دعوای افراز ملک (اختلاف در مالکیت)

راهنمای دعوای افراز ملک (اختلاف در مالکیت)

تعریف

افراز ملک مشاعی به معنای جدا کردن سهم مشاعی شرکا از یکدیگر در ملک غیرمنقول است که منجر به پایان حالت اشاعه می‌شود. این دعوا زمانی مطرح می‌شود که شرکا در مورد تقسیم ملک توافق ندارند و ملک قابلیت تقسیم فیزیکی (بدون کاهش ارزش فاحش) را دارد. اگر ملک قابل افراز نباشد، باید دعوای فروش ملک مشاع مطرح شود. این اقدام معمولاً در اداره ثبت اسناد و املاک انجام می‌شود و در صورت صدور رای غیرقابل افراز، به دادگاه ارجاع می‌گردد.

خواهان و خوانده

یکی از شرکا (خواهان) علیه سایر شرکا (خواندگان).

ماهیت

غیرمالی (در صلاحیت ثبتی)؛ ترافعی.

مرجع صالح

اداره ثبت محل وقوع ملک (در صورت عدم توافق یا وجود رای غیرقابل افراز، دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک).

مستندات قانونی

قانون افراز و فروش املاک مشاع.

مدارک لازم

سند مالکیت مشاعی، مدارک شناسایی، نقشه ثبتی (در صورت وجود)، گواهی عدم افراز (اگر از اداره ثبت اخذ شده باشد).

مهلت‌ها

مهلت خاصی ندارد.

هزینه

هزینه دادرسی غیرمالی (در دادگاه)؛ هزینه‌های ثبتی (در اداره ثبت).

مراحل

۱. تقدیم درخواست به اداره ثبت محل ۲. بررسی توسط نقشه‌بردار ثبت ۳. صدور رای افراز یا عدم افراز ۴. در صورت عدم افراز، اعتراض به دادگاه ۵. صدور حکم دادگاه ۶. اجرای حکم توسط واحد اجرای احکام.

نکات و اشتباهات رایج

۱. اشتباه گرفتن افراز با تفکیک (تفکیک مربوط به تقسیم ملک به قطعات کوچک‌تر است، افراز مربوط به سهم شرکا). ۲. عدم توجه به اینکه اگر ملک در جریان ثبتی نباشد، مرجع صالح دادگاه است. ۳. عدم ارائه مدارک مالکیت کامل. ۴. عدم توجه به اینکه افراز باید به گونه‌ای باشد که ارزش ملک به شدت کاهش نیابد.

نمونهٔ خواسته

تقاضای صدور دستور افراز ملک مشاعی به پلاک ثبتی ... واقع در ...

پرسش‌های متداول

این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.