دعاوی حقوقی › آیین دادرسی و امور قضایی › صلاحیت، احاله و سایر
دعوای درخواست حل اختلاف
راهنمای دعوای درخواست حل اختلاف
- تعریف
- درخواست حل اختلاف زمانی مطرح میشود که دو یا چند مرجع قضایی یا غیرقضایی در خصوص صلاحیت رسیدگی به یک پرونده با یکدیگر اختلاف پیدا کنند (اختلاف در صلاحیت مثبت یا منفی). این درخواست برای تعیین تکلیف نهایی و مشخص شدن مرجع صالح برای رسیدگی به ماهیت دعوا به دیوان عالی کشور ارجاع میشود. هدف از این نهاد، جلوگیری از سرگردانی اصحاب دعوا و اطاله دادرسی است.
- خواهان و خوانده
- معمولاً توسط یکی از مراجع قضایی که خود را صالح یا غیرصالح میداند، یا توسط اصحاب دعوا (در قالب لایحه) خطاب به دیوان عالی کشور مطرح میشود.
- ماهیت
- غیرمالی؛ ترافعی (در قالب رسیدگی به اختلاف صلاحیت).
- مرجع صالح
- دیوان عالی کشور.
- مستندات قانونی
- مواد ۲۶ تا ۳۰ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی.
- مدارک لازم
- قرار صادره از مراجع قضایی (قرار عدم صلاحیت)، پرونده اصلی یا رونوشت مصدق اوراق مربوط به اختلاف صلاحیت، لایحه دفاعیه.
- مهلتها
- مهلت خاصی برای طرح آن توسط اصحاب دعوا وجود ندارد، اما پس از صدور قرار عدم صلاحیت، باید در اسرع وقت پیگیری شود.
- هزینه
- غیرمالی (هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی).
- مراحل
- صدور قرار عدم صلاحیت توسط دادگاه اول -> ارسال پرونده به دادگاه دوم -> صدور قرار عدم صلاحیت توسط دادگاه دوم (در صورت اختلاف) -> ارسال پرونده به دیوان عالی کشور -> صدور رأی وحدتبخش در خصوص صلاحیت توسط دیوان -> ارسال پرونده به مرجع صالح.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. اشتباه گرفتن اختلاف صلاحیت با اعتراض به قرار عدم صلاحیت. ۲. عدم پیگیری پرونده در دیوان عالی کشور که منجر به اطاله دادرسی میشود. ۳. عدم توجه به اینکه قرار عدم صلاحیت در برخی موارد قابل تجدیدنظرخواهی نیست و صرفاً باید به دیوان ارسال شود.
نمونهٔ خواسته
درخواست حل اختلاف در صلاحیت بین دادگاه عمومی حقوقی [نام شهر] و دادگاه خانواده [نام شهر].
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا اصحاب دعوا میتوانند مستقیماً به دیوان عالی کشور برای حل اختلاف مراجعه کنند؟
خیر، پرونده باید توسط یکی از مراجع قضایی که اختلاف در صلاحیت دارند به دیوان ارسال شود، اما اصحاب دعوا میتوانند با تقدیم لایحه به دادگاه، درخواست ارسال پرونده به دیوان را نمایند.
آیا رأی دیوان عالی کشور در خصوص صلاحیت قطعی است؟
بله، رأی دیوان عالی کشور در خصوص تعیین مرجع صالح برای تمامی مراجع قضایی لازمالاتباع است.
اگر دادگاه دوم هم قرار عدم صلاحیت صادر کند چه میشود؟
پرونده باید برای حل اختلاف به دیوان عالی کشور ارسال شود.
آیا قرار عدم صلاحیت قابل تجدیدنظرخواهی است؟
خیر، قرارهای عدم صلاحیت اصولاً قطعی هستند و صرفاً از طریق سازوکار حل اختلاف در دیوان عالی کشور قابل پیگیریاند.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
دادخواست، شکواییه و درخواست 6
- داد خواستمهر وموم ترکه وتحریرآناز شورای حل واختلاف
- داد خواستمهر وموم ترکهاز شورای حل واختلاف
- داد خواست مهر وموم ترکه وتحریر وتقسیم آناز شورای حل واختلاف
- داد خواسترفع مهر وموم وتحریر ماترک از شورای حل واختلاف
- صدور حکم به ابطال رای شماره هیئت حل اختلاف ثبت و تعیین محدوده ثبتی ملک و کلید
- درخواست اعلام بی اعتباری آرای حل اختلاف مستقر در ثبت املاک و اسناد و ابطال اسناد پلاکهای
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع صلاحیت دادگاهها و احاله پروندههای قضایی در حقوق ایران
- قرارداد: قرارداد حل و فصل اختلافات عمرانی و هیئت حل اختلاف پروژه
- قرارداد: قرارداد سهجانبه هیئت بررسی اختلاف
- جرم: خودداری کارفرما از اجرای به موقع آراء قطعی و لازم الاجرایی مراجع حل اختلاف کار
قوانین و مواد
- قوانین و نقل و انتقالات و تعیین وضعیت بازیکنان فوتبال مصوب 1396
- آییننامه اجرایی ماده (80) [(90)] قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران - مصوب 1375 - و اصلاحات بعدی آن
- قانون راجع به الحاق ایران به کنوانسیون بینالمللی اینمارست
- قانون یادداشت تفاهم بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ترکیه در مورد استفاده مشترک از دروازه های مرز زمینی «رازی» و «کاپی کوی» و تشریفات (پروتکل) اصلاحی آن
- قانون مالیاتهای مستقیم
- آیین دادرسی کار مصوب 1391/11/17
- قانون موافقتنامه تجارت ترجیحی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری اندونزی
- آییننامه انتخاب اعضای مراجع حل اختلاف کار مصوب 1402/12/28
- قوانین و نقل و انتقالات و تعیین وضعیت بازیکنان فوتبال مصوب 1396
- ماده 49:…و سایر مراجع رسیدگی ذیصلاح به موجب این آیین نامه موظف اند ظرف سی روز از دریافت درخواست دادرسی به پرونده رسیدگی نمایند در حالی که شورای عالی حل اختلاف تا شصت روز فرصت رسیدگی به تجدید نظرخواهی را دارند ، 2 رسیدگی باید بر اساس قوانین و مقررات جاری فیفا ، کنفدراسی… … …هزینه رسیدگی برای ، شورای حل اختلاف و همینطور شورای حل اختلاف جمعا 3% مبلغ مورد درخواست اختلاف خواهد بود که این مبلغ به عهده طرف بازنده دعوا خواهد بود و در پایان رسیدگی از طرف مذکور اخذ خواهد شد 4 رسیدگی به اختلافات مربوط به حفظ پایداری و ثبات قرارداد ها رایگا…
- آییننامه اجرایی ماده (80) [(90)] قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران - مصوب 1375 - و اصلاحات بعدی آن
- تبصره 2:در صورتی که شورا از مصوبه خود عدول ننموده و بر آن اصرار کند، موضوع ظرف (48) ساعت با درخواست کتبی رییس هیات تطبیق به هیات حل اختلاف ذی ربط ارجاع می شود. هیات حل اختلاف موظف است ظرف مهلت قانونی (20) روز نسبت به مصوبه شورا اعلام نظر کند.
- قانون راجع به الحاق ایران به کنوانسیون بینالمللی اینمارست
- ماده 16:…باید از طریق مذاکره میان طرفهای اختلافات حل و فصل گردد. اگر یکی از طرفهای اختلافات درخواست حل اختلاف نمایند و در مدت یکسال اختلافات حل نگردند، و اگر برای حل اختلافات، طرفهای اختلاف روش خاصی را مورد توافق قرار ندهند با درخواست یکی از طرفهای اختلاف، مورد به داور… … …کنندگان موافقتنامه در مورد موافقتنامه های منعقده میان آنها بروز مینماید، بنا به درخواست یکی از طرفین اختلاف در مدت یکسال از زمان درخواست نامبرده به داوری بر اساس مندرجات ضمیمه کنوانسیون تسلیم خواهد شد، مگر آنکه طرفها به نحو دیگری توافق نمایند. 3 - در صورتیکه ی…
- قانون یادداشت تفاهم بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ترکیه در مورد استفاده مشترک از دروازه های مرز زمینی «رازی» و «کاپی کوی» و تشریفات (پروتکل) اصلاحی آن
- ماده 10:…و اصلاح این یادداشت تفاهم یا حل و فصل هر اختلافی که ممکن است پیش آید از طرف دیگر درخواست مشورت نماید. این مشورت ها که بین دو طرف در کارگروه مشترک صورت می پذیرد باید در طی بیست روز پس از دریافت درخواست کتبی آغاز شود مگر اینکه تصمیم گیری اتخاذ شود. 2 - اگر اتفاق… … …کتبی آغاز شود مگر اینکه تصمیم گیری اتخاذ شود. 2 - اگر اتفاق رای در خصوص حل و فصل اختلاف در کارگروه مشترک به دست نیاید، اختلاف باید از طریق دیپلماتیک بین طرفها حل و فصل شود. اصلاحات:
- قانون مالیاتهای مستقیم
- ماده 243:- در صورتی که درخواست استرداد از طرف مودی به عمل آمده باشد و اداره امور مالیاتی آن را وارد نداند مودی می تواند ظرف سی روز از تاریخ اعلام نظر اداره یاد شده از هیات حل اختلاف مالیاتی درخواست رسیدگی کند رای هیات حل اختلاف مالیاتی در این مورد قطعی و غیر قابل تجدید… … …مودی می تواند ظرف سی روز از تاریخ اعلام نظر اداره یاد شده از هیات حل اختلاف مالیاتی درخواست رسیدگی کند رای هیات حل اختلاف مالیاتی در این مورد قطعی و غیر قابل تجدید نظر است و در صورت صدور رای به استرداد مالیات اضافی اداره مربوط طبق جزء اخیر ماده 242 این قانون م…
- آیین دادرسی کار مصوب 1391/11/17
- ماده 3:…دعوا رسیدگی کنند مگر اینکه اصیل ی. ق. م. یا نماینده وی رسیدگی به دعوا را برابر قانون درخواست نموده باشد.
- قانون موافقتنامه تجارت ترجیحی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری اندونزی
- ماده 25:حل و فصل اختلاف در صورت بروز اختلاف بین مقام های گمرکی درخواست کننده راستی آزمایی و مقام های صلاحیتدار مسئول انجام این راستی آزمایی در رابطه با رویه های راستی آزمایی ماده 23 (راستی آزمایی مدارک مبدا) که قابل حل و فصل نیست، یا در مواردی که سوالی در مورد تفسیر ا…
- آییننامه انتخاب اعضای مراجع حل اختلاف کار مصوب 1402/12/28
- ماده 9:…نمایندگان در هیات های تشخیص و حل اختلاف، معرفی نماینده را از مرجع انتخاب کننده درخواست نماید.
- آییننامه احوال شخصیه زرتشتیان ایران مصوب 1386/02/27
- ماده 29:…توافق اخلاقی بین زن و شوهر، که زندگی آنها، غیرممکن و غیرقابل تحمل باشد و بر حَسب درخواست طرفین، با نظر شورای حل اختلاف زرتشتیان محل سکونت آنان با تقاضای طلاق موافقت می شود.
- آییننامه انتخاب اعضای مراجع حل اختلاف کار مصوب 1402/12/28
- ماده 20:…انجمن های صنفی کارفرمایی استان یا عدم معرفی نمایندگان حداکثر ظرف مدت یک ماه از تاریخ درخواست مدیر کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان، مرجع انتخاب نمایندگان کارفرمایان در هیات حل اختلاف آن استان، کانون عالی انجمن های صنفی کارفرمایی ایران می باشد. مرجع مذکور مکل… … …می باشد. مرجع مذکور مکلف است ظرف مدت بیست روز نماینده کارفرمایان در هیات های حل اختلاف آن استان را انتخاب و معرفی نماید. در صورت فقدان کانون عالی انجمن های صنفی کارفرمایی ایران یا عدم معرفی نمایندگان در موعد مقرر در این ماده، اداره کل تعاون کار و رفاه اجتماعی … … …اداره کل تعاون کار و رفاه اجتماعی استان راسا نمایندگان کارفرمایان در هیات های حل اختلاف را از بین افراد واجد شرایط مقرر در این آئین نامه انتخاب می نماید.
- قانون مالیاتهای مستقیم
- ماده 249:…مورد محاسبات مالیات را در متن رای قید و در صورتی که در محاسبه اشتباهی کرده باشند با درخواست مودی یا اداره امور مالیاتی مربوط، به موضوع رسیدگی و رای را اصلاح کنند.
- قانون الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون مواد روانگردان
- ماده 31:…عضو درخصوص تفسیر یا اجرای این کنوانسیون بروز نماید، اعضای مذکور به منظور حل و فصل اختلاف از طریق مذاکره، تحقیق، میانجیگری، مصالحه، داوری، مراجعه به نهادهای منطقه ای، جریان قضائی یا از طریق روشهای مسالمت آمیز دیگری که انتخاب می کنند با یکدیگر مشورت خواهند کرد. … … …خواهند کرد. 2- هر اختلافی از این نوع که به روش پیش بینی شده حل و فصل نشود، بنا به درخواست هریک از طرفهای اختلاف به دیوان بین المللی دادگستری ارجاع خواهد شد.
- آییننامه انتخاب اعضای مراجع حل اختلاف کار مصوب 1402/12/28
- ماده 16:مرجع انتخاب نمایندگان کارگران در هیات های حل اختلاف تشکل های کارگری موضوع ماده 160 قانون کار می باشد. اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان مکلف است در موعد مقرر برابر با مقررات این آئین نامه با تشکل های کارگری مستقر در استان جهت معرفی نماینده کارگران برای … … …تشکل های کارگری مستقر در استان جهت معرفی نماینده کارگران برای عضویت در هیات های حل اختلاف مکاتبه نماید؛ لیکن، به جهت ضرورت مشارکت تمام تشکل های کارگری مستقر در استان برای انتخاب نمایندگان کارگران در هیات حل اختلاف، کارگروهی مرکب از نمایندگان تشکل های کارگری اس… … …کار و رفاه اجتماعی استان معرفی می گردد؛ چنانچه، حداکثر ظرف مدت یک ماه از تاریخ درخواست هر یک از تشکل های کارگری استانی نسبت به معرفی نمایندگان منتخب خود اقدام ننماید، اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان با سایر تشکل های کارگری استانی برای معرفی افراد باقی…
- آییننامه احوال شخصیه زرتشتیان ایران مصوب 1386/02/27
- ماده 28:…با اندرز یا رسیدگی شورای حل اختلاف زرتشتیان محل سکونت این پدیده را برطرف کرد بر حَسبِ درخواست شوهر طلاق پذیرفته می شود.
- قانون مالیاتهای مستقیم
- ماده 251:…نقص رسیدگی، با اعلام دلایل کافی به شورای عالی مالیاتی اعتراض نموده و تجدید رسیدگی را درخواست کنند.
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
امکان طرح درخواست سازش توسط زوجین در شورای حل اختلاف برای صدور گزارش اصلاحی و توافق بر طلاق
عینِ عبارت · درخواست امکان طرح درخواست سازش توسط زوجین در شورای حل اختلاف برای صدور گزارش اصلاحی و توافق بر طلاق خ. م.: صورتجلسه نش…
عینِ عبارت · درخواست …ال موضوع ماده 3 قانون ثبت احوال به عهده هیات حل اختلاف محل صدور شناسنامه م. ب.. تبصره - رسیدگی به درخواست مربوط به اسناد ثبت احوال که در خارج از کشور تنظیم شده باشد با هیات حل اختلاف ثبت احوال امو…
عینِ عبارت · درخواست …م : دستورالعمل راجع به هيات هاي حل اختلاف الف : نحوه انتخاب اعضاي هيات هاي حل اختلاف ب : تسليم درخواست موارد ابلاغ – صدور و اجراي تصميم ج : راهنماي هيات هاي حل اختلاف در تصميم گيري د : مستند قانوني…
عینِ عبارت · درخواست …535 شاهنشاهي آئين نامه طرز رسيدگي هيئتهاي حل اختلاف را به شرح زير تصويب نمودند: تبصره ـ رسيدگي به درخواست مربوط به اسناد ثبت احوال كه در خارج از كشور تنظيم شده باشد با هيئت حل اختلاف ثبت احوال امور…
عینِ عبارت · درخواست …رت تجدیدنظرخواهی خواهان از قرار عدم استماع دعوای دستور تخلیه صادره در شورای حل اختلاف پرسش خواهان درخواست دستور تخلیه ملک مستاجره را تقدیم شورای حل اختلاف نموده است و شورا با بررسی و اینکه شرایط…
صلاحیت دادگاه صلح در مورد صدور اجراییه در مورد آراء هیات تشخیص و حل اختلاف کارگر و کارفرما
عینِ عبارت · درخواست …در مورد "دعاوی" تا نصاب صد میلیون تومان است و شامل رای هیات تشخیص حل اختلاف کارگر و کارفرما که در قالب "درخواست" مطرح میگردد نمیشود و النهایه اینکه رسیدگی به درخواست صدور اجراییه نسبت به رای هیات…
نظریه 7/99/20 — 1399/01/30
عینِ عبارت · درخواست …ماده 78 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379 چنانچه شخصی به موجب درخواست عادی و بدون تقویم دادخواست برای حل اختلاف حقوقی خود با شخص دیگر درخواست سازش کند و درخواست مو…
نصاب سازش در شورای حل اختلاف
عینِ عبارت · درخواست …در صورت منفی بودن پاسخ چنانچه شورای حل اختلاف با درخواست سازش ی.…
عینِ عبارت · درخواست …خ. م.: در تاریخ 9 تیر 1392، شعبه دیوان عدالت اداری به بررسی درخواست استرداد مالیات یکی از مودیان مالیاتی پرداخت.…
نظریه مشورتی شماره 7/96/3128 ح مورخ 1396/12/20
عینِ عبارت · درخواست خ. م.: موضوع استعلام به بررسی امکان درخواست کارشناس رسمی از کانون کارشناسان توسط دستگاههای دولتی برای تامین دلیل بدون نیاز به مراجعه به…
عینِ عبارت · درخواست …رايي اين قانون دستگاه هاي دولتي در تمام مواردي كه رجوع به كارشناس لازم باشد موظفند از كانون ها درخواست كارشناس رسمي نمايند حال چنانچه دستگاه دولتي در خصوص موضوعي نياز به تامين دليل داشته باشد آيا م…
عینِ عبارت · درخواست خ. م.: موضوع این استعلام، چگونگی درخواست تامین دلیل و مرجع صالح برای آن است.…
عینِ عبارت · درخواست درخواست اعاده دادرسی نسبت به احکام صادره از شورای حل اختلاف خ.…
عینِ عبارت · درخواست …خ. م.: در تاریخ 4 بهمن 1391، شعبه دیوان عدالت اداری به بررسی پروندهای پرداخت که در آن درخواست اعاده دادرسی نسبت به رای هیات حل اختلاف مطرح شده بود.…
آشنایی با مراجع رسیدگی اداری
عینِ عبارت · درخواست …ه سوابق دفتر ثبت اسناد رسمی یا ازدواج یا طلاق بر اثر حوادث مذکور از بین رفته باشدو اشخاص ذینفع با ارائه مدارک و مستندات معتبر درخواست صدور اجرائیه نمایند، رئیس ثبت پس از بررسی و اظهارنظر، تقاضانامه…
بررسی صلاحیت درخواست دستور موقت در شوراهای حل اختلاف
عینِ عبارت · درخواست بررسی صلاحیت درخواست دستور موقت در شوراهای حل اختلاف خ.…
عینِ عبارت · درخواست ی از جمله درخواست مهروموم ترکه دعوا محسوب نشده و جنبه ترافعی ندارد، مرجع صالح: به دلالت ماده ۲۰ قانون آیین دادرس…
عینِ عبارت · درخواست …مبلغ 26 میلیون ریال به دلیل فروش کره در شورای حل اختلاف شهرضا مطرح گردید. پس از صدور حکم اولیه و درخواست تجدیدنظر، رای شورای حل اختلاف تایید شد.…
عینِ عبارت · درخواست …با عنايت به مواد 480 و 489 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379، درخواست ابطال رأي داور از مصاديق دعاوي غيرمالي است؛…
عینِ عبارت · درخواست خ. م.: موضوع استعلام مربوط به صلاحیت رسیدگی به درخواست ابطال رای داور و صدور گواهی حصر وراثت است.…
عینِ عبارت · درخواست …پرسش اصلی این بود که آیا دادگاه میتواند از دادسرای مربوطه درخواست تکمیل تحقیقات کند یا اینکه موظف است ب.…
عینِ عبارت · درخواست …ماده ۱ - قضات بازنشسته اي كه تمايل به همكاري با شوراي حل اختلاف دارند درخواست خ.…
نظریه مشورتی شماره 7/91/1441 مورخ 1391/07/12
عینِ عبارت · درخواست …خ. م.: موضوع استعلام درباره صلاحیت قاضی شوراهای حل اختلاف در رسیدگی به درخواست صدور دستور تخلیه اماکن مسکونی استیجاری و وضعیت اجاره یا رهن این اماکن است. بر اساس نظریه مشو…
نظریه مشورتی شماره 7/97/53 مورخ 1397/01/22
عینِ عبارت · درخواست …ی حل اختلاف مصوب 1394، اجرای گزارشهای اصلاحی باید مطابق قوانین عمومی انجام شود و صدور اجراییه با درخواست محکومٌ له انجام میگیرد.…
عینِ عبارت · درخواست …خ. م.: در تاریخ 31 خرداد 1393، دادگاه بدوی به درخواست اعاده دادرسی رسیدگی کرد.…
عینِ عبارت · درخواست …طرفين در دادگاه به توافق رسيده و صدور گزارش اصلاحي را درخواست مي كنند.…
عینِ عبارت · درخواست …طرفین در دادگاه به توافق رسیده و صدور گزارش اصلاحی را درخواست میکنند.…
عینِ عبارت · درخواست …خ. م.: در تاریخ 30 دی 1391، دادگاه بدوی به بررسی درخواست تجدیدنظر نسبت به رای صادره از شورای حل اختلاف تهران در تاریخ 30 خرداد 1391 پرداخت. ب. ت. ب.…
عینِ عبارت · درخواست -۶ درخواست اجرای رای هیات حل اختلاف کارگر و کارفرما به موجب ماده ۱۵۷ قانون کار مصوب ۱۳۶۸/۰۷/۰۲ مجلس شورای…
نظریه مشورتی شماره 7/97/1243 مورخ 1397/05/02
عینِ عبارت · درخواست …راهای حل اختلاف وجود ندارد، قاضی این شورا صلاحیت صدور دستور موقت را ندارد. بنابراین، در صورتی که درخواست صدور دستور موقت از شورای حل اختلاف شود، قاضی باید قرار عدم صلاحیت صادر کرده و پرونده را به د…
