دعاوی حقوقی › قراردادها و تعهدات › فسخ، ابطال، تنفیذ و بطلان قرارداد
دعوای ابطال قرارداد (مالی)
راهنمای دعوای ابطال قرارداد (مالی)
- تعریف
- این دعوا زمانی طرح میشود که قراردادی درباره‌ی اموال منقول یا تعهدات مالی، از ابتدا به دلیل فقدان ارکان صحت معامله باطل بوده است. خواهان با طرح این دعوا به دنبال اعلام رسمی بطلان معامله و بی‌اثری آن از زمان انعقاد است. این دادخواست معمولاً زمانی داده میشود که معاملاتی مانند خریدوفروش خودرو یا کالا دچار جهات بطلان (مانند عدم مشروعیت جهت یا عدم وجود قصد) باشند.
- خواهان و خوانده
- خواهان: یکی از طرفین قرارداد یا شخص ثالث ذی‌نفع؛ خوانده: طرف دیگر قرارداد (و تمام امضاکنندگان).
- ماهیت
- حقوقی، مالی، ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده یا محل انعقاد قرارداد یا محل اجرای تعهد.
- مستندات قانونی
- مواد ۱۹۰، ۱۹۱، ۱۹۵، ۲۱۵، ۲۱۷ و ۲۴۷ قانون مدنی.
- مدارک لازم
- تصویر مصدق قرارداد، مدارک شناسایی، دلایل و مستندات اثبات‌کننده بطلان (مانند گواهی عدم رشد، شهادت شهود، نظریه کارشناسی).
- مهلت‌ها
- دعوای ابطال قرارداد منقضی نمی‌شود و مرور زمان ندارد. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای است.
- هزینه
- هزینه دادرسی دعاوی مالی (در مرحله بدوی ۳.۵ درصد ارزش خواسته/تقویم خواسته).
- مراحل
- ۱. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ۲. ارجاع به شعبه دادگاه حقوقی ۳. برگزاری جلسه دادرسی و بررسی ادله ۴. صدور رای بدوی ۵. تجدیدنظرخواهی در صورت اعتراض ۶. قطعیت و اجرای حکم.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. خلط میان دعوای «فسخ» و «ابطال» (فسخ مربوط به قرارداد صحیح است اما ابطال مربوط به قرارداد باطل از ابتدا). ۲. عدم طرف قرار دادن همه اشخاصی که قرارداد را امضا کرده‌اند. ۳. عدم درج خواسته استرداد ثمن یا عوضین در کنار اعلام بطلان قرارداد.
نمونهٔ خواسته
صدور حکم بر اعلام بطلان قرارداد شماره [شماره قرارداد] مورخ [تاریخ] به علت [علت بطلان، مثلاً فقدان قصد/جهت نامشروع] و استرداد ثمن معامله به مبلغ [مبلغ] ریال به انضمام خسارات دادرسی.
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا تفاوت ابطال قرارداد با فسخ آن در هزینه دادرسی تأثیر دارد؟
بله، ابطال قرارداد مالی بر اساس تقویم خواسته یا مبلغ معامله مالی محسوب میشود، اما فسخ ممکن است جنبه‌های متفاوتی داشته باشد.
آیا معامله باطل از زمان صدور حکم باطل میشود یا از زمان انعقاد؟
حکم دادگاه در ابطال قرارداد جنبه اعلامی دارد و قرارداد از همان لحظه انعقاد باطل بوده است.
اگر مال موضوع قرارداد باطل به شخص ثالث منتقل شده باشد چه باید کرد؟
باید دعوای ابطال معاملات بعدی و رد مال نیز همزمان طرح و شخص ثالث نیز خوانده قرار گیرد.
آیا می‌توان خسارت کاهش ارزش پول را در دعوای ابطال معامله مالی خواست؟
بله، در صورت اثبات، امکان دریافت خسارت تأخیر تادیه ثمن پرداختی وجود دارد.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
دادخواست، شکواییه و درخواست 1
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: تفاوت فسخ، ابطال، تنفیذ و بطلان قرارداد؛ راهنمای جامع حقوقی
قوانین و مواد
- قانون تصویب قرارداد عبور بارسلن و اساسنامه آزادی عبور و اجازه تسلیم نسخ صحه شده آن به دارالانشاء جامعه ملل
- ماده واحده:مجلس شورای ملی قرارداد عبور بارسلن را که مشتمل بر نه ماده و همچنین اساسنامه آزادی عبور را که دارای 15 ماده م. ب. و در اول ثور 1299 شمسی (21 آو‌ریل 1920) به امضا رسیده است تصویب و بدو‌لت اجازه می دهد نسخ صحه شده آن را بدارالانشاء جامعه ملل تسلیم نماید. این قان… … …و سیصد و نه شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید. رئیس مجلس شورای ملی - دادگر تاریخ قرارداد: 21 آو‌ریل 1921 تصویب ایران: 1 مهر 1309 قرارداد و اساسنامه آزادی عبور بارسلن آلبانی - اطریش - بلژیک - بلیوی - برزیل - بلغارستان - شیلی - چین - کلمبی - کستاریکا - کوبا - دا… … …1921 به تصویب کنفرانس بارسلن رسیده است قبول می نمایند اساسنامه مزبوره جزء لاینفک این قرارداد تلقی خواهد شد. بنابراین دو‌ل متعاهد اعلام می دارند که تعهدات و الزامات اساسنامه مزبور را مطابق مقررات و شرایطی که در آن مندرج است قبول می نمایند. دوم - این قرارداد به…
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
عینِ عبارت · ابطال در ابطال سند رهنی به جز طرفین قرارداد، موجبی برای طرف قرار دادن سر دفتر تنظیم کننده ی سند رهنی، وجود ند…
مشابه · مال …ماره ی ۸۸۸ مورخ ۹۱/۶/۲۹ صادره ی از شعبه ی ۲۲ دادگاه عمومی حقوقی تهران اگر عقد رهن به دلیل تعلق مال مرهونه ب.…
عینِ عبارت · ابطال …ده و در مالکیت وی قرار گرفته رأی ۴۴۳ پرونده ی ۸۸۱۸۱۱ شعبه ی ۳۷ دادگاه تجدید نظر استان تهران در ابطال سند رهنی به جز طرفین قرارداد، موجبی برای طرف قرار دادن سر دفتر تنظیم کننده ی سند رهنی، وجود ن…
مشابه · مال ن. خ. اقدام کرده و در مالکیت وی قرار گرفته رأی ۴۴۳ پرونده ی ۸۸۱۸۱۱ شعبه ی ۳۷ دادگاه تجدید نظر استان تهران در ابطال سند…
عینِ عبارت · ابطال ….. در آن نوع احکام موضوعیت نخواهد داشت. مانند ابطال فسخ پیمان که صرف صدور حکم بر بطلان پیمان، بر اعتبار پیمان صحه می گذارد و نیازی به اجرای آن نیس…
مشابه · مال …ه عبارت دیگر، گاهی حکم دادگاه جنبه انشایی دارد و گاهی جنبه ی اعلامی. جنبه ی انشایی حکم، انتقال مال یا انجام امری است که داد باخته باید عمل نماید و جنبه ی اعلامی حکم صرفاً اعلام امری است که نیاز…
عینِ عبارت · ابطال …۱. سازمان *با وکالت اقای س. ح. پ. فرزند ح. به نشانی * ۲. سازمان *به نشانی * خواسته ها: ۱.…
مشابه · مال …ح. پ. فرزند ح. به نشانی * ۲. سازمان *به نشانی * خواسته ها: ۱. ابطال اجراییه ( موضوع اجراییه غیر مالی است ) ۲.…
عینِ عبارت · ابطال …غ. باطل شود، اجراییه ی ثبتی که بر اساس این عقد صادر شده است نیز به درخواست ذی نفع ابطال میشود.…
مشابه · مال اگر عقد رهن به دلیل تعلق مال مرهونه ب.…
عینِ عبارت · ابطال …۲/۲/۲۵ شعبه ی ۱۰ دیوان عالی کشور درخواست توقیف عملیات اجرایی بدون توام بودن آن با اقامه ی دعوی ابطال اجراییه قابل پذیرش نیست.…
مشابه · مال …سمی اجراییه) دادگاه محلی است که در حوزه ی آن دستور اجرا اجراییه صادر شده است. هر چند موضوع سند مال غیر منقول در حوزه ی قضایی دیگری باشد.…
عینِ عبارت · ابطال ….. در آن نوع احکام موضوعیت نخواهد داشت. مانند ابطال فسخ پیمان که صرف صدور حکم بر بطلان پیمان، بر اعتبار پیمان صحه می گذارد و نیازی به اجرای آن ن…
مشابه · مال …به عبارت دیگر، گاهی حکم دادگاه جنبه انشایی دارد و گاهی جنبه ی اعلامی. جنبه ی انشایی حکم، انتقال مال یا انجام امری است که داد باخته باید عمل نماید و جنبه ی اعلامی حکم صرفاً اعلام امری است که نی…
عینِ عبارت · ابطال …با خواسته صدور حکم مبنی بر اثبات وقوع عقد مورخ ۸۳/۱۰/۱۹ بین خواهان و خوانده اول و صدور حکم بر ابطال سند رهنی شماره ۸۲۱۶ مورخ ۸۶/۱۱/۲۸ دفتر خانه اسناد رسمی ۱۲۴ مشهد که بین خوانده اول و دوم تنظیم…
مشابه · مال …۵۶ و ۵۷ قانون اجرای احکام مدنی ماده ۵۶: هرگونه نقل و انتقال اعم از قطعی و شرطی و رهنی نسبت به مال توقیف شده باطل و بلا اثر است؛…
عینِ عبارت · ابطال …رداد پیش فروش ساختمان با موکله، حکم شایسته مبنی بر استرداد اقساط پرداختی به میزان مورداشاره و ابطال بیع ب.…
مشابه · مال …عملیات ساختمانی (گواهی اداره ثبت اسناد و املاک عجمان) متوجه می گردد خواندگان به علت ناتوانی مالی قادر به انجام مورد تعهد، یعنی ساخت و تحویل آپارتمان ها نمی باشد و با توقف پرداخت اقساط، اقدام ب…
عینِ عبارت · ابطال …خواهان به دلیل عدم انجام تعهدات از سوی خواندگان، درخواست استرداد وجوه پرداختی و ابطال قرارداد بیع را مطرح نمود.…
مشابه · مال …تاریخ دادنامه قطعی: 1392/12/10 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: تصرف و مالکیت و سایر حقوق بر اشیای منقول و غیرمنقول تابع قانون مملکتی است که اشیاء در آنجا واقع شده ا…
عینِ عبارت · ابطال …غ. باطل شود، اجراییه ی ثبتی که بر اساس این عقد صادر شده است نیز به درخواست ذی نفع ابطال می شود.…
مشابه · مال (۷) اگر عقد رهن به دلیل تعلق مال مرهونه ب.…
رأی دادگاه بدوی
عینِ عبارت · ابطال …ق.الف.پ. به طرفیت خواندگان به اسامی الف. م. و آقای س. ق.ب. و آقای م. م. و خانم م. ک. به خواسته ابطال اسناد رسمی ملک موصوف بین خواندگان نسبت به پلاک ثبتی شماره 480-479 فرعی از 28 اصلی بخش 11 تهر…
مشابه · مال …وکیل خ. ر. د. ( س. ق.ب. ) درجلسه رسیدگی دفاعا اعلام داشته که تمامی اسناد مالکیت قبل از فسخ معامله تنظیم شده و انتقال 6 دانگ توسط خواهان برمبنای توافق ثانویه به خوانده او…
عینِ عبارت · ابطال …ته صدور حکم مبنی بر اثبات وقوع عقد مورخ ۸۳/۱۰/۱۹ بین خواهان و خوانده اول و صدور حکم بر ابطال سند رهنی شماره ۸۲۱۶ مورخ ۸۶/۱۱/۲۸ دفتر خانه اسناد رسمی ۱۲۴ مشهد که بین خوانده اول و دوم تنظیم شده است…
مشابه · مال …قانون اجرای احکام مدنی ماده ۵۶: هرگونه نقل و انتقال اعم از قطعی و شرطی و رهنی نسبت به مال توقیف شده باطل و بلا اثر است؛…
عینِ عبارت · ابطال ابطال اسناد رسمی ملک و رد اعاده دادرسی به دلیل عدم تضاد احکام و تأیید حکم بدوی و تجدیدنظر خ. م.: د…
مشابه · مال …خوانده دوم نیز به دفاع پرداخته و اعلام کرده که انتقال ملک پیش از فسخ صورت گرفته و مالکین کنونی ملک را به‌طور قانونی و با رعایت تشریفات لازم تملک کرده‌اند. <br>دادگاه بدوی ب. ت. ب…
عینِ عبارت · ابطال …ر.م. به طرفیت آقای س. ح.پ. ق. با وکالت خانم م. ب. و آقا ی م. ش.پ. و ب. م.، به خواسته ابطال سند شماره 31114-1388/12/22 و سند رهنی 31115 – 1388/12/22 دفترخانه کرج و خسارات دادرسی و دعوای…
مشابه · مال …ق. و الف.الف. و ب. م. به خواسته الزام خ. ر. ا. و دوم و سوم به تنظیم سند رسمی انتقال و مالکیت پلاک ثبتی .…
عینِ عبارت · ابطال ابطال سند رهنی به تبع ابطال سند مالکیت خ.…
مشابه · مال ابطال سند رهنی به تبع ابطال سند مالکیت خ.…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در این پرونده، شکایت به منظور ابطال مواد 8 و 17 نمونه قرارداد مضاربه که توسط شورای پول و اعتبار بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ت…
مشابه · مال رای شماره 285 مورخ 1396/11/17 هیات تخصصی اقتصادی و مالی دیوان عدالت اداری خ.…
ماهیت اقاله بیع
عینِ عبارت · ابطال خ. م.: در این پرونده، خواهان به منظور اثبات اقاله مبیع و ابطال بیع‌نامه‌ای که در تاریخ مشخصی تنظیم شده، اقدام به طرح دعوی نموده است. وکیل خواهان ادعا کرده…
مشابه · مال …بودیم که آقای ص. حضور داشت و گفت من توان ندارم و این را بفروش مال خودت باشد) مبین اقاله نبوده و چنین مفهومی از آن استنباط نمی گردد. چراکه با فرض صحت اظهارات…
عینِ عبارت · ابطال …با وکالت آقای س. ح. بطرفیت آقای س. س. بخواسته صدور حکم به اثبات اقاله مبیع مورخه 82/11/10 و ابطال بیع نامه دادخواستی تقدیم و وکیل خواهان اعلام داشت موکل بیع معنونه را باخوانده اقاله نموده و اف…
مشابه · مال …بودیم که آقای ص. حضور داشت و گفت من توان ندارم و این را بفروش مال خودت باشد ) مبین اقاله نبوده و چنین مفهومی از آن استنباط نمی گردد . چراکه با فرض صحت اظهارات شاهد…
عینِ عبارت · ابطال …پرورش (اداره کل آموزش و پرورش استان کردستان) ۲- نهاد ریاست جمهوری * مـوضـوع شکایت و خـواستـه : ابطال دستورالعمل ها و بخش نامه های صادره به شماره ۶۵۷۰۴/۸۱۰ مورخ ۱۳۹۹/۹/۴ و بخشنامه ۱۰۳۱/۳۸۷۵۱/۵۸۰۰…
مشابه · مال …به آموزش و پرورش که در اختیار تعاونی ها هستند یا باید اعاده شوند و یا با برقراری رابطه استیجاری، مال الاجاره آن طبق مقررات و برابر نظر کارشناسی رسمی دادگستری دریافت گردد. بخشنامه ۱۰۳۱/۳۸۷۵۱/۵۸…
