دعاوی حقوقی › دیوان عدالت اداری › شهرداری، ساختمان و شهرسازی
دعوای الزام به پرداخت بهای املاک تملکی واقع در طرحهای دولتی
راهنمای دعوای الزام به پرداخت بهای املاک تملکی واقع در طرحهای دولتی
- تعریف
- این دعوا زمانی طرح میشود که دولت، شهرداریها یا سایر دستگاههای اجرایی بر اساس قوانین مربوط به خود، ملک اشخاص را برای اجرای طرحهای عمومی یا عمرانی (مانند خیابان‌کشی، پارک و...) تملک کرده‌اند ولی از پرداخت قیمت عادلانه آن به مالک خودداری می‌نمایند. مالک با طرح این دعوا در دیوان عدالت اداری، خواستار الزام نهاد متبوع به ارزیابی و پرداخت بهای ملک میشود. این اقدام تضمین‌کننده حقوق مالکانه شهروندان در برابر قدرت عمومی است.
- خواهان و خوانده
- خواهان: مالک ملک تملک‌شده (یا ورثه) / خوانده: وزارتخانه، سازمان یا شهرداریِ مجری طرح
- ماهیت
- مالی؛ ترافعی
- مرجع صالح
- دیوان عدالت اداری (شعبه بدوی)
- مستندات قانونی
- قانون نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برنامه‌های عمومی، عمرانی و نظامی دولت؛ قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرحهای دولتی و شهرداریها
- مدارک لازم
- سند مالکیت رسمی (یا مدارک مثبته اثبات مالکیت)، تصویر کارت ملی، ارزیابی‌های اولیه (در صورت وجود)، اخطاریه‌ها یا مکاتبات با دستگاه اجرایی، نظریه کارشناس رسمی (در صورت تامین دلیل)
- مهلت‌ها
- مهلت مرور زمان خاصی برای طرح دعوا در دیوان عدالت اداری وجود ندارد، اما رعایت اصول حقوقی و عدم اقدام به موقع ممکن است مشمول ایرادات شکلی شود. مهلت اعتراض به رای دیوان ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ برای تجدیدنظرخواهی است.
- هزینه
- هزینه دادرسی در دیوان عدالت اداری بر اساس تعرفه دعاوی غیرمالی در مرحله بدوی محاسبه میشود، اما مطالبه بهای ملک ماهیت مالی دارد که پس از صدور رای در دیوان و ارجاع به کارشناسی، هزینه اجرای حکم بر اساس ارزش روز ملک تعیین می‌گردد.
- مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی به دستگاه اجرایی برای مطالبه بها / ۲. تنظیم دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی به طرفیت دستگاه مجری طرح / ۳. ثبت در دیوان عدالت اداری و ارجاع به شعبه / ۴. تبادل لوایح و دفاع خوانده / ۵. صدور رای مبنی بر الزام به تعیین قیمت و پرداخت آن / ۶. صدور اجرائیه و پیگیری در واحد اجرای احکام دیوان.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. اشتباه در تعیین خوانده (شکایت از مرجع نامرتبط به جای سازمان مجری طرح) / ۲. عدم اثبات تصرف یا اجرای طرح در ملک / ۳. تصور اینکه دیوان خود قیمت را تعیین میکند، در حالی که معمولاً حکم به الزام دستگاه به تشکیل کمیته کارشناسی یا پرداخت بر اساس کارشناسی صادر میشود. / ۴. عدم توجه به وجود معارض در ملک.
نمونهٔ خواسته
الزام خوانده به کارشناسی، تعیین و پرداخت بهای روز ملک تملک‌شده واقع در طرح [عنوان طرح] پلاک ثبتی [شماره پلاک]
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسش‌های متداول
آیا برای این دعوا نیاز به اخذ نظر کارشناس قبل از طرح دادخواست است؟
خیر، دیوان پس از بررسی پرونده، دستگاه را ملزم به پرداخت میکند و ارزیابی معمولاً در مرحله اجرای حکم یا توسط کمیسیونهای مربوطه انجام میشود.
ملاک محاسبه قیمت ملک چه زمانی است؟
ملاک، بهای روزِ زمانِ پرداخت یا روزِ ارزیابی کارشناسی است، مگر اینکه قانون خاصی زمان دیگری را ملاک قرار دهد.
آیا شهرداریها میتوانند به جای پول، زمین معوض بدهند؟
توافق بر زمین معوض امکانپذیر است، اما اگر توافقی نباشد، مالک حق مطالبه وجه نقد را دارد.
آیا این دعوا در دادگاه عمومی حقوقی قابل طرح است یا دیوان؟
اصل مطالبه از دستگاههای دولتی و عمومی در صلاحیت دیوان عدالت اداری است، اما دعاوی ناشی از قراردادهای خصوصی ممکن است نیاز به دادگاه عمومی داشته باشد.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
صفحه‌های مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع دعاوی شهرداری، کمیسیون ماده ۱۰۰ و تخلفات ساختمانی
- قرارداد: قرارداد پیش‌خرید اعیانی مسکن دولتی و تعاونی‌ها
- نمونه‌متن: لایحه تجدیدنظرخواهی ، مطالبه بهای عادله زمین واقع در طرح
- نمونه‌متن: پرداخت قیمت روز اراضی مورد تملک واقع شده شهرداری در منطقه سوهانک تهران
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 17
عینِ عبارت · الزام …اعتراض به نظریه اداره نظارت بر اماکن مبنی بر ابطال جواز کسب ۲۵۶. الزام به تحت تکفل قرار دادن پدر - مادر - فرزند دارای نقص عضو ۲۵۹ اعاده به خدمت جانبازان وفق ماده ۴ ق…
عینِ عبارت · الزام …ا و سیما در خصوص تملک پلاک 742 بخش 11 گیلان زیباکنار و ابطال سند مالکیت به نام سازمان و عنداللزوم الزام سازمان به پرداخت بهای عادله ملک فوق به شرح دادنامه شماره 1567 مورخ 23/6/1387 چنین رای صادر…
عینِ عبارت · الزام …اینکه اراضی دولتی به مردم معمولاً به ارزش منطقه‌ای واگذار و مبالغ دریافتی جنبه علی‌الحساب داشته و در صورت الزام دولت به پرداخت قیمت روز به مالکین اراضی تملک شده بهای مذکور در قطعات واگذار شده سر…
عینِ عبارت · الزام …ا و سیما در خصوص تملک پلاک ۷۴۲ بخش ۱۱ گیلان زیباکنار و ابطال سند مالکیت به نام سازمان و عنداللزوم الزام سازمان به پرداخت بهای عادله ملک فوق به شرح دادنامه شماره ۱۵۶۷ مورخ ۱۳۸۷/۶/۲۳ چنین رای صادر…
عینِ عبارت · الزام …اینکه به موجب صراحت لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک بر اجرای برنامه های عمرانی مصوب 56 الزام دستگاههای اجرائی به پرداخت قیمت عادله روز مستلزم تصرف و تملک آن دستگاه برای اجرای طرح مصو…
عینِ عبارت · الزام …اینکه به موجب صراحت لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک بر اجرای برنامه های عمرانی مصوب 56 الزام دستگاههای اجرایی به پرداخت قیمت عادله روز مستلزم تصرف و تملک آن دستگاه برای اجرای طرح مصوب…
عینِ عبارت · الزام …انیسم اعتراض به طرح، قبل از تصویب و قطعیت آن پیش بینی نشده است مضافاً در حقوق انگلستان جبران خسارت صرفاً به املاک واقع در طرح محدود نمی شود بلکه جبران خسارت ممکن است در شرایطی الزام آور باشد که ه…
عینِ عبارت · الزام …ز. و م. الف. د. ب. ط. شرکت پایانه های صادرات مواد نفتی در شمال به خواسته الزام شرکت خوانده به اعمال و اجرای تبصره یک ماده 5 قانون نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای برن…
عینِ عبارت · الزام …م.: در تاریخ 16 آبان 1394، دیوان عالی کشور به بررسی پرونده‌ای پرداخت که در آن خواهان درخواست الزام پرداخت 15% بهای ملکی را مطرح کرده بود که به موجب تبصره 1 ماده 5 قانون نحوه خرید و تملک اراضی…
عینِ عبارت · الزام …در پرونده‌های مختلف به بررسی تخلفات اداری و مسئولیت‌های ناشی از آن پرداخته و در یک مورد، حکم به الزام پرداخت بهای عادله زمین به شاکی صادر کرده است، در حالی که در مورد دیگر، شکایت را به دلیل عدم…
عینِ عبارت · الزام …وق مالکیت، و همچنین عدم ارائه خدمات در ازای دریافت عوارض، مطرح شده است. شاکی استدلال کرده است که الزام به پرداخت عوارض بر اساس وضعیت خالی ملک، با حق مالکیت مغایرت دارد و در رای شماره 556-19؍8؍138…
عینِ عبارت · الزام …ب. لذا خللی بر قرارداد وارد نیست و در هیچ یک از شروط توافقنامه شرط فعلی وجود ندارد یعنی در هیچ یک از بندهای شروط توافقنامه تعهد به انجام و اجرای فضای سبز دیده نمی شود. 3- اگر جهت م…
عینِ عبارت · الزام …ب. لذا خللی بر قرارداد وارد نیست و در هیچ یک از شروط توافقنامه شرط فعلی وجود ندارد یعنی در هیچ یک از بندهای شروط توافقنامه تعهد به انجام و اجرای فضای سبز دیده نمی شود. 3- اگر جهت…
عینِ عبارت · الزام …ت. ب. اینکه وجود طرح مصوب به معنای سلب مالکیت و یا جواز استیلاء بر ملک مردم نیست و این طرحها، فقط الزام به فروش برای مالکین املاک ایجاد می‌نماید، اما همچنان حق مالکیت باقی…
عینِ عبارت · الزام …واقع در مسیر طرح های هادی خدمات عمومی روستا و یا تامین مسکن برای محرومین فاقد مسکن تخصیص دهند در حالی که در قوانین چنین الزام و توافقی وجود ندارد از این روی مخالف اصل 47 قانون اساسی و خارج از حد…
عینِ عبارت · الزام …ر وجه پرداختی شهرداری به عنوان وجه التزام و نیز اخذ تعهد مبنی بر جبران خسارت وارده زائد بر وجه التزام ماخوذه از متقاضی و ضامن الزامی است بدیهی است توافقنامه باید به امضا ضامن نیز برسد. اعضاء کمیس…
عینِ عبارت · الزام …اک واقع در مسیر طرح های هادی خدمات عمومی روستا و یا تامین مسکن برای محرومین فاقد مسکن تخصیص دهند در حالی که در قوانین چنین الزام و توافقی وجود ندارد از این روی مخالف اصل 47 قانون اساسی و خارج از…