دستورالعمل اجرایی افسر نگهبانی

شماره دادنامه: 140531390000877266 تاریخ دادنامه: 1405/4/9 شماره پرونده: 0300867 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: آقای … طرف شکایت : ستاد فرماندهی کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (فرماندهی پشتیبانی و اجراییات حوزه مرکزی سپاه) موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 12 قسمت (ب) فصل دوم دستورالعمل اجرایی افسر نگهبانی ستاد فرماندهی کل سپاه به شماره 140/7059 /س مورخ 1390/11/30 گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند 12 قسمت (ب) فصل دوم دستورالعمل اجرایی افسر نگهبانی ستاد فرماندهی کل سپاه به شماره 140/7059 / س مورخ 1390/11/30 را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که: " بند 12 قسمت (ب) فصل دوم دستورالعمل اجرایی مورد شکایت مقرّر نموده است که حضور در مرخصی اعم از استحقاقی و استعلاجی و ...، نیز سایر مأموریت ها به هیچ وجه دلیل موجّهی برای عدم حضور در نوبت افسر نگهبانی نبوده و برابر مفاد بند 11 عمل نمایند . این مصوبه به دلایل ذیل فاقد وجاهت قانونی و شرعی م. ب.: 1- مطابق با بند (ب) قانون مقرّرات استخدامی سپاه، قانونگذار مرخصی استعلاجی را مُجاز شمرده و تصریح نموده است که «پرسنلی که به علّت بیماری قادر به خدمت نمی باشند با تجویز پزشک مسیول، علاوه بر مرخصی استحقاقی حداکثر تا چهار ماه در سال می توانند از این مرخصی استفاده نمایند» که با عنایت به این ماده و تصریح قانونگذار، هیچ گونه اجباری در حضور فرد بیمار و فاقد توانایی خدمت به دلیل بیماری در محل کار وجود ندارد و اجبار افراد بر خلاف این موضوع فاقد وجاهت شرعی م. ب. . 2- در صورت حضور فرد بیمار در محل کار و انتشار بیماری توسط وی، فرد مطابق با قانون مسیولیت مدنی و مادتین 9 و 22 قانون طرز جلوگیری از بیماری های آمیزشی و بیماری های واگیردار و همچنین ماده 54 قانون مجازات نیروهای مسلّح، برای فرد نظامی مسیولیت کیفری در نظر گرفته شده است که عمل مطابق با مصوبه موضوع شکایت، موجب بروز اتفاقات خواهد گردید. 3 - همچنین مطابق با بند (الف) ماده 68 آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلّح جمهوری اسلامی ایران مصوّب فرمانده معظّم کل قوا که تصریح نموده «هر فردی از نیروهای مسلّح جمهوری اسلامی ایران در رزم و فعالیت‌های پشتیبانی آن با توکّل به خدا سعی می‌نماید: الف) الزاماً مأموریت را درک و با آگاهی و هوشیاری آن را انجام دهد و دستورات را دقیقاً اجرا نماید»، فرد نظامی با تدبیر و دستور فرماندهان به مأموریت اعزام می شود و تبعیت از دستور فرمانده وظیفه آن م. ب. . علاوه بر این فرد نظامی در صورتی که از اوامر مسیولین خود سرپیچی نماید و به جای مأموریت ابلاغی از سوی فرماندهان، در شیفت افسرنگهبانی حضور یابد، رفتار وی مطابق با آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلّح جمهوری اسلامی ایران و قانون مجازات جرایم نیروهای مسلّح دارای مجازات و برخورد م. ب. . 4- مطابق با اصل 22 قانون اساسی که اشعار داشته «حیثیت، جان، مال، حقوق، مسکن و شغل اشخاص از تعرّض مصون است» حضور فرد بیماری که دارای مرخصی استعلاجی می باشد، می تواند موجب تشدید بیماری و حتی وخیم تر شدن اوضاع آن شود که مصوّب موضوع شکایت نیز خلاف قانون اساسی بوده و اصلاً به چنین موردی اشاره نداشته و براساس نظر شخصی صادر گردیده است. 5- مطابق آیین نامه مرخصی کارکنان نیروهای مسلّح مصوّب 1399/1/31 ، در بخش سوم (مرخصی استعلاجی) تصریح شده است «کارکنانی که به علّت بیماری قادر به ادامه خدمت نمی‌باشند با