های مختلف تحصیلی و آموزشی تقویت برنامه ها و خدمات و توسعه آگاهی دختران و زنان در خصوص اولویت های سلامت ب. ت. ب. آسیب پذیری شرایط فیزیولوژیک آنان در دوره های مختلف زندگی 16 -تقویت ارتباط فعال با حوزه های علمیه جهت انعکاس موضوعات سلامت زنان به آنان جهت تامین امنیت و حق سلامت زنان 25 -حمایت از محققان سلامت زنان به ویژه زنان محقق و تشویق و ترغیب وتامین نیازهای علمی و تحقیقاتی آنان 30 -حمایت از تحقیقات سلامت زنان و تامین منابع لازم 33 -اتخاذ تدابیر در جهت تامین و استفاده از منابع تحقیقاتی در جهت اثرگذاری بر خدمات و وضعیت سلامت زنان 35 -تدوین برنامه های آموزشی متناسب با نیازهای سلامت زنان و عوامل فرهنگی و اجتماعی تاثیرگذار بر آن از طریق تعامل بین بخشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با دستگاههای ذیربط. 40 -اتخاذ تدابیر لازم جهت اصلاح قوانین، مقررات و برنامه ها و ساختارهای حقوقی، اقتصادی و فرهنگی در راستای حمایت از زنان خانواده با تاکید بر سلامت 42 -شفاف سازی مسئولیت و تقویت نقش و عملکرد دستگاهها و سازمان های مختلف در پیشگیری، ایمن سازی و کنترل آسیب های اجتماعی تاثیرگذار بر سلامت زنان در راستای برنامه های توسعه کشور 44 -افزایش آگاهی جامعه از نقش و تاثیر شغل خانه داری در سلامت و توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور و حمایت از آن 46 - ساماندهی و هدفمندسازی تسهیلات اشتغالزایی با تاکید بر سه دهک اول درآمدی بویژه زنان خود سرپرست، بدسرپرست معلول نیازمند 48 -بررسی قانون مدنی و بازنگری قانون مدنی در زمینه زنان و خانواده با قانون اساسی درراستای تامین سلامت زنان و کودکان و سالمندان دریافت فایل پی‌دی‌اف

موارد مرتبط

برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.

نظرها و یادداشت‌ها

نظرها پس از بررسی نمایش داده می‌شوند.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین