دعاوی حقوقی › اموال و املاک › افراز، تقسیم و مشاعات
دعوای تقسیم مال
راهنمای دعوای تقسیم مال
- تعریف
- تقسیم مال مشترک زمانی مطرح میشود که شرکای یک مال مشاع نتوانند بر سر نحوه بهرهبرداری یا اداره آن به توافق برسند و تقاضای جداسازی سهم هر یک را دارند. این دعوا برای پایان دادن به وضعیت شراکت و جلوگیری از اختلافات احتمالی میان شرکا طرح میشود. اگر مال قابل افراز باشد، سهم هر کس جدا میشود و در غیر این صورت، مال از طریق فروش و تقسیم وجه حاصله تعیین تکلیف میگردد.
- خواهان و خوانده
- خواهان یکی از شرکای ملک مشاع است و خواندگان سایر شرکا میباشند.
- ماهیت
- مالی؛ ترافعی.
- مرجع صالح
- دادگاه حقوقی محل وقوع ملک (در خصوص اموال غیرمنقول) یا دادگاه محل اقامت خوانده (در خصوص اموال منقول). همچنین اداره ثبت اسناد و املاک در شرایط خاص برای افراز املاک ثبتشده صلاحیت دارد.
- مستندات قانونی
- مواد قانون مدنی در باب شرکت و قانون افراز و فروش املاک مشاع.
- مدارک لازم
- سند رسمی مالکیت (سند مشاع)، کارت ملی و شناسنامه خواهان، گواهی عدم توافق یا اظهارنامه رسمی (در صورت وجود)، پلاک ثبتی یا مشخصات دقیق مال منقول.
- مهلتها
- فاقد مهلت مرور زمان خاص است؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی میباشد.
- هزینه
- بر اساس ارزش منسوب به سهم خواهان در دعاوی مالی غیرمنقول یا منقول طبق تعرفه قانونی دادرسی محاسبه میگردد.
- مراحل
- ۱. ثبت اظهارنامه رسمی برای تقسیم (اختیاری ولی مفید)؛ ۲. تنظیم و ثبت دادخواست تقسیم مال مشاع در دفتر خدمات الکترونیک قضایی؛ ۳. ارجاع پرونده به دادگاه و بررسی مالکیت مشاعی؛ ۴. ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری برای بررسی قابلیت افراز؛ ۵. صدور رأی مبنی بر افراز یا دستور فروش؛ ۶. اجرای حکم و تقسیم ملک یا توزیع وجه حاصل از فروش از طریق اجرای احکام.
- نکات و اشتباهات رایج
- ۱. اشتباه در انتخاب مرجع صالح بین اداره ثبت و دادگاه. ۲. عدم ذکر نام تمامی شرکا به عنوان خوانده. ۳. عدم توجه به قابلیت یا عدم قابلیت افراز ملک پیش از طرح دعوا. ۴. عدم درخواست دستمزد کارشناس در ابتدا.
نمونهٔ خواسته
تقاضای تقسیم و فروش مال مشاع پلاک ثبتی شماره ... بخش ...
نمونهٔ شرحِ دادخواست
پرسشهای متداول
آیا برای تقسیم مال مشاع حتماً باید به دادگاه مراجعه کرد؟
خیر، اگر ملک ثبتشده باشد و جریان ثبتی آن خاتمه یافته باشد، در صورت عدم قابلیت افراز، میتوان از طریق اداره ثبت نیز اقدام کرد.
هزینه کارشناسی بر عهده کیست؟
در ابتدا بر عهده خواهان است که تقاضای کارشناسی داده است.
آیا میتوان مال منقول را هم تقسیم کرد؟
بله، اموال منقول مشاع نیز قابل تقسیم هستند.
اگر یکی از شرکا مجهولالمکان باشد چه باید کرد؟
دادخواست به طرفیت او و از طریق نشر آگهی ابلاغ میشود.
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارتها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.
دادخواست، شکواییه و درخواست 4
صفحههای مرتبط
- به زبانِ ساده: توضیحِ ساده برای همه
- راهنمای کامل: راهنمای جامع افراز، تقسیم و تعیین تکلیف مشاعات در املاک مشاع
- قرارداد: توافقنامه انحلال عقد مشارکت در ساخت و تقسیم واحدهای اعیانی
- قرارداد: قرارداد تقسیم ترکه
- نمونهمتن: لایحه دفاعیه ، جلسه اول رسیدگی ، اثبات توافق نامه و تقسیم مال مشاع
- نمونهمتن: لایحه خواهان ، پاسخ به لایحه دفاعیه خوانده ، تقسیم مال غیر منقول
- نمونهمتن: لایحه دفاعیه ، تقسیم مال مشاعی
قوانین و مواد
- قانون مدنی
- ماده 602:هر گاه بعد از تقسیم معلوم شود که مقدار معینی از اموال تقسیم شده مال غیر بوده است در صورتیکه مال غیر در تمام ح ص ص مفروزا بتساوی باشد تقسیم صحیح و ال ا باطل است.
- ماده 597:تقسیم ملک از وقف جایز است ولی تقسیم مال موقوفه بین موقوف علیهم جایز نیست.
- ماده 589:هر شریک المال میتواند هر وقت بخواهد تقاضای تقسیم مال مشترک را بنماید مگر در مواردی که تقسیم بموجب این قانون ممنوع یا شرکاء بوجه ملزمی م لت ز م بر عدم تقسیم شده باشند.
- ماده 591:هر گاه تمام شرکاء بتقسیم مال مشترک راضی باشند تقسیم بنحوی که شرکاء تراضی نمایند بعمل میآید و در صورت عدم توافق بین شرکاء حاکم اجبار به تقسیم میکند مشروط بر اینکه تقسیم مشتمل بر ضرر نباشد که در اینصورت اجبار جائز نیست و تقسیم باید بتراضی باشد. … …تقسیم میکند مشروط بر اینکه تقسیم مشتمل بر ضرر نباشد که در اینصورت اجبار جائز نیست و تقسیم باید بتراضی باشد.
- ماده 595:هر گاه تقسیم م تضم ن افتادن تمام مال مشترک یا ح ص ه یک یا چند نفر از شرکاء از مالیت باشد تقسیم ممنوع است اگر چه شرکاء تراضی نمایند.
- ماده 922:هر گاه ا خ وه ا ب وینی و ا خ وه ا م ی با هم باشند تقسیم بطریق ذیل میشود: اگر برادر یا خواهر ا م ی یکی باشد سدس ترکه را میبرد و بقیه مال ا خ وه ا ب وینی یا ا بی است که بطریق مذکور در فوق تقسیم مینمایند. اگر کلاله ا می متعدد باشد ثلث ترکه بآنها تعلق گرفته و بین … … …مینمایند. اگر کلاله ا می متعدد باشد ثلث ترکه بآنها تعلق گرفته و بین خود بالسویه تقسیم میکنند و بقیه مال ا خ وه ا ب وینی یا ا بی است که مطابق مقررات مذکور در فوق تقسیم مینمایند.
- ماده 587:شرکت بیکی از طرق ذیل مرتفع میشود: 1) در صورت تقسیم. 2) در صورت تلف شدن تمام مال شرکت.
- قانون امور حسبی
- ماده 227:…مقدم است و اگر بهای مال مرهون از طلب مرتهن زاید باشد مقدار زاید مابین بستانکاران تقسیم میشود و اگر کمتر باشد مرتهن نسبت به باقی مانده طلب خود مانند سایر بستانکاران خواهد بود .
- آییننامه اداره تصفیه امور ورشکستگی مصوب 1318
- ماده 42:…بوده باشد این قسمت جزء بستانکاریهای عادی ثبت خواهد شد در صورتیکه مال مورد رهن قبل از تقسیم وجوه حاصله بفروش رسیده و بستانکار بحق خود برسد صاحب مال جانشین بستانکار شناخته شده و در سهم بندی بهمان نسبت شرکت خواهد کرد.
- ماده 35:…فروش مال مورد ادعاء مانع تصمیم اداره نخواهد بود مگر آنکه حاصل فروش بین بستانکاران تقسیم شده باشد.
- قانون مدنی
- ماده 934:…یکی باشد س دس ترکه را میبرد و اگر متعد د باشند ث لث آنرا میبرند و بین خود بالسویه تقسیم میکنند و مابقی مال دائی و خاله های ا ب وینی یا ا بی است که آنها هم بین خود بالسویه تقسیم مینمایند.
- قانون تقسیم و فروش املاک مورد اجاره به زارعین مستأجر مصوب 1347/10/23
- ماده 2:- در صورتیکه بین مالکان مشمول قانون تقسیم و فروش املاک مورد اجاره بزارعین مستاجر که ملک آنان بر اساس مقررات پیش بینی شده در قانون مذکور و اینقانون به زارعین مربوط منتقل شده یا بشود، زنان بدون سرپرست، صغار، اشخاص علیل یا خرده مالکانی وجود داشته باشند که ممر اعا… … …و اینقبیل اشخاص در مقابل قبوض مربوط ببهای املاک خود از تسهیلات مقرر در ماده 5 قانون تقسیم و فروش املاک مورد اجاره بزارعین مستاجر استفاده ننمایند دولت در مقابل دریافت قبوض اقساطی بدهی زارعین از بابت بهای ملک آنان معادل ده برابر مال الاجاره سالانه را نقدا پرداخت…
- قانون مدنی
- ماده 598:ترتیب تقسیم آنست که اگر مال مشترک مثلی باشد به نسبت سهام شرکاء ا فراز میشود و اگر ق یمی باشد بر حسب قیمت تعدیل میشود و بعد از ا فراز یا تعدیل در صورت عدم تراضی بین شرکاء ح ص ص آنها بقرعه معین میگردد.
- قانون تقسیم و فروش املاک مورد اجاره به زارعین مستأجر مصوب 1347/10/23
- ماده 1:- بمالکینی که در اجرای ماده 11 قانون تقسیم و فروش املاک مورد اجاره بزارعین مستاجر در مهلت قانونی آمادگی خود را برای تقسیم ملک به نسبت بهره مالکانه با زارعین اعلام نموده ولی در مهلت مقرر موفق به تقسیم ملک با زارعین مربوط نشده و مراتب را بموقع کتبا بادارات اصلاح… … …که تا پایان وقت اداری روز سی و یکم شهریور ماه سال 1350 راسا با زارعین مربوط جهت تقسیم ملک بهر نحو که مورد توافق طرفین قرار گیرد اقدام و صورتمجلس توافق را بادارات اصلاحات ارضی و تعاون روستائی شهرستان مربوط تسلیم نمایند. چنانچه این قبیل مالکین نتوانند ظرف مهلت م… … …نمایند. چنانچه این قبیل مالکین نتوانند ظرف مهلت مقرر با زارعین مربوط در افراز و تقسیم ملک توافق و صورتجلسه توافق را بادارات اصلاحات ارضی و تعاون روستائی محل تسلیم نمایند ملک آنان از تاریخ اول مهر ماه سال 1350 بر اساس مقررات پیش بینی شده در قانون تقسیم و فروش ا…
- قانون اجرای احکام مدنی
- ماده 149:…از طبقات دوم تا چهارم اگر بستانکاران متعدد باشند مال محکوم علیه به نسبت طلب بین آنها تقسیم میگردد.
آرا، نظریات، مقررات و دکترینِ مرتبط 501
عینِ عبارت · تقسیم مال …ود و شرکت قهری براساس ماده ۵٧۴ قانون مدنی در نتیجه امتزاج یا ارث حاصل می شود. ▪هرگاه تمام شرکاء به تقسیم مال مشترک راضی باشند، تقسیم به نحوی که شرکاء تراضی نمایند به عمل می آید و در صورت عدم توافق ب…
نظریه مشورتی شماره 7/1400/955 مورخ 1400/10/27
عینِ عبارت · تقسیم …خ. م.: موضوع استعلام مربوط به پروندهای است که خواسته آن تقسیم ماترک م.…
عینِ عبارت · تقسیم مال در یک تقسیم به مال منقول و غیر منقول و در تقسیم دیگر به مثلی و قیمی تقسیم شده است. — برداشتِ خودکار (در د…
عینِ عبارت · تقسیم مال …ملاک مواد 1 و 4 قانون افراز و فروش املاک مشاع، در فرض سوال هر شریک مال مشاعی میتواند ضمن دادخواست واحد تقسیم مال مشاع و در صورت غیرقابل تقسیم بودن، فروش آن را درخواست نماید. در نتیجه اتفاقنظر مورد…
تقسیم مال مشاع
عینِ عبارت · تقسیم مال تقسیم مال مشاع خ.…
عینِ عبارت · تقسیم مال در یک تقسیم به مال منقول و غیر منقول و در تقسیم دیگر به مثلی و قیمی تقسیم شده است. — برداشتِ خودکار (در د…
عینِ عبارت · تقسیم مال در یک تقسیم به مال منقول و غیر منقول و در تقسیم دیگر به مثلی و قیمی تقسیم شده است. — برداشتِ خودکار (در د…
عینِ عبارت · تقسیم مال اگر یکی از دو شریک، تقسیم مال را درخواست کند و شریک دیگر امتناع ورزد و مال نیز پس از قسمت کردن همانند پیش از آن قابل انتفا…
مال انجام شود
عینِ عبارت · تقسیم مال در حقیقت این ماده مقرر میدارد هر یک از ورثه پس از تقسیم مالک مستقل مهم خود خواهد بود و هر تصرفی که بخواهد می نماید و به حصه دیگران حقی ندارد. پس تقسیم نسب…
عینِ عبارت · تقسیم مال در یک تقسیم به مال منقول و غیر منقول و در تقسیم دیگر به مثلی و قیمی تقسیم شده است. — برداشتِ خودکار (در د…
عینِ عبارت · تقسیم مال …و در این صورت باید پذیرفت که سهم شریک از حاصل فروش به درخواست او باید داده شود حتی اگر درخواست تقسیم مال را دیگران از دادگاه نموده باشند و چون تفاوت گذاشتن میان تقسیم حاصل فروش مال و تقسیم خود مال نی…
عینِ عبارت · تقسیم مال …ز تقسیم در کل مال منتشر بوده و با تقسیم حق مزبور در بخش معینی از آن مال عینیت می یابد، بنابراین تقسیم مال مشاع، تمیز حق خوانده شده است.…
عینِ عبارت · تقسیم تقسیم از طریق فروش مال مشاع و تقسیم ثمن آن بین شرکا زمانی که هیچ یک از روشهای مذکور امکان پذیر نباشد…
عینِ عبارت · تقسیم انواع تقسیم از حیث ماهیت مال از حیث ماهیت مال، تقسیم به سه دسته منقسم می شود. تقسیم اعیان که فرض مبتلابه ا…
نظریه مشورتی شماره 7/97/535 مورخ 1397/03/22
عینِ عبارت · تقسیم مال خ. م.: موضوع استعلام مربوط به حق درخواست اجرای حکم تقسیم مال موروثی یا مشترک است، در مواردی که یکی از وراث یا شرکا درخواست تقسیم را ارائه داده و دادگاه ح…
عینِ عبارت · تقسیم مال …نیازی به درخواست یکی از شرکا مبنی بر فروش مال مشاع نیست و صرف ذکر خواسته تقسیم مال مشاع در دادخواست کفایت می کند زیرا تقسیم از طریق فروش نیز خود یکی از طرق تقسیم است، لذا داد…
تقسیم ترکه مال مشاع
عینِ عبارت · تقسیم مال …ضرورت دارد، بنابراین دعوا باید به طرفیت تمامی مالکین مشاع اعم از وراث و سایر مالکین مشاع طرح شود و قواعد کلی تقسیم مال مشترک از جمله لزوم مداخله همه شرکاء در تقسیم باید رعایت شود چون در هر جزء اموال…
عینِ عبارت · تقسیم در تقسیم از نوع تعدیل به ارزش ریالی مال مشاعی که تقسیم می گردد توجه میشود و در جایی کاربرد دارد که مال…
عینِ عبارت · تقسیم مال …نیازی به درخواست یکی از شرکا مبنی بر فروش مال مشاع نیست و صرف ذکر خواسته تقسیم مال مشاع در دادخواست کفایت می کند زیرا تقسیم از طریق فروش نیز خود یکی از طرق تقسیم است، لذا دادگا…
عینِ عبارت · تقسیم اعلامی بودن و یا اجرایی بودن حکم به تقسیم ارث خ.…
نظریه مشورتی شماره 7/1402/1067 مورخ 1402/12/23
عینِ عبارت · تقسیم مال …نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه: در فرض سوال که پس از تقسیم مال غیرمنقول به تصور مشترک بودن مال و تصرف هر یک در حصه، اختصاصی بودن مال و صرف تعلق آن ب…
▪مال
عینِ عبارت · تقسیم مال …لازم به ذکر است طبق قاعدهای مهم در حقوق فرانسه، هر مالی غیر منقول نباشد، منقول است.[۱۴] تقسیم مال به منقول و غیرمنقول، حصری بوده و در قانون مدنی اتیوپی به حصری بودن اقسام مال، تصریح […
افراز: تقسیم مال به اجبار
عینِ عبارت · تقسیم مال اگر یکی از دو شریک، تقسیم مال را درخواست کند و شریک دیگر امتناع ورزد و مال نیز پس از قسمت کردن همانند پیش از آن قابل انتفاع…
نظریه مشورتی شماره 7/92/1749 مورخ 1392/09/09
عینِ عبارت · تقسیم خ. م.: این استعلام به موضوع تقسیم اموال غیرمنقول و نحوه اجرای آن بر اساس قوانین مربوطه میپردازد. اداره کل حقوقی قوه قضاییه در…
عینِ عبارت · تقسیم مال اسه تقسیم مال مشاع ناشی از تقسیم ترکه باشد رأی وحدت رویه شماره ۷۱۹ مورخ بنابراین همان گونه که گفته شد خواهان…
عینِ عبارت · تقسیم مال -۲ درخواست یک یا چند نفر از مالکین مشاعی مبنی بر تقسیم مال ماده ۵۷۸ قانون مدنی).…
عینِ عبارت · تقسیم …ماهیت شرکت و مباحث مربوط به آن در بخش اثبات شراکت به طور کامل توضیح داده شده است. سؤال: ماهیت تقسیم چیست؟…
مال
عینِ عبارت · تقسیم …از نظر شرعی مال شرعی عبارت است از آنچه دارای منفعت حلال مورد رغبت عقلا است. مال در یک تقسیم به مال منقول و غیر منقول و در تقسیم دیگر به مثلی و قیمی تقسیم شده است.
