دعاوی حقوقی › دیوان عدالت اداری › آیین دادرسی و ابطال مصوبات
دعوای الزام به اجرای مصوبه (بخشنامه، آئین نامه، دستورالعمل و ...
راهنمای دعوای الزام به اجرای مصوبه (بخشنامه، آئین نامه، دستورالعمل و ...
- تعریف
- این دعوا زمانی مطرح میشود که یک دستگاه اجرایی یا نهاد دولتی از اجرای مفاد یک مصوبه، بخشنامه، آییننامه یا دستورالعمل قانونی که لازمالاجراست، استنکاف ورزیده یا در اجرای آن تعلل مینماید. هدف از این دعوا، الزام مقام مسئول به انجام وظیفه قانونی و اجرای دقیق مقررات مربوطه است. این دعوا در دیوان عدالت اداری برای احقاق حق شهروندانی که از عدم اجرای مقررات متضرر شدهاند، طرح میشود.
- خواهان و خوانده
- خواهان: شخص حقیقی یا حقوقی ذینفع؛ خوانده: دستگاه اجرایی، سازمان یا نهاد دولتی مستنکف.
- ماهیت
- غیرمالی؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- دیوان عدالت اداری (شعبه بدوی)؛ صلاحیت محلی بر اساس محل استقرار دستگاه اجرایی (تهران).
- مستندات قانونی
- قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری (مواد مربوط به صلاحیت دیوان در رسیدگی به شکایات از تصمیمات و اقدامات دستگاههای اجرایی).
- مدارک لازم
- تصویر مصوبه/بخشنامه مورد استناد، مدارک اثباتکننده ذینفع بودن، مدارک دال بر استنکاف یا عدم اجرای مصوبه توسط دستگاه، کارت ملی و مدارک شناسایی.
- مهلتها
- مهلت خاصی برای طرح شکایت وجود ندارد مگر در موارد خاص قانونی، اما بهتر است در اسرع وقت اقدام شود. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی است.
- هزینه
- هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی در دیوان عدالت اداری (طبق تعرفه سالانه).
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام میکند.
- مراحل
- ۱. ثبتنام در سامانه ساجد؛ ۲. تنظیم دادخواست و بارگذاری مدارک؛ ۳. ارجاع به شعبه بدوی؛ ۴. تبادل لوایح؛ ۵. صدور رأی؛ ۶. در صورت صدور حکم به نفع خواهان، صدور اجراییه و پیگیری اجرای حکم توسط واحد اجرای احکام دیوان.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. عدم اثبات ذینفع بودن؛ ۲. اشتباه در تشخیص مرجع صالح (گاهی موضوع در صلاحیت هیئتهای حل اختلاف است نه دیوان)؛ ۳. عدم ارائه مستندات کافی مبنی بر استنکاف دستگاه؛ ۴. عدم توجه به اینکه آیا مصوبه مورد نظر قابلیت اجرا دارد یا خیر.
نمونهٔ خواسته
الزام [نام دستگاه اجرایی] به اجرای مفاد [شماره و تاریخ بخشنامه/مصوبه] در خصوص [موضوع مورد نظر].
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا برای شکایت باید ابتدا به دستگاه اجرایی مراجعه کرد؟
بله، توصیه میشود ابتدا مکاتبه اداری انجام شود تا مدرکی دال بر استنکاف داشته باشید.
آیا دیوان میتواند دستور موقت صادر کند؟
بله، در صورت فوریت و احتمال ورود خسارت جبرانناپذیر، میتوان تقاضای دستور موقت کرد.
هزینه دادرسی چقدر است؟
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی در دیوان عدالت اداری طبق تعرفه مصوب سالانه تعیین میشود.
اگر دستگاه اجرایی حکم دیوان را اجرا نکند چه میشود؟
میتوان از طریق واحد اجرای احکام دیوان، موضوع را پیگیری کرد که میتواند منجر به جریمه یا انفصال از خدمت مقام مسئول شود.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🧭 کمک کن: قدمبهقدم دادخواستم را آماده کن
🗺 نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح برای این دعوا
کجا و نزدِ کدام مرجع؟
- مرجعِ صالح
- برای الزام دستگاه به اجرای مصوبه معتبر در حق شخص، شعبه بدوی دیوان عدالت اداری؛ برای ابطال خودِ بخشنامه، آییننامه یا دستورالعمل عمومی، هیئت عمومی دیوان، با رعایت صلاحیت هیئتهای تخصصی.
- دادگاهِ کدام شهر
- دیوان عدالت اداری در تهران؛ ثبت الکترونیکی بدون وابستگی صلاحیت به اقامتگاه شاکی.
- پیش از طرحِ دعوا
- در خواسته الزام به اجرا، درخواست کتبی از دستگاه مسئول و اخذ رسید؛ سپس پاسخ منفی یا گذشت سه ماه بدون پاسخ، مگر مهلت قانونی خاص. برای ابطال مقرره، تعیین دقیق مقرره و جهات مغایرت با قانون یا خروج از اختیار ضروری است.
- اعتراض به رأی
- رأی شعبه بدوی ظرف ۲۰ روز برای مقیم ایران و دو ماه برای مقیم خارج در شعب تجدیدنظر دیوان قابل اعتراض است. رأی هیئت عمومی تجدیدنظرخواهی عادی ندارد؛ رأی هیئت تخصصی بر رد شکایت، ظرف ۲۰ روز از صدور، فقط از سوی رئیس دیوان یا ده نفر از قضات دیوان قابل اعتراض است. درخواست ابطال مقرره مقید به مهلت شکایت از تصمیمات فردی نیست.
- مستند
- مواد ۱۰، ۱۲، ۱۶، ۶۵ و ۸۴ قانون دیوان عدالت اداری، با اصلاحات ۱۴۰۲.
ممکن است خطا داشته باشد یا قانون عوض شده باشد؛ پیش از طرحِ دعوا با یک وکیل چک کنید. نقشه: نزدیکترین دادگاهِ صالح
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای ابطال مصوبات دولتی و نهادهای عمومی در دیوان عدالت اداری
- نمونهمتن: صدور حکم بر الزام شرکت خوانده بر اجرای مفادپیمان نامه مصوبه
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 8
نظم حقوق کار — ص 126 تا 130
عینِ عبارت · الزام …بنابراین دادنامه شماره ۴ مورخ ۱۳۸۶/۸/۲۱ شعبه پانزدهم دیوان مبنی بر ورود شکایت شاکی به خواسته الزام سازمان تأْمین اجتماعی به برقراری مزایای قانونی مترتب بر آن استناد بند ۲ ماده ۱۹ و ماده ۴۲…
مشابه · رای . بنابراین هر چند کارگر و کارفرماء بسیاری از تعهدات پیشین را متقابلا نسبت به یکدیگر ندارنده اما کارفرما…
نظم بیمه — ص 196 تا 200
عینِ عبارت · الزام …8 ۳۸۵-رأی شش ماره ۶۵- | میباشد به تصویب آییننامه توسط ۰ بر(رکلاسه پرونده: | هیأت وزیران موکول شده است و ۸ مهعدعا مطابق قانون الزام سازمان تآأمین نظر به اینکه بهموجب تبصره ماده ۲ | اجتماعی ب…
مشابه · رای نمیشود.ء بنابراین مصوبه شماره قانونی و پیشنهاد و تأیید و تصویب ۸ ما ورخ مراجع ذیصلاح در قلمرو وظایف و ۹ هیات وز…
نظم بیمه — ص 446 تا 450
عینِ عبارت · الزام …برقراری بیمه بیکاری پیشبینی نشده ثالثاً اگرچه در بند ۴ از فصل دوم بخشنامه مورد شکایت به الزام و ضرورت انجام معاینات پزشکی جهت دریافت مقرری بیمه بیکاری آشاره شده است اما در ماده ۱۶ این بخش…
مشابه · رای …پس از برقراری مقرری,» پرونده به مدیریت درمان ارسال تا در صورت : گیرد. بنابراین از آنجا که فقدان معاینات پزشکی بر اساس این ماده بهعنوان مانعی جهت پرداخت مقرری بیمه بیکاری…
نظم بیمه — ص 441 تا 445
عینِ عبارت · الزام …در ق.ک مصوب سال ۱۳۶۹ محول ۹۰ ۱۳۳/۱ شعبه دوازدهم شده و حکم ماده ۴ ق.ب.ب مصوب دیوان نتیجتاً متضمن الزام سازمان ۹ نیز که مقرر داشته است.…
مشابه · رای پروندههای بیمه بیکاری مصوب اردیبهشت ۱۳۹۵ که ادامه فرایند تشکیل پرونده بیمه بیکاری را به موافقت شعبه تأمین اجتماعی منوط کرده است. با ماده ۴ ق.ب.ب ور ی…
عینِ عبارت · الزام …صلاحیت ذاتی و قانونی شورا سیاستگذاری، تعیین راهبردها و برنامه های کلان جذب و پذیرش دانشجو در سطح کشور است و این شورا نمی تواند نسبت به حقوق مکتسبه ایجاد شده تصمیم گیری کند. به موجب ماده ۶ ق…
مشابه · رای …مـوضـوع شـکایـت و خـواستـه : تقاضای ابطال مصوبه بیست و دومین جلسه شورای سنجش و پذیرش دانشجو مورخ ۳۰/۹/۹۸ توضیح: مصوبه شامل ۴ بند است که مفاد شکایت عمدتاً مربوط به بند اول و سپس بندهای دوم…
نظم بیمه — ص 396 تا 400
عینِ عبارت · الزام …ماده ۸۵ قانون مزبور و تبصره یک آن ماده ملازمهای با رسمی شناختن سوابق مذکور از حیث بازنشستگی و الزام مستخدم دولت به پرداخت کسور بازنشستگی آن نداره و حکم مقرر در تبصره ۲ آن ماده مفید اعتبار…
مشابه · رای << انتقال حق بیمه یا کسور بازنشستگی از یک صندوق به صندوق دیگر در اجرای ماده واحده قانون نقل و انتقال ۷ باعنایت به ماده ۸ آییننامه اجرایی تبصره ۳ ماده واحده مزبور من…
قانون امور گمرکی
عینِ عبارت · الزام …ح - تضمین: وجه نقد، ضمانتنامه بانکی و بیمه نامه معتبری است که برای اجرای الزامات مندرج در مقررات گمرکی نزد گمرک سپرده میشود.…
مشابه · رای مصوب 1390/08/22 مجلس شورای اسلامی ❯ بخش اول - تعاریف، سازمان و کلیات ❯ فصل اول - تعاریف ماده 1 مفاهیم…
عینِ عبارت · الزام …به این کدها به عنوان جزئی از قلمرو ایالات متحده (وزارت بازرگانی آن) | حاکمیتی شان مینگرند و حتی نه تنها معاهداتی را منعقد کردهاند و در | سازوکارهای الزام آور برای ساماندهی وابستگی دولتی آنها ت…
مشابه · رای …لذا باید از امثالهم دلیل بر داشتن آشنایی لازم ظرفیتهایی که در قانون فراهم امده : قضات در امور رایانه نه نست همچنان بهره برد.…