تجویز پزشک مسیول و تأیید مراکز درمانی ذی ربط می‌توانند علاوه بر مرخصی استحقاقی حداکثر تا 4 ماه از مرخصی استعلاجی در سال استفاده نمایند» که با عنایت به مراتب فوق و قید عبارت «می توانند» در ماده فوق، نشان دهنده اجازه فرمانده کل قوا و تفویض اختیار به کارکنان نیروهای مسلح در استفاده از مرخصی استعلاجی با رعایت ضوابط مربوطه نمایند که مصوبه موضوع دعوا، خارج از حدود اختیارات مقام صادر کننده تصویب شده است . بنابر مراتب فوق و با توجّه به ادلّه و مدارک ابرازی، رسیدگی و صدور رای مبنی بر ابطال بند 12 قسمت (ب) دستورالعمل اجرایی افسر نگهبانی ستاد فرماندهی کل سپاه، مورد استدعا است. " متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است: " شماره 140/7059 /س مورخ 1390/11/30 سردار معاون اجرایی فرمانده کل سپاه (برادر اصلانی) دستور صادره: موضوع: دستورالعمل اجرایی افسر نگهبانی سلام علیکم با صلوات بر محمد و آل محمّد (ص)، پیرو نامه شماره 5985 مورخ 1389/9/1 حضرتعالی موافقت خود را طی گردشکار (شماره 13384 مورخ 1390/1/24 ) مبتنی بر بکارگیری پایوران فرماندهی کل سپاه در لوحه افسر نگهبانی اعلام نمودید. «بسمه تعالی: به ترتیب پیشنهاد اقدام شود.» دستورالعمل اجرایی افسر نگهبانی برابر مأموریت ها و شرح وظایف ابلاغی در ستاد فرماندهی کل سپاه تهیه و در حوزه مرکزی سپاه به مدّت یک سال اجرایی گردیده است. با توجّه به مشکلات به وجود آمده پس از اجرای این طرح، برابر دستور حضرتعالی در هامش نامه شماره 714-5/س مورخ 1390/4/27 دستورالعمل جدید تهیه، جهت تأیید و ابلاغ به حضورتان تقدیم می گردد. - فرماندهی پشتیبانی و اجراییات حوزه مرکزی سپاه مقدّمه: جهت بالا بردن ضریب امنیتی و رفع تهدیدات احتمالی در سازمان های نیروی های مسلّح، توجّه به موضوعات امنیتی و حفاظتی حایز اهمّیت بوده و ضروری است ساز و کار لازم در این زمینه فراهم گردد. بدین منظور برای استفاده از نیروی انسانی جوان (افسران و درجه داران) در سازمان و ایجاد آمادگی بیشتر در آنان به عنوان حافظ و نگهبان از دستاوردهای انقلاب اسلامی همیشه از توان صد درصدی و انعطاف در مأموریت های سازمانی استفاده شود. فصل اول: ................... فصل دوم: اجرا الف- ................... ب- .................... 12- حضور در مرخصی اعم از استحقاقی، استعلاجی و ... و نیز سایر مأموریت ها به هیچ وجه دلیل موجّهی برای عدم حضور در نوبت افسر نگهبانی نبوده و می بایستی [باید] برابر مفاد بند 11 عمل نمایند. ......................" علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمایم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی از طرف آن مرجع واصل نشده است . هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1405/4/9 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی با عنایت به این که حکم مقرره مورد شکایت مبنی بر عدم پذیرش مرخصی استحقاقی و استعلاجی و حکم مأموریت به عنوان دلیل موجّه برای عدم حضور در نوبت افسرنگهبانی با اطلاق تجویز قانونی اعطای مرخصی استحقاقی و استعلاجی و نیز صدور حکم مأموریت موضوع قانون مقرّرات استخدامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مصوّب 1370/7/21 مجلس شورای اسلامی به شرح مندرج در مواد 97، 102 و 103 آن قانون مغایرت دارد، بر همین اساس مقرره مزبور مستند به بند یک ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب 1402/2/10 ) در رسیدگی و تصمیم ‌ گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. / احمدرضا عابدی رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری