دعاوی حقوقی › دیوان عدالت اداری › شهرداری، ساختمان و شهرسازی
دعوای ابطال تملک اراضی واقع در طرح تعریض جاده ها توسط وزارت راه و ترابری
راهنمای دعوای ابطال تملک اراضی واقع در طرح تعریض جاده ها توسط وزارت راه و ترابری
- تعریف
- این دعوا زمانی مطرح میشود که وزارت راه و شهرسازی (راه و ترابری سابق) یا شرکتهای تابعه برای اجرای طرحهای عمرانی، تعریض جادهها و راهسازی، ملک یا زمین اشخاص را بدون رعایت تشریفات قانونی تملک اراضی (مانند عدم پرداخت بهای عادلانه، عدم طی مراحل ارزیابی، یا تصرف مازاد بر نیاز) تصرف کرده باشند. مالک میتواند با طرح دعوا در دیوان عدالت اداری، ابطال عملیات تملک یا الزام به پرداخت قیمت عادلانه روز را مطالبه کند. هدف، احقاق حقوق مالکانه و جلوگیری از تملکهای غیرقانونی یا جبران خسارت است.
- خواهان و خوانده
- خواهان: مالک ملکِ تصرفشده / خوانده: وزارت راه و شهرسازی (راه و ترابری سابق) و اداره کل راه و شهرسازی استان مربوطه
- ماهیت
- مالی/غیرمالی (ابطال تصمیم تملک غیرمالی است، اما آثار مالی دارد)؛ ترافعی
- مرجع صالح
- دیوان عدالت اداری (برای ابطال اقدام یا تصمیم تملک) و دادگاه حقوقی (برای مطالبه بهای روز ملک در صورت تملک قهری) - معمولاً ابطال تصمیمات دولتی در دیوان مطرح میشود.
- مستندات قانونی
- قانون نحوه خرید و تملک اراضی و ابنیه برای اجرای برنامههای عمومی، عمرانی و نظامی دولت؛ لایحه قانونی خرید اراضی…؛ قانون اساسی (اصل ۴۶ و ۴۷)
- مدارک لازم
- سند مالکیت رسمی یا مدارک مثبت تصرف قانونی، گزارش کارشناسی رسمی (در صورت وجود)، تصاویر و مستندات تصرف زمین توسط وزارت راه، مکاتبات انجام شده
- مهلتها
- اعتراض به تصمیمات و اقدامات مامورین دولتی در دیوان عدالت اداری تابع ضوابط دیوان است؛ اما دعاوی حقوقی مطالبه بها مشمول مرور زمان خاصی نیست ولی باید بر اساس قواعد مسئولیت مدنی باشد.
- هزینه
- هزینه دادرسی بر اساس تعرفه دعاوی دیوان عدالت اداری (غیرمالی) محاسبه میشود.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- ۱. طرح درخواست پرداخت بها یا اعتراض به تملک به اداره راه و شهرسازی ۲. ثبت نام در سامانه ثنا ۳. تنظیم دادخواست ابطال عملیات تملک یا الزام به رعایت قانون در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ۴. رسیدگی در دیوان عدالت اداری و اخذ دفاعیات وزارتخانه ۵. ارجاع به کارشناس رسمی دادگستری جهت تعیین وضعیت ملک و نحوه تملک ۶. صدور حکم و اجرای آن.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. اشتباه در تعیین مرجع صالح (دیوان عدالت اداری برای ابطال تصمیم، دادگاه حقوقی برای مطالبه پول). ۲. عدم اثبات تصرفِ بدون مجوز قانونی توسط وزارتخانه. ۳. گذشت زمان طولانی و ایجاد حقوق مکتسبه برای طرح عمومی (که ممکن است به جای ابطال، به مطالبه قیمت روز تبدیل شود). ۴. نداشتن سند مالکیت رسمی و اکتفا به قولنامه عادی در اراضی ثبتشده.
نمونهٔ خواسته
ابطال اقدام وزارت راه و شهرسازی در تملک غیرقانونی بخشی از پلاک ثبتی […] بدون رعایت تشریفات قانون نحوه خرید و تملک اراضی دولتی
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا وزارت راه میتواند بدون پرداخت پول زمین مردم را تصرف کند؟
خیر، تملک اراضی مستلزم پرداخت قبلی یا تودیع بهای عادلانه بر اساس قیمت روز است.
مرجع مطالبه قیمت روز زمین تصرف شده کجاست؟
دادگاه حقوقی محل استقرار ملک برای مطالبه قیمت و دیوان عدالت اداری برای ابطال تصمیم تملک صلاحیت دارند.
اگر طرح تعریض اجرا شده باشد، آیا زمین به مالک بازمیگردد؟
اگر طرح اجرا شده و ایجاد تاسیسات عمومی شده باشد، معمولاً به جای رفع تصرف، حکم به پرداخت بهای عادلانه روز داده میشود.
آیا برای این دادخواست نیاز به ارزیابی کارشناسی است؟
در جریان رسیدگی، دادگاه یا دیوان برای تعیین میزان تصرف و ارزش ملک از کارشناس استفاده میکند.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🧭 کمک کن: قدمبهقدم دادخواستم را آماده کن
🗺 نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
کجا و نزدِ کدام مرجع؟
- مرجعِ صالح
- شعبه بدوی دیوان عدالت اداری، برای ابطال تصمیم یا اقدام وزارت راه و شهرسازی در تملک؛ ابطال سند رسمی انتقال و اختلاف در مالکیت، در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است.
- دادگاهِ کدام شهر
- دیوان عدالت اداری صلاحیت کشوری دارد؛ دادخواست از طریق خدمات الکترونیک قضایی قابل ثبت است. دعوای مربوط به سند و مالکیت، در دادگاه محل وقوع ملک طرح میشود.
- پیش از طرحِ دعوا
- تهیه مدارک مالکیت و سوابق تصمیم و تشریفات تملک؛ در صورت فوریت، درخواست دستور موقت برای توقف عملیات. مهلت شکایت از تصمیم یا اقدام ابلاغشده، برای مقیم داخل شش ماه و مقیم خارج یک سال است.
- اعتراض به رأی
- رأی شعبه بدوی دیوان، ظرف بیست روز برای مقیم داخل و دو ماه برای مقیم خارج، در شعب تجدیدنظر دیوان قابل اعتراض است.
- مستند
- مواد ۱۰، ۱۶ و ۶۵ قانون دیوان عدالت اداری؛ ماده ۱۲ قانون آیین دادرسی مدنی؛ لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامههای عمومی، عمرانی و نظامی دولت.
ممکن است خطا داشته باشد یا قانون عوض شده باشد؛ پیش از طرحِ دعوا با یک وکیل چک کنید. نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع دعاوی شهرداری، کمیسیون ماده ۱۰۰ و تخلفات ساختمانی
- قرارداد: قرارداد وکالت دعاوی سلب مالکیت و تملک اراضی توسط دولت
- قرارداد: قرارداد تملک اراضی و ارزیابی خسارت بر مبنای لایحه قانونی خرید اراضی
- جرم: تملک و به تصرف خود در آوردن مال غیر
- نمونهمتن: پرداخت قیمت روز اراضی مورد تملک واقع شده شهرداری در منطقه سوهانک تهران
- نمونهمتن: محکومیت خوانده به پرداخت قیمت روز اراضی مورد تملک شهرداری برای اجرای طرح های عمرانی ، عمومیمصوب ۱۳۵۸
- نمونهمتن: مطالبه بهای عادله روز اراضی تصرفی موکل توسط شهرداری ناشی از عدم رعایت مقررات لایحه تملک ۱۳۵۸ و قانون نحوه ت
- نمونهمتن: لایحه تجدیدنظرخواهی ، مطالبه بهای عادله زمین واقع در طرح
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
نظریه مشورتی شماره 7/95/140 مورخ 1398/02/25
عینِ عبارت · ابطال …نسخ و لغو تمامیت ماده 96 قانون شهرداریها بوده و مضافا اینکه نظریه مشورتی 7/333 مورخ 1378/1/21 معاونت ابطال و نسخ تبصره مذکو ر را به ذهن متبادر مینماید با عنایت به موارد مذکور و علی الخصوص تصویب…
مشابه · لغو …ک اراضی و املاک برای اجرای برنامههای عمومی، عمرانی و نظامی دولت که در تاریخ 17/11/58 تصویب شده، لغو شده است.…
عینِ عبارت · ابطال …ن 2- وزارت جهاد سازندگی 3- سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری *مـوضـوع شـکایت و خواسته : 1- ابطال تبصره 5 مصوبه هیات وزیران تحت عنوان افزوده شدن مناطق نمونه گردشگری، بوم گردی ها و مناطق ن…
مشابه · لغو …اری اراضی ملی، دولتی و موات به متقاضیانی که از تاریخ ابلاغ این قانون به بعد شروع به تشکیل پرونده درخواست اراضی می نمایند ممنوع بوده و قوانین مغایر لغو می گردد لکن صدور سند مالکیت اعیانی احداث…
عینِ عبارت · تملک …ن ماده به منزله تملیک مجانی نیست و تملیک رایگان نیا ز به تصریح قانونگذاردارد و با توجه به این که مقدار عقب نشینی به تملک شهرداری می تواند نسبت به میزان عقب نشینی سند مالکیت بنام خود دریافت کند و…
مشابه · لغو …و ماده 96 قانون شهرداری و قانون توسعه معابر نیز تا کنون نسخ یا لغو نشده و در ماده 1 قانون اصلاح قانون توسعه معابر 1/4/1320 مقرر شده هرگاه شه…
رای شماره 792 مورخ 1400/06/08 هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری
عینِ عبارت · ابطال …ان عدالت اداری مراجعه کرده است تا طرح مصوب سال 1374 خیابان 35 متری از طرح تفصیلی شهرستان بابل را ابطال کند.…
مشابه · لغو …مانند احداث بنا، تجدید بنا و غیره برخوردار است و طرح های مصوب صرفاً از ناحیه مرجع تصویب کننده قابل تجدیدنظر و لغو میباشند و مصوبه مغایرتی با اصل 40 قانون اساسی و ماده 30 قانون مدنی ندارد فلذا…
عینِ عبارت · ابطال …شماره ه- ت/0200331، شاکی به طرفیت هیات وزیران، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان میراث فرهنگی، درخواست ابطال تبصره 5 مصوبه هیات وزیران به شماره 44996/ت54918ه- مورخ 11 تیر 1397 و بند 2 ماده 3 دستورالعمل…
مشابه · لغو …اضی ملی، دولتی و موات به متقاضیانی که از تاریخ ابلاغ این قانون به بعد شروع به تشکیل پرونده درخواست اراضی می نمایند ممنوع بوده و قوانین مغایر لغو میگردد لکن صدور سند مالکیت اعیانی احداثی پیش بی…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در تاریخ 20 اسفند 1391، شعبه دیوان عدالت اداری به شکایت علیه شهرداری در خصوص ابطال اقدامات تملیکی صورت گرفته نسبت به پلاک ثبتی واقع در تبریز رسیدگی نمود. شاکی درخواست ابطال تم…
مشابه · تملیک …: در تاریخ 20 اسفند 1391، شعبه دیوان عدالت اداری به شکایت علیه شهرداری در خصوص ابطال اقدامات تملیکی صورت گرفته نسبت به پلاک ثبتی واقع در تبریز رسیدگی نمود.…
عینِ عبارت · ابطال در خصوص شکایت شکات به طرفیت شهرداری به خواسته فوق الاشعار [ابطال اقدامات تملیکی شهرداری نسبت به پلاک ثبتی .…
مشابه · تملیک …در خصوص شکایت شکات به طرفیت شهرداری به خواسته فوق الاشعار [ابطال اقدامات تملیکی شهرداری نسبت به پلاک ثبتی .…
نظریه مشورتی شماره 7/96/1751 مورخ 1396/08/01
عینِ عبارت · تملک …ن استعلام شامل دو بخش است: اول، شناسایی دقیق قسمتهای لغو شده از ماده 5 لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک مصوب 17 بهمن 1358 و دوم، تعیین معیار قیمتگذاری املاک تحت پوشش طرح. در پاسخ، ن…
مشابه · لغو …ام درباره تعیین قیمت اراضی و املاک به منظور اجرای برنامههای عمومی، عمرانی و نظامی دولت و همچنین لغو برخی مواد قانونی مربوط به شهرداریها است.…
عینِ عبارت · ابطال …استفاده املاک مردم توسط شهرداری و سایر نهادهای عمومی، جزء قواعد آمره است و عدم رعایت آنها از دلایل ابطال تصمیم خواهد بود.…
مشابه · تملیک …ا استناد به ماده 110 قانون شهرداری و سایر قوانین مرتبط، احراز کرد که شهرداری موظف به رعایت قواعد تملیک بوده و خواسته شاکی را وارد دانست.…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده شماره 94/182، شاکی درخواست ابطال بند 4 مصوبه شماره 2806/3/ش-1386/06/29 شورای اسلامی شهر مشهد مقدس را در خصوص طرح تفصیلی مرکز…
مشابه · لغو …برنامه های عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب 17/11/1358 شورای انقلاب اسلامی که مربوط به نحوه تعیین عادله الزامی م.…
عینِ عبارت · ابطال …ب. ط. ۱- شهرداری شهرستان بابل ۲- کمیسیون ماده ۵ شورایعالی شهرسازی و معماری ایران به خواسته ابطال طرح مصوب سال ۱۳۷۴ خیابان ۳۵ متری از طرح تفصیلی شهرستان بابل به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که…
مشابه · لغو …بنا، تجدید بنا و غیره برخوردار است و طرح های مصوب صرفاً از ناحیه مرجع تصویب کننده قابل تجدیدنظر و لغو می باشند و مصوبه مغایرتی با اصل ۴۰ قانون اساسی و ماده ۳۰ قانون مدنی ندارد فلذا مستنداً به…
عینِ عبارت · ابطال …که در آن تعدادی از افراد ادعای مالکیت دو دانگ از ششدانگ یک پلاک ثبتی در بابل را مطرح و درخواست ابطال اقدامات تملکی شهرداری نسبت به مساحت مازاد بر طرح تعریض خیابان طبرسی را داشتند. شهرداری در پا…
مشابه · انتقال مالکیت …عدالت اداری پس از ارزیابی مستندات و ادعاهای ارائهشده، به این نتیجه رسید که اسناد رسمی مربوط به انتقال مالکیت به شاکیان در سال 1387 صادر شده، در حالی که تصرفات شهرداری پیش از آن صورت گرفته و شاکیان هیچ…
نظریه مشورتی شماره 7/98/140 مورخ 1398/02/25
عینِ عبارت · تملک خ. م.: موضوع این استعلام درباره تملک اراضی و املاک توسط شهرداریها است.…
مشابه · لغو …نی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامههای عمومی، عمرانی و نظامی دولت مصوب 17/11/58 لغو شده است.…
عینِ عبارت · تملک …نظر اکثریت هیات عالی تایید شد و بر اساس ماده 10 قانون لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک، مقرر گردید که بها و حقوق و خسارات مربوط به زمین واقع در طرح بدون کسر حق مرغوب…
مشابه · لغو …در مقابل، نظر اقلیت بر این عقیده بود که حق مرغوبیت تا زمان تصویب قانون لغو شده و اجرای طرح به منزله وصول حق مرغوبیت است؛…
عینِ عبارت · تملک …9 ریش بهای عادله روز تقویم اراضی و ابنیه و خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرا برنامههای عمومی سیسات و حقوق و خسارات مشابه واقع در حخوزه عملیات عمرا…
مشابه · لغو …اساس مقارنه و همزماتی فیمابین اعمال طرح تملک با تودیع در مورد نیاز شهرداریها لغو میگردد) لذا به استناد تبصره جقوق صاحبان اراضی و املاک و سایر دارندگان حقوق) یک مادهواحده قان…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده شماره 507/86، موضوع ابطال مصوبه شماره 235/س/ب مورخ 29/3/81 شهرداری شیراز مورد بررسی قرار گرفت. شاکی، که مالک یک قطعه ز…
مشابه · لغو …شاکی، که مالک یک قطعه زمین است، درخواست لغو این مصوبه را به دلیل الزام به واگذاری بیش از 50% از اراضی خود به ستاد باغات برای دریافت مجوز…
عینِ عبارت · ابطال …وحدت رویه شماره 544 مورخ 1369/11/30 هیات عمومی دیوان عالی کشور | شرایط و فرآیند رسیدگی به دعوی ابطال سند مالکیت در طرحهای تملک اراضی شهری بر اساس قوانین مصوب 1360 خ. م.: رسیدگی به دعوی ابطا…
مشابه · لغو …«چون اقدامات سازمان زمین شهری و اداره ثبت بر لغو مالکیت مالک و صدور سند به نفع دولت از اقدامات و تصمیمات اداری است که بر طبق ماده 11 قانو…
عینِ عبارت · ابطال …پیام رأی شماره 102: با عدم اجرای طرحهای عمومی و عمرانی در مهلت مقرر، موجبی برای ابطال طرح مصوب وجود ندارد.…
عینِ عبارت · ابطال …پرونده کلاسه 86/1356 موضوع شکایت آقای … به طرفیت سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به خواسته ابطال اقدامات تملکی نسبت به پلاک ثبتی 751 فرعی از سنگ اصلی 13 بخش 11 گیلان واقع در زیبا کنار و ا…
مشابه · تملیک …شکایت آقای … به طرفیت سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به خواسته ابطال تصمیمات و اقدامات تملیکی سازمان نسبت به یک قطعه زمین ملکی به پلاکهای 743 و 786 بخش 11 گیلان در چونچیان زیباکنار و ابط…
عینِ عبارت · ابطال …ی و فروش اموال تملیکی مصوب ۱۳۷۰، قانون حفظ و حمایت از منابع و ذخائر جنگلی کشور مصوب ۱۳۷۱ قانون ابطال اسناد فروش رقبات و آب و اراضی موقوفه مصوب ۱۳۷۱ و ده ها قانون دیگر را برشمرد که هر یک به گونه ا…
مشابه · لغو …ساسنامه شرکت ملی صنایع و پتروشیمی مصوب ۱۳۵۶ قانون اساسنامه شرکت ملی گاز ایران مصوب ۱۳۵۶، قانون لغو مالکیت اراضی موات شهری و کیفیت عمران آن مصوب ۱۳۵۸، لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک…
عینِ عبارت · ابطال …پیام رأی شماره 102: با عدم اجرای طرحهای عمومی و عمرانی در مهلت مقرر، موجبی برای ابطال طرح مصوب وجود ندارد.…
قانون — بعدی
عینِ عبارت · ابطال …آب مصوب ۱۳۹۱ با اصلاحیه های بعدی قانون روابط موجر و مستأجر مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحیه های بعدی قانون ابطال اسناد فروش رقبات و آب و اراضی موقوفه مصوب ۱۳۹۳ با اصلاحیه های بعدی قانون تشکیلات و اختیارات سا…
مشابه · لغو …حوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه های عمومی عمرانی و نظامی دولت مصوب ۱۳۵۸، قانون لغو مالکیت اراضی موات شهری و کیفیت عمران آن مصوب ۱۳۵۸، قانون نحوه واگذاری و احیای اراضی در حکومت ج…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده شماره 87/100، شاکی درخواست ابطال بخشی از طرح تفصیلی شهر بابل را به دلیل الزام مالکین به واگذاری رایگان سهمی از اراضی خود به ش…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در این پرونده، شاکیان خواستار ابطال مصوبه شماره /6/1400/25000 ش مورخ 24 اسفند 1400 شورای اسلامی شهر مشهد شدند. این مصوبه به شهرد…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در پرونده ه- ع/93/713، شاکی درخواست ابطال بند 9 مصوبه کمیسیون ماده 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، تاریخ 13/10/91 را…
عینِ عبارت · ابطال …ده کلاسه ۸۶/۱۳۵۶ موضوع شکایت آقای … به طرفیت سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به خواسته ابطال اقدامات تملکی نسبت به پلاک ثبتی ۷۵۱ فرعی از سنگ اصلی ۱۳ بخش ۱۱ گیلان واقع در زیبا کنار و ابطال…
مشابه · تملیک …وضوع شکایت آقای … به طرفیت سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به خواسته ابطال تصمیمات و اقدامات تملیکی سازمان نسبت به یک قطعه زمین ملکی به پلاکهای ۷۴۳ و ۷۸۶ بخش ۱۱ گیلان در چونچیان زیباکنار و…
عینِ عبارت · ابطال …محاسبه و اخذ عوارض حق ارزش افزوده به شماره 3/31928/87 مورخ 1387/11/12 مطرح شده است. خواسته شاکی ابطال این مصوبه به دلیل مغایرت با قوانین و خروج از حدود اختیارات شهرداری است. شاکی استدلال کرده که…
مشابه · لغو …ر در مورخه 3/11/1370 بوده که تا این تاریخ به استناد تبصره 4 ماده 10 قانون نحوه خرید و... مصوب 1358 و قانون راجع به لغو حق مرغوبیت مصوب 1360، اخذ حق مشرفیت ممنوع بوده است، لذا مصوبه مذکور از این…
عینِ عبارت · ابطال …خ. م.: در تاریخ 21 مرداد 1392، شعبه دیوان عدالت اداری به درخواست ابطال اقدامات تملکی شهرداری تهران رسیدگی و رای صادر کرد.…
عینِ عبارت · ابطال …به بررسی تعارض آراء صادره از شعبه ششم بدوی و شعب دوم و چهارم تجدیدنظر پرداخت. موضوع اصلی شکایات، ابطال اقدامات شهرداری قزوین در تملک اراضی مازاد بر طرح خیابان شهید انصاری بود. شعبه ششم بدوی با اس…
عینِ عبارت · ابطال …طرف شکایت: شورای اسلامی شهر مشهد موضوع شکایت و خواسته : ابطال مصوبه شماره /6/1400/25000 ش مورخ 1400/12/24 شورای اسلامی شهر مشهد با موضوع تسهیل تملک املاک…