عینِ عبارت · ابطال …تاریخ 12 دی‌ماه 1394، دادگاه تجدیدنظر استان، نسبت به درخواست تجدیدنظر در خصوص دادنامه‌ای که دعوی ابطال اسناد رسمی مرتبط با یک پلاک ثبتی را رد کرده بود، رای خود را صادر کرد. درخواست‌کننده با استنا…
مشابه · مال تاثیر انتقال مبیع در بیع خیاری بر حق فسخ فروشندهوضعیت حقوقی انتقال مبیع در فرض اعمال حق فسخ در بیع خیاری خ.…
عینِ عبارت · ابطال …(۶) توقیف عملیات اجرایی قبل از صدور حکم ابطال اجراییه منوط به آن است که دلایل شکایت قوی باشد و اجرای مفاد سند رسمی و لازم الاجراء متضمن ضرر…
مشابه · مال …اپذیر باشد و خواهان، تأمین مناسب را بر اساس نظر دادگاه تودیع کند. (۷) اگر عقد رهن به دلیل تعلق مال مرهونه ب.…
فروش ملک مرهونه
عینِ عبارت · ابطال …د قانونی و دلایل متعدد، از جمله عدم اعتبار عقد بیع و باقی ماندن مالکیت مدیون در عقد رهن، درخواست ابطال حکم دادگاه بدوی را مطرح کرد.…
مشابه · مال …خ. م.: تاریخ صدور دادنامه نهایی: 10 اسفند 1393. موضوع این پرونده به اتهام انتقال منافع مال غیر و مشارکت در این اقدام مربوط میشود.…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در تاریخ 31 خرداد 1395، دادگاه بدوی به دعوی مطرح‌شده رسیدگی کرد. خواهان درخواست ابطال سند رهنی و الزام به تنظیم سند رسمی انتقال یک دستگاه آپارتمان را به عنوان حق خود مطرح نمود. و…
مشابه · مال …رید موکل ( 8 ر 7 ر 87 ) ان هم بدو ن اذن موکل موجب تضییع حقوق وی گردید،که با تو جه به فروش اپارتمان مالکیتی برای خواند گان ردیف 2 الی 5 باقی نمانده تا نسبت به اقدامات مالکانه از جمله ترهین اقدام…
عینِ عبارت · ابطال …ه. اقایان ۱ ی. ۲ ا. ۳ ع. ش. ه. ع. به طرفیت اقایان ۱ ع. ا. ا. ۲ ا. ج. ۳ سازمان *به خواسته ابطال سند رهنی شماره ۴۳۶۰۲ ۹۴/۵/۱۹ تنظیم شده در دفتر اسناد رسمی ۶۱۲ شعبه *با احتساب خسارات دادرسی ،…
مشابه · مال …پرونده به شعبه *ارجاع شده و این دادگاه با استدلال اینکه دعوی خواهان راجع به مال غیر منقول بوده و مال غیر منقول موصوف به پلاک ثبتی شماره ۱۱۰۵ *واقع است.قرار عدم صلاحیت باعتبار…
عینِ عبارت · ابطال …بود خواهان که سازمانی دولتی است دعوایی به طرفیت شهرداری کرج اقامه و ضمن درخواست صدور دستور موقت ابطال کلیه اقدامات انجام شده بر روی پلاک ثبتی مورد دعوا را به عنوان خواسته ی اصلی خود می خواهد دادگ…
مشابه · مال …آ.د.م نیز به دست آورد که می گوید در مواردی که دعوا جزمی نبوده بلکه ظنی یا احتمالی باشد»، خوانده میتواند ضمن پاسخ نسبت به ماهیت دعوا با آن ایراد کند. جازم بودن در دعوا نمودند و…
عینِ عبارت · ابطال …1394، دیوان عالی کشور به بررسی اختلاف صلاحیت بین دادگاه‌های عمومی حقوقی دو شهرستان در خصوص دعوی ابطال معامله یک دستگاه وانت پیکان پرداخت.…
مشابه · مال …ارجاع شده و این شعبه به شرح رای شماره --- - 94/6/15 با استدلال اینکه موضوع انجام معامله مال منقول شامل یک دستگاه خودرو بوده و محل انجام و انعقاد قرارداد بنگاه آقای ق. در شهرستان ن. و…